Επιχειρησιακή Ετοιμότητα και Συντονισμός του Δήμου Φιλιατών για την Αντιπυρική Περίοδο 2026
13
05
26
Δήμος Φιλιατών
ΘΕΜΑ: Επιχειρησιακή Ετοιμότητα και Συντονισμός του Δήμου Φιλιατών για την Αντιπυρική Περίοδο 2026
Πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 08 Μαΐου 2026 η συνεδρίαση του Τοπικού Επιχειρησιακού Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.) του Δήμου Φιλιατών, με στόχο τον σχεδιασμό και τη θωράκιση της περιοχής ενόψει της θερινής περιόδου.
Στη σύσκεψη, υπό τον Δήμαρχο Φιλιατών Παρασκευά Βλάχο και τον Αντιδήμαρχο Πολιτικής Προστασίας Φώτιο Μέγγουλη, συμμετείχαν εκπρόσωποι της Π.Ε. Θεσπρωτίας, της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, της Αστυνομικής Διεύθυνσης, της Δασικής Υπηρεσίας, καθώς και του Τάγματος Εθνοφυλακής, του Κυνηγετικού Συλλόγου και Προέδρων Κοινοτήτων.
Τα βασικά σημεία που αποφασίστηκαν:
Συντονισμός & Επιτήρηση: Ενισχύεται η συνεργασία με το Τάγμα Εθνοφυλακής και τον Κυνηγετικό Σύλλογο για την επιτήρηση των δασικών εκτάσεων. Παράλληλα, εντάσσεται στον σχεδιασμό η χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) από την Πυροσβεστική Υπηρεσία για την εναέρια επιτήρηση και τον άμεσο εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς σε δύσβατα σημεία.
Προληπτικά Έργα: Ο Δήμος προχωρά άμεσα στη διάνοιξη δασικών δρόμων, τη συντήρηση αντιπυρικών ζωνών και τον έλεγχο των πυροσβεστικών κρουνών (υδροστομίων).
Καθαρισμός Οικοπέδων: Υπενθυμίζεται η υποχρέωση των πολιτών για καθαρισμό των ιδιοκτησιών τους και η υποβολή δήλωσης στην πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr έως τις 15 Ιουνίου 2026.
Δίκτυο ΔΕΔΔΗΕ: Ζητήθηκε η άμεση παρέμβαση για τον καθαρισμό της βλάστησης πλησίον του ηλεκτρικού δικτύου προς αποφυγή βραχυκυκλωματων.
Νέο Επιχειρησιακό Κέντρο: Από φέτος τίθεται σε λειτουργία το περιφερειακό κέντρο στα Ιωάννινα, αναβαθμίζοντας τον συντονισμό των δυνάμεων σε πραγματικό χρόνο.
Γεωγραφικές Προκλήσεις & Χρηματοδότηση:
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από τη Δημοτική Αρχή στις ιδιαιτερότητες της περιοχής. Με μια τεράστια έκταση 590 km² και ένα δαιδαλώδες οδικό δίκτυο που ξεπερνά τα 600 χιλιόμετρα, ο Δήμος Φιλιατών καλείται να διαχειριστεί μια εξαιρετικά δύσκολη αποστολή. Επισημάνθηκε ότι η οικονομική ενίσχυση που λαμβάνει ο Δήμος υπολείπεται των βασικών αναγκών και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και τις απαιτήσεις ενός τόσο μεγάλου και ορεινού δήμου, καθιστώντας την κρατική στήριξη επιβεβλημένη.
Συμφωνήθηκε η διεξαγωγή εξειδικευμένων συναντήσεων με τους Προέδρους των δημοτικών κοινοτήτων για την πλήρη ενημέρωση και εφαρμογή των σχεδίων έκτακτης ανάγκης.
Ο Δήμος Φιλιατών καλεί όλους τους δημότες να επιδείξουν υψηλό αίσθημα ευθύνης, συμβάλλοντας ενεργά στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της ασφάλειας των οικισμών μας
Στις 31 Μαϊου, ημέρα Κυριακή και ώρα 09:00, θα διεξαχθεί στις Φιλιάτες το τουρνουά Κ-8 και Κ-10
13
05
26
19 ώρ. ·
Στις 31 Μαϊου, ημέρα Κυριακή και ώρα 09:00, θα διεξαχθεί στις Φιλιάτες το τουρνουά Κ-8 και Κ-10
Το τουρνουά είναι μια συνδιοργάνωση με την τοπική ομάδα στη μνήμη του φίλου μας που έφυγε νωρίς και θα ονομαστεί Μάνος cup
Ποιητικά δοκίμια του Γιάννη Βέλλη!
13
05
26
«Δεν ξέρω γιατί λείπεις, γιατί χάνεσαι, γιατί προσεκτικά σβήνεις και την τελευταία εικόνα σου απ’ τη μνήμη μου/ έξω, όλα συνεχίζουν κανονικά να γελάνε, να μελαγχολούν, να ασπάζονται κάποια ιδεολογία, ή μια δικαιολογία για να αποστατήσουν απ’ την καθημερινότητα/ ο χειμώνας παραμένει, στην ίδια ένταση και απόσταση, τι κι αν υποσχέθηκαν άνοιξη, θέμα χειρισμού είναι; τόσες εποχές αλλοιώθηκαν στα χρόνια/ μια παρένθεση, γράφω το γράμμα, με τόσα λάθη κρυμμένα, αλλά περιμένω απάντηση, σ’ ένα τραγούδι ξένο, ή με το ξέσπασμα κάποιας θάλασσας στη στεριά.» Γιάννης Βέλλης
«Παράξενη η μέρα σήμερα, τρέχει να φωτίσει ό,τι άφησαν ξεχασμένο τα σύννεφα, δεν βρέχει, δεν φυσάει, δεν μιλάει/ κάπου κάπου ξεφεύγει ένα χαμόγελο, όμως μαζεύεται γρήγορα, σαν προστυχιά φαίνεται στην τόση κατήφεια, μα χρειάζεται.» Γιάννης Βέλλης
«Λεξιλόγιο της απουσίας δεν αποκτήσαμε και σιωπούμε.» Γιάννης Βέλλης
«Έστηναν θητείες, για ανύπαρκτους πολέμους, στολίζοντας, καθήκον με ευθύνη/ τι κρίμα οι νεκροί, να αγνοούνται και οι θητευόμενοι, το μέλλον μας, να ζητάνε προστάτες/ αγνοώντας τη θέση τους, στο νέο -ανύπαρκτο- γίγνεσθαι/ μόνο τα παιδιά μας, τρέχανε παίζοντας πάλι, τα χαρακώματα.» Γιάννης Βέλλης
«Παλιά ιστορία; λες και έσβησε ποτέ, τίποτα δεν άλλαξε, δεν χάλασε, δεν ξεχάστηκε, ούτε τα μάτια σου/ όλα αρμονικά συνεχίζουν, μεγαλώνουν, συμφιλιώνονται, μόνο μια απόσταση, αυτό είναι που μπερδεύει τις καταχωρήσεις, σε χρονικό πλαίσιο.» Γιάννης Βέλλης
«Για το γενικότερο καλό, εκτελούσανε και εκτελούσανε, ευλογώντας τους στόχους τους, τα αποσπάσματα/ για το γενικότερο καλό, παντού ακούγονταν ο αντίλαλος, μαζί με τα κροταλίσματα αποσπασμάτων/ οι εκτελέσεις συνεχίζονταν, με την ίδια πίστη, αφοσιωμένη στο γενικότερο καλό, τι κρίμα δεν ζήσαμε να το δούμε.» Γιάννης Βέλλης
Απαντώντας στο ερώτημα φίλων και αναγνωστών ¨που βρήκες τόσα στοιχεία¨ για τα βιβλία μου¨Κάτι για το Φιλιάτι¨ και ¨Φιλιάτες Ιστορικά και Λαογραφικά Στοιχεία¨ αναγράφω οτι μελέτησα- μεταξύ των άλλων πηγών- και τα παρακάτω βιβλία, από τα οποία σταχυολόγησα διάφορα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία. Η ιστορία πρέπει να έχει τεκμηρίωση και όπως θα διαπιστώσατε όλα όσα παραθέτω στα βιβλία βασίζονται σε τεκμήρια- παράδειγμα το πότε ιδρύθηκε η Φιλαρμονική Φιλιατών και η ποδοσφαιρική ομάδα ΑΡΗΣ Φιλιατών, το αποδεικνύουν τα επίσημα έγγραφο ίδρυσης τους και όχι ¨κάπου το είχα δει γραμμένο.¨ Την σταχυολόγηση θα την δημοσιοποιήσω σε συνέχειες στην ιστοσελίδα- ίσως φανεί χρήσιμη σε κάποιον μελετητή.
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ
Από του Σωτήριου έτους μέχρι του 1854 του Π. Αραβαντινού
Α.Τόμος
– Κουβαράς: Συλλογή ανέκδοτων έργων για την Ηπειρο, που καταστράφηκε το 1820.
-Ιστορία Δεσποτών χρηματισάντων στα Γιάννενα, υπο Γρ. Μπαλανίδη- 1804- παράφραση γραπτών του Κουβαρά.
-Χρονικό «Μετά τον Νέπωτα», στοιχεία παρμένα από τον Κουβαρά.
-Στην εισαγωγή αναφέρει σαν πρώτους κατοίκους της Ηπείρου τους εκ Θεσσαλίας Πελασγούς, που από τους ηγεμόνες τους πήραν και τα ονόματα οι χώρες: Χάονας, Θεσπρωτός, κλπ.
-Μετά την εκπόρθηση της Τροίας ο γιός του Αχίλλέα Πύρρος ο Νεοπτόλεμος κατέσχε την χώρα η οποία πήρε το όνομα του γιού του Πύρρου Μολοσσία- Μολοσσός.
-Από τότε αρχίζει και η Ελληνική ιστορία της. Μετά τον Μολοσσό βασίλευσαν 16 Βασιλείς έως το 430 που βασίλευσε ο Θαρύπας (το 470 ήταν ο ο Άδμητος παπούς του Θαρύπα).
-Το 430 ο Θουκυδίδης λέει τους Χάονες και Θεσπρωτούς δημοκρατούμενους και αβασίλευτους.
-Το 168 π.χ. ο Αιμίλιος Παύλος κατέστρεψε 70 Ηπειρωτικές πόλεις και εξανδραπόδησε 150.000 Ηπειρώτες(Ποσείδειον. Βουθροτι, Ελαία, Τορώνη, Κίχυρος, Εφύρα, Κυτάς, Βουλωρός, Μήλια, Βούνειμα, Τράμπυα, Βριάνιον,. Παναός, Κεστρίνη, Αλμίνη, Βουχαίτειο, Ελάτεια, Πανδοσία, Ομφάλιο, Εύροια, Βατίαι, Άσσος
-Μετά την καταστροφή οι Ρωμαίοι εγκατέστησαν τύρανο τον Χάροπα.
-Το 30 ιδρύθηκε η Νικόπολη
-Το Μαντείο της Δωδώνης υπήρξε εως το στ αιώνα και η ειδολολατρία εξέλιπε πλήρως το 867 υπο Βασιλείου του Μακεδόνος.
-Επιδρομές: 447 Ούνοι του Αττίλα, 460 Οστρογότθοι του Μαρκελίνου, 473 Γότθοι του Θεοδόριχου, 487 Βούλγαροι, 548 Σλαβίνοι, 551 Γότθοι του Τοτύλα- που κατέστρεψαν και τα Σύβοτα.567 Χαζάροι του Χαγάνου, 1080 Νορμανδοί- ΡοβέρτοΒοϊμούνδο, 1204 Λατινοκρατία. Στο Βυζάντιο.
-1204 Μιχαήλ Άγγελος Κομνηνός Δούκας της Ηπείρου.
–Αλβανικά στίφοι- Πέτρο Λιώσας, Ιωάννης Σπάθας εκ Φοινίκης.
-1350 Αναφέρεται θέμα Βαγενετάς.
-1380 Εμφανίζονται τα πρώτα Οθωμανικά φύλλα.
-1401 Οι Ενετοί κατάσχουν τα παράλια Ηπείρου, Σαγιάδα, Πάργα κλπ
-1404 Γιώργος Καστριώτης Σκεντέρμπεης
-1472 Στροβίλι το κατέλαβαν οι Τούρκοι, από τους Ενετούς, επίσης Βάστια και Σαγιάδα.
-1572 Καταστροφή Μαργαριτίου από Ενετούς.
-Το 1611 Επανάσταση Διονυσίου Τρίκης, του Σκυλοσόφου κατά την οποία έχουμε πολλές αλαξοπιστίες.. Ο Ιταλός περιηγητής Μοντεάνο αναφέρει πως σε 10 χρόνια δεν θα υπάρχουν Χριστιανοί στην περιοχή Ηπείρου.
– Το 1635 καταργήθηκε το προνόμιο των Χριστιανών Σπαχήδων να μαζεύουν την δεκάτη και πολλοί αλαξοπίστησαν. Ο Μουσουλμανικός πληθυσμός της Ηπείρου τότε μόλις ήταν 1/5.
-1685 Τοπαρχία Χαονίας και Θεσπρωτίας με πρωτεύουσα το Δέλβινο.
-Το 1695 εις Σαγιάδα ο προξενικός πράκτορ Κ. Γαρνιέρ, το 1705 μεταφέρθηκε στην Αρτα.
-Το1716 διορθώθηκε ο δρόμος από Πίνδο έως Σαγιάδα- Βουθρωτό.
-Το 1732 οι Ενετοί υποστηρίζουν αυτονομιστικές διαθέσεις Τσάμηδων, Φυλιατινών κλπ.Τότε οι Ιωαννίται Μουσουλμάνοι κατέστρεψαν το Μαργαρίτι και πολλά χωριά αλλαξοπίστησαν: Ζουλιάται, Προγονάται, Γκολέμι, Πιστάρι, Παντελεήμων, Αβαρίτσα, Δραγουμί, Νικολίτσι, Νικολίτσι, Γκρίκα, Νιοχώρι, Μενίνα, Πετροβίτσα. Εκ των Φιλιατών: Μαρκάτες, Νινάτες, Γιάννιαρη, Πηγαδούλια, Βέρβα, Κότσικα.
-Το 1758 Παρουσιάσθηκε ως ληστής ο Αλή Τεπελενλής.
-ΤΟ 1777- 79 Κοσμάς ο Αιτωλός
-Το 1801 συμμάχησαν οι Σουλιώτες με του ς Τσάμηδες, μεταξύ αυτών: Μελίκ Γράβας εκ Γουμενίτζας, Αμπτουραχμάν Ζυγούρης εκ Βάρφανης, Μουχαμέτ Νταλιάνης εκ Κονίσπολης, και οι αρχηγοί των Ντεμάτων και Σεικάτων εκ Φιλιατών.
-Μετά την κατάληψη του Σουλίου οι Αγάδες που συμμάχησαν εναντίο του Αλή κατέφυγαν στην Πάργα και μετά Κέρκυρα, αναφέρεται Ισούφ Ντέμος.
-Το 1812 οι επαρχίες Φιλιατών, Παραμυθιάς και Μαργαριτίου υπάγονταν στα Γιάνενα, αντί του Δελβίνου που ήταν ως τότε.
-Το 1829 ο Χατζή Ντέμος από Φιλιάτες κατέλαβε και φορολόγησε το Ζαγόρι, αλλά τελικά αποκεφαλίσθηκε στα Γιάννενα σαν εγκληματίας.
-Το 1831 επαναστάτησαν οι Τσάμηδες αλλά κατατροπωθηκαν και πολλές οικογένειες κατέφυγαν στη Σόφια- Τσαπαραίοι Μαργαριτίου κλπ.
-Το 1832 αρχηγός των Οδοφυλάκων είναι ο Τζέλιο Πίτσαρης εκ Δελβίνου.
-Το 1847 Απέιθια στην Πύλη των Τσάμηδων. Αρχηγός τους ο Χαλίμ Τσάπαρης που συμμάχησε με τον Γκιώνη Λέκκα. Η Πύλη απέσβησε το αντάρτικο, εκ Φιλιατών συνελήφθησαν οι Αληζότ και Αχμέτ Ντίνος και εξορίστηκαν.
Αητός: Χ’ωρα παράλια της Ηπείρου ιδιοκτησία το 1330 του Ευγενούς Ηπειρωτη Ιωάννου Καββάσιλα, όστις παρα του Φιλίππου του Ταραντινού προσηγορεύετο κόμης του Αητού.
-Βαγενετία η Παλιοβενετιά επαρχία της Ηπείρου φαίνεται στο χρυσόβουλο του Δεσπότου Συμεών το 1361.
-ΒΑΣΤΙΑ θέση παράλιως όπου η νυν Σαγιάδα, επίνειο της Κεστρίνης και φρούριο άλλοτε.
-Βόλια, κώμη νέας επικοίσεως πλησίον λιμένα Συβότων.
-Βουλωρός, ίσως νυν η πλησίον Γλούστας.
-Βούνειμα, πόλη ίσως εις Ζαγοριανή.
