ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

ο φίλος Τσίμης είναι ενας εξαιρετικός άνθρωπος, δημοσιογράφος και συγγραφέας- παλιός πρόεδρος του συνδέσμου Αλβανοελληνικής φιλίας περιοχής Αγιων Σαράντα

ΑΝΑΡΤΗΣΕ: Radio Saranda

1… ΚΑΠΟΥ ΣΤΟ DHROVJAN (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ) ΓΙΑ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΕ ΠΡΩΙΜΟ ΦΙΛΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΙΛΑΤ, ΜΟΥΣΙΚΟ, ΓΙΟΡΓΟ ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΤΣΗ….. Τυπικό χωριό kurbeti. (οι κάτοικοι μετανάστευσαν κυρίως στην Ελλάδα, την Κωνσταντινούπολη, την Αίγυπτο, τη Ρουμανία και αργότερα επίσης στις ΗΠΑ. ). Το Kurbet έφερε οικονομικό πλούτο, αλλά και πολιτιστικές και αρχιτεκτονικές επιρροές. Συχνά, χρήματα που κερδίζονταν μέσω της μετανάστευσης επενδύονταν σε σπίτια, σχολεία, εκκλησίες και δημόσια έργα. Αυτός ήταν ο λόγος που το χωριό είχε σχετικά υψηλό επίπεδο ευημερίας προς το παρόν.

Το Dhrovian είναι γνωστό για τα αρχοντικά (μεγάλα σπίτια, συνήθως φτιαγμένα από σκαλιστή πέτρα. )Τα «Αρχοντικά» ήταν σπίτια πλούσιων οικογενειών, συχνά διώροφο ή τριώροφο, με μπαλκόνια, μεγάλα παράθυρα και αυλές. Αποτελούσαν σύμβολο κοινωνικής υπόστασης και αστικής κουλτούρας στο χωριό.

Εντυπωσιάστηκα επίσης από τον μεγάλο αριθμό φρεατίων πόσιμου νερού, (εισφορές μεταναστών κατοίκων)· ένα άλλο πραγματικό χαρακτηριστικό.

Ο αριθμός των φρεατίων δείχνει υψηλή αγροτική οργάνωση στην τοπική οικονομία.

Το σχολείο γυναικών, είχε υπάρξει νωρίς. Μια έκπληξη για μάθηση· (το κτίριο υπάρχει ακόμα και σήμερα) Ήταν μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ιδιαιτερότητες της εκπαίδευσης σε σχέση με άλλες περιοχές της περιοχής και πέρα από αυτό.

Μια άλλη εντύπωση του Ντρόβιαν ήταν ο μεγάλος αριθμός εκκλησιών. Υπήρχαν περίπου 16 διαφορετικές εκκλησίες, αλλά η εκκλησία του Αγίου Νικολάου αναγνωρίζεται ως ένα από τα πιο διάσημα και μεγάλα μνημεία της θρησκευτικής κληρονομιάς της κοινότητας. Καμάρι κάθε Δροβιανίτη.

Ζητήσαμε να σε επισκεφτούμε.

«Η δασκάλα Zotua έχει το κλειδί» μας είπαν. Ήταν ένας Φινλανδός που κρατούσε ένα τεράστιο κλειδί. «Τάξη», απευθυνόμενος σε μένα τον Θεό που με τον λόγο, το πάθος και την εικόνα του μου φαινόταν σαν αγγελιοφόρος του Θεού εδώ.

«Γνωρίζατε ότι το St. Cosmai σταμάτησε εδώ; -μου το ζήτησε

. – Και πες το ! Τόσο καλό! -Ο Θεός ήταν ευχαριστημένος και ανανέωσε τις πιο όμορφες εξομολογήσεις που είχα ακούσει για τον Dhrovian. Γκλίτερ Χάινο

