του Γιώργου Δάλλα
Αγαπητέ φίλε
χρόνια πολλά για τις γιορτινές μέρες που πέρασαν, αλλά και για όσες μένουν ακόμη. Διάβασα την πρόσφατη ανάρτηση στην ιστοσελίδα, που με κόπο και μεράκι διατηρείς , την πρόταση του κου Μήτση , για την δημιουργία Εθνικού Δρυμού, στην περιοχή Μουργκάνας Φιλιατών,η οποία έχει ξαναδημοσιευτεί πριν 20 χρόνια στην εφημερίδα ΝΕΑ ΤΩΝ ΦΙΛΙΑΤΩΝ αλλά παραμένει επίκαιρη και σημαντική, μέχρι την υλοποίησή της.
Δεν θα ήθελα να επεκταθώ σε όλα τα αναφερόμενα , αλλά να περιοριστώ σε ένα μόνο σημείο της και ειδικότερα <<Μέσα σε αυτό το πλαίσιο είναι νοητό ότι θα ληφθεί μέριμνα για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, ιδιωτικό ή των κοινοτήτων, καθώς και τα κυνηγετικά δικαιώματα των κατοίκων που ζουν εντός της περιοχής, τα οποία τώρα ασκούν ελεύθερα.>>.
Και όσο αφορά τους ιδιώτες , υποθέτω ότι δήλωσαν κατά την κινηματογράφηση, τις εκτάσεις , τα οικόπεδα και τα κτίσματα, στα οποία προβάλλουν τα όποια δικαιώματα έχουν. Δεν έτυχε να πληροφορηθώ αν η αρμόδια υπηρεσία του Δήμου Φιλιατών έχει υποβάλλει δηλώσεις για τις κοινόχρηστες εκτάσεις , που παλαιότερα τις αποκαλούσαμε κοινοτικές, είτε ήταν αυτές καλλιεργήσιμες, χορτολειβαδικές, βοσκήσιμες , θαμνώδεις , ακόμη και δενδρώδεις , που ήταν αφημένες στην κοινή ξύλευση ή προμήθειας ξυλείας, για οικιακές και άλλες ανάγκες.
Σου είχα στείλει και παλαιότερα ένα σχετικό πόνημα, που αφορούσε αυτά τα δικαιώματα των πρώην κοινοτήτων του νέου Καλλικρατικού Δήμου , ειδικότερα των αποκαλούμενων 16 χωριών , μετά των παραρτημάτων τους, που ήταν διάδικοι στην δίκη , κατά το 1930 , που εκδικάστηκε στο Πρωτοδικείο Ιωαννίνων, εναντίον των άλλων διάδικων , απογόνων των οικογενειών Ντεμάτων και Σεικάτων Φιλιατών, που διεκδικούσαν την κυριότητα , τόσο των ιδιωτικών , όσο και κοινοτικών κτημάτων.
Επειδή έτυχε σε πρόσφατη αναδίφηση στο ψηφιακό αρχείο των εφημερίδων και περιοδικών , της Βουλής των Ελλήνων, στο φύλλο 734 της 5-2-1931 εφημερίδας Ιωαννίνων ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, όπου δημοσιεύεται ευχαριστήρια επιστολή του επιφανούς τότε Τσαμαντιώτη λογίου, Νίτσου Ν. , προς τον εκδότη Χρ. Χρηστοβασίλη για, τους με όλους τους τρόπους, στήριξη στον Αγώνα των χωριών, για την τελεσίδικη δικαίωσή τους, με αναγνώριση , τόσο των ατομικών , όσο και των κοινοτικών δικαιωμάτων, επί των πάσης φύσης δεκτικά φυσικής εξουσίασης ακίνητα.
Δηλαδή δεν αναγνωρίστηκαν μόνο οι ιδιωτικές ατομικές ιδιοκτησίες αλλά και οι κοινοτικές ιδιοκτησίες, που επέτρεπε ο Οθωμανικός νόμος , περί Γαιών, να είναι τέτοιες.
Δυστυχώς με την πάροδο του χρόνου , τόσο οι κοινοτικοί άρχοντες με τους κατοίκους των ανωτέρω 16 χωριών, όσο και οι δημόσιες υπηρεσίες κατέληξαν να αμφισβητούν τα δικαιώματα και των κατοίκων ιδιοκτητών και των κοινοτικών δικαιωμάτων, αποδίνοντας το δκαίωμα κυριότητας , γενικώς και αορίστως στο κράτος. Ιδιαίτερα δε η δασική υπηρεσία κατήντησε η μάστιγα της υπαίθρου και των ορεινών περιοχών, που μετά τις πολεμικές περιπέτειες , εγκαταλείφθηκαν από τους κατοίκους , που μετανάστευσαν μαζικά στα αστικά κέντρα και στο εξωτερικό και αναδασώθηκαν , ως αναγκαία φυσική εξέλιξη.
Οποιαδήποτε λοιπόν σκέψη για την ανάπτυξη της Μουργκάνας, είτε από την Δημοτική , είτε άλλη Αυτοδιοικητική ή Κρατική Αρχή, πρέπει να εδράζεται στην αναγνώριση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, είτε των ιδιωτών , είτε των κοινοτικών, ανεξάρτητα αν αυτά , πιθανόν να μην έχουν δηλωθεί στο Εθνικό Κτηματολόγιο.
Για τον λόγο αυτό και πέρα από οποιαδήποτε αναπτυξιακή πρωτοβουλία, θα πρέπει η Δημοτική Αρχή να αποφασίσει να δαπανήσει και χρόνο και χρήμα για να ερευνήσει , καταγράψει, καταχωρίσει όλα τα δικαιώματα , που υπήρχαν κατά το παρελθόν , τόσο ως ιδιωτικά , όσο και ως κοινοτικά, κατά χωριό , παράρτημα και εξάρτημα , των αποκαλούμενων χωριών.
Δεν είναι δυνατόν να μνημονεύεται και να τιμάται ο Αγώνας των χωριών αυτών και μάλιστα ως πρωτοπόρος , αν δεν αναγνωρίζονται και δεν σέβονται τα δίκαιά του, που είναι η τελεσίδικη δικαστική αναγνώριση των ιδιωτικών και κοινοτικών δικαιωμάτων πλήρους κυριότητας των κτημάτων τους. Και αφού η αναγνώριση των δικαιωμάτων αυτών γίνεται πλέον μέσω της κτηματογράφησης και της χορήγησης αριθμού ΚΑΕΚ , θα πρέπει ως έχει υποχρέωση στην διαφύλαξη και προστασία της δημοτικής, πρώην κοινοτικής, περιουσίας και μαζί της και των άλλων ιδιωτικών περιουσιών, ιδίως των ξενιτεμένων , η Δημοτική Αρχή να αναλάβει τις ευθύνες της και να προβεί στις δέουσες ενέργειες.
Σύβοτα 19- 4-2026
Φιλικά
Γιώργος Δάλλας
ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ 
Written
on 20/04/2026