(πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημερίδα τα ΝΕΑ των Φιλιατών φύλλο 185 ΟΚΤΩΒΡΗΣ 2014)
Μνήμες από ένα επεισόδιο λίγες τις μέρες πριν από τον πόλεμο
Γιώργος Ταφέκης
Δυο τρείς ήταν οι σπουδαίοι από τη Σπάταρη. Ένας ήταν ο Σάκο Μπράχος- έμπορος στο Φιλιάτι και από ότι αποδείχτηκε τα είχε καλά με τους Ιταλούς και τα σχέδια κάποιων Αλβανών να κάνουν τον τόπο Αλβανία. Άλλος ένας ήταν ο Χατζή Λιατίφης καλοστεκούμενος οικονομικά. Είχε δυο παιδιά τον Μερσίνι και τον Νουχ και δυο κοπέλες και είχε γαμπρό στην Αμερική τον Ρεσίτ Τάκα. Από ότι αποδείχτηκε ο Χατζή Λιατίφης αγάπαγε τον τόπο του και την Ελλάδα.
Στον Φιλιάτι λίγοι ήταν εκείνοι που ήταν θύματα της Ιταλικής και Αλβανικής προπαγάνδας και έκαναν κακά και τα πλήρωσαν όλοι. Κάποιοι από αυτούς ήξεραν τις κινήσεις των Ιταλών, πριν αρχίσει ο πόλεμος του 40 – είχαν επαφές.
Θυμάμαι μια μέρα, μάλλον ήταν η Τετάρτη 23 Οκτώβρη 1940 που είχε περάσει ένα ιταλικό αεροπλάνο και είχε ρίξει χαρτιά- προκηρύξεις στη Σπάταρη όπου έμεναν τότε πολλοί τσιάμηδες μουσουλμάνοι. Την άλλη μέρα Πέμπτη 24 Οκτώβρη ήρθε στο ¨Σαμαράδικο¨ του πατέρα μου στο Φιλιάτι ο Χατζή Λιατίφης και του είπε ¨Νικόλα πάμε σπίτι σου να πιούμε καφέ έχω να σου πω¨. Ήτανε μέρα παζαριού και είχε κόσμο και ο πατέρας μου τον αποπήρε ¨έχω δουλειά Χατζή τα λέμε αύριο¨. Ο Χατζής επέμενε πολύ, έδειχνε κι ανήσυχος όποτε τον κατάφερε. Πήγαν σπίτι μας, στο Βλαχομαχαλά και είπε ο πατέρας της μάνας, ¨Τσιάντα ψήσε μας καφέ¨. Κι άρχισε ο Χατζής να λέει στο πατέρα μου με μια ανάσα ότι ¨το και το οι Ιταλοί θα κάνουν πόλεμο, μέχρι τη Δευτέρα θα μπούνε μέσα, να πάρεις τα παιδιά, να φύγουν¨. Κουβέντιασαν κάμποσο κι ο πατέρας του είπε ¨αυτό που μου λες είναι σπουδαίο και σε ευχαριστώ αλλά πρέπει να πάς να το πεις και στον αστυνόμο τον Ζαμπέτα¨. Τον άκουσε τον πατέρα και πήγε ο Χατζής στον Αστυνόμο και του είπε ότι ήξερε. Ο Ζαμπέτας αντί να του πει ευχαριστώ για το μαντάτο τον έκλεισε μέσα- μάλλον γιατί είχε έμπιστο το Σάκκο Μπράχο ο οποίος αποδείχτηκε πως έπαιζε διπλό ρόλο. Μετά από ώρα ήρθε ένας άνθρωπος και το είπε στον πατέρα μου, ¨Νικόλα το φίλο σου τον Χατζή τον έκλεισε μέσα ο Ζαμπέτας¨. Νευρίασε ο πατέρας μου και μια και δυο πάει στο Ζαμπέτα και του λέει αυτό που έκαμες είναι λάθος και αν δεν το αφήσει τώρα θα πάω να στείλω τηλεγράφημα στη διοίκηση. Σκιάχτηκε ο Ζαμπέτας και να τον άφησε.
Την Δευτέρα 28 Οκτωβρίου στις 5 το πρωί ακούγονταν άλογα έξω από το σπίτι, απέναντι ήταν το Χάνι του Μικρούλη. Βγήκε ο πατέρας να δει τι γίνεται και είδε τον Γρηγόρη Γραβιώτη που υπηρετούσε σαν έφιππος αγγελιοφόρος, με άλογα και του είπε ¨ήρθα να πάρω το γιατρό¨. Στο χάνι έμενε ο στρατιωτικός γιατρός που λέγονταν Λεβί, ο οποίος κατέβηκε κι αντάμωσε με τον πατέρα αλλά δεν ήξερε τίποτε ακόμη. Του είπε του πατέρα ¨θα γυρίσω και θα σου πω ότι μάθω¨. Πράγματι μετά από λίγη ώρα γύρισε και του είπε ¨μάλλον οι Ιταλοί μας κήρυξαν τον πόλεμο Νικόλα¨. Αμέσως ο πατέρας μου ήρθε και μας ξύπνησε και αφού ντυθήκαμε φύγαμε προς την Αγία Τριάδα που είχε δάσος με δένδρα. Όταν ήμασταν εκεί έπεσε η πρώτη βόμβα που σκότωσε τον Δήμαρχο Παναγιώτη Κύρκο και το παιδί του Δημήτρη. Γρήγορα προχωρήσαμε, κατεβήκαμε στο Καλπάκι και από κει περάσαμε τον Καλαμά. Σε όλη τη διαδρομή έρχονταν πάνω από τα κεφάλια μας αεροπλάνα κι εμείς κρυβόμασταν στις δενδραμιές. Περάσαμε τον Καλαμά και φύγαμε για την Παραμυθιά…
Σχολιάστε