ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Στην επιτροπή για την αντιγήρανση λείπει ο οδοντίατρος

Προς: τον Υπουργό Υγείας, κ. Άδωνι Γεωργιάδη

Κοιν.: Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία · Οδοντιατρικές Σχολές ΕΚΠΑ και ΑΠΘ

Ηγουμενίτσα, 20 Οκτωβρίου 2026

Κύριε Υπουργέ,

Με την απόφαση Α1β/Γ.Π.οικ.45958 (ΦΕΚ Β΄ 6126/09-10-2026) συγκροτήσατε 27μελή επιτροπή για να συντάξει τον νόμο για τις υπηρεσίες αντιγήρανσης και μακροβιότητας.¹ Στην επιτροπή συμμετέχουν καθηγητές Ιατρικής, ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος, ο ΕΟΦ, δερματολόγος, πλαστικός χειρουργός, φυσικοθεραπευτής, διαιτολόγος και νομικοί. Οδοντίατρος δεν συμμετέχει κανείς.

Αυτό πρέπει να διορθωθεί τώρα, πριν γραφτεί το προσχέδιο.

Η επιτροπή θα ορίσει ποιες πράξεις καλύπτει ο νέος νόμος, ποιοι επαγγελματίες υγείας θα τις εκτελούν και με ποιες προϋποθέσεις.¹ Αρκετές από αυτές αφορούν τα δόντια, το στόμα, τις γνάθους και τους παρακείμενους ιστούς, δηλαδή το πεδίο που η ευρωπαϊκή και η ελληνική νομοθεσία αναθέτουν στον οδοντίατρο.² Θα γράψει και τους κανόνες διαφήμισης.¹ Από τον Οκτώβριο το Υπουργείο εντάσσει σταδιακά και τους οδοντιάτρους στο MedWatch, για τον έλεγχο της διαφήμισης υπηρεσιών υγείας.³ Στην επιτροπή που θα γράψει αυτούς τους κανόνες δεν τους εντάσσει. Αν η σύνθεση μείνει ως έχει, ο νόμος θα αποφασίσει για την Οδοντιατρική χωρίς την Οδοντιατρική.

Το έχουμε ξαναζήσει. Τον Απρίλιο του 2024 η εγκύκλιος για τη βοτουλινική τοξίνη και το υαλουρονικό οξύ άφησε έξω τους οδοντιάτρους, παρότι τα χρησιμοποιούμε θεραπευτικά, για παράδειγμα στον βρουξισμό. Δύο μήνες αργότερα χρειάστηκε νέα εγκύκλιος για να καλυφθεί η παράλειψη, και τον Ιούλιο του 2026 το ζήτημα άνοιξε ξανά με νέα απόφαση.⁴ Μια εγκύκλιος διορθώνεται εύκολα. Ένας νόμος όχι.

Το πρόσωπο γερνά και από μέσα, από το οστό. Όταν χάνονται δόντια, το φατνιακό οστό που τα στήριζε αρχίζει να απορροφάται και δεν σταματά· στην πρόσθια κάτω γνάθο η απώλεια είναι περίπου τετραπλάσια από ό,τι στην άνω και συνεχίζεται επί δεκαετίες.^5,6 Με την ηλικία μικραίνει σε ύψος και μήκος και η ίδια η κάτω γνάθος.⁷ Το κάτω τρίτο του προσώπου κονταίνει, τα χείλη βυθίζονται, το σαγόνι προβάλλει, οι αύλακες βαθαίνουν. Έτσι σχηματίζεται το γεροντικό προσωπείο, και κανένα ενέσιμο δεν αντικαθιστά το οστό που χάθηκε. Η διατήρηση των δοντιών επιβραδύνει τη φθορά. Όπου τα δόντια έχουν χαθεί, τα εμφυτεύματα περιορίζουν την απώλεια οστού περισσότερο από τη συμβατική οδοντοστοιχία.⁸ Η επιτροπή έχει δερματολόγο και πλαστικό χειρουργό για το δέρμα και τους μαλακούς ιστούς. Για το οστό που τους στηρίζει δεν έχει κανέναν.

Η Οδοντιατρική βρίσκεται ήδη μέσα στην αναγεννητική ιατρική. Από τον πολφό των δοντιών που αφαιρούμε κάθε μέρα, φρονιμιτών και νεογιλών, απομονώνονται από το 2000 μεσεγχυματικάβλαστοκύτταρα που στο εργαστήριο διαφοροποιούνται προς οστό, χόνδρο και νευρικά κύτταρα.^9,10,11 Είναι από τις πιο υποσχόμενες πηγές της αναγεννητικής ιατρικής, και κλινικές δοκιμές τα εξετάζουν για την αναγέννηση πολφού, περιοδοντίου και οστού, αλλά και για νευρολογικά νοσήματα.¹¹ Το 2025, δύο τυχαιοποιημένες δοκιμές σε 132 ασθενείς έδειξαν ότι η ένεσή τους στη σοβαρή περιοδοντίτιδα είναι ασφαλής, με ενθαρρυντικά πρώτα αποτελέσματα που χρειάζονται επιβεβαίωση.¹² Στο Κιότο, αντίσωμα που αφυπνίζει τις αδρανείς καταβολές μιας τρίτης οδοντοφυΐας ολοκλήρωσε τη Φάση Ι σε ανθρώπους. Πρώτος στόχος, για το 2030, είναι τα παιδιά με συγγενή έλλειψη δοντιών· απώτερος, να γίνει τρίτη επιλογή δίπλα στις οδοντοστοιχίες και τα εμφυτεύματα για όσους έχασαν δόντια.¹³ Νέα δόντια σε προχωρημένη ηλικία θα ήταν η πιο κυριολεκτική μορφή αντιγήρανσης. Στο μεταξύ, η αγορά κινείται ήδη. Στη Βρετανία εταιρείες φυλάνε δόντια παιδιών έναντι περίπου 1.900 λιρών· έρευνα του BMJ το 2025 ανέδειξε αβάσιμους ισχυρισμούς τους για αυτισμό και διαβήτη και τους παρέπεμψε στην αρχή ελέγχου της διαφήμισης.¹⁴Τη φύλαξη βιολογικού υλικού και τις «αναγεννητικές» θεραπείες των ιδιωτικών κλινικών θα κληθεί να ρυθμίσει ο νέος νόμος. Στην επιτροπή υπάρχει ερευνητής της αναγεννητικής ιατρικής, όχι όμως κάποιος που λαμβάνει ιστό από το στόμα και γνωρίζει τα όρια της τεκμηρίωσής του.

Το στόμα επηρεάζει και τη γενική υγεία του ηλικιωμένου. Σε 2.011 ηλικιωμένους στην Ιαπωνία, όσοι είχαν στοματική ευπάθεια είχαν διπλάσιο κίνδυνο αναπηρίας και θανάτου τα επόμενα χρόνια.¹⁵ Η θεραπεία της περιοδοντίτιδας σε διαβητικούς μειώνει τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη κατά 0,43 μονάδες σε τρεις έως τέσσερις μήνες, σύμφωνα με την ανασκόπηση Cochrane του 2022.¹⁶ Σε πολύ ηλικιωμένους, η οδοντοστοιχία σε εμφυτεύματα βελτίωσε τη σταθερότητα και την ποιότητα ζωής,¹⁷ και η νέα οδοντοστοιχία αύξησε την πρόσληψη πρωτεΐνης περισσότερο όταν συνδυάστηκε με διατροφική συμβουλευτική.¹⁸ Ο διαιτολόγος της επιτροπής χρειάζεται τον οδοντίατρο δίπλα του. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Παγκόσμια Οδοντιατρική Ομοσπονδία εντάσσουν ήδη τη στοματική υγεία στην υγιή γήρανση, και η ευρωπαϊκή γηριατρική ζητά από κοινού με τη γηροδοντιατρική, με Ελληνίδα πρώτη συγγραφέα, η εξέταση του στόματος να γίνεται μέρος της γενικής εκτίμησης υγείας.^19,20,21

Στην Ελλάδα το στόμα είναι το πιο ακάλυπτο κομμάτι της υγείας. Η χώρα μας έχει το υψηλότερο ποσοστό ανεκπλήρωτων οδοντιατρικών αναγκών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 15,3% έναντι 4,6%, και οι ηλικιωμένοι είναι η πιο εκτεθειμένη ομάδα.²² Όπου η βασική φροντίδα λείπει, ο ηλικιωμένος γίνεται ο πιο ευάλωτος πελάτης της αγοράς αντιγήρανσης.

Τα στοιχεία αυτά αφορούν οστό, μάσηση, θρέψη, μεταβολικό έλεγχο και ποιότητα ζωής· δεν αποδεικνύουν ότι κάποια οδοντιατρική πράξη αναστρέφει τη βιολογική ηλικία. Τη διάκριση ανάμεσα στην τεκμηριωμένη θεραπεία και την εμπορική υπόσχεση νεότητας καλείται να κάνει η επιτροπή, και για το στόμα την κάνει καλύτερα όποιος το θεραπεύει κάθε μέρα.

Η Οδοντιατρική ζητά θέση εκεί όπου γράφονται οι κανόνες για το στόμα και το πρόσωπο, και δέχεται τα ίδια κριτήρια με όλους: τεκμηριωμένη ένδειξη, πιστοποιημένη εκπαίδευση και έλεγχο.

Η απόφαση επιτρέπει στην επιτροπή να καλεί εμπειρογνώμονες,¹ όμως η πρόσκληση δεν υποκαθιστά τη συμμετοχή: ο προσκεκλημένος καταθέτει γνώμη, τις εισηγήσεις τις διαμορφώνουν τα μέλη.

Ζητώ τρία πράγματα:

1. Να τροποποιηθεί η απόφαση, ώστε να ενταχθούν στην επιτροπή εκπρόσωπος της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας και μέλος ΔΕΠ Οδοντιατρικής Σχολής.
2. Να συμμετέχει οδοντίατρος σε κάθε υποεπιτροπή που θα εξετάσει πράξεις στο στόμα και στο πρόσωπο, καθώς και κυτταρικές και αναγεννητικές υπηρεσίες με βιολογικό υλικό από δόντια.
3. Να τεθεί το προσχέδιο σε διαβούλευση με την ΕΟΟ και τις Οδοντιατρικές Σχολές πριν οριστικοποιηθεί.

Η επιτροπή έχει έξι μήνες. Η διόρθωση θέλει μία υπογραφή.

Με τιμή,

Σωτήρης Γιάκης

Χειρουργός Οδοντίατρος, Μετεκπαιδευμένος στην Εμφυτευματολογία

Διδάσκων, Master in Surgery, Periodontology and Rehabilitation in Oral Implantology, UCAM

Μεταπτυχιακός φοιτητής, ΔΠΜΣ «Βλαστοκύτταρα και Αναγεννητική Ιατρική», ΑΠΘ–ΔΠΘ

Πηγές

1. Υπουργείο Υγείας. Απόφαση Α1β/Γ.Π.οικ.45958, ΦΕΚ Β΄ 6126/09-10-2026 (σύνθεση, αντικείμενο, άρθρο 4 για εμπειρογνώμονες). ΦΕΚ
2. Οδηγία 2005/36/ΕΚ, άρθρα 34 και 36· Π.Δ. 38/2010 (ΦΕΚ Α΄ 78), άρθρο 36. EUR-Lex
3. «Το MedWatch επεκτείνεται σε οδοντιάτρους, φυσικοθεραπευτές και διαιτολόγους», Τα Νέα, 03-10-2026. Τα Νέα
4. Υπουργείο Υγείας. Εγκύκλιοι Γ5α/Γ.Π.οικ.22667/17-04-2024 και Γ5α/Γ.Π.οικ.34334/26-06-2024 για τη βοτουλινική τοξίνη και το υαλουρονικό οξύ· «Ο πόλεμος των γιατρών για τα μπότοξ», Τα Νέα, 22-07-2026. Τα Νέα
5. Tallgren A. Alveolar bone loss in denture wearers as related to facial morphology. Acta OdontolScand. Acta OdontolScand
6. Tallgren A. The continuing reduction of the residual alveolar ridges in complete denture wearers: a mixed-longitudinal study covering 25 years. J ProsthetDent. 1972;27:120–132. PubMed
7. Shaw RB Jr, Kahn DM. Aging of the midface bony elements: a three-dimensional computed tomographic study. Plast Reconstr Surg. 2007;119:675–681. ASPS
8. Oh WS, Saglik B, Bak SY. Bone loss in the posterior edentulous mandible with implant-supported overdentures vs complete dentures: a systematic review and meta-analysis. Int J Prosthodont. 2020;33:184–191. doi:10.11607/ijp.6636
9. Gronthos S, et al. Postnatal human dental pulp stem cells (DPSCs) in vitro and in vivo. ProcNatlAcadSci USA. 2000;97:13625–13630. PubMed
10. Miura M, et al. SHED: stem cells from human exfoliated deciduous teeth. ProcNatlAcadSci USA. 2003;100:5807–5812. doi:10.1073/pnas.0937635100
11. He YL, et al. Neural crest-derived mesenchymal stem cells: fates and perspectives (πίνακεςκλινικώνδοκιμών). World J StemCells. 2025;17:107689. WJSC
12. Liu Y, et al. Impact of allogeneic dental pulp stem cell injection on tissue regeneration in periodontitis: a multicenter randomized clinical trial. SignalTransductTargetTher. 2025;10:239. PMC
13. TRG035 (ToregemBioPharma, Κιότο): Φάση Ι από Οκτ. 2024, Φάση ΙΙa υπό προετοιμασία· στόχοι του K. Takahashi για επίκτητη απώλεια δοντιών. Dentistry.co.uk, 18-08-2026· DentistryToday, 2024. Dentistry.co.uk
14. Wilkinson E. Banking baby teeth: companies may be misleading parents. BMJ. 2025;390:r1491. BMJ Group
15. Tanaka T, et al. Oral frailty as a risk factor for physical frailty and mortality in community-dwelling elderly. J Gerontol A BiolSciMedSci. 2018;73:1661–1667. doi:10.1093/gerona/glx225
16. Simpson TC, et al. Treatment of periodontitis for glycaemic control in people with diabetes mellitus. CochraneDatabaseSystRev. 2022;4:CD004714. doi:10.1002/14651858.CD004714.pub4
17. Müller F, et al. Implant-supported mandibular overdentures in very old adults: a randomized controlled trial. J DentRes. 2013;92(12 Suppl):154S–160S. doi:10.1177/0022034513509630
18. Rakyoo K, et al. Effect of dentures and dietary advice on protein intake in older Thai adults with missing posterior occluding teeth. Gerodontology. 2023;40:382–389. doi:10.1111/ger.12667
19. World Health Organization. Oral health. WHO
20. FDI World Dental Federation. Oral Health for Healthy Ageing. Policy statement, 2023. FDI
21. Kossioni AE, et al. European policy recommendations on oral health in older adults (ECG–EuGMS). J AmGeriatrSoc. 2018;66:609–613. doi:10.1111/jgs.15191
22. Eurostat. Unmethealthcareneedsstatistics (EU-SILC 2024): ανεκπλήρωτες ανάγκες οδοντιατρικής εξέτασης, ≥16 ετών. Eurostat