ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Απαντώντας στο ερώτημα φίλων και αναγνωστών ¨που βρήκες τόσα στοιχεία¨ για τα βιβλία μου¨Κάτι για το Φιλιάτι¨ και ¨Φιλιάτες Ιστορικά και Λαογραφικά Στοιχεία¨ αναγράφω οτι μελέτησα- μεταξύ των άλλων πηγών- και τα παρακάτω βιβλία, από τα οποία σταχυολόγησα διάφορα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία. Η ιστορία πρέπει να έχει τεκμηρίωση και όπως θα διαπιστώσατε όλα όσα παραθέτω στα βιβλία βασίζονται σε τεκμήρια- παράδειγμα το πότε ιδρύθηκε η Φιλαρμονική Φιλιατών και η ποδοσφαιρική ομάδα ΑΡΗΣ Φιλιατών, το αποδεικνύουν τα επίσημα έγγραφο ίδρυσης τους και όχι ¨κάπου το είχα δει γραμμένο.¨ Την σταχυολόγηση θα την δημοσιοποιήσω σε συνέχειες στην ιστοσελίδα- ίσως φανεί χρήσιμη σε κάποιον μελετητή.

Φεουδ. Ήπειρος και Δεσποτ. Της Ελλάδος (Ηπείρου)

                                                                                                         Ν. Ζιάγκου

Οι Νορμανδοί με τον Ροβέρτο Γυισκάρδο  και το γιο του Βοϋμούνδο. Ο Βοϋμούνδος το 1082 πέρασε με στρατό στη Βενετία και κατέλαβε τα Γιάννενα.

1204 κατάληψη της πόλης από τους Φράγκους εως το 1261

Κριτόλαος είχε γράψει 16 βιβλία στα ηπειρωτικά. Χάθηκαν. Πρόξενος είχε γράψει 7 βιβλία. Χάθηκαν.

Μολυβδόβολου του ζ ή η αιώνα σε μια επιγραφή (Θεοτόκε, βοήθη βασιλικό σπαθάριο και άρχοντι Βαγενετίας (N. BANSENU).

Σε άλλο μολυβδόβολο του θ-ι και ι-ια αιώνα γίνεται λόγος για τον άρχοντα Βαγενετίας πρωτοσπαθάριο Ιλαρίωνα.

Δύο χρυσόβουλα του ιδ αιώνα του Ανδρόνικου β του πρεσβύτερου (1319 και 1321) και από ένα του Συμεών Ούρεσι 1361, αντλούν στοιχεία ότι η Ήπειρος από τελείται από μικρούς οικισμούς όπως π.χ. στη μαζαρακιά που έχει μέχρι σήμερα συνοικισμούς. Κατσικάτες, Κωτσιουλάτες και ανήκαν σε βυζαντινούς τιμαριούχους.

Ντόμπρου = καλός (Σλάβικα)

Π. Κουγιτέα (οι βενετσιάνοι από Σαγιάδα ως Κόκκινο λιθάρι που είχαν κάστρο έλεγχαν τις περιοχές).

Μετά τον Ιουστινιανό οι Σλάβοι κατεβαίνουν το Δούναβη.

Στο χρονικό της Μονεμβασιάς γίνεται λόγος για την κυριαρχία των Σλάβων στο Μοριά επί 218 χρόνια από της βασιλείας του Μαυρικίου έως τον 4 του Νικηφόρου α΄  587-805.

Στην Ήπειρο ήρθαν τέλη 7ου αρχές 8ου αιώνα οι Σλάβοι. Φυλές τους οι Βαιονίτες, Βοιονίτες έδωσαν το όνομά τους στη Βαγενετία που περιελάμβανε τη Θεσπρωτία, Κεστρίνη και ένα μέρος της Κασωπαίας όπως κάνει λόγο το χρυσόβουλο του 1361 του Συμεών Ορσίνη και αναφέρει τα κάστρα αυτών των περιοχών.

Το 746-747 έφτασε πανούκλα από την Ιταλία και ρήμαξε χωριά και πολιτείες μετά το λοιμό όλη η χώρα εσλαβώθη γράφει ο Κ. Πορφυρογέννητος.

Το 929 Σλάβοι και Βούλγαροι κατέλαβαν τη Νικόπολη και την έκαναν έδρα τους.

Μετά τη φραγκοκρατία 1204 πλήθος βυζαντινών ήρθαν στην Ήπειρο, έγγραφο του Ιωάννη Απόκαφκου που δημοσιεύθηκε στον ιεροσολυμίτικο κώδικα 276 λέει ότι οι Γιαννιώτες κεφαλάδες αντέδρασαν στη διανομή κτημάτων στους νεοφερμένους, σημείωμα περί οικήσεως τόπου.

Πρωτεύουσα του δεσποτάτου ήταν η Άρτα και μετά τα Γιάννενα, αποικισμένη από Ακαρνάνας και Αιτωλούς, τους νυν λεγόμενους Αρτινούς όπως γράφει ο Νικήτας Χωνιάτης. Είχε κάστρα τα βελάγρατα (Βεράτι) Βόνιτσα κ.λπ.

Με τους αγγελοκομνηνούς που κάθισαν 114 χρόνια μπαίνει και η Ήπειρος σε κάποια ιστορική οντότητα. Κύριος ιστορικός ο μεσαιονοδίφης γερμανός Κάρολος Χοπφ που πρέπει να ψάξεις στα ERSCHGRUBER στους τόμους 85 και 86 της GRIECHELAND IN MITTELAETER UND IN DER NEUZEIT ιστορίας του 1867 –68.

Το δεσποτάτο της Ηπείρου ίδρυσε ο Άγγελος Κομνηνός Μιχαήλ α΄ 1205-15.

Ο Μιχαήλ α΄ ακολουθούσε το Βονιφάτιο που κατέβαινε με τον Βεδουίνου να κατακτήσει το Μοριά στη Θεσσαλία. Έμαθε ότι σημειώθηκε εξέγερση στο θέμα της Νικόπολης και πήγε εκεί, βρήκε το Σεναχιρίμ διοικητή του Θέματος νεκρό, παντρεύτηκε τη γυναίκα του που ήταν από τους μελισσινούς και αυτοχειροτονήθηκε ανεξάρτητος ηγεμόνας της περιοχής. Εκεί πήγαν και τα αδέρφια του Νικηφόρος και Άννα Παλαιολογίνα.

Το καπετανάτο της Βαγενετίας (1205) ανήκε στη Βενετία.

Το 1212 ο Μιχαήλ κατέλαβε την Κέρκυρα.

Μετά το Μιχαήλ ανέλαβε το θρόνο ο αδερφός του Θεόδωρος. Το 1215  πέθανε ο πρίγκηπας των Αλβανών Δημήτριος.

1224 μετά από νικηφόρους αγώνες κατέλαβε τη Θεσσαλονίκη και μετέφερε την έδρα της πρωτεύουσας εκεί.

Μανουήλ Άγγελος Κομνηνός 1230-1240

Ιωάννης α΄ Άγγελος Κομνηνός 1240-1240

Δημήτριος α΄ τελευταίος βασιλιάς της Θεσσαλονίκης

Μιχαήλ β΄

Νικηφόρος 1271-96

Το 1292 ο Ανδρόνικος β΄ Παλαιολόγος βυζαντινός αυτοκράτορας λεηλάτησε τα μέρη της Βαγενετίας όπως αναφέρεται στο χρονικό Μωρέως.

Θωμάς Αγγελοκομνηνός 1296-1318, δολοφονήθηκε άγρια από τον ανιψιό του Ν. Ορσίνη 1319. Χρυσόβουλο αυτοκρατορικό. Δείχνει χωριά της Βαγενετίας, Σκουπίτσα, Λιβάδι.

Σε δεύτερο χρυσόβουλο του αυτοκράτορα Ανδρόνικου β΄γίνεται λόγος για δωρεά χωριών της ιδιοκτησίας του στην εκκλησία. Υπάρχουν και ονόματα πόβλιστα και τσαμάντουρα.

Νικόλαος Ορσίνης 1321-1323, ιταλός.

Ιωάννης Ορσίνης 1323-1335, έγινε ορθόδοξος.

Συμεών και Θωμαίδα Ούρεσι, 1350-56, Σέρβοι.

Νικηφόρος Ούρεσις, 1355-58.

Στο χρυσόβουλο 1361 του Συμεών υπάρχει η Ηγουμενίτσα.

1362, κύριοι της ΒΔ Ελλάδας οι Αλβανοί Γκίνος Μπούας και Πέτρος Λειόσας.

1361 οι Τούρκοι εγκαθίστανται μόνιμα στο Βυζάντιο, πρωτεύουσα Ανδριανούπολη.

Χωρικό Τσαραπλανόν, οι Τούρκοι ήρθαν το 1352.

Χρονικό Δρυοπίδας οι Τούρκοι ήρθαν 1354.

1372 κατακτήθηκε το Δέλβινο σύμφωνα με κώδικα ναού της πόλης.

1380 δρούσε στην Ήπειρο ο Λεσκοβικιώτης Αλβανός Αρνησίθρησκος Ισαήμ.

1367-85 ο σέρβος Θωμάς Πρέλουμπος δεσπότης των Ιωαννίνων.

Η Βαγενετία ήταν θέμα, ανήκε στο δεσποτάτο είχε άρχοντα που την διεύθυνε και τον έλεγαν Δούκα.

1377 όνομα Γκίνης Φράτης με μαλακασιώτες. Αυτή την περίοδο η Άρτα ήταν στην κατοχή αλβανών. Γκίνη Σπάτα, Ι.Λιόσα.

1385-1411 η Ζάουρος Μπουοντελμόντι – φίλος με τούρκους.

1411-1449 Τόκκοι, Ιταλοί (Κάρολος Τόκκος).

1430 οι Τούρκοι κατέλαβαν τα Γιάννενα.

Ο μεσαιονολόγος Χοπφ κάνει λόγο το 1370 για ατσίγγανους περιπλανώμενους στη Βαγενετία και ο Δαλέζιος γράφει πως οι αθίγγανοι εγκαταστάθηκαν στην Κέρκυρα.

Από τον 7ο αιώνα έπαψαν οι επισκοπές Φοινίκης, Αγχιασμού και Ευρείας.

Αργυρή η μονοβίζα μάννα Αργυροκαστρίτη άρχοντα που τον σκότωσαν οι κοστανιανίτες (Μανουήλ Κομνηνός).

1285 Όσιος Νείλος έφτιαξε μονή.

1611 επανάσταση του Διονυσίου Σκυλοσόφου

1611 ο Εμίνης της Σαγιάδας δίνει συμβουλή στους Βενετσιάνους να μην δίνουν άσυλο στους φυγάδες (ηπειρώτικα χρονικά έτους 1940, αναφορά του προβιντατόρ νταμόρ στη Γαληνοτάτη)

1635 αλλαξοπιστία Σπαθήδων

1670 Εβλιά Τσελεμπή τούρκος περιηγητής

1667 έπεσε πανούκλα

1736 έπεσε πανούκλα

1750 έπεσε πανούκλα

1668 η γαληνοτάτη δημοκρατία έστειλε τον ευγενή Αλβίζε Μολίν ο οποίος από την Κέρκυρα πέρασε στη Βάστια (Σαγιάδα )

1705 πρόξενος Γάλλος στη Σαγιάδα Μπροκά

1613 έπεσε πανούκλα (υπάρχει Εμίνης στη Σαγιάδα)

1716 Χουσείν Πασσάς Γιάννενα, διαπλάτυνση δρόμου Λάρισα Γιάννενα.

1700-30 εξισλαμήθηκαν οι χριστιανοί της Πλαταριάς, Αρπίτσας, Ντρόπας, Δραγουμής, Νεοχωρίου και Μενίνας.

1735 εξισλαμήθηκε το μεγαλύτερο μέρος Δελβίνου Φιλιατών και Μαργαριτίου.

1797 (χειρόγραφο Μ.Ναπολέοντα) το Σεπτέμβριο ο Αλής συνέλαβε το γάλλο στρατηγό Ροζέ στο Φιλιάτι.

1799 Η λωρίδα από Βόνιτσα ως Βουθροτό ήταν αυτόνομη με το όνομα Κοντινέντε (συμπολιτεία του ακρωτηρίου) τη διοικούσε η γερουσία και είχε αντιπρόσωπο του Σουλτάνου με έδρα το Μιχαλίτσι.

Στην Τσαμουριά ο Αλής είχε εχθρούς γι’ αυτό στρατολογήθηκαν 3.000 από τον Κολοκοτρώνη για ίδρυση ελληνοαλβανικού κράτους το 1808.