Των μαύρων χρόνων της κατοχής- ενα και μοναδικό υπάρχει, στον δρόμο από το Τυροκομείο Φιλιατών που οδηγεί στα χωριά των συνόρων και της δυτικής Μουργκάνας. Το βρίσκει κανείς στο 1ο χιλιόμετρο της διαδρομής, αριστερά- λίγο πριν την διασταύρωση για τη Φανερωμένη. Για την ιστορία του Μνημείου- από ότι άκουσα από Γηρομεριάτες- θα ΄ταν Απρίλης του 1944 όταν κάποιοι πατριώτες αντάρτες έστησαν καρτέρι και σκότωσαν έναν Φιλιατιώτη Αγά τον Κιαμήλ Ντογιάκα. Ο Κιαμήλης είχε κτήματα εκεί αλλά είχε γίνει μάστιγα για τους αγρότες- κατέβαινε τάχα για έλεγχο στα κτήματα, ζήταγε περίσια αγαλίκια και δοσίματα, αλλά κι αν έβρισκε και καμιά γυναίκα μοναχή της σε χωράφι…
Η τζενταρμαρία στο Φιλιάτι εξαγριώθηκε για το φονικό και ξεσήκωσε τον Γερμανό Φρούραρχο τον Αλφρέδο ο οποίος κατέβηκε με γερμανικό απόσπασμα και τζεντερμάδες, επέδραμαν στα χωράφια, Γηρομεριάτικο, Φανερωμενίτικο, Σπαταριά, Βαρκό, Φιλιατιώτικο και συλλάβανε κάπου 30 με 40 αγρότες κι εργάτες. Από αυτούς διάλεξαν τους 3 άτυχους πατριώτες και τους τουφέκισαν όπου και το μνημείο (αν κάποιος έχει κάτι να προσθέσει ή να διορθώσει θα χαρώ) στο μνημείο μεταξύ των άλλων ποιητικών γράφει:
Εδώ εκτελέστηκαν στις 14 Μάη 1944, από τα στρατεύματα κατοχής οι:
Μιχάλης Αχιλλέας- από το Γηρομέρι
Πάντος Κωνσταντίνος- από το Γηρομέρι
Σπίντας Σπύρος- από τον Άγιο Νικόλαο
Το μνημείο έστησε η Αδελφότητα Γηρομεριτών Πάτρας Ιούλιο 1984
Η αποπεράτωση έγινε από την Αθηνά Σπύρο Σπίντα και Γεωργία Νικ. Μαλάμη
Σ.Σ. τόσο το μνημείο όσο και ο περιβάλλον χώρος είναι σε κακή κατάσταση, μακάρι να βρεθεί ο φορέας ή ο ιδιώτης που θα συντρέξει στην αποκατάστασή του
ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ 
Σχολιάστε