ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

του Γιώργου Μαστορίδη

Πολιτικές Αποσιωπήσεις, Ιστορικές Ανακρίβειες, Δογματικές

 Αγκυλώσεις στην  Ομιλία Κουτσούμπα (Λιτόχωρο, 29 Μαρτίου 2026)

       Η επέτειος των 80 ετών από την επίθεση στο Λιτόχωρο (Μάρτιος 1946) για τη σημερινή ηγεσία του κομμουνιστικό κόμματος αποτελεί κομβικό σημείο ιστορικής αναφοράς, καθώς σηματοδοτεί συμβολικά την έναρξη του ένοπλου ταξικού αγώνα. Ωστόσο, η δημόσια κομματική ρητορική, όπως εκφράστηκε στην ομιλία του Δημήτρη Κουτσούμπα στις 29 Μαρτίου 2026, ισορροπεί ανάμεσα στην ιστορική καταγραφή και την πολιτική σκοπιμότητα. Μέσα από την αποσιώπηση κρίσιμων πολιτικών συμφραζομένων, την αναχρονιστική χρήση ιστορικών όρων και την αναπαραγωγή ιδεολογικών δογμάτων, η ομιλία επιδιώκει να μετατρέψει ένα σύνθετο ιστορικό γεγονός σε ένα διαχρονικό μανιφέστο ταξικής σύγκρουσης.

1. Κοινωνικές και Πολιτικές Αποσιωπήσεις

 ΗΕπιλεκτική Μνήμη ως Πολιτική Στρατηγική με σκόπιμες παραλείψεις σε μια πολιτική ομιλία ιστορικού χαρακτήρα εξυπηρετεί την αποφυγή άβολων ερωτημάτων για τις στρατηγικές επιλογές της τότε ηγεσίας του κόμματος.

α) Ημέρα Εκλογών: 31 Μαρτίου 1946

     Η επίθεση στο Λιτόχωρο πραγματοποιήθηκε το χάραμα της 31ης Μαρτίου 1946, λίγες μόλις ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες των πρώτων μεταπολεμικών βουλευτικών εκλογών. Η αποσιώπηση αυτής της σύμπτωσης στην ομιλία δεν είναι καθόλου τυχαία. Η ηγεσία του Νίκου Ζαχαριάδη είχε επιλέξει την Αποχή και η επίθεση λειτούργησε ως έμπρακτη ακύρωση της εκλογικής διαδικασίας. Έστειλε σαφές μήνυμα ότι το ΚΚΕ μετατοπιζόταν εκτός του νόμιμου πολιτικού πλαισίου. Η παράλειψη της σύνδεσης με τις Εκλογές απομονώνει το γεγονός από το άμεσο κοινωνικοπολιτικό του περιβάλλον εκείνης της εποχής.

β) Απουσία του Όρου «Εμφύλιος»

     Στην ομιλία αποφεύγεται συστηματικά ο όρος «Εμφύλιος Πόλεμος». Αντικαθίσταται από φράσεις όπως «αναμέτρηση με το αστικό κράτος». Η αποσιώπηση αυτή εξυπηρετεί έναν διπλό στόχο: αποσείει το ηθικό και πολιτικό βάρος μιας αδελφοκτόνας σύγκρουσης μεταξύ Ελλήνων ομοεθνών και μετατρέπει τη σύγκρουση σε έναν «καθαρό» ταξικό αγώνα ενάντια σε έναν «εγκληματικό» κρατικό μηχανισμό.

2. Ιστορικές Ανακρίβειες

    Η ιστορική επιστήμη βασίζεται στα χρονολογικά δεδομένα και τις πραγματικές συνθήκες της εποχής, σε πραγματικά και όχι μυθικά στοιχεία που αποβλέπουν στην ηρωοποίηση του παρελθόντος.

α)Αναχρονιστική επίκληση του ΔΣΕ

 Ο κ. Κουτσούμπας αναφέρεται στο Λιτόχωρο ως την «πρώτη μάχη του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ)». Αυτό αποτελεί ξεκάθαρο ιστορικό αναχρονισμό. Τον Μάρτιο του 1946, ο ΔΣΕ δεν υπήρχε ούτε ως όνομα ούτε ως οργανωμένη δομή. Ο ΔΣΕ ιδρύθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 1946, πολλούς μήνες αργότερα, με το Γενικό Αρχηγείο του υπό τον Μάρκο Βαφειάδη. Η επίθεση στο Λιτόχωρο εκτελέστηκε από ομάδες ανταρτών του ΕΛΑΣ. Η πρόωρη βάπτιση αυτών των ομάδων ως «ΔΣΕ» γίνεται, για να παρουσιαστεί μια εικόνα άμεσης, οργανωμένης και γραμμικής συνέχειας του κομμουνιστικού ένοπλου αγώνα.

β) Καταδρομική νυχτερινή επίθεση, όχι κανονική μάχη

 Η ομιλία παρουσιάζει το γεγονός ως μια «κανονική μάχη» στρατιωτικού τύπου. Στην πραγματικότητα, επρόκειτο για μια νυχτερινή, αιφνιδιαστική καταδρομική επιχείρηση (επιδρομή) εναντίον ενός υποστελεχωμένου Σταθμού Χωροφυλακής και ενός στρατιωτικού τμήματος που βρισκόταν εκεί για τις Εκλογές. Στόχος δεν ήταν η κατάληψη και διατήρηση εδάφους, ούτε η διεξαγωγή τακτικού πολέμου, αλλά η αποστολή ενός ισχυρού πολιτικού και τρομοκρατικού μηνύματος προς την Αθήνα.

γ) Ο Σταθμός Χωροφυλακής ως «άντρο βασανιστηρίων»

   Η ρητορική περιγραφή του Σταθμού ως «άντρου βασανιστηρίων» αποτελεί μια εκ των υστέρων ηθική νομιμοποίηση της τρομοκρατικής επίθεσης. Ο συγκεκριμένος Σταθμός στο Λιτόχωρο δεν αποτελούσε κάποιο κεντρικό, οργανωμένο «κολαστήριο» βασανιστηρίων εκείνη τη χρονική περίοδο. Η χρήση τέτοιων χαρακτηρισμών αποσκοπεί στο να παρουσιάσει την ενέργεια αποκλειστικά ως πράξη δίκαιης αυτοάμυνας και εκδίκησης απέναντι σε εχθρικό «εχθρικό κράτος».

3. Ιδεολογικές, δογματικές αγκυλώσεις:

 Στην κομματική ρητορική του Κουτσούμπατα ιστορικά γεγονότα υποτάσσονται πλήρως στην μαρξιστική-λενινιστική θεωρία του ΚΚΕ για την ταξική πάλη.

α) «Προδοτική» η Συμφωνία της Βάρκιζας

    Η Συμφωνία της Βάρκιζας (2-12 Φεβ. 1945) αντιμετωπίζεται από τη σημερινή κομμουνιστική ρητορική ως ένας «απαράδεκτος συμβιβασμός» και μια «προδοσία» των λαϊκών συμφερόντων. Στην ομιλία, το Λιτόχωρο παρουσιάζεται ως η ιστορική διόρθωση αυτού του «λάθους», η στιγμή που το κομμουνιστικό κίνημα ξαναβρήκε τον σωστό, ένοπλο δρόμο του.

β) Η Άρνηση του «Εθνικού» Συμφέροντος

 Σύμφωνα με τον κ. Κουτσούμπα, δεν υφίσταται καμία έννοια «εθνικής ενότητας» ή «εθνικού συμφέροντος», καθώς η κοινωνία είναι βαθιά διασπασμένη σε τάξεις. Το μόνο υπαρκτό συμφέρον είναι το ταξικό. Κατά συνέπεια, η σύγκρουση του 1946-1949 δεν ήταν μια εθνική τραγωδία, αλλά η κορυφαία στιγμή της ταξικής πάλης στην Ελλάδα, όπου η εργατική τάξη προσπάθησε να ανατρέψει την αστική κυριαρχία.

γ) Το Αστικό Κράτος ως ο Απόλυτος Εχθρός

 Το ελληνικό κράτος δεν νοείται ως ένας θεσμός διευθέτησης κοινωνικών αντιθέσεων ή ως πεδίο δημοκρατικής διεκδίκησης, αλλά αποκλειστικά ως η «δικτατορία της αστικής τάξης». Επομένως, οποιαδήποτε σύγκρουση μαζί του –ακόμα και ένοπλη– είναι εκ των προτέρων δικαιολογημένη και ιστορικά αναγκαία.

4. Δογματική Άρνηση της «Εθνικής Συμφιλίωσης»

     Η αναφορά του Δημήτρη Κουτσούμπα ότι «οι ταξικοί αγώνες θα κινήσουν και πάλι την Ιστορία προς τα εμπρός… Το ΚΚΕ μπορεί να γίνει ο φάρος της νέας και νικηφόρας ταξικής αναμέτρησης για τον κομμουνισμό που είναι αναγκαίος…» δεν αποτελεί απλώς μια επαναστατική κορώνα. Είναι η ρητή, συνειδητή και δογματική απόρριψη της έννοιας της «Εθνικής Συμφιλίωσης», η οποία κυριάρχησε στην ελληνική πολιτική ζωή μετά τη μεταπολίτευση και θεσμοθετήθηκε επίσημα το 1989.

 α) Ιδεολογική «Προδοσία» η  Συμφιλίωση

    Για την τρέχουσα ηγεσία του ΚΚΕ, η «Εθνική Συμφιλίωση» θεωρείται μια αστική ιδεολογική παγίδα. Το κόμμα εκτιμά ότι η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης και η επίσημη λήξη του Εμφυλίου από το αστικό κράτος (το 1982 και το 1989) δεν έγιναν με σκοπό την ιστορική δικαίωση, αλλά με στόχο τον ιδεολογικό αφοπλισμό της εργατικής τάξης. Η ρητορική Κουτσούμπα υποδηλώνει ότι η αποδοχή της «εθνικής ομοψυχίας» σβήνει τις κοινωνικές αντιθέσεις και νομιμοποιεί τον καπιταλισμό, εξαναγκάζοντας την Αριστερά να συνθηκολογήσει με τον ταξικό της αντίπαλο.

β) Το Κόμμα ως «Φάρος» μιας Νέας Αναμέτρησης

  Η ρητορική «απειλητική» αναφορά του Γενικού Γραμματέα για νέα ταξική αναμέτρηση μετατοπίζει το ΚΚΕ εκτός του πλαισίου της κοινωνικής συνοχής και της δημιουργικής προόδου. Παρουσιάζοντας το κόμμα ως «φάρο» μιας νέας αναμέτρησης, η ηγεσία προετοιμάζει ιδεολογικά το ακροατήριό της για μια καθολική ρήξη με τους θεσμούς της αστικής δημοκρατίας. Η ειρηνική συνύπαρξη των πολιτικών δυνάμεων θεωρείται προσωρινή, αφού ο τελικός στόχος παραμένει η ανατροπή του συστήματος και η εγκαθίδρυση του κομμουνισμού.

      Συμπερασματικά, η ομιλία του Δημήτρη Κουτσούμπα στο Λιτόχωρο αναδεικνύει μια συνειδητή προσπάθεια εργαλειοποίησης της Ιστορίας στην υπηρεσία της τρέχουσας κομματικής γραμμής. Η νεοσταλινική ηγεσία του ΚΚΕ επιχειρεί να ξαναγράψει το παρελθόν με όρους απόλυτης ταξικής ορθοδοξίας χρησιμοποιώντας τα γνωστά δομικά εργαλεία της επαναστατικής προπαγάνδας: πολιτικές αποσιωπήσεις, ιστορικές ανακρίβειες, αναπαραγωγή ιδεολογικών δογμάτων και κυρίως κομματική άρνηση της εθνικής συμφιλίωσης ως κοινωνικής αναγκαιότητας. Αιθεροβάμων, περήφανη και σίγουρη στα φτερά του οράματος, διαβεβαιώνει ότι… «το μέλλον της ανθρωπότητας είναι ο κομμουνισμός».