του Σωτήρη Γιάκη
Η Ηγουμενίτσα δεν έχει κανέναν λόγο να φοβάται τις μεγάλες διοργανώσεις.
Έχει όμως κάθε λόγο να αρνείται τις λευκές επιταγές.
Η συζήτηση για το Δρέπανο δεν αφορά το αν κάποιος είναι υπέρ ή κατά των μοτοσικλετιστών. Αφορά το αν μια μεγάλη διοργάνωση υπηρετεί πραγματικά το δημόσιο συμφέρον, αν προστατεύει τον δημόσιο χώρο και αν αφήνει μετρήσιμο όφελος στην τοπική κοινωνία.
Ένας τόπος που θέλει να βγει μπροστά πρέπει να μπορεί να φιλοξενεί επισκέπτες, γεγονότα και διεθνείς παρουσίες. Η εξωστρέφεια είναι ανάγκη. Η τουριστική κίνηση είναι θετική. Η πόλη χρειάζεται ζωή, εικόνα, ρυθμό και οικονομική δραστηριότητα.
Αλλά η εξωστρέφεια δεν μπορεί να γίνεται χωρίς κανόνες.
Και ο δημόσιος χώρος δεν μπορεί να παραχωρείται χωρίς καθαρό λογαριασμό προς την κοινωνία.
Το Δρέπανο δεν είναι ιδιωτική αυλή κανενός. Είναι ένας από τους σημαντικότερους δημόσιους παραλιακούς χώρους της Ηγουμενίτσας. Είναι χώρος περιπάτου, θάλασσας, αναψυχής, οικογενειών, παιδιών και εφήβων.
Όταν η χρήση του αλλάζει, όταν η πρόσβαση περιορίζεται, όταν η καθημερινότητα των πολιτών μεταβάλλεται, τότε η κοινωνία έχει δικαίωμα να γνωρίζει.
Όχι περίπου.
Όχι γενικά.
Όχι εκ των υστέρων.
Καθαρά.
Η διοργάνωση στο Δρέπανο δεν μπορεί να παρουσιάζεται απλώς ως μια συνηθισμένη γιορτή μοτοσικλέτας. Όταν η δημόσια συζήτηση τη συνδέει με τους HellsAngels, μια σοβαρή Πολιτεία δεν μπορεί να κάνει ότι δεν γνωρίζει τη διεθνή εμπειρία.
Δεν χρειάζεται πανικός.
Χρειάζεται γνώση.
Δεν χρειάζεται στοχοποίηση κάθε ανθρώπου που οδηγεί μοτοσικλέτα.
Χρειάζεται θεσμική μνήμη.
Δεν χρειάζεται να πούμε ότι κάθε επισκέπτης είναι ύποπτος. Αυτό θα ήταν άδικο και επικίνδυνο.
Χρειάζεται όμως να πούμε την αλήθεια: διεθνώς, τέτοιες οργανώσεις και τέτοιες συγκεντρώσεις δεν αντιμετωπίζονται απλώς ως τουριστικά φεστιβάλ. Αντιμετωπίζονται ως γεγονότα αυξημένου αστυνομικού ενδιαφέροντος.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Υπουργείο Δικαιοσύνης περιλαμβάνει τους HellsAngels στο πλαίσιο των outlawmotorcyclegangs και αναφέρει ότι μέλη τέτοιων οργανώσεων έχουν χρησιμοποιήσει τις λέσχες τους ως αγωγούς εγκληματικής δραστηριότητας, με αναφορές σε βίαιο έγκλημα, όπλα και ναρκωτικά.
Το FBI έχει επίσης περιγράψει τους HellsAngels ως διεθνική βίαιη outlawmotorcyclegang σε υποθέσεις οργανωμένης εγκληματικής δραστηριότητας.
Στην Ευρώπη, η Europol έχει υποστηρίξει επιχειρησιακά τις βρετανικές αρχές σε HellsAngelsEuroRun, όπου έγιναν δεκάδες συλλήψεις για επιθετικά όπλα και ναρκωτικά.
Στην Ολλανδία, η ολλανδική οργάνωση HellsAngelsHolland απαγορεύθηκε δικαστικά για λόγους δημόσιας τάξης, με την απαγόρευση να επιβεβαιώνεται από το Ανώτατο Δικαστήριο.
Αυτά δεν είναι φήμες.
Δεν είναι υπερβολές.
Δεν είναι τοπικός συντηρητισμός.
Είναι διεθνής θεσμική εμπειρία.
Και όταν υπάρχει τέτοια εμπειρία, μια σοβαρή πόλη δεν κλείνει τα μάτια. Οργανώνεται. Ρωτά. Ελέγχει. Μετρά. Προστατεύει.
Η Ηγουμενίτσα έχει και δικό της προηγούμενο. Η προηγούμενη μεγάλη συνάντηση στην περιοχή, το 2015, έχει συνδεθεί δημόσια με θανατηφόρο περιστατικό στο περιθώριο της τότε συνάντησης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάτι αντίστοιχο θα επαναληφθεί.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να καλλιεργηθεί φόβος.
Σημαίνει όμως ότι η τοπική κοινωνία δεν είναι παράλογη όταν ζητά απαντήσεις.
Και εδώ αρχίζει η πραγματική πολιτική ερώτηση:
Με ποιους όρους παραχωρήθηκε το Δρέπανο;
Όχι αν μας αρέσουν οι μοτοσικλέτες.
Όχι αν είμαστε φιλόξενοι.
Όχι αν θέλουμε τουρισμό.
Αλλά με ποιους όρους παραχωρήθηκε δημόσιος χώρος.
Πόσα εισπράττει άμεσα ο Δήμος; Υπάρχει μίσθωμα ή η παραχώρηση έγινε χωρίς αντάλλαγμα; Ποιος πληρώνει την καθαριότητα; Ποιος πληρώνει την αποκατάσταση; Υπάρχει εγγυητική επιστολή για φθορές; Υπάρχει ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης; Ποιος έχει την ευθύνη αν συμβεί σοβαρό περιστατικό;
Και κάτι ακόμη, απολύτως κρίσιμο:
Εάν λειτουργούν εσωτερικά σημεία πώλησης φαγητού και αλκοόλ μέσα στον χώρο, ποιος τα λειτουργεί; Είναι τοπικές επιχειρήσεις ή εσωτερική οικονομία της διοργάνωσης; Με ποιες άδειες λειτουργούν; Πού καταλήγει το οικονομικό όφελος; Πώς ελέγχεται η πώληση αλκοόλ; Πώς προστατεύονται οι ανήλικοι;
Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες.
Είναι η διαφορά ανάμεσα στην ανάπτυξη και στην προχειρότητα.
Γιατί η ανάπτυξη δεν μετριέται με το πόσοι ήρθαν.
Μετριέται με το τι έμεινε.
Αν έρθουν χιλιάδες άνθρωποι, αλλά ο δημόσιος χώρος παραχωρηθεί χωρίς μετρήσιμο αντάλλαγμα, η πρόσβαση των πολιτών περιοριστεί, οι δημόσιες υπηρεσίες επιβαρυνθούν, η κοινωνία αναστατωθεί και το βασικό οικονομικό όφελος δεν μείνει καθαρά στην τοπική αγορά, τότε δεν μιλάμε για επιτυχία.
Μιλάμε για εικόνα χωρίς ισοζύγιο.
Για θόρυβο χωρίς λογαριασμό.
Για αβέβαιο όφελος και βέβαιο κόστος.
Η πόλη δεν πρέπει να διχαστεί ανάμεσα σε όσους «θέλουν» και όσους «δεν θέλουν» επισκέπτες. Αυτό είναι ψεύτικο δίλημμα.
