Ιστότοπος για τους Φιλιατες και οχι μονο- με νέα και παλιά, ειδήσεις και σχόλια, λαογραφικά και φωτογραφικά θέματα και την εφημεριδα μας ¨τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨ σε ηλεκτρονική μορφή

Archive for Σεπτεμβρίου, 2014

Η Πόβλα, ο σημερινός Αμπελώνας


Η Πόβλα, ο σημερινός Αμπελώνας, βρίσκεται εκεί που ξεκινάει η Ελλάδα, στα Ελληνοαλβανικά σύνορα.

Απέχει από τα Γιάννενα, μέσω Βροσίνας-Λίστας, 85 χλμ. και από την Ηγουμενίτσα 40 χλμ.
Όποια αρτηρία κι αν ακολουθήσεις, η διαδρομή είναι μαγευτική με εναλλασσόμενες εικόνες από ρεματιές, πλατάνια και βράχια. Κάποια κατολίσθηση του εδάφους, αρκετούς αιώνες πριν, υποχρέωσε τους κατοίκους να εγκατασταθούν στη σημερινή τοποθεσία, από τον Αϊ Γιώρη στα Παλιοχώραφα που ήταν αρχικά.
Είναι γραφικό χωριό, χτισμένο αμφιθεατρικά, με κατοίκους χαρακτηριστικά αγαπημένους μεταξύ τους.
Το φαράγγι του Γκόζιακα είναι απομεινάρι μεγάλων γεωλογικών μεταβολών. Χωρίζει δυο βουνά, την Ταβέρα και τη Σταρόδα, με θεόρατα βράχια και σπηλιές απ’ τις δυο μεριές. Ανάμεσά τους κυλάει ορμητικά το ποτάμι Ξάνθος ή Παύλα σαν να βιάζεται να βγει από τ’ ασφυκτικά στενά.
Στις σπηλιές του φαραγγιού έβρισκαν καταφύγιο οι διωκόμενοι χωριανοί από εχθρικές επιδρομές ως την Ιταλογερμανική κατοχή.
Τα τοπωνύμια φανερώνουν ότι πολλοί κατακτητές πέρασαν απ’ εκεί, λαφυραγωγώντας και καταστρέφοντας τον τόπο: Βάνδαλοι, Γότθοι, Σλάβοι, Σέρβοι, Οθωμανοί και τελευταία Ιταλογερμανοί με τους συνεργάτες τους Αλβανοτσάμηδες.
Όλες τις επιδρομές οι κάτοικοι τις πλήρωσαν με θύματα, διότι δεν έμειναν έξω από κανένα αγώνα υπεράσπισης της πατρίδας.

Παρ’ όλες τις επιδρομές που τυράννησαν την περιοχή, δεν μιλούσαν στην Πόβλα ή στα χωριά της Μουργκάνας, άλλη γλώσσα από την Ελληνική.
Το εκκλησάκι του Πατρο-Κοσμά, στην είσοδο του χωριού θυμίζει το πέρασμά του και τις διδαχές του όπως «τις περισσευούμενες εκκλησιές σχολειά να τις φτιάξετε!…»
Σταθμός στην Ιστορία του χωριού είναι το χτίσιμο του τοξωτού γεφυριού της Γκρίκας (1798), που ολοκληρώθηκε με εράνους μεταξύ του χωριών Τσαμαντά, Λιντίζδας και Πόβλας.
Το άγονο έδαφος, μόνο με τον αγώνα και το πείσμα των καλλιεργητών να κρατηθούν στον τόπο τους, έδινε λίγους καρπούς. Κι αφού είδαν ότι τα προϊόντα τους δεν έφευγαν για τις αγορές του κόσμου, έφυγαν οι ίδιοι για την ξενιτιά.
Εκεί εργάστηκαν, διακρίθηκαν και πρόκοψαν, χωρίς να ξεχάσουν το χωριό τους.
Φωτεινό παράδειγμα αληθινού Ευεργέτη, που διέθεσε τον κόπο της ζωής του, είναι η περίπτωση του ξενιτεμένου τέκνου της Σπύρου Σταύρου Τσίγκου (1896 – 1982). Ξόδεψε εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια, για ν’ αλλάξει την όψη του χωριού και την ποιότητα ζωής των συγχωριανών του. Γι’ αυτό και η προτομή του στέκεται τιμητικά στο μεσοχώρι. Άλλη προτομή στο χωριό είναι του Μητροπολίτη Ναθαναήλ, δις Τοποτηρητή του Οικουμενικού Θρόνου (1894 και 1907) και το άγαλμα του «Στρατιώτη» έργο του Μιχαήλ Τόμπρου.
Το πανηγύρι του χωριού είναι στις 26 Ιουλίου, της Αγ. Παρασκευής, που θεωρείται από παλιά μέρα συνάντησης των ξενιτεμένων χωριανών. Δεύτερη ευκαιρία επικοινωνίας είναι στις 11 Αυγούστου, του Αγ. Σπυρίδωνα.
Όλες τις εποχές αξίζει μια περιήγηση στην περιοχή μας, που είναι ιδιαίτερου κάλλους. Προσφέρεται για αναψυχή, κυνήγι και ορειβασία. Οι καλύτερες διαδρομές, που μέρος τους καλύπτεται με αυτοκίνητο για όσους θέλουν λιγότερη πεζοπορία είναι :
– Από τα Τρία Δέντρα ως το φυλάκιο Λημέρι (σύνορα) με απέραντη θέα προς τις δύο χώρες (90 λεπτά).
– Από την Αγ. Παρασκευή (εναλλακτικά περίπου δίωρες πορείες): α) Γεφύρι – φαράγγι Γκόζιακα -Τσαμαντάς, β) Γεφύρι – Σταρόδα – Γράβα του Γκάτζιου – Τσαμαντάς, γ) Γεφύρι, ποτάμι – ποτάμι ως τα ελληνοαλβανικά σύνορα (Παναγία Ρίπεσης)

Αναγκαία ενημέρωση:
α) Σε ομαδική προσέλευση επισκεπτών υπάρχει δυσκολία για εστίαση και β) στους σχεδιασμούς των χωριανών είναι η δημιουργία ξενώνα.

Σπύρος Αθ. Μάνος (2008) Από το www.mourgana.gr

Advertisements

για τους υπεύθυνους του Δήμου Φιλιατών…


1ρρρρρρρρρρρρρρρρρ

Τα κανάλια ¨Ε¨ και TV ΗΠΕΙΡΟΣ δεν πιάνουν πλέον, απο τότε που ανέλαβε η δημοτική σας αρχή- που οφείλεται; (και μη μου πείτε οτι στη Γουμενίτσα τα βλέπεται…)

Επίσης, η περιοχή Δάφνης (Τζούμα) δεν έχει πρόσβασει στο ιντερνετ- ποτέ δεν είχε. Είναι κρίμα κι αδικο να μη ενδιαφέρεται κανείς τόσα χρόνια…

Απο την παρέλαση στο Φιλιάτι πριν ΄40 χρόνια…


Φαίνεται κάναμε καλή αρχή με τις επετειάκες φωτογραφίες κι έρχονται νεότερες…

ΣΚΟΥΤΕΡΗΣ ΜΑΚΗΣ

κουιζ! ποιός είναι ο παραστάτης;

Έρχετ’ η ανάπτυξη…


(Σχόλιο και φωτογραφίες απο τα ¨πολυκαταστήματα¨της Κοκκινιάς του φίλου Γιαν. Παπ. στο fb.) Το σχόλιο πιστεύω εκφράζει όλο τον κόσμο της περιοχής μας της φτωχότερης περιοχής της Ελλάδας και της Ευρώπης). Παράλληλα, αυτές τις μέρες λύσιαξαν διάφοροι κρατικοί φορείς- που παίρνουν εντολές- για διάφορους ελέγχους… προιόντα της ανάπτυξης. Παράδειγμα, στο Φιλιάτι, τα βράδυα επικρατεί ¨άκρα του τάφου σιωπή¨, γιατί το Α.Τ. Φιλιατών έχει μηχάνημα που μετράει την ηχορύπανση… Μέχρι και τα σκυλιά το μυρίστηκαν και έπαψαν να αλυχτάνε… ΟΥΣΤ, γενικώς!!!

ΤΑ ΤΡΙΑ ΚΑΦΕΝΕΙΑ-ΜΠΑΚΑΛΙΚΑ- ΠΟΥ ΚΡΑΤΑΝΕ ΖΩΝΤΑΝΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ.ΕΚΕΙ ΨΑΧΝΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΗΝ ΦΟΡΟΔΙΑΦΥΓΗ. ΝΤΡΟΠΗ ΤΟΥΣ.ΑΙΣΧΟΣ….

ΚΟΚΙΝΙΑ ΚΑΦΕ 1ΚΟΚΙΝΙΑ ΚΑΦΕ 2ΚΟΚΙΝΙΑ ΚΑΦΕ 3

Τα πολιτικά πρωτοσέλιδα της Δευτέρας (29 Σεπτεμβρίου 2014)


Olympia.gr

πολ1Διαβάστε τα πολιτικά πρωτοσέλιδα της Δευτέρας, 29 Σεπτεμβρίου.

Δείτε την αρχική δημοσίευση 6 επιπλέον λέξεις

Τα αθλητικά πρωτοσέλιδα της Δευτέρας (29 Σεπτεμβρίου 2014)


Olympia.gr

αθ1Διαβάστε τα αθλητικά πρωτοσέλιδα της Δευτέρας, 29 Σεπτεμβρίου.

Δείτε την αρχική δημοσίευση 6 επιπλέον λέξεις

Η ιστορία της μονής Γηρομερίου στη Μουργκάνα


ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ
[Ένθετο εφημερίδας «Ελεύθερος Τύπος»]

Μονή Γηρομερίου

Είναι από τα παλαιότερα και ένα από τα λίγα εν ενεργεία μοναστήρια στην Ηπειρο. Η Ιερά Πατριαρχική Σταυροπηγιακή Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Γηρομερίου είναι χτισμένη σε υψόμετρο 300 μέτρων στη δυτική πλαγιά του όρους Φαρμακοβούνι στους Φιλιάτες της Θεσπρωτίας.
Η ιστορία της μονής είναι απόλυτα συνδεδεμένη με την περιοχή, η οποία κατά το παρελθόν δοκιμάστηκε από την εκεί παρουσία των Τσάμηδων αλλά και τη βαρβαρότητα που έδειχναν κατά καιρούς και με διάφορες αφορμές οι Τούρκοι.

γιρομερι
Η σπουδαιότητα του μοναστηριού οφείλεται και στον ιδρυτή του, τον Όσιο Νείλο τον επονομασθέντα και «ηγιασμένο». Ο Οσιος Νείλος καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη και ήταν ανιψιός του αυτοκράτορα Θεοδώρου Λασκάρεως της Νίκαιας. Κατά πάσα πιθανότητα γεννήθηκε στη Νίκαια κατά το 1228. Εγινε μοναχός, έλαβε το όνομα Νείλος και επισκέφτηκε τους Αγίους Τόπους. Οταν επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, ο αυτοκράτορας Μιχαήλ προσπαθούσε να προχωρήσει στην ένωση των δύο Εκκλησιών, με πάρα πολλούς, μεταξύ των οποίων και ο Νείλος, να αντιδρούν.

Ο Μιχαήλ, για να τον τιμωρήσει, τον έβαλε σε μία βάρκα μαζί με έναν άλλο συνοδοιπόρο του μοναχό και τους εγκατέλειψε στη θάλασσα. Επειτα από 40 ημέρες βγήκαν σε άθλια κατάσταση στο Αγιον Ορος, πιθανόν στη Μονή Ιβήρων. Μετά τρία χρόνια και αφού είχε ηρεμήσει η κατάσταση, ο Νείλος επέστρεψε με τιμές στην Πόλη. Στη συνέχεια, πήγε και πάλι στους Αγίους Τόπους και έπειτα από χρόνια περιπλανήθηκε στην Κύπρο, στη Ρόδο, στην Πελοπόννησο και την Κέρκυρα, για να καταλήξει στα ηπειρωτικά παράλια.

Βρέθηκε κοντά στην αρχαία πόλη Ωρικόν στον κόλπο της Αυλώνας. Εδώ έχτισε ένα κελί, αλλά δεν έμεινε πολύ. Οι κάτοικοι της Θεσπρωτίας τον κάλεσαν να τους επισκεφτεί και έτσι κατέληξε στην περιοχή Γηρομερίου, όπου υπήρχαν ερημικά ασκητήρια αναχωρητών από παλαιότερες εποχές μέσα σε βράχους. Εγκαταστάθηκε σε ένα από αυτά, η φήμη όμως που απέκτησε λόγω της ζωής του δεν τον άφησε να ησυχάσει, αφού χιλιάδες πιστοί από όλη την περιοχή έφταναν στο κελί του για να πάρουν ευλογία και συμβουλές. Μετά τα ασκηταριά, η παράδοση θέλει να εμφανίζεται στο όραμά του η Παναγία και να τον παροτρύνει να χτίσει μοναστήρι στο σημείο όπου κάθε βράδυ έβλεπαν, ντόπιοι και ασκητές, να καίει ένα φως. Κινήθηκαν προς τα εκεί, όπου βρήκαν την εικόνα της Παναγίας, και άρχισαν να χτίζουν το μοναστήρι.

Ο Οσιος Νείλος πέθανε στις 2 Ιανουαρίου του 1324 αφήνοντας πίσω του ένα σημαντικό έργο και μια διαθήκη, αντίγραφο της οποίας σώζεται.
Το λείψανό του ενταφιάστηκε λίγο πιο πάνω από τη σημερινή μονή.

Πάντως, πριν από την ανοικοδόμηση από τον Νείλο, εδώ υπήρχε μοναστήρι το οποίο χτίστηκε κατά τον 7ο αιώνα από τον αυτοκράτορα Ηράκλειτο. Η παλαιά μονή πιθανόν να καταστράφηκε την περίοδο της Εικονομαχίας. Δεν αποκλείεται επίσης εδώ να υπήρχε ειδωλολατρικός ναός, ο οποίος μετετράπη στην πορεία σε χριστιανικό.

Η μονή, ως σταυροπηγιακή, υπαγόταν στο Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης. Κατά το 16ο αιώνα ζει μοναδικές στιγμές ακμής. Ο πρωτονοτάριος του Πατριαρχείου Θεοδόσιος Ζυγομαλάς σε έκθεσή του το 1578 για τα μοναστήρια της περιοχής αναφέρει ότι στη Μονή Γηρομερίου εγκαταβιούσαν 300 μοναχοί, ενώ σε όλα τα άλλα μοναστήρια της Ηπείρου ζούσαν συνολικά 300 μοναχοί.
Τότε, το 1568, η μονή ανακαινίστηκε με χρήματα του ηγεμόνα της Ουγγροβλαχίας Οξιώτη ή Αξιώτη, ο οποίος καταγόταν από την Πωγωνιανή. Την ίδια περίοδο οι ηγεμόνες της Βλαχίας το στήριζαν οικονομικά, ενώ δωρεές έκανε και ο Αλέξανδρος Υψηλάντης.
Στην πορεία η μονή γίνεται το κέντρο της Εξαρχίας Γηρομερίου, στην οποία ανήκουν τουλάχιστον 12 χωριά της περιοχής.

Κατά το 18ο αιώνα, η κάθοδος «αλβανικών ορδών» στη Θεσπρωτία αναγκάζει τους κατοίκους πολλών χωριών να τα εγκαταλείψουν. Η μονή κινδύνευε και αυτή, αλλά ο επίσκοπος Βουθρωτού και Γλυκέως Παΐσιος την αναδιοργάνωσε. Η περίοδος όμως παραμένει δύσκολη, καθώς οι κάτοικοι πολλών χωριών εξισλαμίστηκαν με τη βία.

Τότε εμφανίστηκε ο Κοσμάς ο Αιτωλός, ο οποίος στις 16 Απριλίου του 1775 έφτασε στο χώρο της μονής, όπου έγινε η μεγαλύτερη συγκέντρωση πιστών, περίπου 11.000 άτομα.
Η μονή, πέρα από την ιστορία της, έχει σπάνιες τοιχογραφίες που ανήκουν στην Κρητική Σχολή με επιρροές από τη σχολή της Βορειοδυτικής Ελλάδος.

Παρά την αίγλη της όμως, ακόμη και πριν από κάποια χρόνια, ήταν έντονη η εικόνα της εγκατάλειψης. Τελικά ανακαινίστηκε και σήμερα ζουν εδώ τρεις μοναχοί που την κρατούν ζωντανή.
Εκτός από τις σπάνιες εικόνες και τα άλλα κειμήλια, εδώ υπάρχουν τα λείψανα των Αγίων Γεωργίου του Τροπαιοφόρου, Παντελεήμονος, Αυξεντίου, Φωτεινής της Σαμαρείτιδος, Τρύφωνος Βονιφατίου, Φωτίου, Στεφάνου πρωτομάρτυρος, Αναστασίας Φαρμακολύτριας κ.ά. Σημαντική είναι η εικόνα της Παναγίας της Ελεούσης, που επονομάστηκε και Δακρυρροούσα.

Μεγάλη ήταν η προσφορά της μονής στην περιοχή, αφού συντηρούσε σχολείο στους Φιλιάτες, δημοτικό και παρθεναγωγείο στο Γηρομέρι και σε πολλά χωριά.
Από το 13ο αιώνα λειτουργούσε σχολή γραμμάτων.

απο την ιστοσελίδα: Κεφαλοχωρι (Γλούστα) Φιλιατών- Θεσπρωτίας

Ετικετοσύννεφο

Αρέσει σε %d bloggers: