ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Απαντώντας στο ερώτημα φίλων και αναγνωστών ¨που βρήκες τόσα στοιχεία¨ για τα βιβλία μου¨Κάτι για το Φιλιάτι¨ και ¨Φιλιάτες Ιστορικά και Λαογραφικά Στοιχεία¨ αναγράφω οτι μελέτησα- μεταξύ των άλλων πηγών- και τα παρακάτω βιβλία, από τα οποία σταχυολόγησα διάφορα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία. Η ιστορία πρέπει να έχει τεκμηρίωση και όπως θα διαπιστώσατε όλα όσα παραθέτω στα βιβλία βασίζονται σε τεκμήρια- παράδειγμα το πότε ιδρύθηκε η Φιλαρμονική Φιλιατών και η ποδοσφαιρική ομάδα ΑΡΗΣ Φιλιατών, το αποδεικνύουν τα επίσημα έγγραφο ίδρυσης τους και όχι ¨κάπου το είχα δει γραμμένο.¨ Την σταχυολόγηση θα την δημοσιοποιήσω σε συνέχειες στην ιστοσελίδα- ίσως φανεί χρήσιμη σε κάποιον μελετητή.

Το δεσποτάτο της Ηπείρου, 1967-1479,

 Ντόλαντ Μ. Νικόλ

Μιχαήλ Δούκας αγγελοκομνηνός, 1204, α΄ δεσπότης χωρίς να πάρει επίσημα τον τίτλο.

Μανουήλ Καμίτζης, συγγενής του Μιχαήλ. Είχε καταχωρήσει κτήσεις σε Θεσσαλία και Μακεδονία πριν το 1204.

1271, το Διρράχιο καταστράφηκε από σεισμό και κατελήφθη από Αλβανούς.

Οι Αλβανοί κάνουν βασιλιά ένα λατίνο.

Το 1274 ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Η΄ θέλησε να κάνει ένωση των εκκλησιών και έγινε μεγάλη αναταραχή.

1276, πατριάρχης Ιωάννης Βέκκος.

1281, κατατρόπωση των Λατίνων και διώξιμο από τις περισσότερες κτήσεις της Ηπείρου.

Μανουήλ Φίλης, ποιητής της αυλής (1285;), απέδωσε την ανακατάληψη του Διρραχίου, Κρόϊας, Κανίνων στον πρωτοστράτορα Μιχαήλ Δούκα, Γλάβα Ταρχανιώτη

1283, επίσκοπος της Κοζίλης της Θεσπρωτίας

1264, Ριχάρδος Ορσίνη, γιος του Μάϊου Ορσίνη, πρώτου ανεξάρτητου κόμη των επτανήσων.

Κουμάνοι;, 1292

Αλέξιος Φίλης, μεγάλος δομέστιχος.

1300, Μιχαήλ Ζοριάνος, πρωτοστράτωρ.

1292, Ισαββέλα (Ζαμπέα) σύζυγος του Φλωρεντινού Νταινώ, πρίγκηπα Αχαίας και ανιψιά του Νικηφόρου. Βοήθησαν το Νικηφόρο δεσπότη Ηπείρου να κρατήσεις τις κτήσεις του.

1300, Ρωμανός Γατιανός Ζώρζης, ενετός αφέντης Λευκάδος.

Κόπραινα, λιμάνι της Άρτας.

1313, Γεώργιος Σεβαστός Γκαντζάς, έλεγχε την Αυλώνα, λεηλάτησε περιουσία Μορέτο εις Άρτα.

Συριάνης, φιλανθρωπινός παλαιολόγος, διοικητής αυτοκρατορικών δυνάμεων Βερατίου.

Ιωάννης Ντελαμαντέλε, Γάλλος ιππότης.

1310-1318, βλάβες σε περιουσίες ιταλών, ενετών κλπ. Ο Ιωάννης Ορσίνης στα Γιάννενα. Αλλά οι βόρειες περιφέρειες διοικούνται από τρεις ανεξάρτητους έλληνες άρχοντες, τον Γαβριηλόπουλο, τον Σιγκουρινό και τον Μελισσινό.

1334, ο Συριάνης αυτονομείται και καταλαμβάνει την Καστοριά.

1300, ο Μιχαήλ Ζωριάννος, πρωτοστάτωρ, ιδρυτής εκκλησίας Μόρκιστα Αιτωλίας.

Ο Συριάνης διορίστηκε διοικητής το 1330.

1337-40, ο Ανδρόνικος κυριεύει την Αλβανία και κουρσεύει την περιοχή.

1330, ο Φίλιππος του Τάραντα είχε ανακηρύξει τον Ιωάννη Καβάσιλα κόμη Αετού.

1343, Στέφανος Δουσάν, καταλαμβάνει ηπειρωτικες πόλεις και Αλβανία, στέφθηκε αυτοκράτωρ Σέρβων, Ρωμαίων και του δεσποτάτου των Δυτικών χωρών.

1347, η Ήπειρος δόθηκε στον ετεροθαλή αδελφό του Συμεών Ούρος.

1300-1367, Θωμάς Πρελούμπος, Σέρβος κύριος των Ιωαννίνων. Από εδώ ξεκινάει και το χρονικό Κομνηνού και Πρόκλου.

1356-59, η Ήπειρος ερήμωσε από τους φαύλους Αλβανούς, Ιωάννης Σίδερος, γαιοκτήμονας της Κόρτας.

1341, σχέδιο πίεσης Αλβανών από Καντακαλινό, περιοχή Πωγωνιανής και Λιβίσδας.

1361, χρυσόβουλο Συμεών. Κτήσεις Ιωάννη Τσάφα Ορσίν και στη Βαγενετία. Η Άρτα είχε δεσπότη τον αλβανό Γκίνη Μπούα Σπάτα. Οι αλβανοί κυριαρχούν στην Ήπειρο. Πολλοί κάτοικοι της Βαγενετίας φεύγουν από φόβο και μαζί με Γιαννιώτες ζητούν από το Συμεών νέο άρχοντα που τους δίνεται ο Θωμάς Πρελούμπιος-πολλοί αντέδρασαν όπως κάποιος Βάρδας στη Φωτική.

Χρονικό Ιωαννίνων-σ’ αυτούς που συνεργάστηκαν με το Θωμά αναφέρεται υποτιμητικά και για κάποιον Εμμανουήλ Τζίμπλο.

1386, Σαϊάτα, πύργος του νέου δεσπότη Μπουεντελμόντι και αλυκές που πείραξαν τους Ενετούς γιατί η Σαϊάτα ήταν προηγούμενα Ενετική.

1390, μόνο οι Τούρκοι μπόρεσαν και ειρήνευσαν τον τόπο από τους Αλβανούς και τις διαμάχες μεταξύ των χριστιανών.

1396, ο Μπουεντελμόντι παντρεύεται την Ειρήνη, κόρη του δεσπότη Άρτας Γκίνη Σπάτα

1400, Μουρίκης και Δήμος Μπούας

1401, Πάργα, ενετικό προτεκτοράτο

1411, ο Κάρολος Τόκκος πέρασε από Αη Δονάτο. Του δίνουν τα κλειδιά της πόλης, πάει Γιάννενα. Μεταξύ Πάργας και Αη Δονάτου ζούσαν οι Αλβανοί Μαζαρακαίοι.

ΔΕΜΑ, τόπος κοντά στη Στριπίνα Φιλιππιάδας.

9-10-1430, Τα Γιάννενα παραδίνονται στους Τούρκους από τον Συμεών Στρατηγόπουλο τον γιο του Παύλο και τον πρωτοστράτορα Βοϊσάβο-Σέρβο. Πέθανε ο Κάρολος Τόκκος.

1431-32, ΤΕΦΤΕΡΙ, του τούρκου κυβερνήτη Ουμούρ Βέι, με τα ονόματα χωριών που πλήρωναν φόρους από Κρόϊα έως κοιλάδα Καλαμά.

1443, ο Γεώργιος Καστριώτης κατέλαβε Κρόϊα-αρχική πρωτεύουσα δεσποτάτου Άρτα, τα Γιάννενα αργότερα πήραν την πρωτιά.

Νομίσματα που κυκλοφορούσαν ήταν, το τρικέφαλο του Ανδρόνικου, υπέρπυρο και τα ενετικά δουκάτα, φιορίνι της Ιταλίας κλπ.

Εξαγωγές σιτηρών, ελαίου, αλατιού.

Επιχειρηματίες Δήμος Καβαλιαρόπουλος, Νικόλα Καλεμάνι, Γεώργιος Φούμος, Αντονελι Μπάρκες, Δήμος Αμιράλι, αντιπρόσωπος Ραγούζας.

Η οικογένεια αρτινών σαλπικτών για την Αραβούζα.

Θέμα Λιβίσδας, μονή Θεοτόκου, πρωτοπρεσβύτερου Ανδρόνικου Παλαιολόγου.

 1250, γεννηθηκε ο Νείλος Λάσκαρης στην Κων/πολη, διώχθηκε το 1270 επειδή ήταν αντίθετος στην ένωση της Λιών. 1282 επέστρεψε και ανακηρύχθηκε μάρτυρας αληθινής πίστης. Πήγε Άγιους Τόπους, στο Σινά, Καρμέλ, Ιεριχώ και σε ένα μοναστήρι κοντά στον Ιορδάνη. Μετά Μοριά, Κέρκυρα και τέλος Ήπειρο κοντά στην Αυλώνα. Κάθισε εκεί σε σπηλιά ερημίτη και μετά στη σπηλιά Γηρομερίου. Ίδρυσε τη μονή γύρω στο 1330 βοηθούμενος από Ιωάννη Αψαρά (Οψαρά), ο οποίος δώρισε αμπέλι στη μονή (τυπικός ευγενής). Επίσης άρχοντας Αρίσταρχος Καπανδρίτης. Υπάρχει αντίγραφο της διαθήκης υπό Ιωάννη Κραψίτη.