Greek Military History (Ελληνική Στρατιωτική Ιστορία) Markos Vaptismas
Ξημερώνει η 27η Ιουλίου.
Μια ημέρα που δεν καλεί σε πανηγυρισμούς, αλλά σε περισυλλογή. Μια ημέρα που δεν ζητά εκδίκηση, αλλά δικαίωση της ιστορικής μνήμης. Μια ημέρα κατά την οποία η Θεσπρωτία, το Φανάρι και ολόκληρη η Ήπειρος θυμούνται τις τραγικές στιγμές που σημάδεψαν ανεξίτηλα την ψυχή του τόπου.
Σαν σήμερα πριν 83 χρόνια ακριβώς,στις 27 Ιουλίου 1943, μετά την αποτυχία της επιθέσεως κατά του χωριού Αγία Κυριακή (Πόποβο), 800 Τσάμηδες της «K.S.I.L.I.A» («Ξίλια») , υπό την αρχηγία των αδελφών Ντίνο(βλ. 1ο σχόλιο), σε συνεργασία με δυνάμεις Κατοχής, έκαναν επιδρομή στα χωριά του Φαναρίου. Λεηλατήθηκαν και πυρπολήθηκαν 519 κατοικίες, σκοτώθηκαν 800 κάτοικοι (από αυτούς οι 231 ήσαν γυναίκες που προηγουμένως βιάσθηκαν) και συνελήφθηκαν 500 άτομα που στάλθηκαν όμηροι στα Ιωάννινα. Ολοσχερής ήταν η απώλεια του κτηνοτροφικού πλούτου. Περίπου 243 χωριά ερημώθηκαν.
Αποκορύφωμα των παραπάνω πράξεών τους ήταν η ομαδική εκτέλεση των 49 Προκρίτων της Παραμυθιάς στις 29 Σεπτεμβρίου του 1943, αφού διατάχθηκαν να σκάψουν μόνοι τους τον τάφο τους. Ξεχωρίζουν ο ιερέας Ευάγγελος Τσιαμάτος , ο ιατρός Ελευθ. Βαλασκάκης, ο Σχολάρχης Απόστ. Χρυσοχόου, ο Δήμαρχος Αθαν. Ρίγγας, ο Γυμνασιάρχης Κων/νος Σιωμόπουλος, ο Διευθυντής Τραπέζης Εμμ. Γκουτσαλέρης, Δασκάλους, Εμπόρους, Επιχειρηματίες κ.α.
Αναφέρει σχετικά η Έκθεση Συνδέσμου στην Βαλκανική Επιτροπή του Ο.Η.Ε., όπως δημοσιεύθηκε στον ημερήσιο Τύπο της 14.7.1949 : « Είναι γνωστόν ότι 16 – 17.000 Τσάμηδες είχον εθελουσίως εγκαταλείψει την Ελλάδα κατά το τέλος του πολέμου και είχον καταφύγει εις την Αλβανίαν εκ φόβου μη κληθούν και δώσουν λόγον προ της Ελληνικής Δικαιοσύνης δια τα εγκλήματα, τα οποία είχον διαπράξει κατά την κατοχήν, εν στενή συνεργασία μετά των Ιταλικών , Αλβανικών και Γερμανικών στρατευμάτων …».
Υπάρχουν άλλωστε, και αδιάψευστες ομολογίες ακόμη και Μουσουλμάνων Τσάμηδων κατατεθειμένες αρμοδίως, οι οποίες καταμαρτυρούν του λόγου του αληθές, όπως η παρακάτω, του Τσάμη Νουχτί Λατίφ, από τα Τρίκορφα Φιλιατών :
« Εμείς οι Μωαμεθανοί δεν είχαμε κανένα παράπονο κατά της Ελληνικής Διοικήσεως, ώστε να μην μπορώ να καταλάβω, γιατί με την Αξονική Κατοχή όλοι οι Μωαμεθανοί, όχι μόνον έγιναν όργανα των Ιταλών και Γερμανών, αλλά, ακόμη περισσότερο, με φόνους και άλλες εγκληματικές πράξεις, εξεδήλωσαν την πρόθεσή των να εξαλείψουν το Ελληνικό στοιχείο από την περιφέρεια της Θεσπρωτίας».
Αλλά και από τη νέα πατρίδα που επέλεξαν οι Τσάμηδες αυτοί, συνέχισαν τις ανθελληνικές ενέργειες ενισχύοντας και τον συμμοριτοπόλεμο με 5.700 άνδρες, ηλικίας 17-40 ετών, καθώς και με συχνές ενοχλήσεις εις βάρος των Βορειοηπειρωτών.
Σήμερα, ογδόντα τρία χρόνια μετά, δεν στεκόμαστε απέναντι στην ιστορία για να καλλιεργήσουμε το μίσος.
Στεκόμαστε για να αποδώσουμε τιμή.
Για να υπενθυμίσουμε ότι η λήθη είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος κάθε εγκλήματος.
Για να πούμε στα παιδιά μας ότι η ελευθερία, η ειρήνη και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν χαρίζονται αλλά κατακτώνται και διαφυλάσσονται με μνήμη.Η Θεσπρωτία δεν ζητά εκδίκηση.
Ζητά δικαιοσύνη της ιστορίας.
Ζητά σεβασμό στους νεκρούς της.
Ζητά να μην παραχαραχθούν τα γεγονότα ούτε να σβηστούν οι θυσίες από τη συλλογική συνείδηση.
Στυλ. Καβάζης
Αύριο, 27 Ιουλίου, ας αφήσουμε τη σιωπή να μιλήσει.Ας ανάψουμε ένα κερί για τους αθώους που χάθηκαν.Ας υποκλιθούμε στους μάρτυρες του Φαναρίου, της Παραμυθιάς και όλων των μαρτυρικών χωριών της Θεσπρωτίας.
Διότι ένας λαός που τιμά τους νεκρούς του δεν μένει αιχμάλωτος του παρελθόντος.
Αντλεί από αυτούς δύναμη για το μέλλον.
Αιωνία η μνήμη των θυμάτων.
Δόξα στους αδικοχαμένους της Θεσπρωτίας.
Η ιστορία δεν αλλάζει με τη λήθη. Η μνήμη παραμένει το ισχυρότερο θεμέλιο της εθνικής συνείδησης.
ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ 
Σχολιάστε