ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Απαντώντας στο ερώτημα φίλων και αναγνωστών ¨που βρήκες τόσα στοιχεία¨ για τα βιβλία μου¨Κάτι για το Φιλιάτι¨ και ¨Φιλιάτες Ιστορικά και Λαογραφικά Στοιχεία¨ αναγράφω οτι μελέτησα- μεταξύ των άλλων πηγών- και τα παρακάτω βιβλία, από τα οποία σταχυολόγησα διάφορα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία. Η ιστορία πρέπει να έχει τεκμηρίωση και όπως θα διαπιστώσατε όλα όσα παραθέτω στα βιβλία βασίζονται σε τεκμήρια- παράδειγμα το πότε ιδρύθηκε η Φιλαρμονική Φιλιατών και η ποδοσφαιρική ομάδα ΑΡΗΣ Φιλιατών, το αποδεικνύουν τα επίσημα έγγραφο ίδρυσης τους και όχι ¨κάπου το είχα δει γραμμένο.¨ Την σταχυολόγηση θα την δημοσιοποιήσω σε συνέχειες στην ιστοσελίδα- ίσως φανεί χρήσιμη σε κάποιον μελετητή.

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΗΠΕΙΡΟΣ        Πουκεβίλ, γύω στα 1815

-Ηπειρος: «Σμικρογραφία όλων των τόπων και κλιμάτων»

-Κονίσπολι, πληθυσμός 600 μουσουλμανικών οικογενειών, υπόλοιπο που εξολόθρευσε κατά τα 2/3 η πανώλης τουυ 1780.

-Ρει δε Θύαμις ποταμός που χωρίζει την Θεσπρωτία από την Κεστρίνη ΣΤΡΑΒΩΝ

– Τις 1 Μάρτη 1716 απεσταλμένος του Σουλτάνου έφτασε στα Γιάννενα με φιρμάνι που υποχρέωνε τους κατοίκους να ανοίξουν δρόμο από Λάρισα ως Σαγιάδα με 60 πόδια πλάτος.

-Η επικράτεια του ΑΛΗ το 1806 τέλειωνε στη γέφυρα Ραικου, από κει και κάτω είναι ο συνασπισμός των Μπέηδων της Τσαμουριάς.

-Λεπτοκαρυά: 40 Αλβανικές Χριστιανικές οικογένειες υποτελείς στον Μπέη των Φιλιατών.

-Περιγραφή εμπορικού Δρόμου Ιωαννίνων- Φιλιατών- Σαγιάδας:

Βελτίστα- Βουρδάρι- Γέφυρα Ράικου-περνούμε τον Καλαμά ακολουθούμε δρομάκι με τρία πόδια πλάτος και σε 3 ώρες μπαίνουμε στο χωριό Αραχοβίτσα η Σαραχοβίτσα. Στα νότια του βουνού Χαμουσί, υπάρχει το χωριό Ριζό, ¾ της λεύγας στα βορειοδυτικά το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας χρισμένο σε ερείπια αρχαίου ναού. Η Αραχοβ΄τσα καταστράφηκε από σεισμό 12/1814. Από Αραχοβίτσα συνεχίζουμε πορεία στην πεδιάδα κι ένα μίλι νοτιότερα κατεβαίνουμε ένα μονοπάτι σαν σκάλα για να επιστρέψουμε στον δρόμο Φιλιατών. Ένα μίλι από Ραβενί παίρνουμε τον δρόμο μέσα από δάση και φτάνουμε σε λιθόστρωτο δρόμο που καταλήγει σε χάνι χτισμένο από τον ΑΛΗ με δύο πύργους- στο ύψος του βουνού ΒΙΓΛΑ Κεραμίτσας. Αφήνοντας δεξιά αυτά τα μέρη και μέσο μονοπατιού έχοντας δυτικά το βουνό Φαινικοβο μπαίνουμε στην περιοχή Θεσπρωτίας που ονομάζεται Καζι της Σκάλας. Από τους Πύργους της Βίγλας σε μισή ώρα δρόμο μέσα από γκρεμούς και χειμάρους βρισκόμαστε στις όχθες του ποταμού Κεραμίτσας.. Από κει αναιβένουμε ένα ψηλό βουνό σε μια πηγή και σε μισή λλεύγα φτάνουμε στον απότομο δρόμο για τις σκάλες. Δεξιά από τους Πύργους σε μισή λεύγα υπάρχει το χωριό Κεραμίτσα με 159 χριστιανικές οικογένειες. Αυτός ο «εναέριος» δρόμος που υψώνεται 800 πόδια πάνω από τον ποταμό Κεραμίτσας επιδιορθώθηκε το 1716, την εποχή που ο Καρα Μουσταφά Πασάς κατέβηκε από την Ρωμυλία με 65.000 στρατό για την πολιορκία της Κέρκυρας.

-Το Κκκινολιθάρι ήταν τον 15^ο αιώνα το όριο των Ενετικών κτίσεων. Κατεβαίνοντας συναντάμε πέτρινη γέφυρα με τρείς καμάρες και περνάμε απέναντι και βρίσκουμε πηγάδι και πεζόδρομο για το Φοινίκι. Από το πηγάδι της Φοινίκης βαδίζουμε μεσα στην πεδιάδα στα εύφορα χωράφια περνούμε την γέφυρα  και σε μισή ώρα ανάβασης αντικρύζουμε το υπέροχο θέαμα Φιλιατών.

«Ξεδιπλώνεται στην πλαγιά ενός απόκρημνου λόφου. Η πανπραμική και ειδυλλιακή θέση της προκαλεί έκπληξη και θαυμασμο. Ευρύχωρα και άνετα σπίτια, κομψοί και περιποιημένοι μιναρέδες, ομαλά βουναλάκια σκεπασμένα με ελιές και λεμονιές δίνουν μια ωραία θέα που λυπάμαι πολύ που δεν μπορώ να την ζωγραφίσω που δεν παύει να είναι αληθινό κα που ξεπερνάει ωστόσο τις δημιουργίες των πιο μεγάλων ζωγράφων. Αυτή η πόλη σκορπισμένη σε ένα οροπέδιο ανάλογα με τις φυλλές των Αλβανών που κατοικούσαν σε αυτή, το 1814 αριθμούσε 420 σπίτια και τρία Τζαμιά, δημοσια λουτρά, ευρύχωρες υπαίθριες στέρνες. Φιλελεύθεροι η μάλλον αναρχικοί και χωρισμένοι σε φάρες σόγια οι Αλβανοί των Φιλιατών απολαμβάνουν την ευτυχία με τον δικό τους τρόπο. Σε< κανένα άλλο μέρος δεν συναντάει κανείς πληθυσμό τόσο φανταχτερό τόσο λαμπρό. Η ευρωστία και η υγεία ήταν τα μεγάλα φυσικά τους χαρίσματα και αγαθά. Οι ωραιότερες γυναίκες της Ελλάδας ενωμένες με τέτοιους άνδρες διαιωνίζουν μια ιδιαίτερη φυλά στην οποία ξανάβρισκε κανείς χαρακτηριστικά από τις ηρωικές ράτσες της ελληνικής αρχαιότητας. Ανάμεσα στους σημερινούς νέους οι καλλιτέχνες θα αναγνώριζαν το κεφάλι του Θησέα και στους γέρους το κεφάλι του Νέστορα. Ψυχωμένοι όλοι με άγρια υπερηφάνια ένοιωθαν την μη υποτεγή στον Σατράπη της Ηπείρου σαν αγαθό.Οι κάτοικοι των Φιλιατών ήταν οι μόνοι που σήκωσαν κεφάλι στον Αλή Πασά. Ήταν όμως το χρυσό που τους ανάγκασε να υποκύψουν.

-ΠΑΝΟΥΚΛΑ ΣΕΛ. 110-111, στα 1816 την είχε προβλέψει ο Πουκεβίλ.

-Σκέφαρι, τουρκοχώρι με 80 οικογένειες.

-Πεδιάδα Πλεσίβιτσας με ποταμάκι και 15 μύλους.

-Σμέρτο η Μύρτο χωριό…

-Λιόπεση

-Εως το 1797 που διαμελίσθηκε η δημοκρατία της Βενετίας οργάνωνε κι ενίσχυε το συνασπισμό των Μπέηδων από Χειμάρα έως Παραμυθιά, ώστε να μην έχουν εξάρτηση από Πασά Δελβίνου και Ιωαννίνων, για δικά τους συμφέροντα βέβαια. Μετά την πτώση της πρώτης μέσα σε 10 χρόνια ο Αλή έγινε κύριος της Θεσπρωτίας.

-Το 1442 η σύγκλητος της Βενετίας όρισε στους υπηκόους της της Παργας, Βουθρωτού, Βάστιας να σχηματίσουν ομάδες τοξοτών για να υπερασπίσουν τους εαυτούς τους από τους Τούρκους.