  · 

…DIKUR NË DHROVJAN (MINORITET ETNIK GREK) PËR REPORTAZH ME MIKUN E HERSHËM NGA FILATI, MUZIKANTIN, JORGO MIHAIL KOTSI…..Fshat tipik kurbeti.(banorët emigronin kryesisht në Greqi, Stamboll, Egjipt, Rumani e më vonë edhe në SHBA.). Kurbeti solli pasuri ekonomike, por edhe ndikime kulturore dhe arkitekturore. Shpesh, paratë e fituara më emigracion u investuan në shtëpi, shkolla, kisha dhe vepra publike. Kjo ishte arsyeja pse fshati kishte një nivel relativisht të lartë mirëqenieje për kohën.
Dhroviani është i njohur për arhondikat (shtëpi të mëdha, zakonisht prej guri të gdhendur.)“Arhondika” ishin shtëpi të familjeve të pasura, shpesh dykatëshe ose trekateshe, me ballkone, dritare të mëdha dhe oborre. Ato ishin simbol i një statusi social dhe kulture urbane në fshat.
Më ka impresionuar edhe numri i madh i puseve të ujit të pijshëm,(kontribute të banorëve emigratë); një tjetër veçori reale.
Numri i puseve tregon një organizim të lartë rural në ekonominë lokale.
Shkolla për femra, kishte ekzistuar herët. Një befasi kur e mësoje; (godina ekziston ende sot) Ishte një nga specifikat më interesante arsimimi krahasuar me zona të tjera të rajonit e më gjerë.
Një tjetër impreison ë Dhrovjan ishte numri i madh i kishave. Kishte rreth 16 kisha të ndryshme, por kisha e Shën Nikollës njihet si një nga më të famshmet dhe monumentet kryesore të trashëgimisë fetare të komunitetit. Një krenari e cdo dhrovianiti.
Kërkuam ta vizitonim.
«Çelësin e ka mësues Zotua,-na thanë. Ai ishte një burrë finsik që mbante ne dorë një çelës gjigand. «Urdhëroni», m’u drejtua Zoto që me fjalën, pasionin dhe imazhin e tij më dukej si një i dërguar i Zotit këtu.
» E dini që këtu ka ndaluar Shën Kozmai?-më pyeti
.- E di! » Sa mirë!-u kënaq Zoto dhe rinisi rrëfimet më të bukura që kisha dëgjuar për Dhrovianin. Shkelqim Hajno 

Δείτε λιγότερα

https://www.epiruspost.gr/stin-ipeiro-kleinoyn-stratopeda-kai-f/

https://www.epiruspost.gr/ypo-elegcho-i-dikastis-tis-ypothesis-mpe/

https://allnews-epirus.blogspot.com/2026/01/613-23-7.html

Την Τρίτη 17 Μαρτίου 2026 (και ώρα 15:00) ορίζεται η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο της πρόσκλησης «Επιχειρώ – Καινοτομώ στην Ήπειρο» του Προγράμματος «Ήπειρος 2021-2027», μετά την τροποποίησή της.

Η πρόσκληση – συνολικής δημόσιας δαπάνης 15 εκ. ευρώ (με δυνατότητα αύξησης σε ποσοστό 130%, δηλαδή σε 19,5 εκ. ευρώ) προβλέπει την ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων υφιστάμενων πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, που στοχεύουν στην αξιοποίηση και ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών, στην ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων ή/και παρεχόμενων υπηρεσιών, πριμοδοτώντας ενέργειες οι οποίες αξιοποιούν σύγχρονες τεχνολογίες, υποδομές και βέλτιστες πρακτικές σε θέματα παραγωγικής διαφοροποίησης, καινοτόμου τεχνολογικού και ψηφιακού μετασχηματισμού, ενεργειακής αποδοτικότητας και κυκλικής οικονομίας.

Υπενθυμίζεται ότι τα επενδυτικά σχέδια της πρόσκλησης θα πρέπει τεκμηριωμένα να συνδέονται με μια τουλάχιστον Προτεραιότητα της Περιφερειακής διάστασης της Εθνικής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης.

Ο προϋπολογισμός της πρόσκλησης κατανέμεται ανά επιλεγόμενο καθεστώς ενίσχυσης ως εξής:

ΔΡΑΣΗ	ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ	ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΑΠΑΝΗ
Ανάπτυξη καινοτόμου και εξωστρεφούς επιχειρηματικότητας	Καν. 2831/2023 (De minimis)	6.750.000
	Καν. 651/2014 (ΓΑΚ)	8.250.000

Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός ανέρχεται:

Α) Σε επενδυτικά σχέδια με περίπτωση επιλογής καθεστώτος ενίσχυσης τον Καν. (ΕΕ) 2183/2023 (De minimis) κατά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης από 100.000€ έως 500.000€.

Β) Σε επενδυτικά σχέδια με περίπτωση επιλογής καθεστώτος ενίσχυσης τον Καν. (ΕΕ) 651/2014 (ΓΑΚ) κατά την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης από 200.000 € έως 800.000 €.

Η χρονική διάρκεια υλοποίησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του επενδυτικού σχεδίου ορίζεται σε 24 μήνες από την ημερομηνία έγκρισης των αποτελεσμάτων αξιολόγησης.

Η πρόσκληση είναι αναρτημένη στις ιστοσελίδες της Ε.Υ.Δ. Προγράμματος Ήπειρος (www.espa-epirus.gr), της Διαχειριστικής Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων  Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου, Ηπείρου & Ιονίων Νήσων (www.diaxeiristiki.gr). Τυχόν ερωτήματα θα διατυπώνονται εγγράφως και θα αποστέλλονται στην ηλεκτρονική διεύθυνση pep@diaxeiristiki.gr.

Εκκρεμούσε σε βάρος του ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης για σωρεία υποθέσεων διακίνησης ναρκωτικών

Αστυνομικοί του Τμήματος Διαβατηριακού Ελέγχου Κακαβιάς εντόπισαν χθες (21-01-2026) το πρωί κατά τη διαδικασία εισόδου του στη χώρα, αλλοδαπό, σε βάρος του οποίου εκκρεμούσε ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης των ιταλικών αρχών.

Ειδικότερα, όπως προέκυψε σε συνεργασία και με την Υποδιεύθυνση Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ιωαννίνων, όπου προσήχθη στη συνέχεια, ο αλλοδαπός είχε καταδικαστεί σε στερητική της ελευθερίας ποινή ύψους -18- ετών, για -5- διαφορετικές υποθέσεις διακίνησης ναρκωτικών, κατά περίπτωση κοκαΐνης και ηρωίνης. Ο συλληφθείς αλλοδαπός θα οδηγηθεί στην Εισαγγελία Εφετών Ιωαννίνων.   

Το ΠΑΚΟΕ μετά από 47 χρόνια συνεχούς αγώνα, παρεμβάσεων και τεκμηριωμένων καταγγελιών για την προστασία της δημόσιας υγείας, της κοινωνικής συνοχής και της ποιότητας ζωής των πολιτών, δεν μπορεί να παραμένει σιωπηλό απέναντι σε ένα ζήτημα που απειλεί ευθέως το παρόν και το μέλλον της χώρας: το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας.

Το ΠΑΚΟΕ, έχοντας διαχρονικά αναδείξει τις επιπτώσεις των κοινωνικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών πολιτικών στην υγεία του πληθυσμού, επισημαίνει ότι η πληθυσμιακή συρρίκνωση, η γήρανση, η υπογεννητικότητα και η ερημοποίηση της περιφέρειας δεν αποτελούν απλούς «στατιστικούς δείκτες», αλλά καθοριστικούς παράγοντες επιδείνωσης της δημόσιας υγείας, της κοινωνικής ασφάλειας και της βιωσιμότητας των τοπικών κοινωνιών.

Τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) επιβεβαιώνουν με αδιάψευστο τρόπο ότι η χώρα εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιάς δημογραφικής κρίσης. Μιας κρίσης που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικά μέτρα, επικοινωνιακές πολιτικές ή επιδοματικές παρεμβάσεις, αλλά απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, διακομματική ευθύνη και ουσιαστική στήριξη της οικογένειας, της νεολαίας και της περιφέρειας.

Το ΠΑΚΟΕ, πιστό στον ρόλο του ως ανεξάρτητος επιστημονικός και κοινωνικός φορέας, παρουσιάζει και αναλύει τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ όχι για να κινδυνολογήσει, αλλά για να προειδοποιήσει έγκαιρα. Διότι η δημογραφική κατάρρευση δεν είναι ένα πρόβλημα του μέλλοντος, είναι μια πραγματικότητα που εξελίσσεται ήδη και επηρεάζει άμεσα τη δημόσια υγεία, το κοινωνικό κράτος και την ίδια τη συνοχή της ελληνικής κοινωνίας.

Συνεχής μείωση του πληθυσμού

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο μόνιμος πληθυσμός της χώρας μειώθηκε από 10.816.286 άτομα το 2011 σε 10.482.487 το 2021, καταγράφοντας συνολική μείωση -3,1% μέσα σε μία δεκαετία.
Η μείωση αυτή αφορά και τα δύο φύλα, με τον ανδρικό πληθυσμό να μειώνεται κατά -3,3% και τον γυναικείο κατά -3,1%, γεγονός που δείχνει ότι το φαινόμενο είναι γενικευμένο και όχι συγκυριακό.

