Φιλιατιώτικη βιοτεχνία του 1953
Απο αριστερά ο Πλεσιβιτσιώτης Νίκος Πέγκας, στη συνέχεια ο Κοσμάς Βενέτης, μετά ο Πίπη Καραμπίνας κάτι σιδερώνει υπο το βλέμμα των Πέτρο Γούλα και Θόδωρου Καραγιάννη! (απο το φροντισμένο αρχείο του Πίπη).
Archive for Ιουλίου, 2025
Για τα πανηγύρια στα χωριά μας
του Αγγελου Κολέμπα- πρωτοδημοσιεύθυηκε το 2017
Από αρχαιοτάτων χρόνων υπήρχαν οι διάφορες τελετές και γιορτές που πραγματοποιούνταν προς τιμήν των διαφόρων ανά τον κόσμο θεών, αλλά και προς τιμήν των αγίων της χριστιανοσύνης.
Σε κάθε χωριό της Ελλάδος, γιορτάζεται ένας άγιος ή μία παναγία, ανάλογα με το όνομα που έχει δοθεί στην εκκλησία του χωριού όταν κτίστηκε.
Είναι το μέγα γεγονός, το γεγονός της χρονιάς, η ημέρα που γιορτάζει η εκκλησία και ο άγιός της, η ημέρα δηλαδή που πραγματοποιείται το πανηγύρι του χωριού.
Συνήθως, στα περισσότερα χωριά μας οι γιορτές και τα πανηγύρια γίνονται το καλοκαίρι και κυρίως τον Ιούλιο και τον Αύγουστο μήνα, που είναι η καλύτερη περίοδος διότι συνδυάζεται με τον καλό καιρό και τις διακοπές που πηγαίνουν, όσων μπορούν, ειδικά τα τελευταία οχτώ χρόνια της φτωχοποίησης της χώρας μας.
Τα πανηγύρια είναι ίσως το μοναδικό γεγονός εξ αιτίας του οποίου συναθροίζονται πάρα πολλοί άνθρωποι, από όλα τα γύρω χωριά και το νομό γενικότερα, αλλά και από την Αθήνα και Θεσσαλονίκη όσοι χωριανοί εργάζονται εκεί.
Η ημέρα αυτή, είναι η μεγάλη ευκαιρία γιατί συναντώνται συγγενείς και φίλοι, γνωστοί και άγνωστοι, γίνονται νέες γνωριμίες και παλιά πολλοί νέοι άνδρες γνώριζαν τις μέλλουσες συζύγους των, τις νύμφες οι γαμπροί και το αντίθετο.
Όπως γίνονται οι γιορτές αυτές και τα πανηγύρια, εξυπηρετούν ένα μόνο τον σκοπό, της ψυχαγωγίας.
Αρκεί μόνο αυτό τώρα;
Σίγουρα όχι.
Είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία, η καλύτερη, λόγω του μεγάλου αριθμού των ανθρώπων που συγκεντρώνονται στα πανηγύρια, να εκφραστούν και για άλλα πράγματα, που είναι ίσως πιο επείγοντα εξ αιτίας της σημερινής άθλιας οικονομικής κατάστασης που βιώνει η μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού της χώρας μας.
Όλοι μας, καλό θα είναι άμεσα, να αυτό-οργανωθούμε και να αναλάβουμε δράση, διότι μέχρι τώρα κανένας σύλλογος τοπικός ή της πρωτεύουσας που έχει σχέση με τα χωριά μας ή η ομογένεια του εξωτερικού και κυρίως των ΗΠΑ, δεν έχει κάνει κάτι το ουσιαστικό και το πραγματοποιήσιμο.
Αυτοί όλοι, που κατοικοεδρεύουν στην Αθήνα, αλλά και στο εξωτερικό, για να δικαιολογήσουν ίσως την παρουσία τους, διοργανώνουν μια ημερίδα κάθε καλοκαίρι, εκδίδουν ένα δελτίο τύπου για τα συμπεράσματά τους και πέραν τούτου ουδέν!
Δυστυχώς.
Οι κάτοικοι του κάθε χωριού και οι τοπικοί σύλλογοι, όλοι μαζί, πολύ πριν από τη μεγάλη γιορτή του πανηγυριού, πρέπει να ετοιμάσουν καλά τη γενική συνέλευση, που θα πραγματοποιηθεί τότε, ώστε να γίνει ουσιαστική και αποτελεσματική συζήτηση για το τι μέλλει γενέσθαι.
Θα πρότεινα να εξεταστεί και να αναλυθεί:
-Το πως έχει η κατάσταση σε κάθε χωριό χωριστά
-Τι μπορεί να γίνει
-Τι κίνητρα υπάρχουν για να γυρίσουν στα χωριά οι νέοι μας από τις πόλεις, στις οποίες βιώνουν την ανεργία και δεν υπάρχει καμιά προοπτική να βρουν δουλειά
-Τι πλεονεκτήματα έχει το κάθε χωριό, τι παραγωγή υπήρχε στο παρελθόν, τι προϊόντα παρήγαγαν π.χ. τα περίφημα αμπέλια στα ιδανικά εδάφη από το Βασιλικό μέχρι την Πωγωνιανή με τα σταφύλια, το κρασί, το τσίπουρο κλπ.
-Τι κτηνοτροφία θέλουμε, τα χιλιάδες αιγοπρόβατα και αγελάδες δεν υπάρχουν σήμερα, έχουν μειωθεί σε απαράδεκτο επίπεδο και αν από το 1990 δεν είχαμε τους Αλβανούς βοσκούς ίσως θα είχε εξαφανιστεί τελείως σε πολλές περιοχές.
Για να πετύχει οποιαδήποτε προσπάθεια από μας τους από κάτω, χρειάζεται πολύ καλή οργάνωση, πολύ καλή ενημέρωση όλων, των νέων μας και κυρίως των ανέργων, για τις δυσκολίες που υπάρχουν και για πως θα τις υπερβούμε, αλλά και γιατί αξίζει να γίνει αυτό που θέλει η ομάδα, η κοινότητα, η τοπική κοινωνία.
Σίγουρα, εάν προετοιμαστούν και οργανωθούν σωστά οι γενικές συνελεύσεις στα χωριά μας, οι νέοι μας και οι άνεργοι επιστήμονες και μη επιστήμονες, μπορεί να κατανοήσουν και να ενεργοποιηθούν, ώστε να μετεγκασταθούν στα χωριά τους και στην περιφέρεια τους γενικά, όπου η ζωή τους είναι δυνατόν να γίνει πολύ καλύτερη. Γιατί θα έχουν δικιά τους δουλειά κοντά στα σπίτια τους, θα είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητοι, θα είναι ευχαριστημένοι γιατί θα παράγουν μόνοι τους τα διάφορα προϊόντα τους και θα λειτουργούν συλλογικά και συνεταιριστικά, χωρίς το άγχος της ανεργίας και του χρόνου, που κυλάει ανεκμετάλλευτος.
Όλοι μαζί συλλογικά και δημοκρατικά μπορούμε να έχουμε καλά αποτελέσματα και επιτυχίες σε αυτό το στόχο, εάν τολμήσουμε, γιατί ο τολμών νικά.
Εγώ προσωπικά αλλά και άλλοι φίλοι μου, προσφερόμαστε αφιλοκερδώς να βοηθήσουμε για να πετύχει η πολύ σημαντική, κατά την άποψή μας προσπάθεια αυτή.
Φιλιάτες, Ιστορικά & Λαογραφικά στοιχεία 33
Μητρώο αρρένων Φιλιατών 1838- 1913
Στο μητρώο αυτό- που καλύπτει 83 χρόνια ιστορίας- είναι γραμμένοι 1282 άρρενες, τα δε επαγγέλματα και οι ενασχολίσεις τους ήταν: 254 μαθητές, 241 εργάτες, 232 κτηματίες, 48 αγωγιάτες, 23 αρτοποιοί, 20 γεωργοί, 36 έμποροι, 15 ζαχαροπλάστες, 4 γιατροί, 8 κασσιτερωτές, 17 καφεπώλες, 5 κουρείς, 12 κρεοπώλες, 6 ξενοδόχοι, 5 ξυλουργοί, 13 οπωροπώλες, 28 παντοπώλες, 8 πεταλωτές, 49 ποιμένες, 26 ράφτες, 26 σανδαλοποιοί, 12 σιδηρουργοί, 4 τσαρουχάδες, 19 υπηρέτες, 23 υποδηματοποιοί, 4 ωρολογοποιοί, 3 οδοκαθαριστές, 3 φανοποιοί, 3 οπλοδιορθωτές, 3 δημόσιοι υπάλληλοι, 2 βυτιοποιοί, 2 τέκτονες, 2 γραμματείς, 2 μουλάδες, 2 δάσκαλοι, 2 κλητήρες, 1 αστυνόμος, 1 χωροφύλακας1 μάγειρας, 1 ζυθοποιός, 4 αγροφύλακες,3 αξιωματικοί, 4 χοτζάδες, 1 ιμάμης, 1 δημόσιος κήρυξ, 1 δημογραμματικός, 1 διερμηνέας, 1 στιλβωτής, 1 ιερέας,1 αρχιερέας, 1 τηλεγραφεύς, 1 βουκόλος. Σε 74 δεν αναφέρεται επάγγελμα.
Από το μητρώο βλέπουμε ότι κάποια επαγγέλματα ήταν οικογενειακά π.χ. ραφτάδες ήταν κυρίως Στρουγγαραίοι, Γουλαίοι. Πεταλωτές: Λουμπαίοι, Σιμαίοι. Ξυλουργοί οι Λιαναίοι. Ζαχαροπλάστες: Γκουνταιβαινέοι, Λεβετσαίοι και Βασιαδαίοι. Οι ποιμένες ήταν από το Μαρκάτι, Νινάτι κ.λπ. Επίσης, φαίνεται ότι η Φανερωμένη έβγαζε αρτοποιούς, το Γηρομέρι γιατρούς και η Πλεσίβιτσα τσαρουχάδες κι εμπόρους.
Τα επίθετα: πιο πολυάριθμα με πάνω από 10 εγγραφές ήταν: Βασιάδης, Γιαννουζέος, Γκατζέλης, Γούλας, Ζαΐμης, Κασιμάτης, Κολιοτάσης, Λούπας, Μαϊ, Μάνης, Μέμκος, Μηνούσης, Μίντζας, Νέτης, Νίνας, Ντογιάκας, Τσάμης, Τσέλας, Τσέτσος, Τσίμπος, Τσού, Χαλούνης, Χάσκος, Χατζηϊσμαήλ. Τα επίθετα πού κυριαρχούσαν ήταν: Σέικος (69). Ντέμης (52) και Στρουγγάρης (28).
Το θρήσκευμα: Καταγράφονται 723 μουσουλμάνοι, 542 χριστιανοί και 17 Εβραίοι.
Οι μουσουλμάνοι ήταν κατά κανόνα κτηματίες, ποιμένες ή έμποροι. Ελάχιστοι ήταν επαγγελματίες και κανένας επιστήμονας. Αντίθετα, οι χριστιανοί ήταν έμποροι, επαγγελματίες, εργάτες, επιστήμονες και σχεδόν κανείς κτηματίας.
Από τους 254 μαθητές οι 112 είναι μουσουλμάνοι, οι 138 χριστιανοί και 4 εβραίοι- η εγγραφή μαθητής αρχίζει το 1896- 97.
Ένα ξεχωριστό στοιχείο αποτελεί η εγγραφή κάποιων χριστιανών προερχόμενων από μουσουλμανικά χωριά και το αντίστροφο, όπως, Γκότσης, Λάζος, Μεμής, από την Κονίσπολη και Σκεντέρ Τσάμης από το Μαλούνι.
Με βάση τα στοιχεία του Μητρώου καταρτίσαμε τον παραπάνω πίνακα με τα ονοματεπώνυμα των χριστιανών, το έτος γέννησης και το επάγγελμα τους. Προσπαθήσαμε να κρατήσουμε την ορθογραφία και αποτύπωση του πρωτότυπου, όσο αυτό ήταν δυνατόν. Σε όσες εγγραφές υπάρχει ερωτηματικό σημαίνει ότι δεν καταφέραμε να διευκρινίσουμε την εγγραφή λόγω της φθοράς που υπήρχε:
«Αρχή σοφίας η των ονομάτων επίσκεψις»- (Αντισθένης ο κυνικός)
Τα επώνυμα των μουσουλμάνων κατοίκων του μητρώου είναι: Αγαλής, Αληζότ, Αράπης, Βέλιος, Γιαννούζος, Γκατζέλης, Γκουρμπέτσης, Γούμης, Ζαΐμης, Ζεκιργιά, Ιλιάζ, Καράβης, Καρασάν, Καράς, Καρόκης, Κασιμάτης, Κήλας, Κιάφας, Κιεμάλης, Κόκκας, Κόλιας, Κοτόρης, Κούσης, Λάγιος, Λάζος, Λίτσιος, Μάϊ, Μάλιο, Μάλκος, Μωμόλης, Μάνες, Μάνος, Μεμής, Μέμκο, Μερσίν, Μεμόλης, Μέτος, Μινήνας, Μίντζας, Μούκας, Μουλά, Μουρή, Μούστος, Μπάλας, Μπάμης, Μπαμπούρης, Μπάτζης, Μπέϊκος, Μπεκύρκος, Μπένας, Μπερμπέρης, Μπιράτσης, Μπούζης, Μπούκουρης, Μουχαρεμλιάζ, Νέλος, Νίνας, Νίτσος, Ντάγκας, Ντέμης, Ντέντος, Ντίνης, Ντογιάκας, Ντούτσες, Ουζέρ, Πασιάκος, Πετροβίτσας, Πιτούνης, Πιτσούνης, Πόνης, Πούπος, Πύρρος, Ρεσουλιάτ, Ρούσος, Σαλίκ, Σαραντάρης, Σασούπης, Σάχας, Σέϊκος, Σκόντρας, Στούκης, Συλίρας, Τάκα, Τάρε, Τάρρος, Τάχος, Τελιάλης, Τζώρτζης, Τοτούμης, Τούρκος, Τρίκης, Τσαούς, Τσέκας, Τσέτσος, Τσιάμης, Τζιαφούλης, Τσίγκος, Τσίμος, Τσίμπλος, Τσιώπος, Τσίου Τσούλης, Τσούσης, Τυράκας, Φάκος, Φέτσης, Χαϊδούς, Χαλούνης, Χαμπέτ, Χάσκος, Χατζημέρος, Χατζηοσμάν, Χατζής, Χόντζα.
*Διαπιστώνουμε ότι υπάρχουν πολλά κοινά επώνυμα, χριστιανών- μουσουλμάνων, όπως: Αράλης, Βέλης, Βρυσέλας, Γιαννουζος, Γκατζέλης, Δούκας, Ζαΐμης, Ζουμπούλης, Καλέσης, Καράβης, Καράς, Κρόκης, Κασιμάτης, Κασίμης, Κόλας, Κιάφας, Κόκας, Κατσώνης, Καλιάς, Κούσης, Κοίλιας, Λάγιας, Λάζος, Λέτσος, Μιλιάς, Μάνες, Μάνης, Μένινας, Μίτζας, Μάγκας, Μόκας, Μουρμούρης, Μούστος, Μπέλλος, Μπάλας, Μπάμπης, Μπαμπούλας, Μπάτης, Μπρούτζος, Μπράβος, Νίνας, Νίτσας, Ντάγκας, Ντάμας, Ντίνος, Ντούτσες, Πασιάκος, Πατούνας, Πύρρος, Σαραντάρης, Ρασούλης, Σκόντρας, Συλίρας, Τζώρτζης, Τρίκης, Τσάμης, Τσαούσης, Τσέκας, Τσέτσος, Τσιάμης, Τζάφος, Τζιαφούλης, Τσίγκος, Τσίμος, Τσίμπλος, Τσίτσιος, Τσιώπος, Τσουμάνης, Τσιούλης, Τσότος, Τσούτσης, Φάκος, Φέτσης, Χαϊδούς, Χαλούνης, Χατζής κ.α.
Αυτό δείχνει πως οι περισσότεροι που κατοικούσαν στην πόλη εξισλαμίσθηκαν ενώ οι συγγενείς τους στα χωριά από τα οποία προέρχονταν έμειναν χριστιανοί.
Σαφώς και κάποιοι θα άλλαξαν τα επώνυμα τους, ο Καρόκης κράτησε το όνομα του χωριού του, το ίδιο και ο Πετροβίτσας. Ο Τσίμπλος πιθανόν να ήταν από το αφανισμένο χωριό Τσιμπλοχώρι.
Άξιο αναφοράς επίσης είναι το ότι η πλειονότητα των μουσουλμάνων ήταν κτηματίες, ενώ οι χριστιανοί με το ίδιο επώνυμο εργάτες και υπηρέτες.
Υπάρχουν μαρτυρίες πως εξισλαμισμένες οικογένειες διατηρούσαν για πολλά χρόνια την συγγένεια τους με τις χριστιανικές. Όπως είναι εξακριβωμένο ότι οι περισσότεροι εξισλαμισμένοι ήταν αλβανικής καταγωγής και ήρθαν στο Φιλιάτι, από τα γύρω χωριά. Όσο για τα κτήματα, σπίτια κλπ πριν την απελευθέρωση το 98% ανήκε στους μουσουλμάνους, τα περισσότερα στις οικογένειες: Γκατζέλη 46 σπίτια και κτήματα, Σέϊκο 28, Ντέμη 21, Τσίμο 19, Τζώρτζη 16,Τάκα 15, Χαλούνη 15, Τέμενος 13, Τάρο 13, Τσαφούλη 11, Μέμκο 11, Ντογιάκα 11, Μίντζα 10, Ντούτσε, Ρεσιουλιάτη και Πόνε από 9. Αρκετοί χριστιανοί πάντως, αν και εργάζονταν στο Φιλιάτι, προτιμούσαν να μένουν στα χωριά. Όπως ο προπάππος μου (από τη μάννα) Θωμάς Αγγελόπουλος- είναι γραμμένος στο παλιό μητρώο είχε εργαστήρι (οπλοδιορθωτής) πριν το 1913, κάποιες μέρες έμενε εδώ αλλά η οικογένεια έμενε στην Πλεσίβιτσα- μέχρι το 1935. Οι εβραίοι κάτοικοι των φιλιατών, του μητρώου ανέρχονταν σε 17 άρρενες. Δυστυχώς άλλα στοιχεία δεν έχουμε, παρότι αποταθήκαμε στο κεντρικό ισραηλιτικό συμβούλιο. Ο κ. Μωυσής Ελισάφ- δήμαρχος Ιωαννίνων μας ενημέρωσε ότι δεν υπήρχε ξεχωριστή συναγωγή στους Φιλιάτες γι’αυτό δεν υπάρχουν στοιχεία. Υπάρχουν λίγα στοιχεία από μαρτυρίες παλιών φιλιαταίων και από τις εφημερίδες του καιρού
Απο το αστυνομικό δελτίο Ηπείρου
Άλλες δύο συλλήψεις για παραβάσεις από τη χρήση μουσικής στα Ιωάννινα
Στο πλαίσιο συνεχιζόμενων ελέγχων για την τήρηση της νομιμότητας σχετικά με το ωράριο και την ένταση της μουσικής σε καταστήματα, συνελήφθησαν σήμερα (05-07-2025) μετά τα μεσάνυχτα από το Αστυνομικό Τμήμα Ιωαννίνων δύο ημεδαποί.
Ειδικότερα, κατά τους αστυνομικούς ελέγχους διαπιστώθηκε:
- ο πρώτος κατηγορούμενος, ως ιδιοκτήτης καταστήματος, να κάνει χρήση μουσικής, παραβιάζοντας το σχετικό ωράριο λειτουργίας και την προβλεπόμενη ένταση αυτής, διαταράσσοντας τη νυχτερινή ησυχία των περιοίκων.
- οδεύτερος κατηγορούμενος, να διοργανώνει μουσική εκδήλωση, με ζωντανή ορχήστρα, χωρίς να διαθέτει την προβλεπόμενη από το νόμο άδεια.
Οι σχηματισθείσες δικογραφίες θα υποβληθούν στον αρμόδιο Εισαγγελέα.
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Συνελήφθη ημεδαπός για καλλιέργειακαι κατοχή ναρκωτικών σε περιοχή τηςΆρτας
Στο πλαίσιο δράσεων για την καταπολέμηση της διάδοσης των ναρκωτικών και ύστερα από κατάλληλη αξιοποίηση πληροφοριών του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Άρτας, συνελήφθη χθες (04-07-2025) το πρωί σε περιοχή της Άρτας ημεδαπός, ο οποίος κατηγορείται για καλλιέργεια και κατοχή ναρκωτικών.
Ειδικότερα, σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε αγροτεμάχιο δίπλα στο σπίτι του, βρέθηκαν και κατασχέθηκαντέσσερα (4) δενδρύλλια κάνναβης, ύψους -100- έως -150- εκατοστών, που καλλιεργούσε.
Επίσης, κατασχέθηκαν -5,40- γραμμάρια ακατέργαστης κάνναβης.
Ο συλληφθείς θα οδηγηθεί στον κ. Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Άρτας.
Απολογισμός Οδικής Ασφάλειας για τονΙούνιο 2025 στην Ήπειρο
Με στόχο τη διαρκή ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών στα ζητήματα οδικής ασφάλειας, δημοσιοποιούνται συγκεντρωτικά-συγκριτικά στοιχεία που αφορούν τροχαία ατυχήματα και παραβάσεις για τονΙούνιο του 2025, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.
α. Τροχαία Ατυχήματα
Στην εδαφική αρμοδιότητα της Ηπείρου, σημειώθηκαν –8-τροχαία ατυχήματα (έναντι -12-το 2024). Ειδικότερα, σημειώθηκαν:
- -1- θανατηφόροτροχαίο (έναντι -3- το 2024)
- κανέναατύχημα μεσοβαρό τραυματισμό ατόμου (όπως και το2024)
- -7-τροχαία ατυχήματα με ελαφρύ τραυματισμό ατόμου (έναντι -9- το 2024).
Από τα τροχαία ατυχήματα που συνέβησαν σε αστικές και αγροτικές περιοχές των νομών, καταγράφηκαν συνολικά -11-παθόντες (έναντι –18-το 2024). Ειδικότερα, καταγράφηκαν:
- -1-νεκρός(έναντι -3-το 2024)
- κανέναςσοβαρά τραυματίας(έναντι -1- το 2024
- -10- ελαφρά τραυματίες (έναντι -14- το 2024)
Τακυριότερα αίτια των τροχαίων ατυχημάτων – δυστυχημάτων, όπως προέκυψε από την αστυνομική τροχονομική έρευνα, ήταν:
- Μη ρύθμιση ταχύτητας ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες
β. Δράσεις τροχονομικής αστυνόμευσης
Για την πρόληψη των τροχαίων ατυχημάτων, πραγματοποιήθηκαν συστηματικοί έλεγχοι στο οδικό δίκτυο της Ηπείρου, οι οποίοι είχαν ως αποτέλεσμα να βεβαιωθούν συνολικά (7.218) παραβάσεις, από τις οποίες ξεχωρίζουν οι επικίνδυνες,καθώς οδηγούν ευθέως στο τροχαίο ατύχημα ή επηρεάζουν καθοριστικά το αποτέλεσμά του.
Συγκεκριμένα, βεβαιώθηκαν :
| – – – – – – – – – | 1.700 430 430 348 223 111 69 10 | για υπερβολική ταχύτητα για μη χρήση της ζώνης ασφαλείας κατά την οδήγηση για μη χρήση κράνους κατά την οδήγηση για κίνηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας/αντικανονικό προσπέρασμα/αντικανονικό ελιγμό για χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση για οδήγηση υπό την επίδραση οινοπνεύματος για παραβίαση ερυθρού σηματοδότη για φθαρμένα ελαστικά |
Σημειώνεται επίσης ότι τον προηγούμενο μήνα βεβαιώθηκαν (128)παραβάσεις για στέρηση άδειας ικανότητας οδήγησης, (78) παραβάσεις που αφορούν ανασφάλιστα οχήματα και (838) παραβάσεις επαγγελματικών οχημάτων.
ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ 