ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Του Σωτήρη Γιάκη– Πρόεδρου Κοινού των Θεσπρωτών

Η δημοσιονομική επιτυχία της χώρας πρέπει τώρα να γίνει έργα, υποδομές και πραγματική περιφερειακή ανάπτυξη.

Η Ελλάδα πέτυχε κάτι μεγάλο.

Μια χώρα που πριν από λίγα χρόνια ήταν το σύμβολο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, σήμερα επιστρέφει στην αξιοπιστία, στη σταθερότητα και στη σοβαρή οικονομική διαχείριση.

Το ερώτημα είναι αν αυτή η εθνική επιτυχία θα φτάσει και στη Θεσπρωτία.

Γιατί η Θεσπρωτία δεν λείπει από τον χάρτη. Λείπει από τις προτεραιότητες.

Και αυτή η περίοδος πρέπει να κλείσει.

Ο Πρωθυπουργός, στην εισαγωγική του τοποθέτηση στο Υπουργικό Συμβούλιο της 29ης Απριλίου, έθεσε καθαρά το ζήτημα: η Ελλάδα καταγράφει ταχύτατη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και, εφόσον συνεχιστεί αυτή η πορεία, μπορεί σύντομα να πάψει να είναι η χώρα με το υψηλότερο χρέος στην Ευρώπη ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτό δεν είναι μια απλή οικονομική είδηση. Είναι εθνικό γεγονός.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την κατεύθυνση. Σύμφωνα με τη Eurostat, στο τέλος του 2025 η Ελλάδα εξακολουθούσε να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στο 146,1% του ΑΕΠ. Όμως η τάση είναι πλέον καθαρά πτωτική. Το Reuters μετέδωσε ότι έως το τέλος του 2026 η Ιταλία αναμένεται να ξεπεράσει την Ελλάδα ως η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης, με το ελληνικό χρέος να υποχωρεί περίπου στο 137% του ΑΕΠ.

Άρα δεν μιλάμε για θριαμβολογία. Μιλάμε για αλλαγή πορείας.

Η χώρα κερδίζει ξανά κύρος. Δανείζεται με καλύτερους όρους. Ενισχύει την εμπιστοσύνη των αγορών και των εταίρων της. Βγαίνει από την εικόνα της χώρας-προβλήματος και περνά στην εικόνα μιας χώρας που μπορεί να σχεδιάζει το μέλλον της με αυτοπεποίθηση.

Η δημοσιονομική αξιοπιστία, όμως, δεν έχει αξία μόνο όταν αποτυπώνεται σε δείκτες. Έχει αξία όταν γίνεται έργα. Όταν γίνεται υποδομές. Όταν γίνεται αναπτυξιακή προοπτική για περιοχές που για χρόνια έμειναν έξω από τον μεγάλο εθνικό σχεδιασμό.

Η ίδια εικόνα φαίνεται και στο Ταμείο Ανάκαμψης. Με την πρόσφατη εκταμίευση πόρων ύψους 1,18 δισ. ευρώ, η Ελλάδα έχει πλέον εισπράξει 24,6 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ποσό που αντιστοιχεί στο 68,5% του συνολικού προϋπολογισμού του ελληνικού προγράμματος.

Αυτό σημαίνει ότι η χώρα δεν διαθέτει μόνο καλύτερους δημοσιονομικούς δείκτες. Διαθέτει και ενεργά χρηματοδοτικά εργαλεία. Το ζήτημα είναι πώς αυτά τα εργαλεία μετατρέπονται σε πραγματικά έργα, πραγματικές υποδομές και πραγματική περιφερειακή ανάπτυξη.

Εδώ αποκτά ιδιαίτερη σημασία η Εθνική Στρατηγική για τον Περιφερειακό και Τοπικό Σχεδιασμό, που παρουσιάστηκε στο ίδιο Υπουργικό Συμβούλιο. Η στρατηγική αυτή θέτει στο κέντρο την περιφερειακή σύγκλιση, την ισόρροπη ανάπτυξη και την αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων προς όφελος της ελληνικής περιφέρειας.

Προβλέπει 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, ένα για κάθε Περιφερειακή Ενότητα, μέσα από οργανωμένη διαβούλευση με τοπικούς φορείς. Κάθε σχέδιο θα περιλαμβάνει έργα και δράσεις, με προϋπολογισμούς, χρονοδιαγράμματα και ορόσημα.

Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο για τη Θεσπρωτία.

Η περιοχή μας δεν πρέπει να μείνει απλός θεατής αυτής της διαδικασίας. Δεν έχει ανάγκη από αποσπασματικές δηλώσεις εκ των υστέρων. Έχει ανάγκη από έγκαιρη, συγκροτημένη και τεκμηριωμένη διεκδίκηση μέσα στο νέο πλαίσιο της «Περιφέρειας 2030».

Η συζήτηση δεν πρέπει να εγκλωβιστεί σε αντιπαραθέσεις προσώπων ή σε εσωκομματικούς θορύβους. Πρέπει να περάσει στο πεδίο της ουσίας: καθαρή αξιολόγηση, προτεραιοποίηση, χρηματοδοτικός οδικός χάρτης και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα.

Αυτή είναι η μεγάλη αλλαγή που χρειάζεται η περιφέρεια.

Δεν αρκεί πλέον η μεταφορά παραπόνων προς το κέντρο. Δεν αρκεί η καταγραφή προβλημάτων. Δεν αρκεί η εκ των υστέρων διαμαρτυρία.

Η νέα εποχή απαιτεί εκπροσώπηση με σχέδιο.

Εκπροσώπηση που συνδέει το τοπικό με το εθνικό. Που καταλαβαίνει τη γλώσσα των χρηματοδοτικών εργαλείων, των ευρωπαϊκών πόρων, των υποδομών, της παραγωγικής ανάπτυξης και των μετρήσιμων αποτελεσμάτων. Εκπροσώπηση που μπορεί να μετατρέπει ένα τοπικό αίτημα σε τεκμηριωμένη εθνική προτεραιότητα.

Η Θεσπρωτία δεν είναι περιθωριακή γωνιά του χάρτη.

Είναι δυτική πύλη της Ελλάδας. Είναι έξοδος προς την Αδριατική, την Ιταλία και την Ευρώπη. Έχει λιμάνι, σύνδεση με την Εγνατία Οδό, γεωστρατηγική θέση, τουριστικό δυναμικό και πραγματικές δυνατότητες στους τομείς των μεταφορών, του εμπορίου, της ενέργειας και της ανάπτυξης.

Και όμως, για δεκαετίες αντιμετωπίστηκε σαν περιφέρεια της περιφέρειας.

Η Θεσπρωτία δεν ζητά χάρη. Δεν ζητά ρουσφέτι. Δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά να αξιολογηθεί με βάση τη στρατηγική της αξία.

Όταν η χώρα μπορεί να διαχειρίζεται με επιτυχία δανεισμό, αποπληρωμές, ευρωπαϊκούς πόρους και δημοσιονομικούς στόχους δεκάδων δισεκατομμυρίων, τότε μεγάλα έργα υποδομής για μια περιοχή εθνικής σημασίας δεν μπορεί να μένουν χωρίς καθαρή αξιολόγηση, προτεραιοποίηση, χρηματοδοτικό οδικό χάρτη και χρονοδιάγραμμα.

Η νέα κυβερνητική στρατηγική μιλά για έργα με προϋπολογισμούς, χρονοδιαγράμματα και ορόσημα. Άρα και η Θεσπρωτία πρέπει να διεκδικήσει ακριβώς αυτό: ένα μετρήσιμο, συγκεκριμένο και δεσμευτικό Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης.

Με καθαρές προτεραιότητες: οδικές συνδέσεις, ασφαλή πρόσβαση, αξιοποίηση του λιμανιού της Ηγουμενίτσας, εξωστρέφεια, σύνδεση με τον τουρισμό, τα logistics, την ενέργεια και την παραγωγική ανάπτυξη.

Η κυβέρνηση απέδειξε ότι μπορεί να πετυχαίνει δύσκολους εθνικούς στόχους. Η αποκλιμάκωση του χρέους είναι τέτοιος στόχος. Η απορρόφηση και αξιοποίηση μεγάλων ευρωπαϊκών πόρων είναι επίσης τέτοιος στόχος.

Η νέα πρόκληση είναι αυτή η εθνική επιτυχία να μετατραπεί σε περιφερειακό αποτέλεσμα.

Η Ελλάδα που σηκώνει κεφάλι δεν μπορεί να αφήνει πίσω περιοχές με προφανή στρατηγική αξία.

Η νέα Ελλάδα δεν μπορεί να είναι μόνο η Ελλάδα των καλών οικονομικών δεικτών. Πρέπει να είναι και η Ελλάδα των περιοχών που αποκτούν ρόλο, υποδομές και προοπτική.

Η Θεσπρωτία δεν ζητά να της χαριστεί τίποτα.

Ζητά να αξιοποιηθεί.

Ζητά να αντιμετωπιστεί ως αυτό που πραγματικά είναι: στρατηγική πύλη της χώρας προς τη Δύση, την Αδριατική, τα Βαλκάνια και την Ευρώπη.

Η Ελλάδα κερδίζει αξιοπιστία.

Τώρα η Θεσπρωτία πρέπει να αποκτήσει ρόλο.

Όχι με παράπονα.
Όχι με επικοινωνιακή διαχείριση.

Με σχέδιο.
Με προτεραιότητες.
Με διεκδίκηση.
Με αποτέλεσμα.

Δεν ζητά χάρη.

Ζητά τη θέση της.

Σωτήρης Γιάκης
Πρόεδρος Κοινού των Θεσπρωτών