ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Απαντώντας στο ερώτημα φίλων και αναγνωστών ¨που βρήκες τόσα στοιχεία¨ για τα βιβλία μου¨Κάτι για το Φιλιάτι¨ και ¨Φιλιάτες Ιστορικά και Λαογραφικά Στοιχεία¨ αναγράφω οτι μελέτησα- μεταξύ των άλλων πηγών- και τα παρακάτω βιβλία, από τα οποία σταχυολόγησα διάφορα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία. Η ιστορία πρέπει να έχει τεκμηρίωση και όπως θα διαπιστώσατε όλα όσα παραθέτω στα βιβλία βασίζονται σε τεκμήρια- παράδειγμα το πότε ιδρύθηκε η Φιλαρμονική Φιλιατών και η ποδοσφαιρική ομάδα ΑΡΗΣ Φιλιατών, το αποδεικνύουν τα επίσημα έγγραφο ίδρυσης τους και όχι ¨κάπου το είχα δει γραμμένο.¨ Την σταχυολόγηση θα την δημοσιοποιήσω σε συνέχειες στην ιστοσελίδα- ίσως φανεί χρήσιμη σε κάποιον μελετητή.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ   Γιάννη Σάρρα

-Την μέρα της κύρηξης του πολέμου του ’40 εξορίστηκαν ηγετικά στελέχη των Μουσουλμάνων, από το Φιλιάτι ο Μεχμέτ Ζεκιργιά- Μουφτής, Μουσά Ντέμη και Σάκκο Μπράχο.

-Με την υποχώρηση των Ιταλών πήραν ομήρους και τους έστειλαν στην Ιταλία, από το Φιλιάτι: Αχιλλέα Γούλας, Μιλτιάδη Φραγκίσκος, Κώστα Στράτης, Βασίλη Τσότσης.

-Με την ανακατάληξη 11/1940 όλοι οι Μουσουλμάνοι πάνωαπο 18 χρονών εξορίστηκαν. Τότε πολλοί ασυνείδητοι χριστιανοί οργίασαν σε βάρος των ανυπεράσπιστων γυναικόπαιδων.

-Τέλος Μάη του ’41 γύρισαν κι Μουσουλμάνοι από την εξορία. Οι Ιταλοί πικραμένοι από τον εξευτελισμό κι Μουσουλμάνοι από τις απρέπειες των Ελλήνων ενώθηκαν καλύτερα.

-Τα πρώτα θύματά τους είναι τέλος του 41 στο Λαδοχώρι, Γκραικοχώρι, Κουσοβίτσα.

-Το Φλεβάρη του 42 σκότωσαν (συμμορία Νταλιάνη) τον Δ/ντη Νομαρχίας Βασιλάκο.

-Τον Ιούλιο 1942 ιδρύεται από Νουρί και Μαζάρ Ντίνο στρατικοπολιτική οργάνωση με επωνυμία ΞΙΛΑ, εν ονόματι του Ντούτσε.

-Η ΞΙΛΑ άρχισε να παίρνει κτήματα των χριστιανών και να τα δίνει στους Μουσουλμάνους, ακόμη κι αυτά που είχαν πουληθεί.

-Μια μερίδα των Μουσουλμάνων βοηθούσε τους Χριστιανούς.

-Τον Ιούλιο του 1943 φεύγουν οι Ιταλοί, οι ΞΙΛΑ συνεχίζει με τους Γερμανούς και στόχο την καταστολή των ανταρτών ΕΑΜ, ΕΔΕΣ.

-13/9/43 ΈΚΑΨΑΝ ΤΗ ΣΑΓΙΑΔΑ

-14/9/43 ΕΚΑΨΑΝ ΤΗΝ ΠΛΗΣΙΒΙΤΣΑ

-27/6/44 Οι Γερμανοί εγκαταλείπουν την Παραμυθιά, στην είσοδο περίμεναν το ΕΔΕΣ οι Δεσπότης, Μουφτής, Αλή Αφούζης κλπ.

-Οι Μουσουλμάνοι μετά από αλεπάλλιλες συσκέψεις αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την πατριδα, από φόβο αφανισμού.

-Τρείς δρόμοι υπήρχαν, οι δυο από το Ραι κι ο ένας από τη Βρυσέλλα. Χιλιάδες άτομα, άνδρες, γυναίκες, παιδιά, γερόντοι προχωρούν τον γολγοθά της σωτηρίας. Οι σφαγές της Παραμυθιάς και μετά την είσοδο του ΕΔΕΣ δεν αφήνουν ελπίδες, αν ήθελαν να επιζήσουν έπρεπε να ξεριζωθούν..

-Οι Γερμανοί μετά την αποτυχία στη μάχη της Μενίνας θέλουν να βοηθήσουν αλά δεν κα΄νουν τίποτε.

-Στις 23/9/44 το ΕΔΕΣ μπαίνει στην Ηγουμενίτσα.

-Με την απελευθέρωση ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ χώρισαν τις περιοχές, τις Μουσουλμανικές είχε αναλάβει ο ΕΔΕΣ..

-Με τη συγκρότηση του μεταπολεμικού κράτους οι Μουσουλμάνοι δικάστηκαν ερήμην σαν εγκλημετίες πολέμου και δοσίλογοι και καταδικάστηκαν όλοι σε θάνατο, σε ισόβια στέρηση της Ελληνικής Ιθαγένειας και δήμευση της περιουσίας υπέρ του δημοσίου.

-Στα Μουσουλμανικά χωριά κατοίκησαν: Μαζαρακιά-Ποποβίτες, Κουρτέσι-Δραγανίτες και Σαρακατσάνοι, Βερβίτσα- Γκρικιώτες, Γλυμποτσάτι-Ντουσκαριώτες, Νουνεσάτι- Ντουσκαριώτες, Σαράτι- Ντουσκαριώτες και Σαρακατσάνοι, Κούτσι- Βαλανιδιώτες και Πραδαλιώτες, Βρέστα- Κραγκουνόβλαχοι, Δρυμίτσα- Κραψινοί, Δράμεσι- Πετροβιτσιώτες, Μπεντελάνι- Ελεσνιώτες,. Βρατίλα, Σεμερίζα, καπετινοί και Ποποβίτες, Αληοράτι- Σαρακατσάνοι, Καρβουνάρι- Δραγανίτες, Καλιοστάσι,- Κορυτιανίτες, Μενίνα- Τζουριλιώτες, Ρίζανη- Βορειοηπειρώτες, Βάρφανη-Λαμπανιστιώτες, Νίστα-Ντουσκαριώτες,  Σκορπιώνα-Σαλονικιώτες και Κερασοβίτες, Μούρτος – Ποποβίτες και Ντουσκαριώτες, Πέρδικα- Ποποβίτες και Ντουσκαριώτες, Μοκοβίνα- Καρτεριζιώτες και Σαρακατσάνοι, Βράστοβο- Πετουσιώτες,Μαργαρίτ, Καμίνι, Γαρδίκι- Σκαπετοινοι.

ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΕΣ: Νταλιάνης, Νετζήπ Αλή Χάιρο, Ρεφάτ Ντούλες, Κραμάν Μουλά Χαλήλ, Ισούφ Μούχο, Χαμίτ Μούχο, Σερβέτ ουσείν, παιδιά Ντούλε Ντέμη, Χατζή Μπέκιο, Φεήμ Μπεκίρ,, Ταχήρ Μεροζ,

Μερσίν Ζέκιο, Λιάζε Ντίκα, Άντέμ Ιντρίζ, Μάχμούτ Μάλε, Κιπε Νταούτ,

Ρετζέπ Μεχμέτ, Χάμζο και Ναζίφ Ρετζεπ, Ισούφ Μάζε, Ίλιας Νέλιο, Χαμίτ και Ταχήρ Μητηλη, Νέλιο Χαμήτ, Αντέμ Ιντρίζ, Χόντο Χαμζά.

Μουσταφά Γκέρα, Φαγκρά Αλή Μούχο, Λιούτ Γκάνες, Νταλιάν Φερχάτ, Μουρτεζάν Μουσά, Φεχρή Αλή Μούχο, Νταούτ Αλή, Αντέμ Σέικο.