Κατάρρευση των νεαρών ηλικιακών ομάδων

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα των νεαρών ηλικιών. Οι ηλικιακές ομάδες 0–9, 10–19 και 20–29 ετών παρουσιάζουν σημαντικές μειώσεις μεταξύ 2011 και 2021, με τις μεγαλύτερες απώλειες να καταγράφονται στις ηλικίες 10–19 και 20–29 ετών.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει:

• δραματική μείωση των γεννήσεων,
• φυγή νέων ανθρώπων σε παραγωγικές ηλικίες,
• συρρίκνωση της μελλοντικής δεξαμενής εργατικού δυναμικού.

Αντίθετα, οι ηλικιακές ομάδες 70 ετών και άνω παρουσιάζουν αύξηση, με την ομάδα 80+ να καταγράφει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο. Η πληθυσμιακή πυραμίδα της Ελλάδας μετατρέπεται σταδιακά σε «ανεστραμμένη».

Εκρηκτική γήρανση του πληθυσμού

Η επιδείνωση του δημογραφικού αποτυπώνεται ξεκάθαρα στους δημογραφικούς δείκτες της ΕΛΣΤΑΤ:

• Δείκτης γήρανσης: από 162,2 το 2020 ανήλθε σε 182,0 το 2024.
  Αυτό σημαίνει ότι οι ηλικιωμένοι άνω των 65 ετών είναι πλέον σχεδόν διπλάσιοι από τα παιδιά 0–14 ετών.
• Δείκτης εξάρτησης: αυξάνεται σταθερά, επιβαρύνοντας τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό.
• Μέση ηλικία μητέρας κατά τον τοκετό: αυξάνεται σταθερά και φθάνει τα 32,2 έτη το 2024.

Οι δείκτες αυτοί αποδεικνύουν ότι η αναπαραγωγή του πληθυσμού καθίσταται ολοένα και δυσκολότερη.

Γονιμότητα κάτω από τα όρια αναπλήρωσης

Ο συνολικός δείκτης γονιμότητας παραμένει σταθερά χαμηλός και κινείται γύρω στο 1,3 παιδί ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το όριο αναπλήρωσης των γενεών (2,1).
Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει ότι, ακόμη και χωρίς μετανάστευση, ο ελληνικός πληθυσμός οδηγείται σε φυσική συρρίκνωση.

Περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2020–2024 δείχνουν ότι κάθε χρόνο οι θάνατοι υπερβαίνουν κατά πολύ τις γεννήσεις.
Ενδεικτικά:

• Το 2024 καταγράφηκαν 68.467 γεννήσεις έναντι 126.916 θανάτων, με φυσικό ισοζύγιο -58.449 άτομα.
• Το αρνητικό ισοζύγιο παραμένει σταθερό σε όλα τα έτη της περιόδου.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί τον βασικό μηχανισμό μείωσης του πληθυσμού.

Μικρότερα νοικοκυριά – κοινωνικές συνέπειες

Η απογραφή καταγράφει σαφή αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, ενώ μειώνονται τα νοικοκυριά με 3 ή περισσότερα μέλη.
Η αλλαγή αυτή αντανακλά:

• υπογεννητικότητα,
• γήρανση,
• κοινωνική απομόνωση,
• αυξημένες ανάγκες κοινωνικής φροντίδας.

Περιφερειακές ανισότητες και πληθυσμιακή αποψίλωση

Σχεδόν όλες οι Περιφέρειες της χώρας καταγράφουν πληθυσμιακή μείωση μεταξύ 2011 και 2021, με εξαίρεση ορισμένες περιοχές που παρουσιάζουν οριακή σταθερότητα.
Η εσωτερική αυτή αποδυνάμωση οδηγεί σε εγκατάλειψη της υπαίθρου, πίεση στις μεγάλες αστικές περιοχές και περαιτέρω ανισότητες.

Η ερήμωση της περιφέρειας

Σε επίπεδο περιφέρειας και τοπικών κοινωνιών, η κατάσταση είναι ακόμα πιο δραματική. Στην Κεντρική Μακεδονία, οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 44% μεταξύ 2010 και 2024, με τους νομούς Σερρών και Κιλκίς να καταγράφουν απώλειες 12–14%. Στη Θεσσαλονίκη, πολλοί δήμοι αναμένεται να χάσουν σημαντικό μέρος του πληθυσμού τους έως το 2050: η Νικόπολη εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 89%, ο Ασκός κατά 36,5% και ο Λαχανάς κατά 46,7%. Περίπου 1.160 οικισμοί της χώρας δεν θα έχουν κανέναν κάτοικο, ενώ 7.960 θα μείνουν με λιγότερους από 100 κατοίκους. Οι πόλεις και χωριά της περιφέρειας μετατρέπονται σε «φάντασμα», γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για άμεση, στοχευμένη πολιτική που θα συγκρατήσει τους νέους και θα στηρίξει τις τοπικές κοινωνίες.

Συμπεράσματα – ένα εθνικό ζήτημα πρώτης γραμμής

Τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού. Το δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι μελλοντικό, είναι παρόν και εξελισσόμενο.
Η μείωση του πληθυσμού, η υπογεννητικότητα, η γήρανση και το αρνητικό φυσικό ισοζύγιο συνιστούν ένα πλέγμα απειλών με σοβαρές επιπτώσεις:

• στο ασφαλιστικό σύστημα,
• στην αγορά εργασίας,
• στη δημόσια υγεία,
• στην κοινωνική συνοχή,
• στην εθνική προοπτική της χώρας.

Η αντιμετώπιση του δημογραφικού απαιτεί συνολική, μακροπρόθεσμη και τεκμηριωμένη στρατηγική, με πολιτικές στήριξης της οικογένειας, της μητρότητας, της νεολαίας και της ποιότητας ζωής.
Οι αριθμοί της ΕΛΣΤΑΤ είναι αδιάψευστοι. Το ζητούμενο πλέον είναι αν θα υπάρξει η αντίστοιχη πολιτική και κοινωνική ανταπόκριση.

ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΚΟΕ

Το ΠΑΚΟΕ μετά από 47 χρόνια συνεχούς αγώνα, παρεμβάσεων και τεκμηριωμένων καταγγελιών για την προστασία της δημόσιας υγείας, της κοινωνικής συνοχής και της ποιότητας ζωής των πολιτών, δεν μπορεί να παραμένει σιωπηλό απέναντι σε ένα ζήτημα που απειλεί ευθέως το παρόν και το μέλλον της χώρας: το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας.

Το ΠΑΚΟΕ, έχοντας διαχρονικά αναδείξει τις επιπτώσεις των κοινωνικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών πολιτικών στην υγεία του πληθυσμού, επισημαίνει ότι η πληθυσμιακή συρρίκνωση, η γήρανση, η υπογεννητικότητα και η ερημοποίηση της περιφέρειας δεν αποτελούν απλούς «στατιστικούς δείκτες», αλλά καθοριστικούς παράγοντες επιδείνωσης της δημόσιας υγείας, της κοινωνικής ασφάλειας και της βιωσιμότητας των τοπικών κοινωνιών.

Τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) επιβεβαιώνουν με αδιάψευστο τρόπο ότι η χώρα εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιάς δημογραφικής κρίσης. Μιας κρίσης που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικά μέτρα, επικοινωνιακές πολιτικές ή επιδοματικές παρεμβάσεις, αλλά απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, διακομματική ευθύνη και ουσιαστική στήριξη της οικογένειας, της νεολαίας και της περιφέρειας.

Το ΠΑΚΟΕ, πιστό στον ρόλο του ως ανεξάρτητος επιστημονικός και κοινωνικός φορέας, παρουσιάζει και αναλύει τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ όχι για να κινδυνολογήσει, αλλά για να προειδοποιήσει έγκαιρα. Διότι η δημογραφική κατάρρευση δεν είναι ένα πρόβλημα του μέλλοντος, είναι μια πραγματικότητα που εξελίσσεται ήδη και επηρεάζει άμεσα τη δημόσια υγεία, το κοινωνικό κράτος και την ίδια τη συνοχή της ελληνικής κοινωνίας.

Συνεχής μείωση του πληθυσμού

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο μόνιμος πληθυσμός της χώρας μειώθηκε από 10.816.286 άτομα το 2011 σε 10.482.487 το 2021, καταγράφοντας συνολική μείωση -3,1% μέσα σε μία δεκαετία.
Η μείωση αυτή αφορά και τα δύο φύλα, με τον ανδρικό πληθυσμό να μειώνεται κατά -3,3% και τον γυναικείο κατά -3,1%, γεγονός που δείχνει ότι το φαινόμενο είναι γενικευμένο και όχι συγκυριακό.

Κατάρρευση των νεαρών ηλικιακών ομάδων

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα των νεαρών ηλικιών. Οι ηλικιακές ομάδες 0–9, 10–19 και 20–29 ετών παρουσιάζουν σημαντικές μειώσεις μεταξύ 2011 και 2021, με τις μεγαλύτερες απώλειες να καταγράφονται στις ηλικίες 10–19 και 20–29 ετών.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει:

• δραματική μείωση των γεννήσεων,
• φυγή νέων ανθρώπων σε παραγωγικές ηλικίες,
• συρρίκνωση της μελλοντικής δεξαμενής εργατικού δυναμικού.

Αντίθετα, οι ηλικιακές ομάδες 70 ετών και άνω παρουσιάζουν αύξηση, με την ομάδα 80+ να καταγράφει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο. Η πληθυσμιακή πυραμίδα της Ελλάδας μετατρέπεται σταδιακά σε «ανεστραμμένη».

Εκρηκτική γήρανση του πληθυσμού

Η επιδείνωση του δημογραφικού αποτυπώνεται ξεκάθαρα στους δημογραφικούς δείκτες της ΕΛΣΤΑΤ:

• Δείκτης γήρανσης: από 162,2 το 2020 ανήλθε σε 182,0 το 2024.
  Αυτό σημαίνει ότι οι ηλικιωμένοι άνω των 65 ετών είναι πλέον σχεδόν διπλάσιοι από τα παιδιά 0–14 ετών.
• Δείκτης εξάρτησης: αυξάνεται σταθερά, επιβαρύνοντας τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό.
• Μέση ηλικία μητέρας κατά τον τοκετό: αυξάνεται σταθερά και φθάνει τα 32,2 έτη το 2024.

Οι δείκτες αυτοί αποδεικνύουν ότι η αναπαραγωγή του πληθυσμού καθίσταται ολοένα και δυσκολότερη.

Γονιμότητα κάτω από τα όρια αναπλήρωσης

Ο συνολικός δείκτης γονιμότητας παραμένει σταθερά χαμηλός και κινείται γύρω στο 1,3 παιδί ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το όριο αναπλήρωσης των γενεών (2,1).
Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει ότι, ακόμη και χωρίς μετανάστευση, ο ελληνικός πληθυσμός οδηγείται σε φυσική συρρίκνωση.

Περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2020–2024 δείχνουν ότι κάθε χρόνο οι θάνατοι υπερβαίνουν κατά πολύ τις γεννήσεις.
Ενδεικτικά:

• Το 2024 καταγράφηκαν 68.467 γεννήσεις έναντι 126.916 θανάτων, με φυσικό ισοζύγιο -58.449 άτομα.
• Το αρνητικό ισοζύγιο παραμένει σταθερό σε όλα τα έτη της περιόδου.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί τον βασικό μηχανισμό μείωσης του πληθυσμού.

Μικρότερα νοικοκυριά – κοινωνικές συνέπειες

Η απογραφή καταγράφει σαφή αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, ενώ μειώνονται τα νοικοκυριά με 3 ή περισσότερα μέλη.
Η αλλαγή αυτή αντανακλά:

• υπογεννητικότητα,
• γήρανση,
• κοινωνική απομόνωση,
• αυξημένες ανάγκες κοινωνικής φροντίδας.

Περιφερειακές ανισότητες και πληθυσμιακή αποψίλωση

Σχεδόν όλες οι Περιφέρειες της χώρας καταγράφουν πληθυσμιακή μείωση μεταξύ 2011 και 2021, με εξαίρεση ορισμένες περιοχές που παρουσιάζουν οριακή σταθερότητα.
Η εσωτερική αυτή αποδυνάμωση οδηγεί σε εγκατάλειψη της υπαίθρου, πίεση στις μεγάλες αστικές περιοχές και περαιτέρω ανισότητες.

Η ερήμωση της περιφέρειας

Σε επίπεδο περιφέρειας και τοπικών κοινωνιών, η κατάσταση είναι ακόμα πιο δραματική. Στην Κεντρική Μακεδονία, οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 44% μεταξύ 2010 και 2024, με τους νομούς Σερρών και Κιλκίς να καταγράφουν απώλειες 12–14%. Στη Θεσσαλονίκη, πολλοί δήμοι αναμένεται να χάσουν σημαντικό μέρος του πληθυσμού τους έως το 2050: η Νικόπολη εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 89%, ο Ασκός κατά 36,5% και ο Λαχανάς κατά 46,7%. Περίπου 1.160 οικισμοί της χώρας δεν θα έχουν κανέναν κάτοικο, ενώ 7.960 θα μείνουν με λιγότερους από 100 κατοίκους. Οι πόλεις και χωριά της περιφέρειας μετατρέπονται σε «φάντασμα», γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για άμεση, στοχευμένη πολιτική που θα συγκρατήσει τους νέους και θα στηρίξει τις τοπικές κοινωνίες.

Συμπεράσματα – ένα εθνικό ζήτημα πρώτης γραμμής

Τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού. Το δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι μελλοντικό, είναι παρόν και εξελισσόμενο.
Η μείωση του πληθυσμού, η υπογεννητικότητα, η γήρανση και το αρνητικό φυσικό ισοζύγιο συνιστούν ένα πλέγμα απειλών με σοβαρές επιπτώσεις:

• στο ασφαλιστικό σύστημα,
• στην αγορά εργασίας,
• στη δημόσια υγεία,
• στην κοινωνική συνοχή,
• στην εθνική προοπτική της χώρας.

Η αντιμετώπιση του δημογραφικού απαιτεί συνολική, μακροπρόθεσμη και τεκμηριωμένη στρατηγική, με πολιτικές στήριξης της οικογένειας, της μητρότητας, της νεολαίας και της ποιότητας ζωής.
Οι αριθμοί της ΕΛΣΤΑΤ είναι αδιάψευστοι. Το ζητούμενο πλέον είναι αν θα υπάρξει η αντίστοιχη πολιτική και κοινωνική ανταπόκριση.

ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΚΟΕ

ΑΝΑΡΤΗΣΕ: Valerios Daniilidis

​Υπάρχει μια παλιά ιστορία από την Αρχαία Ελλάδα που εξηγεί τέλεια τι συμβαίνει όταν κάποιος μπερδεύει το θράσος με την ευφυΐα και την έπαρση με το πραγματικό ανάστημα. (Όπως έχουμε ξαναπεί, για όλα όσα συμβαίνουν σήμερα, οι αρχαίοι είχαν ήδη γράψει εγχειρίδιο και μάλιστα με πολύ πιο κομψό τρόπο από τις ατάκες των Βαλκανίων).

​Όλα ξεκινούν με την Αράχνη. Μια τεχνίτρια που πίστεψε ότι έγινε ανώτερη από τη θεά Αθηνά. Άρχισε να ειρωνεύεται τους θεούς, να τους υποτιμά και να φτιάχνει προκλητικά υφαντά που σατίριζαν την καταγωγή τους, νομίζοντας ότι η τέχνη της την έκανε άτρωτη.

Αυτή η αλαζονεία, η Ύβρις, την οδήγησε στην απόλυτη τύφλωση. Στο τέλος, βέβαια, η Νέμεσις την άφησε να κρέμεται από μια κλωστή, να υφαίνει ασταμάτητα το ίδιο κενό μοτίβο.

​Και τώρα που βάλαμε το μυθολογικό πλαίσιο, ας έρθουμε στο σήμερα, για να δούμε τον μεγάλο υφαντή των Τιράνων, τον Έντι Ράμα, να δίνει ρεσιτάλ αλαζονείας από την ασφάλεια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

​Τις τελευταίες μέρες, ο Αλβανός πρωθυπουργός αποφάσισε να παραστήσει τον καθηγητή Ιστορίας και τον γκουρού της ηθικής ταυτόχρονα. Με το γνωστό του ύφος του, που ακροβατεί ανάμεσα σε influencer του Instagram και βαλκάνιο σερίφη, επιτέθηκε στους Έλληνες λέγοντας πως δεν είστε απόγονοι του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Προφανώς, ο κ. Ράμα θεωρεί ότι έχει το μονοπώλιο της πνευματικής καθαρότητας, ίσως επειδή έχει συνηθίσει να διαχειρίζεται μια άλλη, πολύ πιο «λευκή καθαρότητα» που εξαγάγει η χώρα του προς την Ευρώπη.

​Γιατί, κακά τα ψέματα, ο Ράμα είναι ένας δεινός καλλιτέχνης. Μόνο που ο δικός του, λευκός ιστός, δεν είναι φτιαγμένος από μετάξι, αλλά από εκείνη τη λεπτή σκόνη που ναρκώνει ολόκληρες οικονομίες και εξαφανίζει τα ίχνη της διαφθοράς. Είναι ένας ιστός τόσο περίτεχνος, που καταφέρνει να μετατρέπει μια χώρα σε ναρκο-θερμοκήπιο, ενώ ο ίδιος κάνει αναλύσεις για τον Αριστοτέλη. Είναι η απόλυτη Ύβρις. Να μιλάς για τη φιλοσοφική κληρονομιά του γείτονα, την ώρα που το δικό σου υφαντήριο δουλεύει υπερωρίες για να γεμίζει τα λιμάνια της Δύσης.

​Βέβαια, ο κ. Ράμα θα έπρεπε να είναι λίγο πιο προσεκτικός με τις προκλήσεις, ειδικά τώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ πήρε φόρα μετά την απόβαση για τον Μαδούρο. Ο Τραμπ, που ως γνωστόν, τρέφει μια ιδιαίτερη αγάπη για ηγέτες που ρουφάνε άσπρη

​Φανταστείτε το ειρωνικό σενάριο. Ο κ. Ράμα να συνεχίζει τις διαλέξεις περί Πλάτωνα, και ξαφνικά να βρίσκεται σε μια πτήση χωρίς επιστροφή, με προορισμό κάποιο γραφείο στις ΗΠΑ που δεν ενδιαφέρεται για τη φιλοσοφία, αλλά για τις διαδρομές του λευκού του ιστού. Θα ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τον Αλβανό πρωθυπουργό να εξηγήσει στον Τραμπ, με το γνωστό του ειρωνικό στυλ, πώς ακριβώς προστίθενται τα μηδενικά στους λογαριασμούς των καρτέλ. Και ποιος ξέρει; Ίσως η απαγωγή του σε στυλ Λα Βενεζουέλιάνα από τη διεθνή δικαιοσύνη να είναι το μόνο υφαντό που δεν θα μπορέσει να ξηλώσει.

​Και κάπου εδώ έρχεται το κερασάκι στην τούρτα. Ο κ. Ράμα καίγεται να βάλει τη χώρα του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υφαίνοντας όνειρα για Βρυξέλλες και ευρωπαϊκά κονδύλια. Μόνο που ξέχασε μια μικρή λεπτομέρεια. Το κλειδί της πόρτας το κρατάνε οι μη κατά Ράμα απόγονοι του Πλάτωνα. Και η Ελλάδα, αν αποφασίσει να παίξει τον ρόλο της Αθηνάς στον μύθο μας, μπορεί πολύ απλά να του κόψει το νήμα με ένα μεγαλοπρεπές βέτο. Είναι πραγματικά συγκινητικό να βλέπεις κάποιον να προσβάλλει τον οικοδεσπότη του σπιτιού στο οποίο παρακαλάει να μπει. Ίσως τελικά ο κ. Ράμα να προτιμά να μείνει απέξω, συνεχίζοντας να υφαίνει τον λευκό του ιστό, μέχρι να έρθει η στιγμή που η Ευρώπη θα του δείξει ότι τα μηδενικά που μετράνε πραγματικά είναι αυτά της αξιοπιστίας του.

​Συμπαθητική, λοιπόν, η προσπάθειά του να φανεί ο έξυπνος των Βαλκανίων, αλλά μάλλον ξέχασε ότι οι αράχνες συχνά καταλήγουν να τρώγονται από τα ίδια τους τα δημιουργήματα. Η Ύβρις φέρνει τη Νέμεσι, και στην περίπτωσή του, η Νέμεσις ίσως φοράει κοστούμι ομοσπονδιακού πράκτορα ή απλώς το αυστηρό πρόσωπο μιας ελληνικής αρνησικυρίας ή ακόμα χειρότερα, της αθάνατης ελληνικής γραφειοκρατίας.

​Τελικά, η ιστορία δεν γράφεται με ειρωνείες για τον Αριστοτέλη και φορτία κοκαΐνης. Γράφεται από εκείνους που έχουν το ανάστημα να σεβαστούν τον γείτονα. Ας συνεχίσει λοιπόν να υφαίνει ο κ. Ράμα. Ο κόσμος περιμένει με ανυπομονησία να δει πότε θα μπερδευτεί στα ίδια του τα νήματα.

​Αλλά αυτό είναι μια άλλη, πιο μεγάλη και σίγουρα … ποινική ιστορία.