Το αληθινό δίλημμα είναι άλλο:
Θέλουμε μεγάλες διοργανώσεις με κανόνες ή λευκές επιταγές;
Θέλουμε εξωστρέφεια με αποδείξεις ή εξωστρέφεια ως σύνθημα;
Θέλουμε δημόσιους χώρους που ανήκουν στους πολίτες ή δημόσιους χώρους που παραχωρούνται χωρίς πλήρη λογοδοσία;
Η απάντηση πρέπει να είναι καθαρή.
Ναι στις μεγάλες διοργανώσεις.
Ναι στους επισκέπτες.
Ναι στην τουριστική κίνηση.
Ναι στην εξωστρέφεια.
Αλλά με κανόνες.
Με διαφάνεια.
Με ασφάλεια.
Με σεβασμό στους κατοίκους.
Με προστασία των παιδιών και των εφήβων.
Με καθαρό οικονομικό απολογισμό.
Οι γονείς δεν είναι υπερβολικοί όταν ρωτούν τι μέτρα υπάρχουν για τους ανηλίκους.
Οι κάτοικοι δεν είναι μίζεροι όταν ρωτούν γιατί περιορίζεται η πρόσβασή τους σε δημόσιο χώρο.
Οι επαγγελματίες δεν είναι καχύποπτοι όταν ρωτούν αν το χρήμα θα μείνει στην πόλη.
Οι πολίτες δεν είναι εχθροί της ανάπτυξης όταν ζητούν να μάθουν ποιος πληρώνει το κόστος και ποιος καρπώνεται το όφελος.
Αυτά είναι ερωτήματα σοβαρής κοινωνίας.
Μετά τη διοργάνωση πρέπει να υπάρξει δημόσιος απολογισμός.
Όχι πανηγυρικό δελτίο τύπου.
Απολογισμός.
Πόσο ωφελήθηκε η τοπική αγορά; Πόσο εισέπραξε ο Δήμος; Τι κόστισε η καθαριότητα; Τι κόστισε η φύλαξη; Τι κόστισε η κυκλοφοριακή διαχείριση; Υπήρξαν ζημιές; Υπήρξαν περιστατικά; Τηρήθηκαν οι κανόνες; Προστατεύθηκαν οι ανήλικοι; Αποκαταστάθηκε πλήρως το Δρέπανο;
Αν όλα έγιναν σωστά, η κοινωνία πρέπει να το μάθει.
Αν όχι, η κοινωνία πρέπει επίσης να το μάθει.
Αυτό δεν είναι επίθεση στη διοργάνωση.
Είναι υπεράσπιση της πόλης.
Δεν είμαστε απέναντι στους επισκέπτες.
Είμαστε απέναντι στις λευκές επιταγές.
Δεν είμαστε απέναντι στην εξωστρέφεια.
Είμαστε απέναντι στην αφέλεια.
Δεν είμαστε απέναντι στις μεγάλες διοργανώσεις.
Είμαστε υπέρ των μεγάλων διοργανώσεων που αφήνουν καθαρό θετικό αποτύπωμα στον τόπο.
Η Ηγουμενίτσα δεν χρειάζεται φόβο.
Χρειάζεται σοβαρότητα.
Και σοβαρότητα σημαίνει ένα πράγμα:
Ο δημόσιος χώρος ανήκει στους πολίτες. Όταν παραχωρείται, οι πολίτες έχουν δικαίωμα να ξέρουν.
Όχι εκ των υστέρων.
Όχι με μισόλογα.
Όχι με γενικές διαβεβαιώσεις.
Με καθαρό λογαριασμό.
Δεν ζητώ ακύρωση.
Ζητώ λογαριασμό.
Γιατί το Δρέπανο δεν είναι σκηνικό για εντυπώσεις.
Είναι κομμάτι της ζωής της Ηγουμενίτσας.
Και η ζωή της πόλης δεν παραχωρείται με λευκές επιταγές.
ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ 