ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Απαντώντας στο ερώτημα φίλων και αναγνωστών ¨που βρήκες τόσα στοιχεία¨ για τα βιβλία μου¨Κάτι για το Φιλιάτι¨ και ¨Φιλιάτες Ιστορικά και Λαογραφικά Στοιχεία¨ αναγράφω οτι μελέτησα- μεταξύ των άλλων πηγών- και τα παρακάτω βιβλία, από τα οποία σταχυολόγησα διάφορα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία. Η ιστορία πρέπει να έχει τεκμηρίωση και όπως θα διαπιστώσατε όλα όσα παραθέτω στα βιβλία βασίζονται σε τεκμήρια- παράδειγμα το πότε ιδρύθηκε η Φιλαρμονική Φιλιατών και η ποδοσφαιρική ομάδα ΑΡΗΣ Φιλιατών, το αποδεικνύουν τα επίσημα έγγραφο ίδρυσης τους και όχι ¨κάπου το είχα δει γραμμένο.¨ Την σταχυολόγηση θα την δημοσιοποιήσω σε συνέχειες στην ιστοσελίδα- ίσως φανεί χρήσιμη σε κάποιον μελετητή.

Η εκκλησία εν βορείω Ηπείρω

Φωκίων Γ. Οικονόμου, θεολόγου

Επισκοπίου Βουθρωτού 458-ΙΕ αιώνα, μεταφέρθηκε η έδρα στην Παραμυθιά. Μάρτυρες Θερινός και Δονάτος επι διωγμώ Βεκκίου, 250 μ.Χ.

Γότθοι του Τωτίλα, 552, καταστροφή Φοινίκης, Φωτικής.

1795, οι μπέηδες Δελβίνου γκρέμισαν εκκλησίες.

1929, καταστροφή Νικόπολης υπό Βουλγάρων.

1804, διορίστηκε δάσκαλος σχολείου Δελβίνου Θεοδόσιος Κότσης

1813-1821, Θεοδόσιος Κότσης Δελβινιώτης, αρχιερατικός επίτροπος Δελβίνου.

Άνθιμος Τσάτσος σπούδασε στα Γιάννενα και στη Θεολογική σχολή Χάλκης , υπηρέτησε σαν ιεροκήρυκας στα Γιάννενα, Εποίμανε στις μητροπόλεις Παραμυθίας 1865-1877, Ένου 1887-88, Κορυτσάς 1893-94, Λέρου και Καλύμνου 1899. Πατριάρχης 1895-97. Εξέδωσε το 1835 στην Αθήνα δύο βιβλία. Ένα απολογητικό κατά Ρενάν και ένα οδηγό ευσέβειας. Πέθανε 5-12-13 στο Σισλί.

Κοσμάς ο Θεσπρωτός ;

Σωρεία, η πόλη βόρεια του Βουθρωτού και Σορωνεία όπου ο Άγιος Δονάτος επίσκοπος Ευρείας εφόνευσε δράκοντα.

Ιερά μονή Ιωάννου Θεολόγου, ιδρύθηκε το ΙΑ΄ αιώνα, πυρπολήθηκε το 1871, ανακαινίσθηκε το 1478. Το 1552 ο Πατριάρχης Ιερεμίας ο Α΄ προσήρτησε τη μονή στη μονή Γηρομερίου. Υπήρξε εξαρχεία, καταστράφηκε το 1878 με την επανάσταση του Λυκουρσίου.

Ζώτος (Βασίλειος) Μολοττός, 1937-1912, Λόγιος και ιστορικός από Δρόβιανη.

Πετρίδης Αθανάσιος, 1830-1911, ιστορικός εκ Δρόβιανης.

Μυστακίδης Νικόλαος, 1863-1930, ιστορικός εκ Δρόβιανης.

Μπαράς Βασίλειος, εξ άνω Λεσινίτσας, 1887-1964, δάσκαλος και ιστορικός.

Σεραφείμ Β΄ 1757-1861, Πατριάρχης εξ Δελβίνου.

Το 1635 μετά τον τουρκοπερσικό πόλεμο 12.000 σπαχήδες εξισλαμίστηκαν.

1768,  ρωσοτουρκικός πόλεμος. Πολλές αλλαξοπιστίες.

Μέχρι το 1745 είχαν εξισλαμιστεί και τα 30 χωριά της Χειμάρας που αποτελούσαν την αυτόνομη συμπολιτεία των Κεραυνείων.

1735-1740, η περιοχή Δελβίνου εξισλαμίστηκε.

1914, οι εκκλησίες της Β. Ηπείρου ήταν 527.

Το 1750 ο Αβδουλάχ πασάς εξόντωσε 1.500 οικογένειες Δελβινιωτών.

Το 1735 Λιάπηδες υπό του Αμπεντίν Μπέη και Γκιώνη Λέκα κατέστρεψαν 64 χωριά περιοχής Δελβίνου.

Το 1769 κατέστρεψαν οι Αλβανοί τη Μοσχόπολη.