ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

ΔΕΙΤΕ πως φάνηκε η φωτιά στο Φιλιάτι- Ευτυχώς δεν είχε αέρα- η φωτό είναι απο την Χριστίνα Κασσαβήτα

Φιλιάτες παλιά Γυμνασίοπαιδα…

Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων υποδέχθηκε τους πρωτοετείς φοιτητές και φοιτήτριές του καθώς και τους εισερχόμενους φοιτητές και φοιτήτριες Erasmus+, στο κατάμεστο από κόσμοΣυνεδριακό Κέντρο «Κάρολος Παπούλιας» στην Πανεπιστημιούπολη Ιωαννίνων, σε μια ζεστή και γιορτινή ατμόσφαιρα, γεμάτη νεανικά χαμόγελα και ενθουσιασμό.

Η Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Καθηγήτρια Άννα Κ. Μπατιστάτου, καλωσόρισε θερμά τους νέους φοιτητές και τις νέες φοιτήτριες στη μεγάλη πανεπιστημιακή οικογένεια, συγχαίροντάς τους για την εισαγωγή τους και υπογραμμίζοντας ότι η έναρξη των σπουδών τους σηματοδοτεί μια νέα περίοδο γνώσης, δημιουργίας, συνεργασίας και προσωπικής ανάπτυξης. Παρουσίασε τη διαδρομή του Ιδρύματος από την ίδρυσή του το 1964 έως σήμερα, αναδεικνύοντας την ποιότητα του εκπαιδευτικού και ερευνητικού έργου του, όπως επιβεβαιώνεται και από την πρόσφατη πιστοποίηση του Εσωτερικού Συστήματος Διασφάλισης Ποιότητας με την ανώτατη βαθμολογία καθώς και τις δυνατότητες που προσφέρει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες για συμμετοχή στην έρευνα, σε διεθνείς συνεργασίες, στο πρόγραμμα Erasmus+ και το ευρωπαϊκό ΠανεπιστήμιοARTEMIS, αλλά και σε εθελοντικές, πολιτιστικές και αθλητικές δράσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ενεργό ρόλο των φοιτητών και των φοιτητριών στη διαμόρφωση της ακαδημαϊκής ζωής, ενθαρρύνοντάς τους να συμμετέχουν στις εκπαιδευτικές διαδικασίες, να εκφράζουν τις απόψεις και τις προτάσεις τους και να αξιοποιούν τις υποδομές και τις υπηρεσίες φοιτητικής μέριμνας του Ιδρύματος. Τόνισε, παράλληλα, ότι το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων είναι ένα Πανεπιστήμιο ανοιχτό, συμπεριληπτικό και δημιουργικό, που ανήκει σε όλους και όλες όσοι αποτελούν την κοινότητά του και διαμορφώνουν καθημερινά την πορεία του. Ένα Πανεπιστήμιο που στηρίζει τα μέλη του, προάγει τον σεβασμό, την ισότητα και τη συνεργασία και προσφέρει σε κάθε φοιτητή και φοιτήτρια τη δυνατότητα να αναπτύξει τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις προοπτικές του.

Οι πρωτοετείς φοιτητές και φοιτήτριες περιηγήθηκαν στον ισόγειο χώρο του Συνεδριακού Κέντρου «Κάρολος Παπούλιας» σε ενημερωτικά σημεία, όπου είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν για τις υπηρεσίες και τις δομές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων που υποστηρίζουν την ακαδημαϊκή τους πορεία και τη φοιτητική καθημερινότητα, μεταξύ των οποίων η φοιτητική μέριμνα και οι συμβουλευτικές υπηρεσίες. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν οι δυνατότητες διεθνούς κινητικότητας και συνεργασίας μέσω του προγράμματος Erasmus+ και της Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου ARTEMIS, ενώοι φοιτητικές ομάδες ενημέρωσαν για τις δράσεις τους κι τηδυνατότητα συμμετοχής σε αυτές.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, τιμήθηκαν οι πρωτοετείς φοιτητές και φοιτήτριες που συγκέντρωσαν την υψηλότερη βαθμολογία εισαγωγής στα Τμήματα του Ιδρύματος, λαμβάνοντας τιμητικό έπαινο και αναμνηστικό δώρο καθώς και οι φοιτητές και οι φοιτήτριες που ολοκλήρωσαν τη θητεία τους στον πρώτο κύκλο του προγράμματος ARTEMIS Ambassadors – Ακαδημαϊκοί Πρεσβευτές της Ευρωπαϊκής Πανεπιστημιακής Συμμαχίας ARTEMIS για την περίοδο 2025–2026, οι οποίοι/ες έλαβαν  τα πιστοποιητικά συμμετοχής από την Πρύτανη, Καθηγήτρια Άννα Κ. Μπατιστάτου. Η Πρύτανης προέτρεψε τους πρωτοετείς να ενημερωθούν για τις δυνατότητες συμμετοχής στο ARTEMIS και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρει για διεθνή συνεργασία, κινητικότητα και ενεργό συμμετοχή στην ευρωπαϊκή ακαδημαϊκή κοινότητα.

Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο Αντιπεριφερειάρχης Ηπείρου Κωνσταντίνος Κίτσιος, η Αντιδήμαρχος του Δήμου ΙωαννιτώνΣοφία Μαρκούλακαι ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ιωαννίνων,  Σπύρος Μπέκας, ενώ παρέστησαν τα μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης, Καθηγήτρια Παναγιώτα Καντή καιΚαθηγητές Νικόλαος Μυλωνίδης, Χριστόφορος Νίκου και Σπυρίδων-Γεώργιος Σούλης καθώς και οι Αντιπρυτάνεις, ΚαθηγητέςΚωνσταντίνος Καραμάνης, Μιχαήλ Ξένος και Ξενοφών Μπήτσικας. Παρευρέθηκαν επίσης Κοσμήτορες Σχολών, Πρόεδροι Τμημάτων, μέλη ΔΕΠ, ΕΕΠ, ΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ, διοικητικό προσωπικό καθώς και πλήθος φοιτητών και φοιτητριών.

Νωρίτερα, στο ισόγειο του Συνεδριακού Κέντρου, πραγματοποιήθηκε η υποδοχή των εισερχόμενων φοιτητών και φοιτητριών του προγράμματος Erasmus+, οι οποίοι προέρχονται από πανεπιστήμια 13 χωρών: Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Ισπανία, Κύπρος, Λιθουανία, Νορβηγία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία, Τουρκία και Τσεχία. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα πραγματοποιήσουν μέρος των σπουδών τους στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων κατά το τρέχον ακαδημαϊκό εξάμηνο, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της διεθνούς διάστασης της ακαδημαϊκής ζωής και στην ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών.

Η τελετή αποτέλεσε την αφετηρία για τη γνωριμία των νέων φοιτητών και φοιτητριών με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, τις δυνατότητες που προσφέρει και τις αξίες που διέπουν την ακαδημαϊκή του λειτουργία.

Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων καλωσορίζει τους νέους φοιτητές και φοιτήτριές του και τους εύχεται μια όμορφη, δημιουργική και αξέχαστη φοιτητική διαδρομή!

Ιωάννινα, 19 Οκτωβρίου 2026

Από τη Διεύθυνση Διεθνών και Δημοσίων Σχέσεων

Ιωάννινα: Αθώος ο πατέρας Αντώνιος και παιδαγωγοί της Κιβωτού του Κόσμου σε Πωγωνιανή και Κόνιτσα

https://allnews-epirus.blogspot.com/2026/10/blog-post_461.html

https://allnews-epirus.blogspot.com/2026/10/blog-post_8586.html

Συνελήφθησαν τρεις ημεδαποί για παράνομη θήρα σε περιοχή της  Θεσπρωτίας

Κατασχέθηκαν 2 κυνηγετικά όπλα, φυσίγγια και φακοί

Συνελήφθησαν χθες (18-10-2026) νωρίς το πρωί σε περιοχή της  Θεσπρωτίας από αστυνομικούς του Αστυνομικού Τμήματος Φιλιατών, τρεις ημεδαποί, κατηγορούμενοι για τα κατά περίπτωση αδικήματα της παράνομης θήρας και παραβάσεων της νομοθεσίας περί όπλων.

Ειδικότερα, όπως καταγγέλθηκε από στελέχη της Ε΄Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Ηπείρου, οι κατηγορούμενοι εντοπίστηκαν σε μη προβλεπόμενο χρόνο θήρας να επιβαίνουν σε Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, στην καρότσα του οποίου βρέθηκαν -5- θηράματα (λαγοί).

Επιπλέον, εντός του οχήματος βρέθηκαν και κατασχέθηκαν δύο κυνηγητικά όπλα, -14- φυσίγγια και -4- φακοί.

Η δικογραφία που σχηματίστηκε από το Αστυνομικό Τμήμα Φιλιατών θα υποβληθεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Θεσπρωτίας.

Συνελήφθησαν -9- αλλοδαποί (οι -8- ανήλικοι) στα Ιωάννινα

Κατηγορούνται ότι επιτέθηκαν σε -3- ανήλικους αλλοδαπούς

Συνελήφθησαν χθες (18-10-2026) το απόγευμα στα Ιωάννινα από αστυνομικούς του Τμήματος Άμεσης Δράσης Ιωαννίνων -9- αλλοδαποί, εκ των οποίων οι -8- ανήλικοι, σε βάρος των οποίων σχηματίστηκε δικογραφία -κατά περίπτωση- για σωματική βλάβη, επικίνδυνη σωματική βλάβη και παραβάσεις περί όπλων.

Ειδικότερα, κατά τη διερεύνηση καταγγελίας για επίθεση σε βάρος -3- ανήλικων αλλοδαπών σε περιοχή των Ιωαννίνων, προέκυψε ότι οι συλληφθέντες τούς είχαν προκαλέσει σωματικές βλάβες με γροθιές και λακτίσματα, ενώ τρεις από αυτούς έφεραν κατά τη διάρκεια της επίθεσης, κατά περίπτωση, μαχαίρι, σιδερογροθιά και αλυσίδα.

Οι τραυματισθέντες μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, όπου παρέμεινε για νοσηλεία ένας εξ αυτών, ενώ οι άλλοι δύο αποχώρησαν μετά την παροχή πρώτων βοηθειών.

Στο πλαίσιο των ερευνών, βρέθηκαν καικατασχέθηκαν -3- μαχαίρια σε χώρο διαμονής ενός εκ των συλληφθέντων.

Οι συλληφθέντες θα οδηγηθούν στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ιωαννίνων, ενώ προανάκριση για την υπόθεση ενεργήθηκε από την Υποδιεύθυνση Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ιωαννίνων.

Στην επιτροπή για την αντιγήρανση λείπει ο οδοντίατρος

Προς: τον Υπουργό Υγείας, κ. Άδωνι Γεωργιάδη

Κοιν.: Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία · Οδοντιατρικές Σχολές ΕΚΠΑ και ΑΠΘ

Ηγουμενίτσα, 20 Οκτωβρίου 2026

Κύριε Υπουργέ,

Με την απόφαση Α1β/Γ.Π.οικ.45958 (ΦΕΚ Β΄ 6126/09-10-2026) συγκροτήσατε 27μελή επιτροπή για να συντάξει τον νόμο για τις υπηρεσίες αντιγήρανσης και μακροβιότητας.¹ Στην επιτροπή συμμετέχουν καθηγητές Ιατρικής, ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος, ο ΕΟΦ, δερματολόγος, πλαστικός χειρουργός, φυσικοθεραπευτής, διαιτολόγος και νομικοί. Οδοντίατρος δεν συμμετέχει κανείς.

Αυτό πρέπει να διορθωθεί τώρα, πριν γραφτεί το προσχέδιο.

Η επιτροπή θα ορίσει ποιες πράξεις καλύπτει ο νέος νόμος, ποιοι επαγγελματίες υγείας θα τις εκτελούν και με ποιες προϋποθέσεις.¹ Αρκετές από αυτές αφορούν τα δόντια, το στόμα, τις γνάθους και τους παρακείμενους ιστούς, δηλαδή το πεδίο που η ευρωπαϊκή και η ελληνική νομοθεσία αναθέτουν στον οδοντίατρο.² Θα γράψει και τους κανόνες διαφήμισης.¹ Από τον Οκτώβριο το Υπουργείο εντάσσει σταδιακά και τους οδοντιάτρους στο MedWatch, για τον έλεγχο της διαφήμισης υπηρεσιών υγείας.³ Στην επιτροπή που θα γράψει αυτούς τους κανόνες δεν τους εντάσσει. Αν η σύνθεση μείνει ως έχει, ο νόμος θα αποφασίσει για την Οδοντιατρική χωρίς την Οδοντιατρική.

Το έχουμε ξαναζήσει. Τον Απρίλιο του 2024 η εγκύκλιος για τη βοτουλινική τοξίνη και το υαλουρονικό οξύ άφησε έξω τους οδοντιάτρους, παρότι τα χρησιμοποιούμε θεραπευτικά, για παράδειγμα στον βρουξισμό. Δύο μήνες αργότερα χρειάστηκε νέα εγκύκλιος για να καλυφθεί η παράλειψη, και τον Ιούλιο του 2026 το ζήτημα άνοιξε ξανά με νέα απόφαση.⁴ Μια εγκύκλιος διορθώνεται εύκολα. Ένας νόμος όχι.

Το πρόσωπο γερνά και από μέσα, από το οστό. Όταν χάνονται δόντια, το φατνιακό οστό που τα στήριζε αρχίζει να απορροφάται και δεν σταματά· στην πρόσθια κάτω γνάθο η απώλεια είναι περίπου τετραπλάσια από ό,τι στην άνω και συνεχίζεται επί δεκαετίες.^5,6 Με την ηλικία μικραίνει σε ύψος και μήκος και η ίδια η κάτω γνάθος.⁷ Το κάτω τρίτο του προσώπου κονταίνει, τα χείλη βυθίζονται, το σαγόνι προβάλλει, οι αύλακες βαθαίνουν. Έτσι σχηματίζεται το γεροντικό προσωπείο, και κανένα ενέσιμο δεν αντικαθιστά το οστό που χάθηκε. Η διατήρηση των δοντιών επιβραδύνει τη φθορά. Όπου τα δόντια έχουν χαθεί, τα εμφυτεύματα περιορίζουν την απώλεια οστού περισσότερο από τη συμβατική οδοντοστοιχία.⁸ Η επιτροπή έχει δερματολόγο και πλαστικό χειρουργό για το δέρμα και τους μαλακούς ιστούς. Για το οστό που τους στηρίζει δεν έχει κανέναν.

Η Οδοντιατρική βρίσκεται ήδη μέσα στην αναγεννητική ιατρική. Από τον πολφό των δοντιών που αφαιρούμε κάθε μέρα, φρονιμιτών και νεογιλών, απομονώνονται από το 2000 μεσεγχυματικάβλαστοκύτταρα που στο εργαστήριο διαφοροποιούνται προς οστό, χόνδρο και νευρικά κύτταρα.^9,10,11 Είναι από τις πιο υποσχόμενες πηγές της αναγεννητικής ιατρικής, και κλινικές δοκιμές τα εξετάζουν για την αναγέννηση πολφού, περιοδοντίου και οστού, αλλά και για νευρολογικά νοσήματα.¹¹ Το 2025, δύο τυχαιοποιημένες δοκιμές σε 132 ασθενείς έδειξαν ότι η ένεσή τους στη σοβαρή περιοδοντίτιδα είναι ασφαλής, με ενθαρρυντικά πρώτα αποτελέσματα που χρειάζονται επιβεβαίωση.¹² Στο Κιότο, αντίσωμα που αφυπνίζει τις αδρανείς καταβολές μιας τρίτης οδοντοφυΐας ολοκλήρωσε τη Φάση Ι σε ανθρώπους. Πρώτος στόχος, για το 2030, είναι τα παιδιά με συγγενή έλλειψη δοντιών· απώτερος, να γίνει τρίτη επιλογή δίπλα στις οδοντοστοιχίες και τα εμφυτεύματα για όσους έχασαν δόντια.¹³ Νέα δόντια σε προχωρημένη ηλικία θα ήταν η πιο κυριολεκτική μορφή αντιγήρανσης. Στο μεταξύ, η αγορά κινείται ήδη. Στη Βρετανία εταιρείες φυλάνε δόντια παιδιών έναντι περίπου 1.900 λιρών· έρευνα του BMJ το 2025 ανέδειξε αβάσιμους ισχυρισμούς τους για αυτισμό και διαβήτη και τους παρέπεμψε στην αρχή ελέγχου της διαφήμισης.¹⁴Τη φύλαξη βιολογικού υλικού και τις «αναγεννητικές» θεραπείες των ιδιωτικών κλινικών θα κληθεί να ρυθμίσει ο νέος νόμος. Στην επιτροπή υπάρχει ερευνητής της αναγεννητικής ιατρικής, όχι όμως κάποιος που λαμβάνει ιστό από το στόμα και γνωρίζει τα όρια της τεκμηρίωσής του.

Το στόμα επηρεάζει και τη γενική υγεία του ηλικιωμένου. Σε 2.011 ηλικιωμένους στην Ιαπωνία, όσοι είχαν στοματική ευπάθεια είχαν διπλάσιο κίνδυνο αναπηρίας και θανάτου τα επόμενα χρόνια.¹⁵ Η θεραπεία της περιοδοντίτιδας σε διαβητικούς μειώνει τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη κατά 0,43 μονάδες σε τρεις έως τέσσερις μήνες, σύμφωνα με την ανασκόπηση Cochrane του 2022.¹⁶ Σε πολύ ηλικιωμένους, η οδοντοστοιχία σε εμφυτεύματα βελτίωσε τη σταθερότητα και την ποιότητα ζωής,¹⁷ και η νέα οδοντοστοιχία αύξησε την πρόσληψη πρωτεΐνης περισσότερο όταν συνδυάστηκε με διατροφική συμβουλευτική.¹⁸ Ο διαιτολόγος της επιτροπής χρειάζεται τον οδοντίατρο δίπλα του. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Παγκόσμια Οδοντιατρική Ομοσπονδία εντάσσουν ήδη τη στοματική υγεία στην υγιή γήρανση, και η ευρωπαϊκή γηριατρική ζητά από κοινού με τη γηροδοντιατρική, με Ελληνίδα πρώτη συγγραφέα, η εξέταση του στόματος να γίνεται μέρος της γενικής εκτίμησης υγείας.^19,20,21

Στην Ελλάδα το στόμα είναι το πιο ακάλυπτο κομμάτι της υγείας. Η χώρα μας έχει το υψηλότερο ποσοστό ανεκπλήρωτων οδοντιατρικών αναγκών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 15,3% έναντι 4,6%, και οι ηλικιωμένοι είναι η πιο εκτεθειμένη ομάδα.²² Όπου η βασική φροντίδα λείπει, ο ηλικιωμένος γίνεται ο πιο ευάλωτος πελάτης της αγοράς αντιγήρανσης.

Τα στοιχεία αυτά αφορούν οστό, μάσηση, θρέψη, μεταβολικό έλεγχο και ποιότητα ζωής· δεν αποδεικνύουν ότι κάποια οδοντιατρική πράξη αναστρέφει τη βιολογική ηλικία. Τη διάκριση ανάμεσα στην τεκμηριωμένη θεραπεία και την εμπορική υπόσχεση νεότητας καλείται να κάνει η επιτροπή, και για το στόμα την κάνει καλύτερα όποιος το θεραπεύει κάθε μέρα.

Η Οδοντιατρική ζητά θέση εκεί όπου γράφονται οι κανόνες για το στόμα και το πρόσωπο, και δέχεται τα ίδια κριτήρια με όλους: τεκμηριωμένη ένδειξη, πιστοποιημένη εκπαίδευση και έλεγχο.

Η απόφαση επιτρέπει στην επιτροπή να καλεί εμπειρογνώμονες,¹ όμως η πρόσκληση δεν υποκαθιστά τη συμμετοχή: ο προσκεκλημένος καταθέτει γνώμη, τις εισηγήσεις τις διαμορφώνουν τα μέλη.

Ζητώ τρία πράγματα:

1. Να τροποποιηθεί η απόφαση, ώστε να ενταχθούν στην επιτροπή εκπρόσωπος της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας και μέλος ΔΕΠ Οδοντιατρικής Σχολής.
2. Να συμμετέχει οδοντίατρος σε κάθε υποεπιτροπή που θα εξετάσει πράξεις στο στόμα και στο πρόσωπο, καθώς και κυτταρικές και αναγεννητικές υπηρεσίες με βιολογικό υλικό από δόντια.
3. Να τεθεί το προσχέδιο σε διαβούλευση με την ΕΟΟ και τις Οδοντιατρικές Σχολές πριν οριστικοποιηθεί.

Η επιτροπή έχει έξι μήνες. Η διόρθωση θέλει μία υπογραφή.

Με τιμή,

Σωτήρης Γιάκης

Χειρουργός Οδοντίατρος, Μετεκπαιδευμένος στην Εμφυτευματολογία

Διδάσκων, Master in Surgery, Periodontology and Rehabilitation in Oral Implantology, UCAM

Μεταπτυχιακός φοιτητής, ΔΠΜΣ «Βλαστοκύτταρα και Αναγεννητική Ιατρική», ΑΠΘ–ΔΠΘ

Πηγές

1. Υπουργείο Υγείας. Απόφαση Α1β/Γ.Π.οικ.45958, ΦΕΚ Β΄ 6126/09-10-2026 (σύνθεση, αντικείμενο, άρθρο 4 για εμπειρογνώμονες). ΦΕΚ
2. Οδηγία 2005/36/ΕΚ, άρθρα 34 και 36· Π.Δ. 38/2010 (ΦΕΚ Α΄ 78), άρθρο 36. EUR-Lex
3. «Το MedWatch επεκτείνεται σε οδοντιάτρους, φυσικοθεραπευτές και διαιτολόγους», Τα Νέα, 03-10-2026. Τα Νέα
4. Υπουργείο Υγείας. Εγκύκλιοι Γ5α/Γ.Π.οικ.22667/17-04-2024 και Γ5α/Γ.Π.οικ.34334/26-06-2024 για τη βοτουλινική τοξίνη και το υαλουρονικό οξύ· «Ο πόλεμος των γιατρών για τα μπότοξ», Τα Νέα, 22-07-2026. Τα Νέα
5. Tallgren A. Alveolar bone loss in denture wearers as related to facial morphology. Acta OdontolScand. Acta OdontolScand
6. Tallgren A. The continuing reduction of the residual alveolar ridges in complete denture wearers: a mixed-longitudinal study covering 25 years. J ProsthetDent. 1972;27:120–132. PubMed
7. Shaw RB Jr, Kahn DM. Aging of the midface bony elements: a three-dimensional computed tomographic study. Plast Reconstr Surg. 2007;119:675–681. ASPS
8. Oh WS, Saglik B, Bak SY. Bone loss in the posterior edentulous mandible with implant-supported overdentures vs complete dentures: a systematic review and meta-analysis. Int J Prosthodont. 2020;33:184–191. doi:10.11607/ijp.6636
9. Gronthos S, et al. Postnatal human dental pulp stem cells (DPSCs) in vitro and in vivo. ProcNatlAcadSci USA. 2000;97:13625–13630. PubMed
10. Miura M, et al. SHED: stem cells from human exfoliated deciduous teeth. ProcNatlAcadSci USA. 2003;100:5807–5812. doi:10.1073/pnas.0937635100
11. He YL, et al. Neural crest-derived mesenchymal stem cells: fates and perspectives (πίνακεςκλινικώνδοκιμών). World J StemCells. 2025;17:107689. WJSC
12. Liu Y, et al. Impact of allogeneic dental pulp stem cell injection on tissue regeneration in periodontitis: a multicenter randomized clinical trial. SignalTransductTargetTher. 2025;10:239. PMC
13. TRG035 (ToregemBioPharma, Κιότο): Φάση Ι από Οκτ. 2024, Φάση ΙΙa υπό προετοιμασία· στόχοι του K. Takahashi για επίκτητη απώλεια δοντιών. Dentistry.co.uk, 18-08-2026· DentistryToday, 2024. Dentistry.co.uk
14. Wilkinson E. Banking baby teeth: companies may be misleading parents. BMJ. 2025;390:r1491. BMJ Group
15. Tanaka T, et al. Oral frailty as a risk factor for physical frailty and mortality in community-dwelling elderly. J Gerontol A BiolSciMedSci. 2018;73:1661–1667. doi:10.1093/gerona/glx225
16. Simpson TC, et al. Treatment of periodontitis for glycaemic control in people with diabetes mellitus. CochraneDatabaseSystRev. 2022;4:CD004714. doi:10.1002/14651858.CD004714.pub4
17. Müller F, et al. Implant-supported mandibular overdentures in very old adults: a randomized controlled trial. J DentRes. 2013;92(12 Suppl):154S–160S. doi:10.1177/0022034513509630
18. Rakyoo K, et al. Effect of dentures and dietary advice on protein intake in older Thai adults with missing posterior occluding teeth. Gerodontology. 2023;40:382–389. doi:10.1111/ger.12667
19. World Health Organization. Oral health. WHO
20. FDI World Dental Federation. Oral Health for Healthy Ageing. Policy statement, 2023. FDI
21. Kossioni AE, et al. European policy recommendations on oral health in older adults (ECG–EuGMS). J AmGeriatrSoc. 2018;66:609–613. doi:10.1111/jgs.15191
22. Eurostat. Unmethealthcareneedsstatistics (EU-SILC 2024): ανεκπλήρωτες ανάγκες οδοντιατρικής εξέτασης, ≥16 ετών. Eurostat

Πώς έγινε το «μαλάκας» αυτό που είναι σήμερα; Η διαδρομή ήταν μεγάλη, αν σκεφτείς ότι προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «μαλακία».

ΝΙΚΗ ΜΠΑΚΟΥΛΗ

Σε όποια γωνιά της Γης και αν πατήσεις το πόδι σου, είναι πολύ πιθανό να γελάσει κάποιος δίπλα σου (ή να σε κοπανήσει) αν πεις την πιο γνωστή -μακράν της δεύτερης- λέξη της ελληνικής γλώσσας. Τολμώ να πω ότι αυτό που σκέφτεσαι είναι πιο γνωστό και από όλους τους ιατρικούς όρους που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως, διαχρονικά.

Πώς όμως, έγινε το «μαλάκας» αυτό που είναι σήμερα;

Η διαδρομή ήταν μεγάλη αν σκεφτείς ότι προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «μαλακία» (στην ιωνική διάλεκτο μαλακίη). Χρησιμοποιείτο για να περιγράψει κάποιον μαλθακό, μειλίχιο, μαλακό ή με έλλειψη δύναμης (αδύναμο) ιδιαίτερα σε χαρακτήρα, συνηθισμένο στις πολυτέλειες της ζωής.

Το αντίθετο χαρακτηριστικό ήταν η καρτερία (καρτερία, υπομονετική αντοχή, επιμονή).

---

O πολυθρυλούμενος όρος απευθυνόταν ωστόσο, και σε άνδρες που ήταν υπερβολικά ευγενικοί, θηλυπρεπείς και ομοφυλόφιλοι.

Ειρήσθω εν παρόδω, το λατινικό malacia υποδήλωνε την απόλυτη ηρεμία.

Για την ιστορία, στον Επιτάφιο του Περικλή (έργο του Θουκυδίδη) το «φιλοκαλούμεν τε γάρ μετ΄ευτελείας και φιλοσοφούμεν άνευ μαλακίας» προς του Αθηναίους, σημαίνει ότι απολάμβαναν το όμορφο και με λιτό τρόπο, χωρίς πολλά χρήματα και πολυτέλειες και παράλληλα φιλοσοφούσαν χωρίς να γίνονται μαλθακοί.

Στα Ηθικά Νικομάχεια του Αριστοτέλη αναφέρεται το «το δ’ αποθνήσκειν φεύγοντα πενίαν, ή έρωτα, η τι λυπηρόν, Ουκ ανδρείου, αλλά μάλλον δειλού. Μαλακία γάρ το φεύγειν τα επίπονα» που αναφέρεται στους λόγους που άνθρωποι αυτοκτονούσαν (φτώχεια, ερωτική απογοήτευση, απόγνωση από ένα λυπηρό γεγονός).

Η σύνδεση με τον αυνανισμό (μαλακιάω/μαλακίω) αρχικά αφορούσε τις γυναίκες. Στα μεσαιωνικά χρόνια, έπιασε και το ανδρικό φύλο, καθώς συσχετίστηκε για πρώτη φορά η πράξη με τη χαζομάρα. Προηγουμένως η μαλακία ‘έγινε’ εξασθένιση. Η παθητική χρήση σήμαινε «αυνανίζομαι» και η ενεργητική «κραδαίνω».

Στα νεότερα χρόνια, ταυτίστηκε με τη διανοητική ανεπάρκεια (σημερινό «μαλάκυνση εγκεφάλου»), με την εκκλησία να σηματοδοτεί με τον όρο τη σωματική (νόσος) και νοητική (μαλακία) πάθηση (βλ. «από πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν» του Κατά Ματθαίου Δ 23, Θ 35 και Ι 1). Σε μετάφραση κειμένου στην Εστία, το 1888, αποδόθηκε ως «γεροξεκούτης» (ramolli, μαλάκας, ο πάσχων από μαλάκυνσιν).

Mε τα χρόνια εξελίχθηκε σε αργκό με πολυεπίπεδες έννοιες. Ανάλογα με το ύφος μας, σημαίνει και διαφορετικό πράγμα. Από «αδελφός» έως μαλάκας. Ερευνητές έχουν εξηγήσει πως η προσαρμοστικότητα της λέξης τη ‘βοήθησε’ να ριζώσει στη γλώσσα μας και να αποκτήσει πολιτιστική σημασία.

YΓ: Τα παραπάνω ανήκουν σε λεξικά και στο ChatGPT που αποδείχθηκε εξόχως ενημερωμένο επί του θέματος.

https://www.tanea.gr/2026/10/20/world/flegetai-i-alvania-pedio-maxis-kai-i-ayli-tou-kathedrikou-naou-ton-tiranon-molotof-foties-kai-sygkrouseis-stin-plateia-skentermpei