ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Vrettos Rider(My scooter life)

«Οι δρόμοι ίδιοι,

βαρετοί όπως η ιστορία σου,

η χτυπημένη

χρόνια τώρα με αναμνήσεις

εκείνη, σαν φως απλώνεται

τα βράδια, στη θάλασσα

και περιμένει

κάτι χτυπάει μέσα σου,

μα δεν ξέρεις πια,

αν είναι μαχαίρι,

καρδιά, πληγή παλιά

έτσι σκοτώνονται

οι άνθρωποι,

από συναισθήματα,

ελεύθερα ή παγιδευμένα

σ’ ένα ψεύτικο ουρανό.»

Γιάννης Βέλλης

«Θέλεις να πεις τόσα πολλά, σταματάς σε κάποιες νότες, περαστικές/ δεν ξέρεις αν πρέπει να συνεχίσεις ή να χαθείς, δεν ξέρεις.» Γιάννης Βέλλης

«Και έτσι χάθηκε κι ο τελευταίος παράδεισος, έγινε νόστος, ουτοπία/ μια απογραφή στις συνειδήσεις μας, απόλυτη, εκλογικευμένη/ ίσως γιατί εκεί δεν περνούσαν πια παιδιά, ούτε κελάιδισμα ακούγονταν/ τόσο μακριά περάσαμε τη δύση, σκοτεινιάσαμε στους δρόμους/ έρχονταν χρόνια κι άλλα χρόνια, ταξιδεμένα κι αταξίδευτα/ κι εμείς ρωτάγαμε, υπήρχε ποτέ παράδεισος; υπήρχε ποτέ νηνεμία;/ όμως ο άνεμος μάζευε τη σκόνη και την γύριζε κοντά στα μάτια μας, για να πονέσουμε/ έτσι για να θυμόμαστε τι κάναμε στη ζωή μας, ίσως και στην εικόνα μας.» Γιάννης Βέλλης

«Σε γυρεύω στις σκιές μου, στο βάθος ενός χαμόγελου, στο χρώμα της θάλασσας.» Γιάννης Βέλλης

«Όσο και να θέλεις να ξεφύγεις, είσαι πάντα εδώ, οι ρίζες βαθύτερες, τα χρόνια περισσότερα, ο ήλιος πάντα στην ίδια πλευρά να σε περιμένει, βαριεστημένα/ αν αφήσεις αυτή την πόλη, αν φύγεις, μα τις λες τώρα; που θα στραφείς; σε αφιλόξενες πολιτείες ή σε κατάξερα δειλινά;/ με τόση αγάπη μέσα σου στριμωγμένη, τι περιμένω να ακούσω καλύτερο, ξέρω, θα δώσεις κομμάτια της παντού και θα ξημερώσεις απένταρος/ ζητώντας ένα τσιγάρο, να ξεγελάσεις το κρύο, την τελευταία σκιά, τις πληγές σου, μόνος, σκεφτικός.» Γιάννης Βέλλης

4.11     Λαογραφικά κλπ στοιχεία

   Τοπωνύμια των Φιλιατών:

  Λίγα έχουν μείνει από τα παλιά, σήμερα προσδιορίζουν μια περιοχή της πόλης από κάτι σημαντικό που υπάρχει εκεί: νοσοκομείο, κάτω πλατεία, πάνω πλατεία, τάγμα, δημαρχείο, ξενώνας, δεξαμενή, γυμνάσιο, γήπεδο, γηροκομείο, εργοστάσιο κλπ. Τα παλιά τοπωνύμια- τα περισσότερα έχουν ξεχαστεί- ειδικά από τους νέους- χρησιμοποιούνται μόνο στις διοικητικές πράξεις, συμβόλαια κλπ.:

Γκρόπα: όλη η πεδινή έκταση μεταξύ των τριών λόφων των Φιλιατών, που περικλείουν την περιοχή, κάτω πλατεία, γυμνάσιο, Αι Δημήτρης κλπ.

Λούτσα: ήταν ρηχή λίμνη που κάλυπτε τον χειμώνα μέρος της γκρόπας. 

Σαραντάρη: η περιοχή βόρεια της Λούτσας, όπου το δημοτικό σχολείο κλπ.

Ράχη και Τσούκα: ο ανατολικός λόφος, η παλιότερη συνοικία.

Στέρα: ο νότιος μικρός λόφος- από το όνομα παλιού ιδιοκτήτη.

 Κόντριζα: ο βόρειος και μεγαλύτερος λόφος- άρχισε να οικοδομείται μετά το 1975. Μοτσιερέπι: περιοχή στη βόρεια Ράχη της Κόντριζας.

Σκαρπάτι: η περιοχή βόρεια από το 628τπ όπου το κτήμα του τσαμαντιώτη Στράτη. Εκεί υπάρχει και βρύση πηγαίου νερού.

Λάτσε: η πεδινή έκταση όπου κτίστηκαν τα βορειοηπειρώτικα- από το όνομα παλιού ιδιοκτήτη..

Κογκέλες: ο δρόμος που από ανατολικά ανεβαίνει ¨με κογκέλες¨ από τον φοινικιώτικο κάμπο στους Φιλιάτες.

Γρανίτσα: ο τόπος νότια της Αγίας Τριάδας και του νοσοκομείου.

Τάκα: τόπος νότια της πόλης, όπου τα κλωστήρια και ελαιοπερίβολα.

Στάχτες: ο τόπος κάτω και νότια του τοίχου αντιστήριξης του εθνικού σταδίου. Ντούτσε: ο τόπος όπου το εθνικό στάδιο και δυτικότερα.

Βάναρη: τόπος βορειοδυτικά της πόλης, με λιβάδια και περιβόλια με ελαιόδενδρα και άλλα οπωροφόρα- χωρίζεται σε τμήματα όπως: α)Γκζέπι: από την μεγάλη στροφή 500 μέτρα μετά το οικοτροφείο προς το δρόμο της Βάναρης, ως το πεδίο βολής και το κτήμα του Γιάννη Λώλη. β)Σιαμαντούλα: από του Λώλη ως το λάκκο του Τσέκα, γ)Μπαμπάτσι: από το λάκκο του Τσέκα ως τη στροφή Κατσαρού- είναι κάπου 200 στρέμματα. δ)Μπινάκου: η μεγάλη ρεματιά μεταξύ Αϊ Λιά και Βουνόπλου, που συνεχίζει προς δυτικά, ρέμα Τσέκα κλπ. Από εκεί αγροτικός δρόμος βγαίνει στη Φανερωμένη. ε)Μέγας λάκκος: ο χείμαρρος που διασχίζει τη Βάναρη από το βορά (Μπαμπάτσι)- στο νότο και βγαίνει από τη χούνη στον κάμπο, κάτω από τη Μιχάλιαρη κι απέναντι από τη Βρυσέλλα. στ)Ασπροκκλήσι: Στη ράχη στα Κατσαραίϊκα ήταν παλιά χωριό και το έλεγαν Ασπροκκλήσι (προφορική μαρτυρία Γκέλε Μεμή). ζ)Πράπαλι: βάραθρο στην περιοχή Μπαμπάτσι (Κατσαραίϊκα). η)Βρύση τ’ Αγά: βρύση στη Βάναρη, θ)Σέλια: βρύση στη Βάναρη.

ι)Ζαβαλιάτι: περιοχή στα Κατσαραίϊκα μαντριά σήμερα (αναφέρεται σαν οικισμός των Φιλιατών που αφανίστηκε από την πανούκλα το 1814). Σήμερα η περιοχή Ζαβαλιάτι ορίζεται: από τα νερά του ποταμιού της Κώτσικας στον πρώτο μύλο του Ντάμα κι απάνω, ως τη ράχη της Σκέφαρης και τα ριζά της Βάναρης και ως την παλιοκόπρα. Χούνη: η μεγάλη χαράδρα που σχηματίζει ο χείμαρρος μέγας λάκκος- στο σημείο πριν βγει στον κάμπο Ελαίας.

Μιχάλιαρη: η πλαγιά από τη χούνη, μέχρι το στενό που υπάρχει μεταξύ των λόφων των Φιλιατών και του σιδερίτικου βουνού.

Παλιοκόπρα– Παλιοκόπραινα: οι πλαγιές που υπάρχουν δίπλα στο μέγα λάκκο της Βάναρης, λίγο πριν αυτός βγει στη χούνη, οι πλαγιές πριν και μετά τη διασταύρωση του μέγα λάκκου με τον δρόμο προς το Τρικόρυφο.

Κακκάβι: η πλαγιά βόρεια του δρόμο Φιλιατών- Σαγιάδας, από τη διασταύρωση προς Πλαίσιο μέχρι το Κασνέτσι. Μπαλανίδι: η δυτική πλαγιά του προφήτη Ηλία, πάνω από τη στροφή στου Κατσαρού. Εκεί περνούσε το μονοπάτι για το Πλαίσιο, εκεί ήταν και εικονοστάσι της Αγίας Ελένης. (εκεί έστησε ενέδρα στους Πλαίσιους ο Μουχαρέμ Ρουσίτης και σκότωσε τον παππά Γιώργη- αργότερα τον σκότωσε ο Σπύρο Τσέκας στην Κιάφα Κεραμίτσας). Προσήλιο: η πλαγιά του Αι Λιά μετά το Μπαλανίδι προς το Φιλιάτι. Βουνόπλο: ο ψηλός λόφος της Βάναρης- νότια του Αϊ Λιά.

Σήμερα πάρα πολλοί δρόμοι δεν έχουν ονόματα- ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί τοπικοί ήρωες και άνθρωποι που έχουν προσφέρει στον τόπο και αξίζει να τιμηθούν.

ΑΝΑΡΤΗΣΕ: Vassilios Cholevas Η Ηγουμενίτσα, γύρω στα 1959-61, οπότε ολοκληρώθηκαν τα μεγάλα λιμενικά έργα που κατέστησαν την μικρή πόλη των 2800-3000 κατοίκων συγκοινωνιακό κόμβο με την Ιταλία και την Ευρώπη … Τμήμα μεγαλύτερης πανοραμικής αεροφωτογραφίας του λιμανιού, με επίκεντρο το κέντρο της πόλης, που πρώτη φορά δημοσιεύεται, από το αρχείο μου. [συλλογή Β.Ι.Χ].

του ΣΩΤΗΡΗ ΓΙΑΚΗ
Από την ορθολογική διαχείριση στο «ο δήμος δεν πληρώνει»

Στην αυτοδιοίκηση υπάρχουν στιγμές που μια δήλωση αποκαλύπτει περισσότερα από μια ολόκληρη θητεία. Η πρόσφατη τοποθέτηση του δημάρχου Ηγουμενίτσας για τη ναυαγοσωστική κάλυψη είναι μία από αυτές.

Ο Παναγιώτης Νταής είπε, στην ουσία, κάτι πολύ καθαρό: ότι ο Δήμος Ηγουμενίτσας δεν πρόκειται να καλύψει το πλήρες κόστος της ναυαγοσωστικής κάλυψης αν δεν υπάρξει 100% κρατική χρηματοδότηση. Το επιχείρημά του είναι γνωστό: αν ο δήμος πληρώσει από ίδιους πόρους, θα στερηθούν χρήματα άλλες ανάγκες της καθημερινότητας.

Σε πρώτη ανάγνωση, αυτό μπορεί να ακουστεί εύλογο. Πράγματι, το κράτος δεν μπορεί να μεταφέρει συνεχώς υποχρεώσεις στην αυτοδιοίκηση χωρίς τους αντίστοιχους πόρους. Όμως εδώ τελειώνει η εύκολη ανάγνωση και αρχίζει η πολιτική ουσία.

Διότι η ναυαγοσωστική κάλυψη δεν εμφανίστηκε ξαφνικά ως απρόβλεπτο βάρος. Δεν είναι κάτι που προέκυψε χθες. Το σχετικό θεσμικό πλαίσιο είναι γνωστό εδώ και χρόνια. Η υποχρέωση των φορέων διαχείρισης λουτρικών εγκαταστάσεων, άρα και των δήμων όπου συντρέχουν οι προϋποθέσεις, είναι παλιά και αποτυπωμένη νομικά ήδη πριν από τη σημερινή δημοτική περίοδο. Ακόμη περισσότερο: το ίδιο το κράτος είχε ήδη αναγνωρίσει το κόστος αυτό, κατανέμοντας χρηματοδότηση στους δήμους για ναυαγοσωστική κάλυψη. Και ο ίδιος ο Δήμος Ηγουμενίτσας είχε ήδη από το 2023 κινηθεί με διαγωνισμό για το αντικείμενο.

Άρα το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει οικονομικό βάρος. Υπάρχει. Το ερώτημα είναι άλλο: τι ακριβώς έκανε η δημοτική αρχή, εγκαίρως και σοβαρά, για να προετοιμαστεί απέναντι σε ένα γνωστό βάρος;

Εδώ βρίσκεται η αδυναμία της σημερινής γραμμής του δημάρχου. Όταν ένας δήμαρχος εκλέγεται με πρόγραμμα που μιλά για προστασία και ορθολογική διαχείριση παραλιών, δεν μπορεί, όταν φτάνει η ώρα της ευθύνης, να συμπυκνώνει τη στάση του στο «ο δήμος δεν πληρώνει». Αυτό δεν είναι ολοκληρωμένη πολιτική διαχείριση. Είναι δήλωση αποστασιοποίησης από το πρόβλημα.

Και δυστυχώς δεν είναι το πρώτο σημάδι. Στο ίδιο πεδίο των παραλιών, υπήρξε ήδη ένα σαφές προηγούμενο. Την πρώτη χρονιά χάθηκαν οι προθεσμίες για τις Γαλάζιες Σημαίες. Τη δεύτερη, αντί να διορθωθεί το κενό, η απάντηση ήταν ότι ο θεσμός είναι ξεπερασμένος. Όμως ένας θεσμός που παραμένει διεθνώς αναγνωρισμένος, χρησιμοποιείται από τουριστικούς φορείς και εξακολουθεί να έχει βαρύτητα στην εικόνα ενός προορισμού, δεν μπορεί να απαξιώνεται απλώς επειδή η δημοτική αρχή δεν θέλει ή δεν μπορεί να επενδύσει σε αυτόν.

Όταν δεις μαζί τα δύο αυτά επεισόδια, η εικόνα γίνεται πιο καθαρή. Στις παραλίες της Ηγουμενίτσας, όταν ένα θέμα απαιτεί προετοιμασία, πόρους, συνέπεια και οργανωμένη διοίκηση, η δημοτική αρχή δεν δείχνει να απαντά με σχέδιο. Δείχνει να απαντά με υπεκφυγή. Πρώτα η χαμένη προθεσμία βαφτίζεται ασήμαντη. Μετά η υποχρέωση βαφτίζεται δυσβάσταχτη. Και στο τέλος ο δημότης καλείται να αποδεχθεί ότι το πρόβλημα είναι πάντα κάπου αλλού.

Όμως η αυτοδιοίκηση δεν κρίνεται όταν όλα είναι εύκολα. Κρίνεται ακριβώς στη στιγμή που πρέπει να αναλάβει ευθύνη μέσα σε δύσκολες συνθήκες. Εκεί φαίνεται αν οι προεκλογικές δεσμεύσεις ήταν πραγματικό σχέδιο ή απλώς εύκολες λέξεις.

Γι’ αυτό και το θέμα της ναυαγοσωστικής δεν είναι στενά τεχνικό. Είναι βαθιά πολιτικό. Αφορά το αν μια διοίκηση βλέπει τις παραλίες ως στοιχείο δημόσιας ευθύνης και τουριστικού προϊόντος ή ως πεδίο όπου, μόλις εμφανιστεί δυσκολία, αναζητείται η επόμενη δικαιολογία.

Στο τέλος, η ουσία χωρά σε μία φράση: ο κ. Νταής ζήτησε εντολή για ορθολογική διαχείριση των παραλιών, αλλά σήμερα, στο πρώτο σοβαρό τεστ ευθύνης, εμφανίζεται περισσότερο να αποσύρεται παρά να διοικεί.

https://allnews-epirus.blogspot.com/2026/03/blog-post_513.html

https://allnews-epirus.blogspot.com/2026/03/blog-post_789.html

https://www.epiruspost.gr/mitsotakis-prochora-i-meriki-metafora/