Ιστότοπος για τους Φιλιατες και οχι μονο- με νέα και παλιά, ειδήσεις και σχόλια, λαογραφικά και φωτογραφικά θέματα και την εφημεριδα μας ¨τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨ σε ηλεκτρονική μορφή
με την βοήθεια του Γιώργου Δάλλα: ο κύριος που υποδύετε τον Καψάλη είναι ο Γιάννης Μαγδαληνός που περασε τα μαθητικά του χρόνια στο Φιλιάτι- φιλοξενούμενος στο Οικοτροφείο…
ο Γιάννης Μαγδαληνός ως ΚΑΨΑΛΗΣ σήμερα και χθές στα γκολπόστ του ΑΡΗ Φιλιατών
Η φωτογραφία στο παλιό λιμάνι (Άσπρο μαύρη & επιχρωματιδμρνη) εμφανίζει ένα αποβατικό σκάφος τύπου LCT, του Ελληνικου Βασιλικού Ναυτικού με Κωδικό No L-246 με την επωνυμία «Σέριφος» το 1955 να αποβιβάζει ένα λεωφορείο της Κέρκυρας και ορισμένα μικρά φορτηγά.
Ήταν το πρώτο φέρρυ στην γραμμή Κέρκυρα -Ηγουμενιτσα.
Μέχρι εκείνη την εποχή την συγκοινωνία Ηγουμενίτσα Κέρκυρα & Ηγουμενίτσα -Λευκιμη την πραγματοποιούσαν μικρά καικια (Ο «Σπύρος» κ.α.) και η «Μακρινά» του Κερκυραίου Μπονέτη .
Το 1955 καθώς είχε ολοκληρωθεί και η αμαξιτη οδός Ηγουμενίτσας -Ιωαννινων αποφασίστηκε η διασύνδεση της Κέρκυρας με την Ηπειρωτική ακτή με φέρρυ μποουτ.
Μέχρι τότε την ακτοπλοϊκή γραμμή από Κέρκυρα -Ηγουμενιτσα -Πατρα -Πειραιας την εκτελούσαν τα καράβια «Γλάρος» , «Καραϊσκάκης» κ.α.
Μάλιστα τα καράβια δεν έμπαιναν στο λιμάνι καθώς δεν υπήρχε δίαυλος στην «γωνιά» και οι επιβάτες μεταφέροντας έξω από το λιμάνι με ψαρόβαρκες.
Το 1955 μετα την απόφαση της σύνδεσης αρχικά ήλθε το αποβατικό «Σέριφος» και ύστερα από λίγο διάστημα δρομολογήθηκε το Φέρρυ » Ευβοϊκός»
Τα επόμενα χρόνια με την αποχώρηση του Ευβοϊκού στην γραμμή εμφανίστηκαν τα φέρρυ
«Ηγουμενίτσα» & «Κέρκυρα»(Το οποίο ήταν κομμένος παλιός γερανός και άραζε δίπλα από το υπόστεγο «Ντεζα») και αργότερα προστέθηκε και το παλιό αποβατικό το «Ακρόπολις»
Αυτά ήταν τα πρώτα καράβια που άνοιξαν την πορθμειακή γραμμή Ηγουμενίτσας Κέρκυρας.
Στη φωτογραφία εποχής μπορείτε να δείτε πολίτες και μικρά παιδιά να παρακολουθούν την επιβίβαση.Δεξια καροτσάκια αχθοφόρων μετέφεραν βαλίτσες μέχρι το πρακτορείο ΚΤΕΛ για μετεπιβίβαση.
Δωρεάν υπηρεσίες στήριξης για ογκολογικούς ασθενείς και τις οικογένειές τους
Δωρεάν ψυχολογική και κοινωνική στήριξη, καθοδήγηση για πρακτικά ζητήματα και φιλοξενία στην Αθήνα προσφέρει η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία σε ογκολογικούς ασθενείς και τις οικογένειές τους. Οι υπηρεσίες παρέχονται δια ζώσης ή εξ αποστάσεως, ανάλογα με την περίπτωση.
Το Παράρτημα Θεσπρωτίας ενημερώνει για τις διαθέσιμες υπηρεσίες:
Κέντρο Ημέρας για παιδιά, εφήβους και νέους ενήλικες
Το Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νέους Ενήλικες με Νεοπλασματικές Ασθένειες (ΚΗΠΕΝ) είναι εξειδικευμένη μονάδα ψυχικής υγείας του Υπουργείου Υγείας. Απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους και νέους ενήλικες με νεοπλασματική ασθένεια, καθώς και στους φροντιστές τους. Οι υπηρεσίες παρέχονται δωρεάν, δια ζώσης και εξ αποστάσεως.
Περιλαμβάνουν ατομική και ομαδική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία, ομάδες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για νέους επιβιώσαντες και φροντιστές, μουσικοθεραπεία, παιγνιοθεραπεία και δημιουργικά εργαστήρια. Το ΚΗΠΕΝ συνεργάζεται επίσης με νοσοκομεία, ογκολογικές κλινικές, κοινοτικές δομές και εθελοντικές οργανώσεις ασθενών.
Εξειδικευμένοι κοινωνικοί λειτουργοί του Κέντρου καθοδηγούν ασθενείς και φροντιστές σε πρακτικά ζητήματα, όπως η πιστοποίηση αναπηρίας μέσω ΚΕΠΑ και τα εργασιακά δικαιώματα κατά τη διάρκεια της ασθένειας και μετά από αυτή.
Τηλέφωνο: 215 215 1650, Δευτέρα έως Παρασκευή, 09:00–17:00.
Ανοιχτή Γραμμή υποστήριξης
Ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί απαντούν σε ερωτήματα κοινωνικής μέριμνας και παρέχουν ψυχολογική υποστήριξη και συμβουλευτική σε ογκολογικούς ασθενείς και στους ανθρώπους του περιβάλλοντός τους. Η Γραμμή παρέχει επίσης συμβουλευτική διακοπής καπνίσματος για ογκολογικούς ασθενείς.
Τηλέφωνο: 215 215 2121, Δευτέρα έως Παρασκευή, 09:00–17:00.
Πληροφορίες για τη διακοπή του καπνίσματος: stopkapnisma.gr.
Δωρεάν φιλοξενία στην Αθήνα
Για ασθενείς από την επαρχία που χρειάζεται να μεταβούν στην Αθήνα για χειρουργείο, θεραπεία ή ιατρικό έλεγχο, η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, με την υποστήριξη της Υδρογείου Ασφαλιστικής, προσφέρει δωρεάν φιλοξενία σε επιλεγμένους χώρους για τους ασθενείς και τους συνοδούς τους.
Το επιμορφωτικό πρόγραμμα Ψυχο-Ογκολογίας του ΚΕΔΙΒΙΜ υλοποιείται σε συνεργασία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με την Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία. Η ημερομηνία έναρξης θα ανακοινωθεί μόλις οριστεί.
Το Παράρτημα Θεσπρωτίας σχεδιάζει με το ΚΗΠΕΝ τη διοργάνωση ενημερωτικής ημερίδας στην περιοχή, ώστε ασθενείς, οικογένειες και φροντιστές/επαγγελματίες υγείας να γνωρίσουν τις δυνατότητες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης που μπορούν να τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες της ασθένειας.
Για τη Διοικούσα Επιτροπή, Ο Πρόεδρος Δημήτρης Κ. Γκόλιας
«Πάντων νους κρατεί»- «Mens agitat molem»: Ο νους κινεί την ύλη- Η εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ)
Του Γιώργου Μαστορίδη
Το ερώτημα, τί είναι αυτό που προσδίδει τάξη στο χάος, κίνηση στην ύλη και νόημα στην ύπαρξη, απασχόλησε τους μεγάλους στοχαστές. Στην αρχαία Ελλάδα, τον 5ο αιώνα π.Χ., ο προσωκρατικός φιλόσοφος Αναξαγόρας διατύπωσε μια ριζοσπαστική ιδέα που έμελλε να χαράξει την πορεία της δυτικής διανόησης: «Πάντων νους κρατεί». Αιώνες αργότερα, ο Ρωμαίος ποιητής Βιργίλιος στην Αινειάδα συνοψίζει αυτή τη συμπαντική αρχή με τη φράση «Mens agitat molem» (Ο νους κινεί την ύλη), ενώ ο Επίχαρμος μεταφέρει το κέντρο βάρους στην ανθρώπινη αντίληψη διακηρύσσοντας πως «Νους ορά και νους ακούει, τ’ άλλα κωφά και τυφλά».
Σήμερα, καθώς η ανθρωπότητα βρίσκεται στο κατώφλι της εποχής της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι αρχαίες αυτές ρήσεις αποκτούν μια απρόσμενη επικαιρότητα. Η σύγκριση του αναξαγόρειου «Νου» με τη σύγχρονη έννοια της νοημοσύνης αποκαλύπτει τόσο τη διαχρονική συνέχεια της ανθρώπινης αναζήτησης όσο και τα κρίσιμα όρια ανάμεσα στον μηχανικό υπολογισμό και την πραγματική κατανόηση.
Για τον Αναξαγόρα, ο κόσμος ξεκίνησε ως ένα άπειρο, ακίνητο και αδιαμόρφωτο μίγμα, όπου τα «σπέρματα» όλων των πραγμάτων συνυπήρχαν χωρίς διάκριση. Σε αντίθεση με τους προγενέστερους φιλοσόφους που αναζητούσαν την αρχή του κόσμου σε υλικά στοιχεία, όπως το νερό ή η φωτιά, ο Αναξαγόρας εισήγαγε μια άυλη, εξωτερική δύναμη: τον Νου. Ο Νους, κατά τον φιλόσοφο, είναι «αμιγής», ανεξάρτητος από κάθε υλικό υπόστρωμα, κατέχει την απόλυτη γνώση και ασκεί την υπέρτατη εξουσία. Με την παρέμβασή του, έδωσε την αρχική περιστροφική ώθηση, τη δίνη, η οποία διαχώρισε τα στοιχεία και μεταμόρφωσε το αρχικό χάος σε έναν αρμονικό Κόσμο. Αυτήν ακριβώς την κοσμογονική λειτουργία αποτύπωσε αργότερα ο Βιργίλιος με το περίφημο «Mens agitat molem»: η αδρανής ύλη παραμένει νεκρή και άμορφη μέχρι να δεχθεί την πνοή και την οργανωτική ενέργεια του πνεύματος. Με αυτόν τον τρόπο, η αρχαία σκέψη αποσύνδεσε τη νόηση από την ακατέργαστη ύλη, αναγνωρίζοντάς την ως την υπέρτατη κινητήριο δύναμη.
Η ιδέα αυτή της ανεξαρτησίας της νόησης από το υλικό της υπόστρωμα αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της σύγχρονης επιστήμης της Πληροφορικής και της Τεχνητής Νοημοσύνης. Στη σημερινή εποχή, η νοημοσύνη δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια μυστηριώδης, αποκλειστικά βιολογική ιδιότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου, αλλά ως μια αφηρημένη διαδικασία επεξεργασίας πληροφοριών. Όπως ακριβώς ο Νους του Αναξαγόρα οργάνωσε το άμορφο υλικό μίγμα, έτσι και οι σύγχρονοι αλγόριθμοι μηχανικής μάθησης αναλαμβάνουν να βάλουν σε τάξη το ψηφιακό χάος των μαζικών δεδομένων (Big Data), εντοπίζοντας μοτίβα και παράγοντας δομή. Μέσα από το πρίσμα του φιλοσοφικού λειτουργισμού, η νοημοσύνη μπορεί να υπάρξει τόσο σε βιολογικά κύτταρα όσο και σε κυκλώματα πυριτίου, επιβεβαιώνοντας την αρχαία διόραση ότι το πνεύμα υπερβαίνει και κατευθύνει την ύλη που το φιλοξενεί.
Παράλληλα, η ρήση του Επίχαρμου «Νους ορά και νους ακούει» φωτίζει μια άλλη κρίσιμη διάσταση της σύγχρονης τεχνολογίας. Ο αρχαίος στοχαστής επισήμανε ότι τα αισθητήρια όργανα —τα μάτια και τα αυτιά— είναι απλοί δέκτες ερεθισμάτων. Χωρίς την επεξεργασία και την ερμηνεία του Νου, η όραση και η ακοή παραμένουν «τυφλές» και «κωφές», ανίκανες να συγκροτήσουν νόημα. Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η αρχή αυτή βρίσκει την απόλυτη τεχνολογική της εφαρμογή στους τομείς της Υπολογιστικής Όρασης (Computer Vision) και της Επεξεργασίας Φυσικής Γλώσσας. Οι κάμερες και τα μικρόφωνα ενός αυτόνομου συστήματος καταγράφουν απλώς φωτόνια και ηχητικά κύματα, δηλαδή ακατέργαστα ψηφιακά δεδομένα. Είναι ο αλγοριθμικός «νους» —τα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα— που αναγνωρίζει ένα πρόσωπο, ερμηνεύει μια ανθρώπινη φράση ή αποφεύγει ένα εμπόδιο στον δρόμο. Αποδεικνύεται έτσι έμπρακτα ότι η αντίληψη δεν είναι παθητική καταγραφή, αλλά ενεργητική νοητική διεργασία.
Ωστόσο, πίσω από αυτές τις εντυπωσιακές συγκλίσεις κρύβεται μια θεμελιώδης φιλοσοφική διαφορά. Για τον Αναξαγόρα και τους διαδόχους του, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, ο Νους δεν ήταν απλώς ένας μηχανισμός επίλυσης προβλημάτων ή ταξινόμησης δεδομένων. Ήταν μια αρχή άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συνείδηση, την αυτογνωσία και την τελεολογία, την ύπαρξη δηλαδή ενός εσωτερικού σκοπού και ηθικού προσανατολισμού. Αντίθετα, η σύγχρονη Τεχνητή Νοημοσύνη, παρά τις ασύλληπτες υπολογιστικές της δυνατότητες, παραμένει εγκλωβισμένη σε αυτό που ο φιλόσοφος Τζον Σερλ περιέγραψε στο περίφημο νοητικό πείραμα του «Κινέζικου Δωματίου». Τα σημερινά συστήματα διαχειρίζονται με αριστοτεχνικό τρόπο τη σύνταξη —τους μαθηματικούς και στατιστικούς κανόνες των συμβόλων— αλλά στερούνται παντελώς τη σημασιολογία, δηλαδή την εσωτερική βίωση και την πραγματική κατανόηση του κόσμου. Ένας αλγόριθμος μπορεί να «δει» μια εικόνα και να την περιγράψει με ακρίβεια, όμως δεν βιώνει την αισθητική συγκίνηση της ομορφιάς, ούτε αντιλαμβάνεται την υπαρξιακή βαρύτητα της εικόνας. Η όρασή του παραμένει, με την αριστοτελική και επιχάρμεια έννοια, εσωτερικά τυφλή.
Η εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ)
Επιπλέον, η φράση «Mens agitat molem» μας καλεί να αναλογιστούμε ποιος τελικά κατευθύνει την κίνηση στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή. Στη φύση, ο κοσμικός Νους κινεί την ύλη με αρμονία. Στον τεχνολογικό πολιτισμό, η ύλη —τα δίκτυα, οι μηχανές, οι υπερυπολογιστές— αποκτά πρωτοφανή ισχύ και ταχύτητα. Αν η ανάπτυξη αυτής της ισχύος αποσυνδεθεί από την ανθρώπινη κρίση, την ηθική ευθύνη και τον ανθρωπιστικό σκοπό, υπάρχει ο κίνδυνος η μηχανική υπολογιστική δύναμη να υποκαταστήσει την ουσιαστική σκέψη. Η πληροφορία από μόνη της δεν συνιστά γνώση, και η γνώση χωρίς συνείδηση δεν οδηγεί στη σοφία.
Η διαδρομή από τον «Νου» του Αναξαγόρα στη σύγχρονη Νοημοσύνη καταδεικνύει την εξέλιξη του ανθρώπινου στοχασμού από τη μεταφυσική ενατένιση του σύμπαντος στην τεχνολογική αναπαραγωγή της νόησης. Η αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή παράδοση μάς πρόσφεραν τα εννοιολογικά εργαλεία για να αντιληφθούμε τον νου ως την υπέρτατη οργανωτική και αντιληπτική δύναμη. Ταυτόχρονα, όμως, λειτουργούν ως ένας διαρκής φιλοσοφικός φάρος που οριοθετεί τη διαφορά ανάμεσα στον άνθρωπο και τη μηχανή. Καθώς τα τεχνητά συστήματα γίνονται ολοένα και πιο ικανά, η ρήση «Πάντων νους κρατεί» παραμένει επίκαιρη, όχι ως διαπίστωση της κυριαρχίας των αλγορίθμων, αλλά ως διαχρονική ηθική επιταγή: ο ανθρώπινος νους, με τη συνείδηση, την ευαισθησία και την κριτική του βούληση, οφείλει να παραμείνει ο αδιαμφισβήτητος κυβερνήτης των τεχνολογικών του δημιουργημάτων. Θα παραμείνει;
Η 30η Νοεμβρίου 2022 είναι ορόσημο: η Open AI παρουσιάζει το ChatGPT και γίνεται προφανές πως η Ιστορία της ανθρωπότητας θα αλλάξει τροχιά. Η εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) είναι μια εποχή που δεν μοιάζει με καμία άλλη. Επαγγέλματα και διαδικασίες αναδιαμορφώνονται. Δεν είναι πλέον ένα θεωρητικό μέλλον, αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα που μεταμορφώνει ριζικά την κοινωνία, την οικονομία, την εργασία και την ανθρώπινη σκέψη. Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται πλέον είναι, εάν η τεχνολογία έχει ξεπεράσει την ικανότητα των δημιουργών της να την ελέγξουν απόλυτα. Η δράση των προηγμένων μοντέλων αποκαλύπτει ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα στην ταχύτητα ανάπτυξης ισχυρών αλγορίθμων και στην ικανότητα επίβλεψης των πράξεών τους. Οι πιέσεις για συνεχή καινοτομία έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με τους κινδύνους που εγκυμονεί η λεγόμενη «αναδρομική αυτοβελτίωση» των συστημάτων.
Η πρόκληση δεν είναι απλώς η χρήση ψηφιακών εργαλείων, αλλά η ικανότητα διάκρισης, προσαρμογής και ουσιαστικής προστιθέμενης αξίας από τον άνθρωπο. Το γνωστό βιβλίο «Η Εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και το Ανθρώπινο Μέλλον μας» των Henry Kissinger, Eric Schmidt και Daniel Huttenlocher λειτουργεί ως βασικός οδηγός για το πώς η τεχνολογία αυτή επαναπροσδιορίζει την ανθρώπινη γνώση και την πολιτική στο παρόν και το μέλλον.
Η επέτειος του Πολυτεχνείου αποτελεί για το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ημέρα τιμής και ευθύνης. Τιμούμε όσους και όσες συμμετείχαν στον αγώνα για τη δημοκρατία, ανάμεσά τους και τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Ιδρύματός μας, που πρωτοστάτησαν στην εξέγερση της 17ης Νοεμβρίου 1973. Η στάση τους ανήκει στην ιστορία του Πανεπιστημίου μας.
Η ελευθερία της σκέψης και του λόγου, η παιδεία και η κοινωνική δικαιοσύνη αποκτούν περιεχόμενο μέσα από τις επιλογές μας: στην εκπαίδευση που προσφέρουμε, στην έρευνα που στηρίζουμε, στις ευκαιρίες που δίνουμε στους νέους ανθρώπους. Σε συνθήκες διεθνούς ανασφάλειας και συγκρούσεων, η υπεράσπισή τους απαιτεί γνώση, κρίση και δημοκρατική συνείδηση.
Στην ίδια ευθύνη εντάσσεται η διεκδίκηση του ουσιαστικού δικαιώματος του αυτοδιοίκητου. Τα Πανεπιστήμια απαιτείται να μπορούν να σχεδιάζουν και να οργανώνουν το έργο τους με αποφάσεις που λαμβάνονται από τα θεσμοθετημένα όργανά τους και με λογοδοσία προς την κοινωνία. Το συνταγματικάκατοχυρωμένο αυτοδιοίκητο χρειάζεται να γίνεται καθημερινή πράξη, ώστε το δημόσιο Πανεπιστήμιο να μπορεί να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των φοιτητών και των φοιτητριών του και στις απαιτήσεις της επιστήμης και της κοινωνίας.
Πενήντα τρία χρόνια μετά, τιμούμε τον αγώνα του Πολυτεχνείου με εμπιστοσύνη στη νέα γενιά. Στηρίζουμε το δικαίωμά της να σπουδάζει, να σκέφτεται και να πράττει ελεύθερα και να έχει λόγο για τον κόσμο στον οποίο θα ζήσει.
Ιωάννινα, 14Νοεμβρίου 2026
Η Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Καθηγήτρια Άννα Κ. Μπατιστάτου
Την Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026 και ώρα 11 π.μ. θα πραγματοποιηθεί κατάθεση στεφάνων στην Πλατεία Ηρώων Πολυτεχνείου.
Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026 στις 10:00 μ.μ.20 Σεπτεμβρίου ·
Οι ΑΒΒΑ που έφερναν στο σουηδικό κράτος όσα έσοδα έφερνε η VOLVO είχαν στοχοποιηθεί από τη σουηδική αριστερά διότι η μουσική τους ήταν «καπιταλιστική». Διαβάστε μια απίστευτη ιστορία, ακόμα μια απόδειξη ότι η αριστερά είναι αυτοάνοσο: επιτίθεται στον οργανισμό που την περιέχει.
Γυρίζουμε τον χρόνο πίσω με το ρολόι του Rocktime.gr την άνοιξη του 1974 και ενώ ο πλανήτης υποκλινόταν στο φαινόμενο των ABBA, οι οποίοι κέρδισαν τον διαγωνισμό της Γιουροβίζιον το 1974 στο Μπράιτον με το τραγούδι «Waterloo», στην πατρίδα τους παιζόταν ένα εμμονικό ιδεοληπτικό δράμα.
Για το πανίσχυρο, αριστερό ριζοσπαστικό κίνημα του Progg, η μουσική δεν ήταν απλώς διασκέδαση, αλλά ένα εργαλείο ταξικής πάλης, κοινωνικής αφύπνισης και αντικαπιταλιστικής κριτικής. Μέσα σε αυτό το έντονα πολιτικοποιημένο περιβάλλον, η πανηγυρική νίκη των ABBA στη Eurovision δεν αντιμετωπίστηκε ως εθνικός θρίαμβος, αλλά ως μια «ιδεολογική απειλή». Μέσα σε ένα κλίμα ακραίου πολιτικού φανατισμού, το συγκρότημα μετατράπηκε στον απόλυτο αποδιοπομπαίο τράγο από την Σουηδική αριστερά και κατηγορήθηκαν ως μαριονέτες του καπιταλισμού. Ήταν μια πρωτοφανής και άδικη ιδεολογική καταδίωξη σε καλλιτέχνες που απλώς με την μουσική και τα τραγούδια τους χάριζαν όμορφες μελωδικές στιγμές στο ευρωπαϊκό κοινό και όχι μόνο.
Οι επικριτές με κύριο εκφραστή όπως προαναφέραμε το κίνημα Progg ήταν ένα ριζοσπαστικό, αριστερό, εναλλακτικό μουσικό και πολιτιστικό κίνημα και μεσουράνησε στη Σουηδία από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Το συγκεκριμένο Κίνημα θεωρούσε τους ΑΒΒΑ ως κάτι «φθηνό» κατά της αυθεντικής μουσικής καθώς τους κατηγορούσαν ότι έφτιαχναν «πλαστική», εμπορική ποπ με μοναδικό σκοπό το κέρδος και τον καπιταλιστικό θρίαμβο, αγνοώντας τα κοινωνικά μηνύματα.
Ενα πρόσθετο επιχείρημα της Σουηδικής αριστεράς εκτός από καλλιτεχνικό ήταν και οικονομικό καθώς η χώρα τους θα είχε τεράστιο χρηματικό κόστος που θα μπορούσαν να δαπανηθούν για κοινωνική πολιτική. Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν 200.000 άνθρωποικατέβηκαν στους δρόμους της Στοκχόλμης για να διαμαρτυρηθούν ενώ παράλληλα διοργανώθηκε ένα ολόκληρο «εναλλακτικό» αντι-φεστιβάλ μουσικής την ίδια βραδιά. Η πίεση από τα αριστερά κινήματα και το συνδικάτο των μουσικών ήταν τόσο μεγάλη, που η σουηδική δημόσια τηλεόραση (SR/SVT) αναγκάστηκε να αποσυρθεί εντελώς και να μην συμμετάσχει στον διαγωνισμό την μεθεπόμενη χρονιά της Eurovision το 1976 που έγινε στη Χάγη.
Το εναλλακτικό φεστιβάλ (Alternativfestivalen) στήθηκε άμεσα μέσα σε μια τεράστια σκηνή τσίρκου στην περιοχή Storängsbotten στη Στοκχόλμη τον Μάρτιο του 1975, την ίδια ακριβώς εβδομάδα που η Σουηδία φιλοξενούσε τον επίσημο διαγωνισμό της Eurovision και είχε διάρκεια έξι ημερών. Στόχος του ήταν να αποτελέσει το απόλυτο αντίβαρο στη «λάμψη, το πλαστικό και το χρήμα» της Eurovision. Με κεντρικό σύνθημα την «πάλη ενάντια στην εμπορευματοποίηση της κουλτούρας», συγκέντρωσε περίπου 950 Σουηδούς και ξένους εναλλακτικούς καλλιτέχνες, folk μουσικούς και αριστερά συγκροτήματα, προσελκύοντας ένα κοινό 12.000 ανθρώπων. Η πιο σημαντική στιγμή του φεστιβάλ ήταν η εμφάνιση του Ulf Dageby (με το ψευδώνυμο Sillstryparn), ο οποίος τραγούδησε το κομμάτι «Doing the immoral Eurovision» («Κάνοντας την ανήθικη Eurovision») και οι στίχοι επιτίθεντο άγρια και ονομαστικά στον μάνατζερ των ABBA, Stig Anderson, παρουσιάζοντας τη μουσική τους ως μια καπιταλιστική απάτη που αποχαυνώνει τον λαό.
Η εμφύλια ένταση κορυφώθηκε όταν η ίδια η σουηδική δημόσια τηλεόραση (SR), κάτω από την πίεση των δημιουργών, αποφάσισε να μεταδώσει αποσπάσματα από το αντι-φεστιβάλ, δίνοντας στους επικριτές των ABBA ένα τεράστιο βήμα για να διαδώσουν το μήνυμά τους σε όλη τη χώρα. Τα μέλη των ΑΒΒΑ ένιωθαν αρκετά άβολα με όλη αυτήν τη κατάσταση καθώς βίωνε ότι το κίνημα Progg (η σουηδική εναλλακτική αριστερά) είχε μονοπωλήσει την αυθεντικότητα του πολιτισμού στην Σουηδία, με αποτέλεσμα το ποπ κουαρτέτο να παρουσιάζεται στα εγχώρια μέσα ενημέρωσης ως «το απόλυτο κακό» και ως μαριονέτες του καπιταλισμού.
Ο θρυλικός μάνατζερ των ABBA, Stig Anderson(ο οποίος συχνά αποκαλούνταν «το πέμπτο μέλος» της μπάντας) δεν αντιμετώπισε με φόβο όλη αυτήν τη κατευθυνόμενη ιδεολογική τρομοκρατία, αλλά έπραξε το ακριβώς αντίθετο: δεν κρύφτηκε αλλά βγήκε στην αντεπίθεση με πρωτοφανή κυνισμό απέναντι στις κατηγορίες ότι η μουσική των ABBA είναι «καπιταλιστική απάτη». Ο Stig απαντούσε με καθαρούς οικονομικούς όρους σε τηλεοπτικές συνεντεύξεις της εποχής δηλώνοντας: «Ναι, κάνουμε business και βγάζουμε χρήματα. Και ξέρετε ποιος κερδίζει από αυτό; Το σουηδικό κράτος, μέσω των τεράστιων φόρων που πληρώνουμε. Με τα δικά μας χρήματα χτίζονται τα σχολεία και τα νοσοκομεία σας».
Επιπρόσθετα για το ίδιο θέμα oι βασικοί συνθέτες της μπάντας, Björn Ulvaeus και Benny Andersson έχουν δηλώσει επανειλημμένα σε μετέπειτα συνεντεύξεις τους ότι η κατάσταση στη Σουηδία στα μέσα της δεκαετίας του ’70 ήταν αποπνικτική για όποιον δεν ευθυγραμμιζόταν με την αριστερή ιδεολογία:«Αν έπαιζες σε ποπ συγκρότημα εκείνη την εποχή, θεωρούσουν σχεδόν προδότης», είχε αναφέρει ο Björn. Από την άλλη, ο Benny Andersson σχολίασε με μια δόση πικρίας: «Τότε, δεν μας ένοιαζε που μας επιτίθεντο. Ίσως θα έπρεπε να είχαμε νοιαστεί περισσότερο για τον κόσμο, παρά για τους εαυτούς μας. Αλλά τότε, δεν θα είχαμε φτάσει ποτέ εδώ».
Παράλληλα οι δύο γυναικείες φωνές των ΑΒΒΑ, οι Agnetha Fältskog και Anni-Frid Lyngstad επηρεάστηκαν πάρα πολύ από το αρνητικό κλίμα και από την προσωπική κριτική. Η Agnetha, η οποία ήδη δυσκολευόταν με τη διασημότητα και ήθελε να προστατεύσει την ιδιωτική της ζωή και τα παιδιά της, ένιωθε ότι ο σουηδικός τύπος της ασκούσε επιθετική και ανήθικη κριτική. Οι εφημερίδες της εποχής δεν ασκούσαν μόνο πολιτική κριτική, αλλά χλεύαζαν τα λαμπερά κοστούμια τους και τη σκηνική τους παρουσία, χαρακτηρίζοντάς τα, «ρηχά». Ενα ακόμη δυσάρεστο γεγονός περιγράφει ο μπασίστας τους, Rutger Gunnarsson, δηλώνοντας ότι εκείνα τα χρόνια απέφευγε να λέει στους γείτονές του ότι παίζει στους ABBA για να μην αντιμετωπίσει την κατακραυγή.
Η «φυγή» από τη Σουηδία και η δικαίωση
Βλέποντας ότι η Σουηδία τους γυρνούσε την πλάτη, το συγκρότημα έστρεψε όλη του την ενέργεια στη διεθνή αγορά (Μεγάλη Βρετανία, Αυστραλία, Γερμανία, ΗΠΑ) και η παγκόσμια επιτυχία τους ήταν τόσο σαρωτική, που ανάγκασε τελικά και τη Σουηδία να υποχωρήσει στην πολεμική που άσκησε εναντίον της μπάντας. Η Görel Hanser, η οποία ήταν το δεξί χέρι του Stig και μετέπειτα μάνατζερ του συγκροτήματος, επιβεβαίωσε σε κατοπινές συνεντεύξεις της (όπως στο BBC Witness History) ότι η γραμμή του Stig ήταν μία: «Δουλειά, δουλειά, δουλειά». Ο Stig τους έλεγε ότι ο καλύτερος τρόπος για να «εκδικηθούν» το μίσος των Σουηδών ήταν να κατακτήσουν την κορυφή των charts σε ολόκληρο τον κόσμο. Και αυτό ακριβώς έκαναν. Ευτυχώς για αυτούς έξω από τα σύνορα της πατρίδας τους, η κουλτούρα του μίσους δεν είχε καμία ισχύ. Από τη Μεγάλη Βρετανία μέχρι τη Γερμανία, και από τις ΗΠΑ μέχρι την Αυστραλία, οι ABBA μετατράπηκαν σε παγκόσμιο φαινόμενο, γκρεμίζοντας το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Το κοινό δεν έψαχνε ψευδεπίγραφα πολιτικά μανιφέστα αλλά διψούσε για τη μοναδική, φωτεινή τους ενέργεια. Οι αρένες γέμιζαν ασφυκτικά, οι δίσκοι ξεπουλούσαν σε εκατομμύρια αντίτυπα και η υφήλιος υποκλινόταν στη μουσική τους ιδιοφυΐα. Ήταν η απόλυτη ειρωνεία της μοίρας: «Το συγκρότημα που η χώρα του, ήθελε να εξαφανίσει, είχε μόλις κατακτήσει τον πλανήτη».
Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του ’70, τα έσοδα που έφερναν οι ABBA στη σουηδική οικονομία ήταν τόσο μεγάλα, που φημολογείτο ότι ανταγωνίζονταν σε κερδοφορία την αυτοκινητοβιομηχανία Volvo.Με το πέρασμα των χρόνων η αριστερή πολεμική του κινήματος Progg άρχισε να ξεθωριάζει, καθώς έγινε πλέον προφανές ότι οι ABBA είχαν μετατραπεί στο μεγαλύτερο πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας. Δεκαετίες μετά, το αναίτιο πολιτικό μίσος του κινήματος Progg κατέρρευσε και ξεχάστηκε, ενώ η μουσική των ABBA παρέμεινε αθάνατη. Η ιστορία τους δικαίωσε πανηγυρικά. Η Σουηδία, που κάποτε τους καταδίωκε, σήμερα τους αποθεώνει ως το μεγαλύτερο πολιτιστικό της κεφάλαιο, στεγάζοντας την κληρονομιά τους σε ένα λαμπερό, επίσημο μουσείο στη Στοκχόλμη. Με την ιστορική τους επιστροφή το 2021 και το ψηφιακό υπερθέαμα «ABBA Voyage» να σπάει κάθε ρεκόρ, απέδειξαν ότι η τέχνη δεν φυλακίζεται σε ιδεολογίες. Το συγκρότημα που κάποτε στοχοποιήθηκε ως «πλαστικό», πέρασε στην αιωνιότητα, αφήνοντας πίσω του το απόλυτο δίδαγμα: το φως της δημιουργίας πάντα θα νικά το σκοτάδι του φθόνου.»
Υ.Γ.: Το κομμάτι «He Is Your Brother» αν και είχε γραφτεί λίγο πριν τη Eurovision, το χρησιμοποιούσαν ως μήνυμα. Οι στίχοι του, που μιλούσαν για ενότητα, αδερφοσύνη και την ανάγκη να στηρίζει ο ένας τον άλλον ανεξάρτητα από τις διαφορές τους, ήταν η δική τους απάντηση στον διχασμό που προσπαθούσαν να επιβάλλουν οι επικριτές τους.