του Γιώργου Δάλλα
Αγαπητέ φίλε, με αφορμή την ανάρτησή σου για την έναρξη της εμποροπανήγυρης της Παραμυθιάς, γνωστής ως Λάμποβο, να παραθέσω μια εξήγηση του λογίου Ηπειρώτη , καταγόμενου από την ονομαστή Δρόβιανη, Αθανασίου Πετρίδη, που διετέλεσε και Σχολάρχης Πειραιά, κατά το τις τελευταίες δεκαετίες, του 19ου αιώνα, που είχε δημοσιευτεί στα φύλλα της εφημερίδας, ΦΩΝΗ της ΗΠΕΙΡΟΥ, κατά τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο του 1893.
Κατά την εποχή του Ιουστινιανού ανακατασκευάστηκαν προϋπάρχοντα φρούρια και κατασκευάστηκαν νέα, συνολικά δώδεκα, εκ των οποίων δύο, της περιοχής σήμερα Λαμπόβου Αργυροκάστρου και Παραμυθιάς , ονομάστηκαν φρούρια του Αγίου Δονάτου, ονομασία που έδωσε και το όνομα Αηντονατ, στην Παραμυθιά, με την οποία καταχωρήθηκε στα Οθωμανικά κατάστιχα.
Κυβερνήτης τότε της Ηπείρου , που ανέλαβε και την εργασία των φρουρίων, αγαπημένος του αυτοκράτορα , ήταν ο πρωτοσπαθάριος Κωνσταντίνος Λαμποβίτης, του οποίου το όνομα δόθηκε στην περιοχή που ήταν το φρούριο κοντά στο Αργυρόκαστρο, το σημερινό Λάμποβο. Εκεί ανεγέρθηκε λαμπρός βυζαντινός ναός, που γιόρταζε το γενέθλιο της Θεοτόκου , στις 8 Σεπτεμβρίου, ονομαστός και τιμώμενος από όλους τους Ηπειρώτες. Μικρότερος ναός κτίστηκε και στην Παραμυθιά, που για την ομοιότητά του , αποκλήθηκε Λαμποβίτρα, που γιόρταζε και αυτή το Γενέθλιο της Θεοτόκου. Στην ευρύτερη τοποθεσία του ναού , που υπολόγιζε ότι βρίσκονταν προς τα δυτικά, όπου σώζονταν μωσαϊκό, γίνονταν αρχικά μεγάλη ζωοπανήγυρη , κατά την εορτή , που μετατέθηκε αργότερα στις 20 Σεπτεμβρίου και ονομάζονταν Λάμποβο, προς τιμή του εορτάζοντα ναού , με συμμετοχή από όλη της Ήπειρο, ακόμα και από Κέρκυρα και Παξούς, που στην συνέχεια έγινε γενική εμποροπανήγυρη.
Και οι δύο αδελφοί Πετρίδη, ο αναφερόμενος εδώ Αθανάσιος και ο έτερος Κωνσταντίνος , δημοσίευσαν πολλές έρευνες που έκαναν , τόσο στις εξεταζόμενες περιοχές, όσο και στα διασωζόμενα τότε αρχεία και βιβλία , οι οποίες είναι άγνωστες στο ευρύ κοινό, ακόμα και σε μελετητές της τοπικής και εν γένει Ηπειρωτικής Ιστορίας , που δεν συμπεριλαμβάνονται στην επίσημη ιστοριογραφία.
Σου επισυνάπτω το σχετικό φύλλο της Φωνής της Ηπείρου.
Σύβοτα 5 Οκτώβρη 2026
Γιώργος Δάλλας
Σχολιάστε