-Βουχαίτιο: Πόλι ίσως Μαργαρίτι κατά Πουκεβίλ, ίσως Ρηνιάσα.
-Βρυάνιον ίσως Μπράνια Φιλιατών.
-Γουμενίτζα, λιμήν και φρούριο αξιόλογο επι πολέμων Τουρκοενετικών, υπάρχει πριν το 1350.
-Δέλβινο ίδρυμα των Αλέξιου και Γκιώνη η Γκίνου αλλά χάρη στη διχογνωμία τους κατέλαβαν τη χώρα οι Οθωμανοί και το 1730 περίπου ο Αβδουλάχ πασάς κατέστρεψε 1.500 από τις 5.000 οικογένειές του.. Σήμερα έχει 450 οικογένειες εκ των οποίων το 1/3 Χριστιανικές.
-Δραγουμή: Φρούριο στα Κούρεντα, των Δεσποτών Ηπείρου.
-Ελίκρανως: Πόλη της Χαονίας ίσως στη Σμάλτσανη.
-Δελβίνα, ανατολικά του Μοναστηρίου Θεολόγου.
-Ευροία ίσως πλησίον Παραμυθιάς.
-Ευρυμεναί ίσως Βρερνίκο.
-Ζουλιάται: Κώμη της Χαονίας αρχαίο λείψανο της Ζωϊλης, προσφάτος ετούρκεψε.
-Θεόδωρος Άγγελος Κομνηνός Δεσπότης 1213, Νικηφόρος 1358
-Γηρομέρι, όταν επολιορκείτο ο Αλή Πασάς η Μεγάλη εκκλησία ενέκρινε και διόρισε Επισκοπή το Γηρομέρι με επίσκοπο τον Βυζάντιο- τον οποίο αποκεφάλισε ο Ισμαήλ Πασάς Ιωαννίνων, από πιθανές διαβολές του ηγούμενου που θα έχανε προνόμια.
-Καταητός, παράλια θέση αντίκρυ στην Κέρκυρα, δυτικά αυτής ο Αητός.
–Κεστρίνη, πόλη τα ερείπια της οποίας φαίνονται μεταξύ Κονίσπολης Μουρσίου, λεγόταν Τροία και Ίλιον.
-Κόκκινο Λιθάρι, Μεθόριο χωριό Ενετικής κυριαρχίας κάποτε.
-Κονίσπολη, οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία.
-Μαζαράκι (α) Ο ταμβάκος της ο περιφημότερος της Τουρκίας. Σις αρχές της Τουρκοκρατίας η Θεσπρωτία καλείται «Μαζαράκι Καζασί» γιατί το Μαζαράκι, στα υπομνήματα περί Πάργας το 1400 αναφέρεται ως έδρα διοικητική (πιθανόν μετα την καταστροφή της Βαγενετίας).
-Μαργαρίτι: Κωμόπολη 400 Τουρκαλβανών και 50 Χριστιανών. Μετά το Μαζαράκι κατέστη αυτό διοικητική έδρα της Τσαμουργιάς και καλείται Νταγι.. Πρίν το 1815 είχε 8.500 κατοίκους αλλά τους αφάνισε ο λοιμός.
-ΝΤΕΜΑΤΕΣ: Ονομα φατρίας Φιλιαταίων. Ντέμος και Σέικος αδελφοί ήλθαν σε έριδες και η στιγμιαία διαίρεση μεταβλήθηκε σε μίσος που μεταδόθηκε σε όλους τους συγενείς και φίλους που χωρίσθηκαν σε δυο αντίπαλες φατρίες σε όλη την Τσαμουριά και Χαον’ία και χύθηκε και αίμα. Υπάρχουν ακόμη (1854) αλλά χωρίς αίμα.
-Πασσαρών: Κατά Πλούταρχο χωρίο Μολλοσικό με Ιερό του Αρειου Διός, όπου συνήρχοντο οι Βασιλείς Ηπείρου με πληρεξούσιους Ηπειρωτικών Εθνών. Πιθανά ερείπια Δραμεσιούς.
-Ραβενή ερείπια Ευρυμενών.
-Σαγιάδα: Επι των Δεσποτών ήταν αξιόλογη με φρούριο κλπ Το 1402 την πήραν οι Ενετοί.
-Σαρωνία, χώρα ερειπιώδης στον κόλπο Βουθρωτού όπου το Ίλιον.
-Σωρεία, ερείπια πόλης εις περιοχή Βουθρωτού- Σαρωνείας
– Στροβίλη, Φρούριο ακμάζον επι Βυζαντίου.
-Σύβοτα, δυο λιμενώδη νησιά ακατοικητα ενώ στις αρχές Τουρκοκρατίας είχε και φρούριο. εκλείθει Μούρτος από Μούρτου τινός κατοίκου, πλησίον το χωριό Βώλια.
-Τσάμηδες, οι κάτοικοι της Θεσπρωτίας.. Οι κάτοικοι δυτικά του Καλαμά ξέρουν και μιλούν μετρίως την Ελληνική ενώ οι Μαργαριτιώτες, Παραμυθιώτες ολίγο δύνανται να εκφρασθώσι. Των Τσάμηδων ο φανατισμός για το Ισλάμ υπάρχει βαθύτατος, ο χαρακτήρας τους είναι γλίσχρός και ψευδής. Τα σπίτια τους ήταν άσυλο για κάθε καταδιωκόμενο και διετέλουν σε ημιανεξαρτησία. Είχαν όρκο το ΣΑΡΤΙ που σπάνια παράίβεναν.
-Φοινίκη, αξιόλογη αρχαία πόλη που ήκμασε. Επί Βυζαντίου ήταν πόλισμα.
-Φυλάκη, πόλι παρα την Θεσπρωτία εικάζομεν ότι εκείτο βόρεια Σαγιάδας στη θέση Κασνέτσι.
-Φυλλάται και Φυλιάταις Κώμη νέας ιδρύσεως φερονύμου διοικήσεως υπο το τμήμα Δελβίνου, ιδρυτής Τριάντάφυλλος η Φούλης.
-Χαονία χώρα παλαιάς Ηπείρου από ακροκεραύνιου ακρωτηρίου μέχρι Βουθρωτού, ανατολικά Λιαπουριά και Βορεια Τεπελένι.
Greek Military History (Ελληνική Στρατιωτική Ιστορία)
ΚΥΠ 1956: Οι 220 ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΙ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ – ΤΟ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΚΑΙ Η ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΤΟΥ ΕΜΒΕΡ ΧΟΤΖΑ (1908 – 1985) ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΑΛΒΑΝΙΑΣ (πηγή: Epiruspost ) — ΠΟΙΑ ΗΤΑΝ Η ΤΥΧΗ ΤΟΥΣ, ΟΤΑΝ ΕΠΕΣΤΡΕΨΑΝ; (πηγή: news247, α’ αναρτ: .himara.gr)
CYP 1956: The 220 GREEK CAPTIVES IN ALBANIA – THE DARK GAME AND THE PROPAGANDA OF EMBER HOTZA (1908 – 1985) IN THE GREEK MINORITY OF ALBANIA (source: Epiruspost) — WHAT WAS THEIR FATE WHEN THEY RETURNED? (source: news247, first article: .himara.gr)
Το 1956 δεν ήταν απλώς μια χρονιά του Ψυχρού Πολέμου· για την Ήπειρο ήταν η χρονιά που η ελπίδα για την επιστροφή των «ξεχασμένων» αιχμαλώτων συγκρούστηκε με τη σκληρή πραγματικότητα της κομμουνιστικής διπλωματίας. (Κάτοικοι Ανατολικής Ευρώπης
Η «αριθμητική» του πόνου: Οι 220 και το Παραπέτασμα
Το πιο συγκλονιστικό στοιχείο που κατέγραψαν οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες τον Μάρτιο του 1956 αφορά την τύχη των Ελλήνων που κρατούνταν στην Αλβανία από την εποχή του Εμφυλίου.
Η πρώτη επίσημη κίνηση (Μάρτιος 1956)
«Δι’ ἀνακοινώσεως τοῦ ᾿Αλβανικοῦ Πρακτορείου Εἰδήσεων, ἡ Κυβέρνησις τῶν Τιράνων ἐδήλωσεν ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ συζητήσῃ τὸν ἐπαναπατρισμὸν τῶν ἐν ᾿Αλβανίᾳ Ἑλλήνων στρατιωτικῶν, οἵτινες συνελήφθησαν ἢ κατέφυγον εἰς τὸ ᾿Αλβανικὸν ἔδαφος κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ συμμοριτοπολέμου 1947-1949.»
– Παρατήρηση ΚΥΠ: «Ἡ ἐνέργεια αὕτη τῆς ᾿Αλβανικῆς Κυβερνήσεως θεωρεῖται ὡς ἀπόρροια τῆς γενικῆς πολιτικῆς κατευθύνσεως τῶν Σοβιὲτ πρὸς ὕφεσιν καὶ δημιουργίαν ἐντυπώσεων εἰρηνικῆς συνυπάρξεως.»Τοπικά προϊόντα
Τον Απρίλιο του 1956, η ΚΥΠ αποκαλύπτει το κυνικό παζάρι των Τιράνων. Ενώ η Αλβανία πρότεινε τον επαναπατρισμό Ελλήνων, η έρευνα έδειξε ότι:
Στο αλβανικό έδαφος είχαν απομείνει μόλις 220 άτομα.
Η κατάστασή τους ήταν τραγική: χαρακτηρίζονταν ως «βαρέως τραυματισμένοι και ανίκανοι προς εργασία».
Οι υπόλοιποι αιχμάλωτοι είχαν ήδη «διοχετευθεί» από το 1954 σε χώρες του Παραπετάσματος (Πολωνία, Τσεχοσλοβακία, Ρουμανία) για να χρησιμοποιηθούν ως εργατικό δυναμικό.
Η αποκάλυψη για τους «220 ανίκανους» (Απρίλιος 1956)
«Βάσει πληροφοριῶν, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν ᾿Αλβανίᾳ κρατουμένων Ἑλλήνων εἶναι ἐλάχιστος, δεδομένου ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τούτων ἔχει διοχετευθῆ ἀπὸ τοῦ 1954 εἰς τὰς λοιπὰς χώρας τοῦ Παραπετάσματος. Εἰς ᾿Αλβανίαν φαίνεται ὅτι παρέμειναν περίπου 220 ἄτομα, οἵτινες τυγχάνουν βαρέως τραυματισμένοι καὶ ἀνίκανοι πρὸς ἐργασίαν.»
Το δράμα των «απαχθέντων» παιδιών
Το έγγραφο κάνει ειδική μνεία στην τύχη των Ελληνοπαίδων που είχαν μεταφερθεί στην Αλβανία. Σημειώνεται ότι για το ζήτημα αυτό διεξάγονταν διαπραγματεύσεις μέσω του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, υπογραμμίζοντας τη διεθνή διάσταση του θέματος.
«Σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῶν Ἑλληνοπαίδων, διεξάγονται διαπραγματεύσεις μέσω τοῦ Διεθνοῦς Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπανέλαβε τὰς ἐνεργείας της διὰ τῆς Γενικῆς Γραμματείας τοῦ Ο.Η.Ε., τονίζουσα ὅτι ἡ εἰλικρίνεια τῶν ἀλβανικῶν προθέσεων θὰ κριθῇ ἐκ τῆς ἐκβάσεως τοῦ ζητήματος τῶν κρατουμένων.»Πολιτική
Η «επίθεση φιλίας» στο Αργυρόκαστρο
Τον Ιούλιο του 1956, ο Ενβέρ Χότζα πραγματοποίησε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού. Επισκέφθηκε το Αργυρόκαστρο και μίλησε απευθείας στην ελληνική μειονότητα. Σύμφωνα με τα δελτία της ΚΥΠ, ο Χότζα επιχείρησε να εμφανιστεί ως διαλλακτικός ηγέτης, υποσχόμενος «καλή γειτονία» και «ισονομία» για τους ομογενείς.
Ωστόσο, η ανάλυση της ΚΥΠ ήταν καυστική: Η ομιλία δεν ήταν παρά ένα «προπέτασμα καπνού». Ο Χότζα χρησιμοποιούσε τη μειονότητα ως μοχλό πίεσης για να αναγκάσει την Αθήνα σε διπλωματική αναγνώριση, ακολουθώντας τις εντολές της Μόσχας για «ειρηνική συνύπαρξη».
Η ομιλία του Χότζα στο Αργυρόκαστρο (Ιούλιος 1956)
«Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Κόμματος, Ἐνβὲρ Χότζα, κατὰ τὴν διάρκειαν ὁμιλίας του πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Μειονότητα εἰς ᾿Αργυρόκαστρον, ὑπεγράμμισε τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ᾿Αλβανίας διὰ τὴν ἀποκατάστασιν φιλικῶν δεσμῶν καὶ στενῆς συνεργασίας μετὰ τῆς Ἑλλάδος, καλῶν τὴν τελευταίαν νὰ ἐπιδείξῃ “καλὴν πρόθεσιν”.»Κάτοικοι Ανατολικής Ευρώπης
Εσωτερική σήψη πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα
Παρά τις διπλωματικές εξορμήσεις, η Αλβανία του 1956 κατέρρεε εσωτερικά. Τα έγγραφα της ΚΥΠ από τον Αύγουστο έως τον Δεκέμβριο περιγράφουν:
Οικονομική εξαθλίωση: Τεράστιες ελλείψεις σε κρέας, ζάχαρη και οικοδομικά υλικά.
Ιδεολογικό τρόμο: Το καθεστώς τρεμόταν τη «δυτική μόλυνση» και τις εξεγέρσεις (όπως της Ουγγαρίας), εντείνοντας τις εκκαθαρίσεις στο εσωτερικό του κόμματος.
Ο διορισμός-μυστήριο: Τον Οκτώβριο, ο διορισμός του Στρατηγού Παναγιώτη Πλάκου ως «υπουργού άνευ χαρτοφυλακίου» σήμανε την περαιτέρω στρατιωτικοποίηση του κράτους.
Το Epiruspost συνεχίζει την έρευνα στα αποχαρακτηρισμένα αρχεία της ΚΥΠ και θα παρουσιάσει τα σημαντικότερα σημεία για τα έτη 1957,1958 και 1959.
news247
Μία από τις πιο άγνωστες και μαύρες ιστορίες του εμφυλίου είναι το κεφάλαιο που έκλεισε ακριβώς επτά χρόνια μετά την ολοκλήρωση του. Αφορά τις συνθήκες σκλαβιάς που έζησαν οι όμηροι που πήραν μαζί τους κατά την άτακτη υποχώρηση τους στην Αλβανία μετά την ήττα στον Γράμμο οι δυνάμεις του ΔΣΕ. Ένα μείγμα από αιχμαλώτους του τακτικού στρατού, ανδρών και γυναικών από γύρω χωριά αλλά και ανθρώπων που ακολούθησαν τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ και πίστεψαν ότι στην γειτονική χώρα θα ζήσουν την ζωή που ονειρεύτηκαν σε μία σοσιαλιστική χώρα και τελικά αναγκάστηκαν να δουλεύουν κάτω από άθλιες συνθήκες σχεδόν σαν αιχμάλωτοι πολέμου.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή: Πριν μπει το καλοκαίρι του 1949 και γείρει οριστικά η πλάστιγγα υπέρ του τακτικού στρατού ο Δημοκρατικός Στρατός (ΔΣ) είχε καταφέρει καίρια πλήγματα κυρίως στην 75η ταξιαρχία όπου πέρα από τις ανθρώπινες απώλειες που προκάλεσε κατάφερε να αιχμαλωτίσει τόσο αξιωματικούς όσο και οπλίτες του Ελληνικού Στρατού. Προσπάθησε να τους εντάξει στις δυνάμεις του ΔΣΕ – ανεπιτυχώς, καθώς οι τελευταίοι γνώριζαν ότι ουσιαστικά ο πόλεμος είχε κριθεί – παρέμεναν όμως αιχμάλωτοι και ακολουθούσαν τις κινήσεις του ΔΣ στα βουνά της Δυτικής Μακεδονίας και την Ηπείρου.
Η Αγία Τριάδα της Πέπελης και ο ηγούμενός της που μαρτύρησε στο καθεστώς
Μετά την κατάρρευση του ΔΣΕ τον Αύγουστο του 1949, οι αντάρτες περνούσαν στην Αλβανία και εκεί κατέθεταν τον οπλισμό τους στους Αλβανούς. Στην σύγχυση της υποχώρησης όσοι από τους αιχμαλώτους μπόρεσαν κατέφυγαν στον ΕΣ πολλοί όμως ακολούθησαν τους αντάρτες στην γειτονική χώρα και εγκλωβίστηκαν εκεί.
Οι μαχητές του ΔΣΕ στις επόμενες εβδομάδες που ακολούθησαν μοιράστηκαν στα κράτη του Ανατολικού μπλοκ, κανένα όμως ανατολικό κράτος δεν ήθελε να πάρει τους αιχμαλώτους που πέρασαν στην Αλβανία για να μη δημιουργηθούν διπλωματικές προστριβές με την Ελλάδα, έτσι οι αιχμάλωτοι αυτοί έμειναν στην Αλβανία, αιχμάλωτοι ενός στρατού (του ΔΣΕ) που πλέον δεν υπήρχε.
Οι μαρτυρίες
Ανάμεσα στους αιχμαλώτους ήταν και ο νεαρός τότε γιατρός – και μετέπειτα γνωστός χειρούργος στην Αθήνα – Νικήτας Αγαπητίδης ο οποίος κατέγραψε ψύχραιμα δεκαετίες αργότερα την εμπειρία του στο βιβλίο «Το Χρονικό της Αιχμαλωσίας (1949 – 1956). Εθελοντής οπλίτης από τα Δωδεκάνησα θα πιαστεί αιχμάλωτος από τους αντάρτες έξω από την Πυρσόγιαννη, την ώρα που χειρουργούσε.
Θα τους ακολουθήσει έως τα τέλη Αυγούστου και θα περάσει «μέσα», όπως αποκαλούνταν η Αλβανία, μετά την τελική εκκαθάριση. Εκεί, αρχικά θα φιλοξενηθεί αρχικά σε ένα νοσοκομείο ανταρτών στην Κορυτσά και στην συνέχεια πιστεύοντας η τύχη τους θα περάσει στα χέρια των Αλβανών.
Όπως αφηγείται αρχικά θεωρούσαν την συγκεκριμένη εξέλιξη θετική καθώς πίστευαν ότι πλέον είχαν να κάνουν με ένα κράτος μέλος του ΟΗΕ το οποίο μέσα από τις τυπικές διαδικασίες θα φρόντιζε για τον επαναπατρισμό τόσο τον δικό του όσο και των εκατοντάδων άλλων που βρέθηκαν στην ίδια δυσχερή θέση.
Στο βιβλίο αναφέρονται οι άθλιες συνθήκες κράτησης τους σε στρατόπεδα συγκεντρώσεων χωρίς τις ελάχιστες συνθήκες υγιεινής και τις μηδαμινές μερίδες φαγητού καθώς και την εξοντωτική εργασία από την ανατολή έως την δύση του ήλιου που οδήγησε αρκετούς συμπατριώτες μας στον θάνατο.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά υπήρχαν περιπτώσεις όπου «τους κρατούμενους, εκτός από τις τιμωρίες, τους στέλνουν να κάνουν και βαριές δουλειές , πολλές φορές άσκοπες. Τους βάζουν να μπουν σε βάλτους για να κόψουν βούρλα, άλλα οι βάλτοι είναι γεμάτοι βδέλλες και σε λίγο από τα πόδια τους αρχίζουν να τρέχουν από πολλά σημεία αιματα. Το αίμα δεν σταματάει και οι κρατούμενοι σοφίζονται τους κόσμου τους τρόπους για να το σταματήσουν».
Γίνονται αναφορές για προσπάθειες απόδρασης, οι οποίες μεταφράστηκαν σε αρκετά χρόνια φυλάκισης, για σαδιστές επικεφαλής οι οποίοι τους αντιμετώπιζαν ως «σαμποτέρ στο όραμα του σοσιαλισμού» και άλλες κωμικοτραγικές ιστορίες. Και όλα αυτά με τα χρόνια να περνούν να αλλάζουν στρατόπεδα και εργασίες (γεωργικές, διάνοιξη δρόμων, αποστραγγιστικά, οικοδομικά κ.α.) χωρίς να υπάρχει φως στον ορίζοντα.
Η ελληνική πλευρά δεν επιθυμούσε να ανοίξει διάλογο με την Αλβανία – με την οποία να μην ξεχνάμε ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση και αμφισβητούσε την εδαφική της υπόσταση – αλλά ταυτόχρονα φοβόταν να αγγίξει το θέμα άμεσα αν δεν ξεκαθάριζε την «εθνικοφροσύνη» των συμπολιτών μας που επέστρεφαν.
Το 1956 βρέθηκε τελικά μία φόρμουλα επαναπατρισμού με το σόφιμα ότι εισήλθαν παράνομα στο έδαφος της Αλβανίας και ως τέτοιους οι Αλβανοί τους απέλασαν.
Η επιστροφή
Τον Αύγουστο του 1956 η Ελλάδα θα στείλει στο λιμάνι του Δυρραχίου το πλοίο «Αλιάκμων» να παραλάβει 217 αιχμαλώτους από ένα σύνολο που ξεπερνούσε τους 500. Πρόκειται ουσιαστικά για την πρώτη φουρνιά που είχαν «λευκό μητρώο πολιτικών φρονημάτων» και οι οποίοι μεταφέρθηκαν στον Πειραιά στις 24 Αυγούστου 1956 από όπου και η κεντρική φωτογραφία με τους απελευθερωθέντες αιχμάλωτους να φιλούν το ελληνικό έδαφος με το που έδεσε το «Αλιάκμων».
Το επόμενο διάστημα υπήρξε απελευθέρωση και άλλων μικρότερων ομάδων. Τι έγιναν όλοι αυτοί οι άνθρωποι μετά; Οργανώθηκαν σε ένα σύλλογο επαναπατρισθέντων, “Η Ανάσταση” με σκοπό να τύχουν μίας χαμηλή αποζημίωση ώστε να ξεκινήσουν ξανά την ζωή τους.
Η μόνη βοήθεια που έτυχαν ήταν 300 δραχμές από τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό και μία …κουβέρτα από το Κράτος. Αντίστοιχα οι στρατιώτες που είχαν αιχμαλωτισθεί απόζημίωθηκαν με 20 δραχμές και οι αξιωματικοί με 1.200.
“Ούτε μία ηθική επβράβευση για ορισμένους που δεινοπάθησαν, δεν κατορθώθηκε… Η Πατρίδα φάνηκε πολύ φειδωλή. Έδωσε μόνο το δικαίωμα σε όλους όσουν ήσαν άρρωστοι ή ανάπηροι να παρουσιαστούν σε Επιτροπές για να νοσηλευτούν ή να συνταξιοδοτηθούν. Πράγμα βέβαια που έγινε. Στους ‘υγιείς’, για τα τόσα χρόνια, μόνο ο μισθός των δεκαπέντε ημερών από τον επαναπατρισμό μέχρι την απόλυση. Τίποτ’ άλλο“.
Κωστής Χριστοδούλου / news247
Απο την περιφερ. ενότητασ Θεσπρωτίας
13
05
26
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Στις αρχές του 2026 κατετέθη αίτημα στο γραφείο μου από γονείς και κηδεμόνες μαθητών των Ε.Π.Α.Λ με μαθησιακές δυσκολίες.
Το αίτημά τους ήταν να μπορούν και αυτοί να εξετάζονται προφορικά (όπως και ο νόμος ορίζει) σε εξεταστικό κέντρο στα Ιωάννινα όπως και οι αντίστοιχοι μαθητές του Γενικού Λυκείου και όχι στην Πάτρα, όπως ήταν η σχετική απόφαση του Υπουργείου.
Άμεσα ενημέρωσα το Υπουργείο Παιδείας και ειδικότερα την Υπουργό κυρία Ζαχαράκη Σοφία, στην συνάντηση που είχαμε στο προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας στα Ιωάννινα.
Το αίτημά εισακούστηκε, υλοποιήθηκε και δημιουργήθηκε εξεταστικό κέντρο στα Ιωάννινα .
Την ευχαριστώ δημόσια, και γιατί εκτός των άλλων, έδειξε και την πραγματική της ευαισθησία για το χρονίζον πρόβλημα που απέτρεπε τους μαθητές των ΕΠΑΛ των περιοχών Άρτας, Πρέβεζας, Κέρκυρας και Θεσπρωτίας να συμμετέχουν στις πανελλήνιες εξετάσεις, λόγω υπερβολικής οικονομικής επιβάρυνσης διότι διενεργούνταν επί τριήμερο στην Πάτρα .
Ο Αντιπεριφερειάρχης
Π.Ε Θεσπρωτίας
Η «Νέα Ευκαιρία στην Ήπειρο» για την στήριξη της έναρξης επαγγελματικής δραστηριότητας ανέργων και μισθωτών μερικής απασχόλησης δημοσιεύθηκε από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Προγράμματος «Ήπειρος».
Οι υποβολές θα ξεκινήσουν την Τρίτη 2 Ιουνίου και η πρόσκληση θα παραμείνει ανοικτή μέχρι την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026.
Η πρόσκληση αφορά στην υποστήριξη ανέργων και μισθωτών σε οικονομική και εργασιακή επισφάλεια, ηλικίας έως 60 ετών, για την έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας, ενώ πριμοδοτείται η νεανική και η γυναικεία επιχειρηματικότητα, η συνάφεια της ειδικότητας του ωφελούμενου με την δραστηριότητα της νέας επιχείρησης και η συμμετοχή περισσότερων του ενός ωφελούμενων, ανέργων ή/και μισθωτών με μερική απασχόληση στη δημιουργία της νέας επιχείρησης.
Η υποβολή των προτάσεων αφορά δύο υποδράσεις:
- Υποδράση 1 με προϋπολογισμό 500.000 ευρώ: Δημιουργία νέων επιχειρήσεων στο πλαίσιο υλοποίησης της Στρατηγικής ΟΧΕ «Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα, στη Φύση και στον Πολιτισμό στην Ήπειρο» και αφορά αποκλειστικά τις περιοχές Βόρεια Πίνδος: Δήμος Κόνιτσα, – Νότια Πίνδος: Δήμοι Βόρειων Τζουμέρκων και Κεντρικών Τζουμέρκων, Περιοχή Σουλίου – Αχέροντα: Δημοτικές Ενότητες Σουλίου και Αχέροντα του Δήμου Σουλίου
- Υποδράση 2 με προϋπολογισμό 3.000.000 ευρώ: Δημιουργία νέων επιχειρήσεων στο πλαίσιο της περιφερειακής διάστασης της ΕΣΕΕ
Οι κατηγορίες δαπανών που καλύπτονται είναι οι εξής:
- Δαπάνες προσωπικού
- Δαπάνες Εξοπλισμού, Μεταφορικών Μέσων & Οργάνων
- Δαπάνες για Κτήρια, Γήπεδα, Εγκαταστάσεις & Περιβάλλοντα Χώρο
- Δαπάνες για Παροχή Υπηρεσιών
- Λειτουργικές Δαπάνες
- Δαπάνες Λογισμικού
- Δαπάνες Προβολής, Προώθησης & Δικτύωσης
- Έμμεσες Δαπάνες
Η χρονική διάρκεια υλοποίησης των έργων είναι έως 18 μήνες, ενώ η χρηματοδότηση των θέσεων εργασίας, ενοικίων επαγγελματικού χώρου, χρηματοδοτικής μίσθωσης οχημάτων αφορά διάστημα έως 12 μήνες.
Αναλυτικά η πρόσκληση είναι αναρτημένη στις ιστοσελίδες της Ε.Υ.Δ. Προγράμματος Ήπειρος http://www.espa-epirus.gr, του ΕΣΠΑ http://www.espa.gr, και της Διαχειριστικής Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Δυτικής Ελλάδος, Πελοποννήσου, Ηπείρου & Ιονίων Νήσων, η οποία είναι Περιφερειακή Μονάδα του ΕΦΕΠΑΕ, www.diaxeiristiki.gr.
Τυχόν ερωτήματα θα διατυπώνονται εγγράφως και θα αποστέλλονται με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στην διεύθυνση pep@diaxeiristiki.gr
ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ 