Ιστότοπος για τους Φιλιατες και οχι μονο- με νέα και παλιά, ειδήσεις και σχόλια, λαογραφικά και φωτογραφικά θέματα και την εφημεριδα μας ¨τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨ σε ηλεκτρονική μορφή
Τσαμαντάς: Το όνομα Διώχνω- το έδιναν στο πρώτο παιδί που αποκτούσαν μετά από αποτυχημένους τοκετούς- για να διώξουν το κακό… κατά τον λόγιο Τσαμαντιώτη Νικόλαο Νίτσο. Διώχνω ήταν το όνομα της αείμνηστης γυναίκας του Κώτσια Δήμου- που είχε το καφενείο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΣ στην πάνω πλατεία Φιλιατών- πλατεία Μουργκάνας. Την Διώχνω την ύμνησε σε ποίημα του ο ποιητής μας Μιχάλης Γκανάς- ανιψιός της.
Πλεσίβιτσα: Το όνομα Βενέδικτος- είχαν αρκετοί παλιοί Πλαίσιοι και δεν νομίζω να υπήρχε σε άλλο χωριό. Βενέδικτος Φίλης (Νέτσιος) λεγόταν ο Πλαίσιος ιδιοκτήτης του Ξενοδοχείου ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ, στο παλιό λιμάνι στην Κέρκυρα- σύζυγος της κάκω Φρόσως, αδελφής του παππού μου Ηλία Αγγελόπουλου.
Γηρομέρι: Το όνομα Νείλος που έπαιρναν Γηρομεριάτες ήταν από το μοναστήρι και τον εκεί Όσιο Νείλο. Νείλος Σπανόπουλος που διατηρούσε το καφενείο στην παλιά αγορά- ήταν γιός του Δονάτου Σπανόπουλου- μακροβιότερου Δήμαρχου Φιλιατών. Το όνομα του σώζεται στον εγγονό του- γιο του Δημήτρη και στην εγγονή του Νειλία- κόρη της Ηλιάνας.
Σαγιάδα: Τερψιχόρη όνομα που τίμησαν κάποιες παλιές, όπως η Σαγιαδινή νηπιαγωγός Τερψιχόρι σύζυγος Βασίλη Μικρούλη και βέβαια η Χόρη του Νείλου Σπανόπουλου και μητέρα της Λιάνας…(αν δεν κάνω λάθος).
Σ.Σ. Υπάρχουν και άλλα ξεχωριστά ονόματα και σε άλλα Φιλιατοχώρια και θα χαρούμε να δούμε όποια βοήθεια σε αυτό το θέμα. Όπως βέβαια και σε όλα τα θέματα που αφορούν τα ιδιαίτερα ιστορικά & λαογραφικά στοιχεία των χωριών μας- που μέρα με την μέρα σβήνουν από τον χάρτη. Τουλάχιστον να μείνουν καταγραμμένα στην ιστορία τους και κάποια ξεχωριστά τους γνωρίσματα.
Όρθιος ο Χακή Ντέμης, απο αριστερά ο Γιώρη Βάτσιος, ο επόμενος θα μου τον πει ο Χρήστος μου… και δεξιά ο Κώστας Καλέσης- απο το αρχείο του Τάσου Καλέση Ο μεσαίος είναι ο Σπύρος ο παπλωματάς που έμεινε στο Φιλιάτι για μια πενταετία εκείνα τα χρόνια, όπως με ενημέρωσε ο αγαπητός Βασίλης Στούμπης.
Τα υπό ανάδειξη δώδεκα μονοπάτια των 129 χιλιομέτρων στον Δήμο Φιλιατών
Σε πρόσφατο δημοσίευμα του τοπικού τύπου αναφέρεται:
«Πάνω από 120 χιλιόμετρα μονοπατιών παίρνουν ζωή στον Δήμο Φιλιατών.
Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχεται ένα σημαντικό έργο για την περιοχή, με τίτλο “Ανάδειξη υφιστάμενων διαδρομών (μονοπάτια)”. Στόχος της παρέμβασης είναι η οργανωμένη αξιοποίηση του φυσικού πλούτου της περιοχής, η ενίσχυση της επισκεψιμότητας και η ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού, με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον.
Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 717.295 ευρώ και εκτελείται από την εταιρεία “Καραλής Κωνσταντίνος – Γεωπόνος – Τεχνικά Έργα”. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν καθαρισμούς, διαμορφώσεις και τοποθέτηση σήμανσης, με στόχο τη δημιουργία ενός ασφαλούς και λειτουργικού δικτύου διαδρομών για κατοίκους και επισκέπτες.»
Όπως είναι φυσικό, η είδηση αυτή δημιούργησε αισιοδοξία σε όσους ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη της περιοχής. Αναπτέρωσε όνειρα και προσδοκίες ανθρώπων που πιστεύουν ότι ο φυσικός πλούτος του Δήμου Φιλιατών και, ιδιαίτερα, της Μουργκάνας μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μοχλό ανάπτυξης.
Ένας από αυτούς είμαι κι εγώ.
Γεννημένος και μεγαλωμένος στη σκέπη της Μουργκάνας και, παρότι η ζωή με οδήγησε μακριά από τον τόπο μου, δεν έπαψα ποτέ να ενδιαφέρομαι γι’ αυτόν και να διατηρώ στενή επαφή μαζί του.
Το πρώτο μονοπάτι που θέλησα να εξερευνήσω, προκειμένου να διαπιστώσω ιδίοις όμμασι τα αποτελέσματα της διάνοιξης, ήταν το μονοπάτι του Αμπελώνα (Πόβλας), συνολικού μήκους 33,3 χιλιομέτρων, το οποίο ξεκινά από την Πόβλα και καταλήγει στη γέφυρα της Λαγκάβιτσας, στον δρόμο Ραβενής – Βροσύνας.
Περπάτησα ένα τμήμα του, από τη Λέκουφα (Γαρδίκι) έως τη Μηλέα (Κωστάνα), μήκους περίπου πέντε χιλιομέτρων.
Στο βίντεο που συνοδεύει την παρούσα ανάρτηση έχω καταγράψει χαρακτηριστικά τμήματα της διαδρομής, ώστε ο καθένας να μπορεί να αποκτήσει μια πιο ολοκληρωμένη και αντικειμενική εικόνα για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα το μονοπάτι.
Δυστυχώς, η εμπειρία μου από τη συγκεκριμένη διαδρομή δεν με άφησε ικανοποιημένο.
Παρότι το μονοπάτι έχει πρόσφατα διανοιχθεί, αρκετά τμήματά του εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα δύσκολα στην προσπέλαση από μια ομάδα περιπατητών. Σε αρκετά σημεία το άνοιγμά του είναι υπερβολικά στενό. Αν λάβουμε, μάλιστα, υπόψη ότι ορισμένα είδη χλωρίδας συνεχίζουν να αναπτύσσονται και το φθινόπωρο —για παράδειγμα τα βάτα—, είναι θέμα ημερών να κλείσουν και πάλι αρκετά σημεία στα οποία σήμερα ένας άνθρωπος περνά οριακά.
Παράλληλα, η πορεία δεν είναι επαρκώς οριοθετημένη, ενώ το έδαφος παραμένει αδιαμόρφωτο. Ως αποτέλεσμα, ο περιπατητής αναγκάζεται σε ορισμένα σημεία να καταφεύγει ακόμη και σε κινήσεις που θυμίζουν «αναρρίχηση».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το σημείο που φαίνεται στο βίντεο, περίπου στο 7:30. Η κλίση του εδάφους στο συγκεκριμένο σημείο καθιστά εξαιρετικά δύσκολη, αν όχι απαγορευτική, την ασφαλή διέλευση.
Και, δυστυχώς, δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό, καθώς παρόμοιες δυσκολίες συναντώνται και σε άλλα σημεία της διαδρομής.
Υπάρχει, όμως, και ένα ακόμη ζήτημα που θεωρώ ότι αξίζει να εξεταστεί.
Ένα τμήμα περίπου δέκα χιλιομέτρων, από τη Μηλέα έως την Καμίτσιανη, το μονοπάτι είναι οριοθετημένο επάνω στον αμαξωτό δρόμο.
Εδώ εύλογα γεννιέται το ερώτημα: ποιο είναι το νόημα ενός μονοπατιού να ακολουθεί επί δέκα χιλιόμετρα έναν αμαξωτό δρόμο;
Γιατί η διάνοιξη δεν έγινε ανατολικά του αμαξωτού δρόμου, προς την πλευρά όπου βρίσκεται το ποτάμι, το λεγόμενο Χωριανό, το οποίο τροφοδοτείται από τις δυτικές πλαγιές της Μουργκάνας; Μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να προσφέρει στον περιπατητή μια πραγματικά φυσική διαδρομή, μέσα από το τοπίο και το φυσικό περιβάλλον της περιοχής, αναδεικνύοντας παράλληλα στοιχεία του τόπου που σήμερα παραμένουν ουσιαστικά αναξιοποίητα.
Επιπλέον, οι πινακίδες σήμανσης δεν είναι σε βάθος αγκυρωμένες, με αποτέλεσμα να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε οποιαδήποτε πίεση.
Υπάρχει, όμως, και ένα ακόμη ερώτημα σχετικά με τη σήμανση: οι πινακίδες δείχνουν κατεύθυνση μόνο από βορρά προς νότο. Δεν προβλέπεται η δυνατότητα αντίστροφης πορείας; Ένα οργανωμένο δίκτυο μονοπατιών θα πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να επιτρέπει στον περιπατητή να κινείται με ασφάλεια και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Επειδή μεγάλωσα περπατώντας σε αυτά τα μονοπάτια και επειδή συνεχίζω να είμαι συστηματικός περιπατητής μονοπατιών σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, θεωρώ ότι μπορώ να καταθέσω μια τεκμηριωμένη προσωπική άποψη.
Και η άποψή μου είναι ότι στο συγκεκριμένο έργο, τουλάχιστον στο τμήμα που περπάτησα, δεν έχει γίνει όλη η δουλειά που απαιτείται ώστε το μονοπάτι να μπορεί να προσφέρει με ασφάλεια και ποιότητα αυτό που πραγματικά μπορεί να προσφέρει.
Πληροφορίες που έχω στη διάθεσή μου επιβεβαιώνουν ότι παρόμοια ζητήματα εμφανίζονται και σε άλλες διαδρομές του δικτύου.
Δεν γράφω τα παραπάνω για να μηδενίσω την προσπάθεια ούτε για να υποβαθμίσω τη σημασία του έργου. Το αντίθετο.
Επειδή θεωρώ ότι πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό έργο, πιστεύω ότι αξίζει να γίνει σωστά.
Τα 717.295 ευρώ αποτελούν μια σημαντική επένδυση και θα ήταν άδικο ένα έργο με τόσο μεγάλες δυνατότητες να μην αποδώσει στον τόπο όλα όσα μπορεί.
Γι’ αυτό καλώ τον Δήμο Φιλιατών να επιληφθεί του θέματος και να εξετάσει προσεκτικά και συνολικά τα τμήματα των μονοπατιών που έχουν διανοιχθεί. Να διαπιστωθούν τυχόν αστοχίες και να γίνουν οι απαραίτητες παρεμβάσεις, ώστε οι διαδρομές να είναι πραγματικά ασφαλείς, προσβάσιμες και λειτουργικές για τους περιπατητές.
Καλώ, επίσης, τους συντοπίτες μας, αλλά και όσους αγαπούν τη φύση και ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη της περιοχής, να περπατήσουν τα μονοπάτια, να τα γνωρίσουν και να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους.
Το έργο αυτό μπορεί να αποτελέσει μια μεγάλη ευκαιρία για τον Δήμο Φιλιατών και τη Μουργκάνα.
Ας φροντίσουμε όλοι ώστε αυτή η ευκαιρία να μην μείνει στη μέση.
Ας δώσουμε στα μονοπάτια μας τη μορφή και τη λειτουργικότητα που τους αξίζει, ώστε να γίνουν πραγματικά δρόμοι ανάπτυξης, γνωριμίας με τον τόπο και επανασύνδεσης με τη φύση.
Τρία ακόμη σχολεία της Θεσπρωτίας έχουν προεπιλεγεί προκειμένου να ενταχθούν στο Πρόγραμμα Ανακαίνισης Σχολικών Κτιρίων «Μαριέττα Γιαννάκου», το οποίο υλοποιείται από τις Κτιριακές Υποδομές Α.Ε, όπως ενημέρωσε τον Βασίλη Γιόγιακα ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Θανάσης Γιάνναρης. Πρόκειται για το Δημοτικό Σχολείο Ξηρολόφου στον Δήμο Σουλίου, το 1ο Δημοτικό Σχολείο Φιλιατών στον Δήμο Φιλιατών και το 2ο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Ηγουμενίτσας στον Δήμο Ηγουμενίτσας.
Με τη νέα ένταξη, οι σχολικές μονάδες της Θεσπρωτίας που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα ανέρχονται συνολικά σε επτά, καθώς είχαν ήδη ενταχθεί το 2ο και το 3ο Δημοτικό Σχολείο Ηγουμενίτσας, το Ειδικό Γυμνάσιο – Λύκειο Ηγουμενίτσας και το Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Παραμυθιάς.
Το Πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία για την αναβάθμιση των σχολικών υποδομών σε όλη τη χώρα. Στο πλαίσιο του προγράμματος έχουν ήδη αναβαθμιστεί 431 σχολικές μονάδες το 2025 και επιπλέον 238 το 2026, ενώ ο επόμενος προγραμματισμός διευρύνεται με νέες σχολικές μονάδες. Οι παρεμβάσεις του προγράμματος περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εσωτερικούς και εξωτερικούς χρωματισμούς, βελτιώσεις στους αύλειους χώρους και στους χώρους άθλησης, ανακαίνιση χώρων υγιεινής, δημιουργία προσβάσιμων WC για ΑμεΑ και επισκευές ραμπών ΑμεΑ.
«Με τις εργασίες αναβάθμισης τα σχολεία θα αποκτήσουν καλύτερες και πιο λειτουργικές υποδομές για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς μας. Συνεχίζουμε να διεκδικούμε την ένταξη και άλλων σχολείων της Θεσπρωτίας, γιατί ένα καλύτερο σχολικό περιβάλλον είναι επένδυση στα παιδιά μας», δήλωσε ο Βασίλης Γιόγιακας.
Με 2,7 εκ. ευρώ στο Πρόγραμμα «Ήπειρος» η Ενεργειακή αναβάθμιση σχολικών κτιρίων Δήμου Ιωαννιτών
Στο Πρόγραμμα «Ήπειρος 2021-2027» εντάσσεται η «Ενεργειακή αναβάθμιση σχολικών κτιρίων Δήμου Ιωαννιτών (σχολικό συγκρότημα Β. Ηπείρου & Πατατούκου)», με συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη 2.700.000 ευρώ.
Το έργο αφορά στο σχολικό συγκρότημα που στεγάζει το 3ο Γενικό Λύκειο Ιωαννίνων, το 3ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων, το 10ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων καθώς και το κλειστό γυμναστήριο αυτών στο οικοδομικό τετράγωνο που περικλείεται από τις οδούς Β. Ηπείρου, Πατατούκου, Επίκτητου και Ζυγούρη.
Σε αυτό περιλαμβάνεται η θερμική θωράκιση του κτιριακού κελύφους (θερμομόνωση εξωτερικής τοιχοποιίας, οροφής και αντικατάσταση κουφωμάτων με νέα ενεργειακά κουφώματα), η εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, η αντικατάσταση του συνόλου των φωτιστικών σωμάτων με νέα φωτιστικά σώματα τεχνολογίας Led, η εγκατάσταση 2 εξωτερικών ανελκυστήρων ΑΜΕΑ και η απαραίτητη αναβάθμιση της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης.
Τα κτίρια του 3ου & 10ου Γυμνασίου και του 3ου Λυκείου συνολικής επιφάνειας 5.912,98 τ.μ. θα αναβαθμιστούν από ενεργειακή κατηγορία Ζ σε Β. Το κτίριο του κλειστού γυμναστηρίου συνολικής επιφάνειας 720,90 τ.μ. θα αναβαθμιστεί από ενεργειακή κατηγορία Ε σε Β+.
