Κάθε φορά που ακούω ή διαβάζω Ευρωπαίο σοσιαλιστή, ακούω για τον «νεοφιλελευθερισμό» που μας κατατρώει. Ψάχνω να βρω αυτόν τον «νεοφιλελευθερισμό». Δεν τον βρίσκω πουθενά.
Η Γαλλία ξοδεύει το 57% του ΑΕΠ της μέσω του κράτους. Τον τελευταίο πλεονασματικό προϋπολογισμό τον είδε το 1974, τη χρονιά που πέθανε ο Πομπιντού. Από τότε ακολουθούν πενήντα χρόνια συνεχόμενων ελλειμμάτων, και το 2024 έκλεισε με έλλειμμα 5,8%. Φέτος το έλλειμμα τρέχει πάλι κοντά στο 6% του ΑΕΠ. Αυτή είναι η «λιτότητα» για την οποία διαδηλώνουν στο Παρίσι.
Η Ισπανία έκλεισε το 2025 με ρεκόρ 3,64 εκατ. δημοσίων υπαλλήλων. Για πρώτη φορά οι διορισμένοι ξεπερνούν σταθερά τους αυτοαπασχολούμενους με δική τους επιχείρηση. Από το 2019 το δημόσιο προσλαμβάνει με διπλάσιο ρυθμό από τις επιχειρήσεις.
Και η Βρετανία, η χώρα της Θάτσερ; Στην πανδημία, πάνω από τους μισούς πολίτες ζούσαν σε νοικοκυριά που έπαιρναν από το κράτος περισσότερα απ’ όσα πλήρωναν. Σήμερα ένα στα πέντε καινούργια αυτοκίνητα αγοράζεται μέσω του Motability, ενός κρατικού προγράμματος για ανθρώπους με αναπηρία. Μόνο το 5% από αυτά είναι διασκευασμένα για σωματική αναπηρία. Τα υπόλοιπα είναι απλώς καινούργια αυτοκίνητα, κάθε τρία χρόνια, με τα λεφτά των φορολογουμένων.
Πριν δέκα χρόνια όλοι έδειχναν την Ελλάδα λόγω των «τυφλών» που οδηγούσαν. Επρόκειτο για δικαιούχους «μαϊμού» συντάξεων τυφλότητας. Η Ελλάδα προηγείται της Ευρώπης στο δρόμο προς τη χρεοκοπίας κατά μια δεκαετία περίπου.
Αυτό που συμβαίνει στην Ευρώπη δεν είναι νεοφιλελευθερισμός. Είναι παρασιτικός σοβιετισμός με το μέρισμα που άφησε ο καπιταλισμός στη Δύση.
Το πρόβλημα δεν είναι οικονομικό. Είναι αριθμητικό. Όταν η πλειοψηφία των ψηφοφόρων ζει από τον προϋπολογισμό, κανένα κόμμα δεν θα τον μαζέψει. Ο συνταξιούχος, ο δημόσιος υπάλληλος και ο επιδοτούμενος ψηφίζουν λογικά, γιατί υπερασπίζονται το εισόδημά τους. Ο μόνος που δεν ψηφίζει είναι αυτός που θα πληρώσει τον λογαριασμό: Οι νέοι που ξεκίνησαν τώρα να εργαζόνται και τα παιδιά που δεν έχουν γεννηθεί ακόμα.
Η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε όταν τελείωσαν τα λεφτά. Η Ευρώπη έχει μια πολυτέλεια που δεν είχε η Μόσχα: τις αγορές ομολόγων, που ακόμα τη δανείζουν. Αλλά οι αγορές δεν είναι φιλανθρωπικό ίδρυμα. Ρωτήστε το spread των γαλλικών ομολόγων.
Και εδώ έρχεται η ειρωνεία. Η Ελλάδα, η χώρα που όλη η Ευρώπη έδειχνε ως παράδειγμα κακοδιαχείρισης, κλείνει τους προϋπολογισμούς με πλεόνασμα. Πέρυσι ήταν μία από τις μόλις έξι χώρες της ΕΕ με θετικό ισοζύγιο. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες «εκτρέφουν» ελλείμματα τα οποία δεν τολμούν να περιορίσουν από το φόβο των λαϊκιστών.
Δεν θριαμβολογώ για το κατόρθωμα της Ελλάδας. Εμείς δεν το επιλέξαμε, μας επιβλήθηκε. Το πληρώσαμε με μια χαμένη δεκαετία, με νέους που έφυγαν, με επιχειρήσεις που έκλεισαν. Το μάθαμε φτάνοντας το καράβι …σύριζα στα βράχια και τη χώρα στα πρόθυρα ενός εμφυλίου.
Μάθαμε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι το κράτος δεν έχει δικά του λεφτά. Έχει μόνο τα δικά μας και των παιδιών μας.
Η Ευρώπη χρειάζεται αποσοβιετοποίηση. Δεν μιλάω για κατάργηση του κοινωνικού κράτους. Μιλάω για επιστροφή στην απλή αριθμητική: δεν μπορείς να μοιράζεις περισσότερα απ’ όσα παράγεις.
Δεν μπορεί να ρυθμίζεις τα πάντα και να θεωρείς επίτευγμα τα καπάκια που δεν αποκολλώνται από τα πλαστικά μπουκαλάκια όταν οι άλλοι ηγούνται ενός μέλλοντος με τεχνητή νοημοσύνη, ιπτάμενα αυτοκίνητα και διασποράς στο διάστημα.
Δεν θα το κάνουν όμως οι πολιτικοί. Οι πολιτικοί δίνουν στους ψηφοφόρους αυτό που τους ζητούν. Το ερώτημα είναι τι θα ζητήσουμε εμείς. Η Ευρώπη θα αλλάξει με έναν από δύο τρόπους: είτε όταν το καταλάβουν οι ψηφοφόροι της, είτε όταν τελειώσουν τα λεφτά των άλλων.
Σχολιάστε