ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Πολύς κόσμος συγκεντρώθηκα να απολαύσει τις Σαγιαδινές ομορφιές, ανήμερα της Πρωτομαγιάς

εκεί πιάκαμαν το Μάη, στο καφέ του Μούλιου!

και άλλοι πολλοί οι Φιλιατιώτες που αγαπάν το Μούλιο σαν αδερφό!

Φιλιατιώτες και…¨Λαλιώτες¨!

Rate This

     Ήταν πριν 40 περίπου χρόνια θυμάμαι, που ο Λαλιώτης του ΠΑΣΟΚ είχε δημιουργήσει ένα πρόγραμμα φιλοξενίας φοιτητών σε Μαθητικές Εστίες κλπ- αυτά τα παιδιά τα λέγαμε τότε ¨Λαλιώτες¨. Έρχονταν λοιπόν ¨Λαλιώτες¨ και στην Εστία μας, γύρω στα 80- 90 άτομα, αγόρια και κορίτσια για ένα 10ήμερο- τρία δεκαήμερα τον Ιούλιο & τρία τον Αύγουστο. Σε αυτό το δεκαήμερο τους παρείχαμε ύπνο και φαγητό στο χώρο της Εστίας. Επίσης φροντίζαμε να πάνε μια ημερήσια εκδρομή στην Κέρκυρα ή Γιάννενα κι ακόμη άλλες δυο μικρότερες, εντός της Θεσπρωτίας.

Ήταν μεγάλη ανάσα για τους Φιλιάτες αλλά και για τους φιλοξενούμενους τελικά. Θυμάμαι την 1^η μέρα που ερχόταν… ήθελαν να φύγουν.  Θέλεις τους κούραζε το πολύωρο ταξίδι, θέλεις ότι περίμεναν να δουν Ξενοδοχείο Λούξ κι έβλεπαν ένα κοινόβιο- κάναμε προσπάθεια να μη φύγουν. Θυμάμαι τους άρεσε το έμπα των Φιλιατών, το δάσος στις Κογκέλες. Μετά την πρώτη δύσκολη βραδιά ξεκιναγαν τα μπάνια, κυρίως στη Σαγιάδα και αμβλύνονταν τα όποια προβλήματα. Επιστροφή το μεσημέρι, ζεστό και καλό  φαγητό από το προσωπικό της Εστίας- μια φωτογραφία με έναν φιλοξενούμενο του καιρού…

Το βράδυ έβγαιναν, παρέες παρέες και επέστρεφαν τις μικρές ώρες- κάποιες φορές συμμετείχαν σε πανηγύρια. Αυτή η ζωή αλλά και το κοινόβιο που μοιράζονταν με άλλα άγνωστα τις πρώτες μέρες παιδιά ήταν για πολλούς πρωτόγνωρα- όμως εύκολα το συνήθιζαν και τελικά αυτό τα ενθουσίασε περισσότερο από οτιδήποτε. Νιάτα, διασκέδαση και χαβαλές.

 Θυμάμαι μια μέρα ανηφόριζα στις 7 το πρωί για την Εστία, άκουγα μπετονιέρα να δουλεύει σε τρελό ρυθμό. Τι διάολο αναρωτήθηκα, ποιος ρίχνει μπετό στη γειτονιά. Πλησιάζοντας κοντά στην Εστία είδα τον γείτονα κι εργολάβο τότε Αντρέα ο οποίος προφανώς είχε ρίξει σκέτο αμμοχάλικο μέσα στη μπετονιέρα και αυτή έκανε μια απερίγραπτη φασαρία. Τι έγινε ρε Αντρέα, του έκανα με νόημα. Μου έδειξε προς τα παράθυρα της Εστίας, τότε είδα, όλοι οι ¨Λαλιώτες¨ κρέμονταν στα παράθυρα κι έκαναν χαβαλέ με την όλη φάση. «Δεν με άφησαν να κοιμηθώ δεν θα τους αφήσω κι εγώ», μου είπε ο Αντρέας, ενώ η γαλαρία των παραθύρων γιούχαρε και χειροκροτούσε.

Με κάποια από αυτά τα παιδιά είχαμε δεθεί φιλικά και βρισκόμασταν και μετά το πρόγραμμα, είτε ξανάρθαν στους Φιλιάτες είτε συναντηθήκαμε στην Αθήνα.

Μετά από τόσα χρόνια που πέρασαν πολύ θα ήθελα να ξανάρχονταν, οι ίδιοι… έστω και νοηματικά!                               Ήταν ένα πρόγραμμα που έδινε ζωή στον τόπο!

«Σε γυρεύω στις σκιές μου, στο βάθος ενός χαμόγελου, στο χρώμα της θάλασσας.» Γιάννης Βέλλης

«Και τι κρατάμε στο χρόνο; λίγα ψαροπούλια να πετάνε, ένα δέντρο που το τραβάει ο άνεμος στις ορέξεις του/ κάποια μάτια όμορφα φωτεινά, έτσι για να χανόμαστε με την καρδιά μας/ μια ζεστή φωλιά για να βρισκόμαστε, όταν όλα γύρω λένε τέλειωσαν πια/ στιγμές που φαίνονται λίγες, μα ξέρεις κι εσύ ότι αυτά αλήθεια είναι η ζωή μας.» Γιάννης Βέλλης

«Αφυδάτωση, τραβήξαν όλες τις σκέψεις μας, στον κατήφορο και ξεψυχάνε.» Γιάννης Βέλλης

«Επέμενε ο νοτιάς να τρώει τη ζωή μας, σύννεφα, ξεχασμένοι άνεμοι, σκόνη, αδιάφορα στενά, σταγόνες που αρνούνταν να γίνουν βροχή ενώ μας χτύπαγαν/ όμως αντιδρούσαμε, όλο λέγαμε, θα ξεχάσουμε το μέλλον σ’ ένα παγκάκι καπνίζοντας, ίσως και να γελάσουμε, όταν χάσουμε την τελευταία ελπίδα.» Γιάννης Βέλλης

«Σκοτώνουμε τα συναισθήματα, ντύνουμε τα πρόσωπα με ψεύτικα χαμόγελα, μιλάμε για όλα, μετά ξεχνιόμαστε.» Γιάννης Βέλλης

«Και τι κρατάμε στο χρόνο; λίγα ψαροπούλια να πετάνε, ένα δέντρο που το τραβάει ο άνεμος στις ορέξεις του/ κάποια μάτια όμορφα φωτεινά, έτσι για να χανόμαστε με την καρδιά μας/ μια ζεστή φωλιά για να βρισκόμαστε, όταν όλα γύρω λένε τέλειωσαν πια/ στιγμές που φαίνονται λίγες, μα ξέρεις κι εσύ ότι αυτά αλήθεια είναι η ζωή μας.» Γιάννης Βέλλης

«Τελικά η λογική δεσμεύει τα συναισθήματα, ή τα

συναισθήματα τη λογική; όπως και να το δεις, αδιέξοδο.» Γιάννης Βέλλης

«Εκεί στα ξημερώματα, μαθαίνεις τις απώλειες, θέλεις να παρέμβεις, μα στέκεσαι περισσότερο αδύναμος/ τα χαμένα είναι δεδομένα, όπως κι ο πόνος σου, τι να πεις στις συγκυρίες τις περαστικές/ η σιωπή, διαδέχεται μια κραυγή, από αυτές που φωνάζουν μέσα σου/ πως όμως να καταλάβουν οι άνθρωποι, όταν κρύβεις τις πληγές σου, σ’ ένα χαμόγελο.» Γιάννης Βέλλης

Απαντώντας στο ερώτημα φίλων και αναγνωστών ¨που βρήκες τόσα στοιχεία¨ για τα βιβλία μου¨Κάτι για το Φιλιάτι¨ και ¨Φιλιάτες Ιστορικά και Λαογραφικά Στοιχεία¨ αναγράφω οτι μελέτησα- μεταξύ των άλλων πηγών- και τα παρακάτω βιβλία, από τα οποία σταχυολόγησα διάφορα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία. Η ιστορία πρέπει να έχει τεκμηρίωση και όπως θα διαπιστώσατε όλα όσα παραθέτω στα βιβλία βασίζονται σε τεκμήρια- παράδειγμα το πότε ιδρύθηκε η Φιλαρμονική Φιλιατών και η ποδοσφαιρική ομάδα ΑΡΗΣ Φιλιατών, το αποδεικνύουν τα επίσημα έγγραφο ίδρυσης τους και όχι ¨κάπου το είχα δει γραμμένο.¨ Την σταχυολόγηση θα την δημοσιοποιήσω σε συνέχειες στην ιστοσελίδα- ίσως φανεί χρήσιμη σε κάποιον μελετητή.

Ο ΑΓΏΝΑΣ ΤΩΝ 16 ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΦΙΛΙΑΤΩΝ

1858-1930, Νικ. Σκόπα, Σπ. Χαραμόπουλου

Το οθωμανικό κράτος τον 15ο και 16ο αι. έχουν τιμαριωτικό σύστημα για τη γη. Ιδιοκτήτης το κράτος, δίνει γη στους καλλιεργητές και εισπράττει φόρους με τους τιμαριούχους. Δεν υπάρχει αριστοκρατία (φεουδαρχισμός). Το σύστημα μετά το βυζαντινό φεουδαρχισμό ήταν σαν νίκη των αγροτών, γι’ αυτό ανέβηκε η αγροτική παραγωγή. Το τρωτό του ήταν η αυθαιρεσία των διοικητικών υπαλλήλων – τιμαριούχων.

1283, 30/3, Ιωάννινα, υπάρχει μπουγιουρντί του Τούρκου Διοικητή Ιωαννίνων να τραβήξουν χέρι οι Αγάδες από το μοναστήρι Αγίου Γεωργίου Καμίτσιανης.

ΜΟΥΛΚΙΑ εκτάσεις γης που είχαν την επικαρπία αξιωματούχοι που έκαναν κάτι για το συμφέρον του Σουλτάνου.

17ος αιώνας εμφανίζονται τα τσιφλίκια. Ελάττωση του αγροτικού κόσμου και φυγή στα ορεινά. Ανάδειξη τοπικών αρχόντων ηγεμόνων.

Ζιαμέτια, = μεγάλα φεουδαρχικά τμήματα, τιμάρια = μικρότερα.

Χωριό, οι άρενες κάτοικοι εξέλεγαν τους προεστούς ή δημογέροντες ή κοτζαμπάσηδες που τους εκπροσωπούσαν στην πρωτεύουσα της επαρχίας = Καζάς.

Τρεις βασικοί φόροι : α. δεκάτη, στα σιτηρά, λάδι, β. κεφαλικός ή χαράτσι – για τους μη μουσουλμάνους και γ. φόρος τελωνείου.

25-8-1820, στου Τσαμαντά ο παπα Δημήτρης κάνει ενθύμιση σε εκκλησιαστικό βιβλίο για εξορία εκατό φαμιλιών του χωριού επί 17 μήνες στο Γαρδίκι της Κολόνιας για να τους εκβιάσει να το κάνουν τσιφλίκι.

Τα 16 χωριά + εννιά παραρτήματα αυτών είναι : Τσαμαντάς, Μπαμπούρι, Λιά, Γλούστα, Λίστα, Τσαρακλιμάνι, Κούτσι, Λεφτοκαρυά, Μπράνια, Λύκο, Ραβενί, Κοκκινολιθάρι, Μαλούνι, Κεραμίτσα, Λίμποβο, Κοκκινίστα, και Αχούρια Αγίων Πάντων, Αχούρια Μπαμπουρίου, Φατήρι, Βολά, Αράχωβα, Ζενέλι, Βορτόπια, Ξέχωρο, Πόβλα.

Τα παραπάνω χωριά άρχισαν να επικοίζονται μετά το κίνημα του 1611. Από τα εξισλαμισμένα χωριά Μαρκάτι, Λινάτι, Γιάννιαρι, κλπ.

1735, αλλαξοπιστίες.

Ο παπα Γιάννης Θέμελης από το Μαχαλά Δελβίνου έφυγε για το Λιά το 1732 μαζί με 42 οικογένειες . Γύρισαν σε τρεις μήνες και έκαψαν τέσσερα σπίτια Μαχαλιωτών που είχαν αλλαξοπιστήσει.

Δεύτερο κύμα επικοιστών ήταν από τα πεδινά Φιλιατών.

Χρήστος Καίσαρης, Δημοσιογράφος, γράφει στο φύλλο 6/6/38 ΤΗΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ. Οι μπαμπουριώτες και άλλοι επανωχωρίτες με τους Ντόμαρη, Ζήκο Μούρτο, Δημ. Ρούμπη όπως λεει και το τοπικό τραγούδι έκλεισαν το διάβα του πασά Αλή στην Κλεισούρα (Πλόκιστα). Επίσης γράφει για Τσιάβο Βασίλη και κλέφτες μπαμπουριώτες καμποτζιένους τους οποίους αποκεφάλισε ο Αλής και εξόρισε τις οικογένειές τους.

Αθανάσιος Ψαλλίδας, (1829-30;) Εις την Τσαμουριά όλα τα χωριά είναι πολεμικώτατα για να τα τραβήξει ο Αλής με το μέρος του τους έκανε ταξίματα. (19ος αι., ανατολικό ζήτημα). Φθορά Τουρκίας, ρωσοτουρκικός πόλεμος.

1853-56, Κριμαϊκός πόλεμος, οι Άγγλοι βοηθούν την Τουρκία.

1854, επανάσταση της υπόδουλης Ελλάδας. Στην ήπειρο ξεκίνησε από το Ραδοβίζι. Παλιοί αγωνιστές του 21 βοήθησαν με αρχηγό τον Κίτσο Τζαβέλλα. Κατοχή του Πειραιά από το συμμαχικό στόλο. Τέλος της εξέγερσης. Ήττα στο Πέτα.

Συμμετοχή των δεκαεξαχωριτών με τους Δημ. Ρούμπη και Δημ. Ντόμαρη και με την κραυγή Ντετε Τσάμηδες καημένοι. Στις αρχές του Φεβρ. 1854 κατέλαβαν το Φιλιάτι. Έκαψαν σπίτια, συνέλαβαν τη μάνα του Τζαφέρ Πασά Ντέμυ και άλλες τούρκικες οικογένειες. Οι Τσάμηδες οργανώθηκαν, έδιωξαν τους δεκαεξαχωρίτες, έκαψαν χωριά, βίασαν, σκότωσαν κλπ.

Στο τέλος του 19ου αιώνα η επαρχία Φιλιατών έχει μεγάλη πληθυσμιακή πυκνότητα. Στα 16 χωριά 1869 σπίτια με 9074 ψυχομέτροι (απογραφή τουρκική 1895).

Ο χειμαριώτης Σπυρομήλιος το 1878 συνέταξε πίνακα στατιστικό που υποβλήθηκε το 1881 στο συνέδριο Βερολίνου που αποφάσισε προσάρτηση Θεσσαλίας και Ηπείρου. Στην επαρχία Φιλιατών οι Μουσουλμάνοι το 47% (12.000 χριστιανοί, 10500 μουσουλμάνοι).

Οι πρώτες προσπάθειες των Ντεμάτων-Σεϊκάτων για τσιφλικοποίηση των δεκάξι χωριών και εννιά παραρτημάτων τους ξεκίνησε με την απελευθέρωση της Ελλάδας το 1828 και τη δημιουργία του ελληνικού κράτους.

Το 1839-1844 ξεκίνησε τουρκικό κτηματολόγιο, καταγράφηκαν τα χωριά, ιδιόκτητα και δίδεται ο φόρος δεκάτη, κεφαλικός ο δε Μουχτάρης ερχόταν σε επαφή με τον εισπράκτορα – Τοπάρχη Δελβίνο.

1861, ζητήθηκε από τους αγάδες ατέλεια του Τσαμαντά και επί τέσσερα έτη δεν δώσαμε (Κεσίμι).

Το 1814 ο Αλής διέλυσε την τοπαρχία Δελβίνου και προσάρτησε την επαρχία Φιλιατών στην κυριαρχία του διορίζοντας εισπράκτορες των χωριών τους Σεϊκάτες.

Μετά την επανάσταση του 21, τις ανώμαλες καταστάσεις κλπ., οι δεκαεξαχωρίτες ζήτησαν προστασία από αγάδες, πρώτα από τους χασανάτες από το καλπάκι, μετά από τον Μουσταφά Μπούκουρη από το Φιλιάτι, τον οποίο σκότωσαν οι Σεϊκάτες και πήραν αυτοί μόνοι τους την προστασία και το αγαλίκι (φύλαχτρα). Αργότερα οι Σεϊκάτες συμφιλιώνουν με τους Ντεμάτες και βάζουν σχέδια τσιφλικοποίησης των χωριών.

Το 1822 μετά την πτώση του Αλή αναγνωρίζονται από τον Εμίν πασά των Ιωαννίνων πάλι σαν κεφαλοχώρια και το 1854 χορηγείται επίσημη σφραγίδα με αραβικά γράμματα (ότι είναι κεφαλοχώρια και έχουν εξουσία).

1851, 20 Ιουλίου, οι Νουχουμπίρηδες και Δεγκιλήδες Μπαμπουρίου και Ελιάς βάζουν σύνορο μεταξύ των χωριών τους που σημαίνει ότι ήταν κύριοι της γης τους.

1856, «Χάτι Σερίφ Τανζιμάτ» (μεταρρύθμιση εξέδωσε ο Σουλτάνος που αναγνώρισε τα δικαιώματα μη μουσουλμανικών κοινοτήτων). Αυτό ξεσήκωσε πολλούς μουσουλμάνους φεουδάρχες που έχαναν προνόμια. Αυτό έδωσε τη λαβή αντίδρασης στους Ντεμάτες-Σεϊκάτες να προχωρήσουν στην τσιφλικοποίηση των δεκάξι χωριών και εννιά παραρτημάτων.

1863, προσάρτηση επτανήσου. Βρήκαν αφορμή οι αγάδες να κατηγορήσουν τους δεκαεξαχωρίτες σαν ταραχοποιούς (ζηκομούργος, ΄Ντόμαρης, Ρούμπης) και με φιλοδωρήματα να πείσουν την Πύλη να τα δώσει τσιφλίκια τους.

1858-1864, δικαστικός αγώνας δεκαεξαχωριτών για τους Αγάδες που διεκόπη το 1862.

1862, πολλοί Γλουστινοί φεύγουν για Μαυρονόρος, οι δεκαεξαχωρίτες αποφασίζουν να αφήσουν τον τόπο χέρσο και πολλοί ζητιανεύουν.

1861, οι Τσαμαντιώτες φτιάχνουν κοινή υπεύθυνη δήλωση να μην δίνουν φύλακτρα.

1832, Αι Δημήτρη 15. Έγραφε η ομολογία (σινέτι) των Ντρίζι Ντέμου, Γάκε Ντέμο, που  λέει τι παίρνανε από παλιά από τους Τσαμαντιώτες, 400 οκάδες μέλι, 400 οκάδες τυρί, 6 στέρφα, 733 γρόσια αγαλίκι και ακόμη δείχνει ότι δεν παίρναν γαιόμορο σαν τσιφλικάδες στοιχείο σημαντικό υπέρ των δεκαεξαχωριτών.

1863, επιτροπή υπο τον αρχιμανδρίτη Φιλήμονα Κίτσο. Πήγε στην Πόλη όπου τους δόθηκε φιρμάνι που έλεγε στους αγάδες ότι τα χωριά τους δεν είναι ολοκληρωμένα. Οι δεκαεξαχωρίτες έστειλαν εκπρόσωπους με έγγραφο στην Πόλη αλλά αυτοί εφονεύθηκαν στο δρόμο. Γλίτωσαν δύο αλλά τα έγγραφα διερπάγησαν.

1866, μάρτυς (ανταπόκριση εφημερίδας), απήλθαν εις Φιλιάτες την πρωτεύουσα της Τσαμουριάς ο Μεμούρης (δημόσιος υπάλληλος) οι επί τούτου ελθόντες εξ Κωνσταντινουπόλως και εκεί μετά του Καιμακάμη Αργυροκάστρου εκάλεσαν περί τους 80 εκπροσώπους δεκαεξαχωριτών για να τους πιέσουν. Εν τω μεταξύ, 1000 δεκαεξαχωρίτες πήγαιναν στα Γιάννενα να διαμαρτυρηθούν. Αρχηγοί των αγάδων ήταν ο Σαμπάν Ντέμος και Νταλίπ Σέϊκος.

1867-1919, ακήρυχτος πόλεμος δεκαεξαχωριτών με αγάδες

1868, πρώτο θύμα ο παπα Γιάννης, αρχιερατικός επίτροπος Φιλιατών από την Πλεσίβιτσα, που τον δολοφόνησαν έξω από το Φιλιάτι. Ο Άνθιμος Τσάτσος μητροπολίτης Παραμυθιάς τότε με συνεχή διαβήματά τους έγινε το μίσος των αγάδων και αναγκάστηκε να μετατεθεί. Το 1895 έγινε Πατριάρχης.

1879, απόφαση του τουρκικού δικαστηρίου να απομακρυνθούν ο Σαμπάν Σαλίχ Ντεμ έως ότου εκδοθεί η απόφαση του δικαστηρίου.

Φιλιατιώτες μουσουλμάνοι που δολοφόνησαν δεκαεξαχωρίτες από το 1858 ως 1813. Μουσάν Σέικο, Αμπεντίν Σιαμπάν, Βεϊτσάλ Σιαμπάν, Χαρούμ Ντογιάκα και Μεχμέτ Ντογιάκα (Ντεμάτες) Φέζιο Αράπης, Αλή Σούλιο, Κάσοπ Ντούτσεκ.

Φαδίλη, γυναικαδελφός του Χότζα Μεμέ, Καμίλ Σέϊκο, Χακί Μουσά, Χαϊρεντίν Μέιτσε Σέϊκο, Φέιζιο Γιάννιαρη (αρχηγός Σεϊκάτων Νταλίπ Σέϊκος).

Το 1911 στου Λιά τρώει ξύλο ο Χαρούπ Ντογιάκας (και λέει : αν ζήσω ορε Λιά βρώμη θα σε σπείρω).

Το 1863 Αβδούλ Λιατίφ έπαρχος της υποδιοίκησης Φιλιατών, Αντέμ Φετβίς ιεροδικαστής Φιλιατών.

1912, Αύγουστος, αρχηγός και υπαρχηγός αλβανικού κομητάτου. Φέζιο Γιάννιαρης και Μέτε Νταγίρας ή Σαίκ, πίεζαν τους δεκαεξαχωρίτες και θέλαν τα σύνορα στον Καλαμά.

Τουλαμπόβου της Παναγιάς – σκότωσαν το Φέζιο Αγά – και τον Μέτε Νταγίρα – γεια σου καπετάν Κρομμύδα.

1916, Φλεβάρης, Γ. Ακτσελής, αντιεισαγγελεας Ιωαννίνων, διεξάγει έρευνα στο Φιλιάτι για το θέμα των δεκαεξαχωριτών.

Ντεμάτες και Σεϊκάτες αριθμούν 500 άτομα, λέει ο παραπάνω.

Επιτροπή των μουσουλμάνων είναι Ρετζέκ Ντέμος, Χακί Σέίκος, Χουζνί Σέϊκος, Κασί Τσάμης.

Το 1917 που ήρθαν εδώ Ιταλοί σύμμαχοι με την Ελλάδα στην Αντάντ προσπάθησαν οι μουσουλμάνοι να εισπράξουν αλλά οι Ιταλοί τους γύρισαν πίσω.

Το 1918 προσπάθησαν πάλι να εισπράξουν με τη βοήθεια της αστυνομίας, η οποία συνέλαβε και κόσμο. Έγινε μεγάλη διαδήλωση στο Φιλιάτη (η μπροστινέλα έφτανε στο τουρκικό διοικητήριο – στην κεντρική πλατεία με τα πλατάνια – και η πισινέλα εβάδιζε στον κάμπο).

1930, 14-12, πρωτοδικείο Ιωαννίνων, δικαιώνεται ο αγώνας των δεκαεξαχωριτών. Ενάγοντες Μουσάτ Ντέμης του Χαμίτ, Χουσνί Σέικος του Αμπάζ, Χακί Σέικος του Μουσά, Κιεσίμ Τσάμης.

1832, Σπαχής Αβδούλ Ραχμάν Ντέμ, έχει παραχωρητήρια για πολλά χωριά.

1912, Μεχμετ Εφέντης Μουφτής Φιλιατών (αγοράζει γη στην Αράχωβα).

Το φοινίκι πλήρωνε 50-60 λίρες αγαλίκι στον Χαρούμ Αγά και Ουζέρ Νόνη.

1702, ιεροδικείο Καζά, υποδιοίκηση Μαζαράτων για το τσιφλίκι Τσαρακλιμάνι.

1718-1720-1728-1737 πωλητήρια ενωπιον του ιεροδικείου αφορών τα χωριά Τσαμαντά, Κεραμίτσα κλπ.

1832, παραχωρητήρια (ταπουναμέ) του Σπαχή Αβδούλ Χαμίτ Ντεμ αφορών τα χωριά Τσαρακλιμάνι και Ξέχωρο Ντεμ ως τσιφλίκια επ ονόματι των κληρονόμων Χατζή Ντεμ (συγγενών του Σπαχή).

Διαβούλευση Νέα από Ηγουμενίτσα, Φιλιάτι, Θεσπρωτία και όλη την Ήπειρο.

Με φόντο τα χρόνια προβλήματα υποδομών και τη συζήτηση που επανέρχεται διαρκώς για το αν η Θεσπρωτία έχει τελικά ωφεληθεί ουσιαστικά από τις μεγάλες κυβερνητικές εξαγγελίες των τελευταίων ετών, πραγματοποιήθηκε το Σάββατο η επίσκεψη του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη στην Ηγουμενίτσα. Οι επαφές με αυτοδιοικητικούς, φορείς, παραγωγικούς εκπροσώπους και δημοσιογράφους ανέδειξαν τόσο τις κυβερνητικές επιδιώξεις για τουριστική και λιμενική ανάπτυξη όσο και την έντονη αμφισβήτηση που εξακολουθεί να υπάρχει στην τοπική κοινωνία.

Το Μαυρομάτι, οι δρόμοι και οι εκκρεμότητες

Στο επίκεντρο βρέθηκαν ο δρόμος Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι, ο περιφερειακός της Ηγουμενίτσας και η σύνδεση προς Πρέβεζα, έργα που εξακολουθούν να συζητούνται εδώ και χρόνια χωρίς ποτέ να έχουν ολοκληρωθεί. Ο βουλευτής Θεσπρωτίας Βασίλης Γιόγιακας χαρακτήρισε κομβικής σημασίας το Τελωνείο Μαυροματίου για την οικονομία της περιοχής, σημειώνοντας ότι μεγάλο μέρος της εμπορικής κίνησης της Θεσπρωτίας εξαρτάται από τη διασυνοριακή διέλευση και την παρουσία επισκεπτών από την Αλβανία. Παράλληλα ανέδειξε ως κρίσιμα έργα τον περιφερειακό της Ηγουμενίτσας και τη σύνδεση με το Μαυρομάτι, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να αποσυμφορήσουν την πόλη και να ενισχύσουν συνολικά την τοπική οικονομία.

Έντονη ήταν και η παρέμβαση του αντιπεριφερειάρχη Θεσπρωτίας Θωμά Πιτούλη, ο οποίος ζήτησε την 24ωρη λειτουργία και στελέχωση με μόνιμο προσωπικό του Τελωνείου Μαυροματίου, καθώς και την προτεραιοποίηση της κατασκευής του πολυσυζητημένου δρόμου Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο δήμαρχος Ηγουμενίτσας Παναγιώτης Νταής, ο οποίος συνέδεσε ευθέως την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής με την ολοκλήρωση βασικών δημόσιων υποδομών. Όπως ανέφερε, η λειτουργία του Τελωνείου Μαυροματίου επηρεάζει άμεσα την εμπορική δραστηριότητα της πόλης, υπενθυμίζοντας ότι όταν το προηγούμενο διάστημα παρουσιάστηκαν προβλήματα στη διέλευση από τα σύνορα, η αγορά της Ηγουμενίτσας κατέγραψε πτώση περίπου 40%. Παράλληλα στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη συνολικής αναβάθμισης του παραλιακού άξονα προς Πρέβεζα, υποστηρίζοντας ότι μετά την ολοκλήρωση της Αμβρακίας Οδού και τη σύνδεσή της με την υποθαλάσσια Ακτίου – Πρέβεζας, η κυκλοφορία προς Ηγουμενίτσα έχει αυξηθεί σημαντικά, ακόμη και για βαρέα οχήματα που επιλέγουν τη συγκεκριμένη διαδρομή λόγω μικρότερης απόστασης και απουσίας διοδίων.

Ο Κωστής Χατζηδάκης αναγνώρισε ότι η Ήπειρος εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρά κενά στις υποδομές, παρά τα μεγάλα έργα που έγιναν τις προηγούμενες δεκαετίες με την Εγνατία και την Ιόνια Οδό. Παραδέχθηκε ότι ο περιφερειακός της Ηγουμενίτσας, η σύνδεση προς Μαυρομάτι και ο παραλιακός άξονας προς Πρέβεζα αποτελούν ακόμη ανοιχτές εκκρεμότητες, ενώ σημείωσε ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να επιταχύνει τις σχετικές διαδικασίες.

Ειδική αναφορά έκανε στο Τελωνείο Μαυροματίου, ανακοινώνοντας παρεμβάσεις στελέχωσης και εκσυγχρονισμού μέσω του προγράμματος «ΤΑΛΩΣ», με στόχο –όπως είπε– τη δημιουργία ενός σύγχρονου τελωνείου με αναβαθμισμένες ψηφιακές και κτιριακές υποδομές.

«Η Θεσπρωτία δεν είναι Ελλάδα;»

Η πιο πολιτική στιγμή της συζήτησης ήρθε όταν τέθηκαν δημόσια ερωτήματα για το κατά πόσο η Θεσπρωτία έχει γνωρίσει πραγματική ανάπτυξη μετά την ολοκλήρωση της Εγνατίας Οδού. Ο εκδότης της «Διαβούλευσης» περιέγραψε μια περιοχή που συνεχίζει να εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το Μαυρομάτι και τον εποχικό τουρισμό, σημειώνοντας ότι ακόμη και σήμερα η τοπική οικονομία παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη στις διακυμάνσεις της διασυνοριακής κίνησης, καθώς η τοπική οικονομία της περιοχής στηρίζεται κατά 80% από την γείτονα Αλβανία. Παράλληλα άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για την πορεία υλοποίησης μεγάλων έργων που θα μπορούσαν να ενισχύσουν ουσιαστικά την ανάπτυξη της περιοχής. Όπως τονίστηκε, έργα που εξαγγέλλονται εδώ και χρόνια παραμένουν στάσιμα, με αποτέλεσμα η τοπική κοινωνία να βλέπει μέχρι σήμερα περισσότερες υποσχέσεις παρά ουσιαστικές παρεμβάσεις.

Όπως υποστήριξε, η δημόσια συζήτηση στη Θεσπρωτία εξακολουθεί να περιστρέφεται γύρω από δρόμους και βασικές υποδομές, την ώρα που άλλες περιοχές της χώρας έχουν ήδη περάσει σε ένα διαφορετικό επίπεδο ανάπτυξης. Έθεσε μάλιστα ανοιχτά το ερώτημα αν η Θεσπρωτία αντιμετωπίζεται ισότιμα σε σχέση με άλλες περιφέρειες και ανέφερε χαρακτηριστικά την φράση αν «Η Θεσπρωτία δεν είναι Ελλάδα;», ερώτημα που είχε κάνει και στη Βουλή ο βουλευτής Βασίλης Γιόγιακας.

Απαντώντας στις αιχμές αυτές, ο Κωστής Χατζηδάκης υποστήριξε ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στα οδικά έργα, αλλά συνδέεται και με την προσέλκυση επενδύσεων, τη λειτουργία του λιμανιού, τις μαρίνες και τον τουρισμό. Επέμεινε ότι τέτοιου είδους παρεμβάσεις χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν και επικαλέστηκε τα παραδείγματα των λιμανιών του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, καθώς και των περιφερειακών αεροδρομίων, προκειμένου να υποστηρίξει ότι τα αποτελέσματα των επενδύσεων φαίνονται σταδιακά.

Το λιμάνι, οι μαρίνες και οι αντιδράσεις για το master plan

Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε το λιμάνι Ηγουμενίτσας και το νέο master plan του ΟΛΗΓ. Ο Κωστής Χατζηδάκης υπερασπίστηκε την παραχώρηση του λιμανιού στον Όμιλο Grimaldi, υποστηρίζοντας ότι μεγάλες λιμενικές υποδομές δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν με τη λογική των παραδοσιακών δημόσιων υπηρεσιών αλλά απαιτούν επενδύσεις και επιχειρηματική λειτουργία.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΛΗΓ Αθανάσιος Πορφύρης παρουσίασε τον σχεδιασμό για τον εκσυγχρονισμό του λιμανιού, κάνοντας λόγο για ενεργειακή αυτονομία μέσω φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, έργα ηλεκτροδότησης πλοίων από την ξηρά (OPS), ανάπτυξη πράσινων καυσίμων και ενίσχυση της κρουαζιέρας. Όπως ανέφερε, το λιμάνι έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές ενεργειακές παρεμβάσεις, ενώ παράλληλα σχεδιάζονται νέες τουριστικές και τεχνολογικές υποδομές.

Ο Αθανάσιος Πορφύρης ανακοίνωσε ακόμη ότι, μετά τις αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο και την ολοκλήρωση της παραχώρησης, επανεκκινούν οι διαδικασίες μελετών και αδειοδοτήσεων για τις μαρίνες Συβότων και τα τουριστικά καταφύγια Πλαταριάς και Σαγιάδας. Για τη μαρίνα Ηγουμενίτσας σημείωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαβούλευση σχετικά με τις δυνατότητες ανάπτυξης της περιοχής ελλιμενισμού σκαφών και τις παρεμβάσεις που μπορούν να γίνουν.

Το master plan προκάλεσε πάντως έντονο προβληματισμό, κυρίως γύρω από τη σχεδιαζόμενη χωροθέτηση καρνάγιου απέναντι από τη μαρίνα Ηγουμενίτσας. Δημοσιογράφοι της περιοχής εξέφρασαν αμφιβολίες για το κατά πόσο ένας τέτοιος σχεδιασμός συνάδει με τον τουριστικό χαρακτήρα που επιχειρείται να αποκτήσει η πόλη. Στο ίδιο πλαίσιο, ο Παναγιώτης Νταής επανέλαβε ότι ο Δήμος Ηγουμενίτσας εξακολουθεί να διατηρεί ενστάσεις για πλευρές του master plan, τονίζοντας ωστόσο ότι οι διαφωνίες εκφράζονται θεσμικά και χωρίς να διακόπτεται η συνεργασία με τον ΟΛΗΓ.

Ξενία, πανεπιστήμιο και η φυσιογνωμία της πόλης

Στη διάρκεια της συζήτησης επανήλθε και το ζήτημα της συνολικής φυσιογνωμίας της Ηγουμενίτσας, με αναφορές στην απουσία πανεπιστημιακής παρουσίας και στη συνεχιζόμενη απομάκρυνση νέων ανθρώπων από την περιοχή. Αρκετοί από τους παριστάμενους υποστήριξαν ότι ο τουρισμός από μόνος του δεν αρκεί για να δημιουργήσει σταθερή ανάπτυξη και μόνιμες θέσεις εργασίας.

Στο πλαίσιο αυτό τέθηκε και το θέμα του παλιού Ξενία Ηγουμενίτσας. Ο Βασίλης Γιόγιακας αποκάλυψε ότι η ΕΤΑΔ έχει ήδη ζητήσει από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων την επιστροφή του ακινήτου, ώστε να ξεκινήσει διαδικασία αναζήτησης επενδυτή για τουριστική αξιοποίησή του. Ο Παναγιώτης Νταής ανέφερε ότι ο Δήμος έχει ήδη ολοκληρώσει μελέτη ανάπλασης της παραλιακής ζώνης μπροστά από το Ξενία, συνδέοντας την παρέμβαση με τη σχεδιαζόμενη μαρίνα και τη συνολική προσπάθεια αλλαγής της εικόνας της πόλης.

Οι αιχμές Καχριμάνη και οι παρεμβάσεις για εργασία και παραγωγή

Ο περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης επανήλθε με αιχμές για τις καθυστερήσεις στα έργα υποδομής και ειδικά στον άξονα Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι, επιρρίπτοντας ευθύνες στην Εγνατία Οδό Α.Ε. για τη στασιμότητα μελετών και περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων. Παράλληλα υποστήριξε ότι η Αλβανία κινείται ταχύτερα στην ανάπτυξη των δικών της οδικών συνδέσεων, με αποτέλεσμα η ελληνική πλευρά να χάνει ανταγωνιστικότητα.

Ο Αλέξανδρος Καχριμάνης έθεσε ακόμη ζητήματα που αφορούν την αγορά εργασίας και τον αναπτυξιακό νόμο, υποστηρίζοντας ότι οι περιφερειακές οικονομίες δυσκολεύονται να προσελκύσουν επενδύσεις, ενώ έκανε λόγο και για σοβαρές ελλείψεις προσωπικού σε επιχειρήσεις και τουριστικές μονάδες.

Στις συζητήσεις παρενέβη και ο αντιπρόεδρος του Επιμελητηρίου Θεσπρωτίας Ναπολέων Τσάνης, ο οποίος ζήτησε μεγαλύτερη χρηματοδοτική στήριξη για το πρόγραμμα «Αλιεία – Θάλασσα», σημειώνοντας ότι οι υδατοκαλλιέργειες αποτελούν βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας. Όπως ανέφερε, οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για να καλύψουν τις επενδυτικές προτάσεις που έχουν κατατεθεί, ενώ περίπου ένας στους δέκα εργαζόμενους στη Θεσπρωτία συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με τον κλάδο των ιχθυοκαλλιεργειών.

Μπλεντάρ Χούμο (Έντι)

https://allnews-epirus.blogspot.com/2026/05/2025_01504779189.html

https://allnews-epirus.blogspot.com/2026/05/blog-post_309.html

Ταυτοποιήθηκαν -4- ανήλικοι αλλοδαποί για κλοπές στα Ιωάννινα

Εξιχνιάστηκαν -4- κλοπές και μία απόπειρα

Από την Υποδιεύθυνση Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ιωαννίνων ταυτοποιήθηκαν -4- ανήλικοι αλλοδαποί, σε βάρος των οποίων σχηματίστηκε δικογραφία για διακεκριμένες κλοπές.

Ειδικότερα, όπως προέκυψε από την αστυνομική έρευνα, οι ανήλικοι είχαν ενωθεί με σκοπό τη διάπραξη κλοπών από καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, ενώ διακριβώθηκε ότι με διαφορετική κάθε φορά σύνθεση, εμπλέκονται στις παρακάτω περιπτώσεις κλοπών σε περιοχές των Ιωαννίνων, από τις αρχές του τρέχοντος μήνα:

• -2- κλοπές από το ίδιο κατάστημα, από όπου αφαίρεσαν ποτά αξίας -70- ευρώ και μικρό χρηματικό ποσό,
• κλοπή από κατάστημα, από όπου αφαίρεσαν χρηματικό ποσό -100- ευρώ και
• -2- κλοπές και απόπειρα κλοπής από το ίδιο περίπτερο, από όπου αφαίρεσαν προϊόντα συνολικής αξίας -200- ευρώ.

Η σχηματισθείσα δικογραφία θα υποβληθεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ιωαννίνων.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
Σύλληψη φυγόποινου στο συνοριακό σημείο ελέγχου Κακαβιάς	Συνελήφθη χθες (25-05-2026) το απόγευμα στο συνοριακό σημείο ελέγχου Κακαβιάς από αστυνομικούς του οικείου Τμήματος Διαβατηριακού Ελέγχου, σε συνεργασία με το Αστυνομικό Τμήμα Πωγωνίου, αλλοδαπός, διότι όπως προέκυψε κατά τον αστυνομικό έλεγχο, εκκρεμούσε σε βάρος του καταδικαστική απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με ποινή φυλάκισης -12- μηνών για «υπεξαίρεση».

Εγκληματικότητα: Από συγκεκριμένους «ευπαθείς» οι μισές συμμορίες, που επιδίδονται σε κλοπές και ληστείες στην Ελλάδα

https://www.iefimerida.gr/politiki/pyra-pasok-gia-tin-elas-toy-tsipra-kai-agonia-gia-tis-dimoskopiseis?utm_source=rss