ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Epirus MediaΑυγούστου 09, 2025

Του π. Ηλία Μάκου

Αυτό τον καιρό παντού από την μια άκρη της χώρας έως την άλλη γίνονται πανηγύρια. Παρ’ ότι οι τοπικοί σύλλογοι αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα και φυτοζωούν, εν’ τούτοις δεν παραλείπουν τα πανηγύρια.

Και παρά τις πολλές καταγγελίες, ειδικά φέτος, στην Αστυνομία για παραβίαση του ωραρίου κοινής ησυχίας  και συλλήψεις υπευθύνων των συλλόγων, τα όργανα λαλούν σε προαύλια ναών και εξωκκλησιών, αλλά και σε πλατείες και σε αυλές σχολείων.

Η δημοτική μουσική και οι χοροί εκφράζουν μία στάση ζωής, έναν τρόπο ανταμώματος κι επικοινωνίας κι έναν ολόκληρο πολιτισμό.

Και είναι ασφαλώς άξιοι επαίνων οι σύλλογοι εκείνοι, και οι κάτοικοι, που μοχθούν για την οργάνωση των πανηγυριών. Γιατί δημιουργούν ένα ευρύτερο πολιτιστικό κλίμα, που περιλαμβάνει ήθη και έθιμα του παλιού καιρού.

Πρόκειται για παραδοσιακά γλέντια, των οποίων, βέβαια, τα τελευταία χρόνια έχει ξεθωριάσει η παραδοσιακή μορφή τους και είναι και αυτό μια αιτία, που παρακμάζουν ως προς το περιεχόμενό τους.

Δεν υπάρχει Έλληνας, που να μην έχει βιωματική εμπειρία από τα πανηγύρια.

Και αποτελούν θεσμό, όχι μόνο πολιτιστικό, αλλά και θρησκευτικό, αφού γίνονται για να τιμηθεί η μνήμη του αγίου, στον οποίο είναι αφιερωμένος ο ναός ή το εξωκλήσι της περιοχής.

Είναι μια καλή ευκαιρία για ανανέωση, μέσα από την επιστροφή στις ρίζες και από τις μυρωδιές της όμορφης φύσης.

Μια ευκαιρία για εκτόνωση, μέσα από το φαγοπότι, το χορό και το τραγούδι. Μια ευκαιρία για επικοινωνία, μέσα από τη συνάντηση με τους άλλους.

Κυρίως, όμως, μια ευκαιρία για πνευματική ανάταση, μέσα από τη ζωή του εορταζόμενου αγίου.

Και όπως λέει το τραγούδι, «να μας έχει ο Θεός γερούς, πάντα ν’ ανταμώνουμε και να ξεφαντώνουμε με χορούς κυκλωτικούς…».

Δυστυχώς, όμως, σε αντίθεση με τα παλαιότερα χρόνια, όπου ήταν άλλα τα ήθη, άλλα τα έθιμα, άλλοι οι άνθρωποι, αγνοούμε σήμερα την πνευματική διάσταση των πανηγυριών και περιοριζόμαστε να τα βλέπουμε και να τα ζούμε απλά ως μια κοινωνική εκδήλωση.

Γι’ αυτό δεν πηγαίνουμε στις ακολουθίες να λειτουργηθούμε, αλλά συμμετέχουμε μόνο στο γλέντι.

Με αυτή την επιλογή, όμως, δεν γεμίζει η ψυχή. Μπορεί στιγμιαία να περάσουμε ευχάριστα, αλλά το ψυχικό κενό δεν καλύπτεται.

Αν το πανηγύρι δεν ήταν μόνο ένα μουσικοχορευτικό γεγονός ή ένα τραπέζωμα με κρέατα, αλλά ακούγαμε παράλληλα και τις μελωδίες του Θεού, θα κλείναμε έξω τις φροντίδες του εγώ, το πολύβουο θόρυβο της καθημερινότητας.

Και θα νιώθαμε ότι οι ώρες του πανηγυριού έχουν προσωπικό χαρακτήρα, επηρεάζουν δημιουργικά το μέσα μας κόσμου και μας φέρνουν μια αληθινά χαρούμενη αύρα. Μας ξαναγεννούν το πνεύμα, τη σκέψη και την καρδιά.

Ας κάνουμε τα πανηγύρια του τόπου μας, πανηγύρι της καρδιάς μας.

Και να μη ξεχνάμε ότι και τα πανηγύρια στη γνήσια έκφρασή τους δείχνουν ότι οι αξίες και οι παραδόσεις μας είναι η ζήση μας.

Και απλώνεται σ’ αυτά, κόντρα στην αναισθησία, το ανθρώπινο αίσθημα, που για όποιον το νιώθει είναι ανεκτίμητος θησαυρός.

Έτσι τα πανηγύρια, όταν νοηματοδοτηθούν και πνευματικά, μπορούν να μας ζεστάνουν την καρδιά και να τη στολίσουν με όμορφα και πλουμιστά στολίδια.

Και αλίμονο μας αν δεν θέλουμε ό,τι βοηθάει να διατηρηθούν ή να ξεφυτρώσουν ατίμητα διαμάντια μέσα μας και τον τρόπο ζωής μας τον αλλάζουμε με ξενόφερτες συνήθειες, που δεν έχουν σχέση με το ήθος μας.

Τα παραδοσιακά πανηγύρια, με την ψυχική έκσταση, που δημιουργούν, φανερώνουν και αυτά ότι ο άνθρωπος είναι πλασμένος να νιώθειο όχι μόνο ότι είναι στα μέτρα του και στις δυνάμεις του, αλλά και ό,τι είναι έξω απ΄ όσο φτάνει το μάτι του και απ’ όσο αισθάνεται η καρδιά του.

«Άκουγες «κάλπικη λίρα», γελούσες, αυτά δεν γίνονται στη ζωή, μόνο σε έργα, τόσο λάθος, διαψεύτηκες, όπως πολλοί άλλοι, την περιεργάστηκες στο μυαλό σου, ίσως και να την έχασες/ ο χρόνος κι ο τόπος αλλάζει, με πρωταγωνιστές, περισσότερους απ’ ότι φαίνονται στο πανί, να αλλάζουν συνεχώς, να προσαρμόζονται στους ρόλους, να αδικούνται/ σ’ένα έργο ζωής, που έρχεται στα νιάτα, δίνεται στα χρόνια, απλώνεται ή χάνεται, με ήρωες και θεατές να γίνονται ένα, τη μια εγώ την άλλη εσύ/ χαμόγελα, σκέψεις, αγάπες, πίκρες, δράματα, ψυχρότητα, αμηχανία, παραδείγματα κάλπικης λίρας βρίσκουν περάσματα, επανέρχονται.» Γιάννης Βέλλης

«Όλα κινούνται γύρω σου, επιστρέφουν, ασχολούνται, ευελπιστούν για κάτι, μετά χάνονται όπως ήρθαν/ αδιάφορα, εσύ επιμένεις να σκέφτεσαι εκείνη, όπως τότε, όταν έκανες τα πάντα να τη γνωρίσεις/ μετά, αφήνεσαι σε μερικές λέξεις, τους μιλάς όσο κάνουν πως σε ακούνε, ξεχνάς.» Γιάννης Βέλλης

«Έχεις παγιδευτεί, στα πριν και τα μετά, αναρωτιέσαι τι αξίζει και τι χάνεται/ επισκέπτεσαι, τον κήπο των ονείρων σου, όσο χαράζεις τα αδιέξοδα, με αγωνία.» Γιάννης Βέλλης

«Σκοτώνουμε τα συναισθήματα, ντύνουμε τα πρόσωπα με ψεύτικα χαμόγελα, μιλάμε για όλα, μετά ξεχνιόμαστε.» Γιάννης Βέλλης

Τρείς ιστορικές αναφορές για τους Φιλιάτες

           «ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ  ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΤΣΑΜΟΥΡΙΑΣ

                       ήτοι της Θεσπρωτίας και Κεστρίνης»

(μια εργασία του Χριστόδουλου Βαξοβάνου- Σιδερίτη δάσκαλου στο Φιλιάτι- την οποία είχε υποβάλει στον «φιλεκπαιδευτικό σύλλογο Φιλιατών η αγάπη» -στην Πόλη το 1896 και ο σύλλογος την βράβευσε. Είναι η πρώτη πραγματεία γραμμένη από Έλληνα, κάτοικο της πόλης και δάσκαλο που περιέχει στοιχεία για τους Φιλιάτες. Αναδημοσιεύουμε το κεφάλαιο για τους Φιλιάτες, το οποίο αποτελεί μια σημαντική ιστορική πηγή, για την πόλη και περιοχή (κρατήσαμε την γλώσσα και προσπαθήσαμε την ορθογραφία- την εργασία έφερε στο φώς ο Μιχ. Πασιάκος).

«… Πόλις Φιλιάται. Κείται επί θέσεως ελευθέρας και πετρώδους κατά τα δυο τρίτα αυτής. Κατοικείται υπό 200 περίπου οικογενειών οθωμανικών αλβανοφώνων και υπό 100 οικογενειών χριστιανικών μετοικισθεισών εκ των πέριξ, εξ ων τα 2/3 γύφτοι, και λαλουσών την ελληνικήν και την αλβανικήν, ενίων δε και την βλαχικήν, ως καταγομένων εκ των Καλαρρυτών.

   Εκ των δυο τζαμιών το αρχαιότερο κείται εν τω μέσω της αγοράς και έχει άνω της εισόδου του επί πλακός γεγλυμένης τουρκιστί χρονολογία, εξ ης εξάγεται ότι τούτο αριθμεί ύπαρξιν δυο αιώνας. Έχει μιαν εκκλησίαν εις την Ν.Α αυτής ακραν, ιδρυθείσαν το πρώτον τη ακαμάτι φροντίδι και προσπαθεία εν μέσω πολλών δυσχερειών του αοιδίμου πατριαρχικού εξάρχου και Ηγουμένου Γηρομερίου Αρχιμανδρίτου κ. Παρθενίου του εκ Πωγωνίου δια κοινής συνεισφοράς των χριστιανών εν έτει 1876. Έχει η πόλις Ελλ. Σχολήν συντηρουμένη εκ του ετησίου επιδόματος του κληροδοτηθέντος αυτή δια της διαθήκης αυτού  υπό του μεγάλου του έθνους ευεργέτου αοιδίμου Κων.Ζάππα, συνισταμένου εκ 50 λιρών οθωμανικών.

   Η αγορά κειμένη εν τω μέσω περίπου της πόλεως σύγκειται εξ 87 εργαστηρίων και πέντε ξενώνων (Χανιών).  Δια μέσου της αγοράς διέρχεται η από Σαγιάδος εις Ιωάννινα άγουσα. Η πόλις είναι έδρα ομωνύμου υποδιοικήσεως / Καζάς Φιλιατών/ περιλαμβανούσης 66 χωρία, ων τα μεν 43 καθαρώς χριστιανικά, τα δε 21 οθωμανικά και τα 2 μικτά, και ων ο πληθυσμός, κατά την γενικήν απογραφήν, ανέρχεται εις 25.089 ψυχάς, υπερεχούσας των αρρένων από τας των θηλέων κατά 14 τοις 100.

   Το όνομα της πόλεως ετυμολογείται εκ του ονόματος του πρώτου οικιστού αυτής Φίλιου/ Φίλιππου/, περί του οποίου εκ παραδόσεως αυτοχθόνων κατοίκων οθωμανών ιστορούνται τα εξής:

   Φίλιος τις, την τέχνην χαλκεύς, εκ του ερειπωμένου ήδη χωρίου Σκαρπάταις, όπερ εκείτο βορειοανατολικώς των Φιλιατών εν τέταρτον ώρας μακράν, μετοικισθείς οικογενειακώς ενταύθα έκτισε πρώτος οικίαν επί κορυφής λοφίσκου  διασωζομένην εν μέρει και άχρι της σήμερον υπό το όνομα κούλα του Φίλιου, και ανήκουσαν εις την οικογένειαν Χατζή Οσμάνη της συνοικίας των κασιμάτων.

    Μετά τούτο οθωμανός τις Κασίμης τούνομα, μετανάστης και ούτος, μετά της γυναικός και ενός ανεψιού του έκ τινος χωρίου κειμένου παρά τας Σέρρας της Μακεδονίας, εγκαταστάς ενταύθα υπεχρέωσε βραδύτερον τον Φίλιον και έδωκεν ούτος εις αυτόν γυναίκα την θυγατέρα αυτού, εξ ης ο Κασίμης γέννησε πολλά τέκνα. Οι απόγονοι του Κασίμη τούτου καλούνται κασιμάται, και αποτελούσιν έτι και νυν το πλείστον του αριθμού των οθωμανών κατοίκων της πόλεως.

   Μετά τον Κασίμην εγκατέστη ενταύθα μεθ’ ου πολύ και Χότζιας εκ του Γκρικοχωρίου, μετανάστης και ούτος εξ Αραβίας ή Παλαιστίνης. Ό Χότζιας ούτος έσχεν εν Γκρικοχωρίω αθεμίτους σχέσεις προς τινά σύζυγον ισχυρού οθωμανού, Του οθωμανού τούτου ζητούντος εκδίκισην δια την γενομένην αυτώ ατιμίαν, ο Χότζας κατέφυγεν εις τινά οθωμανόν του χωρίου Καλμπάκι, τον Χατζή Μπαπά ονόματι, ο δε Χατζής μη δυνάμενος να χορηγήση αυτώ καταφύγιον, απέστειλε αυτόν προς τον Κασίμην εν Φιλιάταις, ως ισχυρόν και δυνάμενον να τον υπερασπισθή. Ο Κασίμης δεξάμενος τον Χότζιαν έδωκε αυτώ προς συντήρησιν μέρος ιδιοκτησίας. Ο Χότζιας εγένετο οικογενειάρχης πολυμελούς οικογενείας οι δε δυο υιοί του Ντέμης και Σέϊκος εγένοντο πάτρωνες και φύλαρχοι δυο αντιμαχόμενων φατριών υπό ονόματα Ντεμάτες και Σεϊκάτες. Αι φατρίαι αύται, ισχυραί εξ ίσου, υπήρξαν προς αλλήλας πολέμιαι και πολλούς πολέμους καθ’ αλλήλων συνεκρότησαν άχρι του 1850. Εξασκούσαν δε εξ ίσου, επιρροήν εφ’ όλης της τσιαμουριάς, και  πέρα ακόμη ταύτης, έχουσι σχηματίση δυο αντικρουομένας μερίδας, ούτως ώστε δεν υπήρχε χωρίον εν τσιαμουριά μη όν διηρημένον εις δυο διακεκριμένας μερίδας άχρι και της σήμερον, υπό τα ονόματα Ντεμάτες και Σεϊκάτες.

    Εκ τούτων όθεν εξάγεται ότι η συνοίκησις Φιλιατών προ δυο αιώνων υφίσταται.

    Καθ’ άλλους, αυτός ο Φίλιος εγένετο αρνησίθρησκος μετά των οικίων του  και εξ αυτού κατάγονται οι Κασιμάτες, υπό δε τούτων επροστατεύθη ο ανωτέρω ιστορούμενος Χότζιας.

    Ο Φίλιος είχε και αδελφόν ονόματι Μιχαήλ. Ούτως αποχωρισθείς του Φίλιου εγένετο συνοικιστής άλλης κωμοπόλεως καλουμένης έτι και νυν Μιχάλιαρη, εκ του ονόματος του συνοικιστού αυτής, ήτις κείται ημισείαν ώραν από των Φιλιατών μεσημβρινός και ήτις είναι ερειπωμένη εν αγνώστω χρόνω».

Το Λαογραφικό Μουσείο Φοινικίου Φιλιατών, ανοίγει ξανά σε μια βραδιά μνήμης και ζωής

https://allnews-epirus.blogspot.com/2025/08/10-08-2025.html

ΚΟΙΝΟ ΤΩΝ ΗΠΕΙΡΩΤΩΝ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Η κατάργηση των επερωτήσεων υπονομεύει τον θεσμικό ρόλο του Περιφερειακού Συμβουλίου.

Η κατάργηση των επερωτήσεων από τη λειτουργία του Περιφερειακού Συμβουλίου, όπως προβλέπεται από τον νέο πρότυπο κανονισμό λειτουργίας των Περιφερειακών Συμβουλίων που τέθηκε σε ισχύ με απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών τον Φεβρουάριο του 2025, αποτελεί σοβαρό πλήγμα για τη δημοκρατική λειτουργία ενός κορυφαίου θεσμικού οργάνου της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης.

Η Περιφερειακή Αρχή Ηπείρου αποφάσισε να θέσει σε εφαρμογή την κατάργηση των επερωτήσεων, υιοθετώντας πλήρως το περιοριστικό αυτό πλαίσιο, χωρίς καμία πρόβλεψη για θεσμική εξισορρόπηση ή προσαρμογή στις ανάγκες του τοπικού διαλόγου.

Οι επερωτήσεις δεν ήταν μια απλή διαδικαστική πρακτική. Αποτελούσαν το βασικό εργαλείο πολιτικού ελέγχου των εκλεγμένων περιφερειακών συμβούλων, μέσο διαφάνειας και ενημέρωσης της κοινωνίας για τις πράξεις και τις επιλογές της διοίκησης. Η κατάργησή τους περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες θεσμικής παρέμβασης της αντιπολίτευσης και αποδυναμώνει τη δημόσια συζήτηση εντός του Συμβουλίου.

Είναι εύκολο να ειπωθεί ότι «ο νόμος το επιβάλλει». Είναι, όμως, αυτή όλη η αλήθεια;

Ο κανονισμός λειτουργίας του Περιφερειακού Συμβουλίου μπορεί να τροποποιηθεί, με απόφαση του ίδιου του οργάνου, όπως προβλέπει ρητά το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Δεν πρόκειται, επομένως, για νομική αναγκαιότητα, αλλά για πολιτική επιλογή.

Γι’ αυτό και τίθεται το εύλογο ερώτημα:

Είναι αυτή η χρονική στιγμή τυχαία; Ή εντάσσεται σε μια γενικότερη τακτική περιορισμού του ρόλου της αντιπολίτευσης και αποφυγής θεσμικού ελέγχου;

Ως «Κοινό των Ηπειρωτών»:

• Ζητούμε άμεση συζήτηση και τροποποίηση του κανονισμού, ώστε να αποκατασταθεί η δυνατότητα άσκησης επερωτήσεων.
• Δηλώνουμε ότι θα συνεχίσουμε να καταθέτουμε ερωτήματα, συνυπογεγραμμένα από το σύνολο των συμβούλων της αντιπολίτευσης, με συνέπεια και επιμονή.

Οι πολίτες της Ηπείρου έχουν δικαίωμα στην αλήθεια και στη διαφάνεια.
Το Περιφερειακό Συμβούλιο οφείλει να λειτουργεί ως χώρος θεσμικού διαλόγου, ελέγχου και πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η Δημοκρατία προϋποθέτει έναν ενεργό, ουσιαστικό και σεβαστό ρόλο για την αντιπολίτευση.
Η πρόσφατη εξέλιξη εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση περιορισμού αυτού του ρόλου, τάση που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη ούτε να γίνει αποδεκτή.

Ως παράταξη, θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών, με σοβαρότητα, συνέπεια και ευθύνη απέναντι στους πολίτες της Ηπείρου.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
Σύλληψη ημεδαπού για οδήγηση υπό την επίδραση οινοπνεύματος	Συνελήφθη χθες (08-08-2025) το βράδυ στα Ιωάννινα από αστυνομικούς της Ο.Π.Κ.Ε. της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Ιωαννίνων ημεδαπός, διότι όπως προέκυψε κατά τον αστυνομικό έλεγχο, οδηγούσε Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο υπό την επίδραση οινοπνεύματος. Προανάκριση για την υπόθεση διενήργησε το Αστυνομικό Τμήμα Μετσόβου.

Συνελήφθη άμεσα ημεδαπός, που κατηγορείται για κλοπές στην Άρτα

Στην άμεση σύλληψη ημεδαπού προχώρησαν χθες (8-8-2025) τοπρωί αστυνομικοί του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Άρτας, σε βάρος του οποίου σχηματίστηκε δικογραφία για κλοπές και απόπειρα κλοπής.

Ειδικότερα, ύστερα από αναζητήσεις των αστυνομικών, εντόπισαν και συνέλαβαν τον κατηγορούμενο, καθώς νωρίτερα είχε εισέλθει διαδοχικά σε δύο καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος στην Άρτα, παραβιάζοντας τις κεντρικές εισόδους, από όπου αφαίρεσε συνολικά χρηματικό ποσό των -141,5- ευρώ.

Επιπλέον, όπως προέκυψε από την αστυνομική έρευνα, ο κατηγορούμενοςπαραβίασε και την είσοδο του Περιφερειακού Τμήματος Άρτας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού,από όπου όμως τελικά δεν αφαίρεσε κάτι.

Ο κατηγορούμενος οδηγήθηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Άρτας.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Θανατηφόρο τροχαίο

Χθες (08-08-2025) και περί ώρα 18:10΄, στο 49ο χιλιόμετρο τηςΕγνατίας Οδού (ρεύμα προς Ηγουμενίτσα), Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο που οδηγούσε 55χρονος ημεδαπός, με συνοδηγό 38χρονη ημεδαπή, εκτράπηκε της πορείας του και προσέκρουσε σε προστατευτικά κιγκλιδώματα, με αποτέλεσμα τον βαρύ τραυματισμό τους. Οι επιβαίνοντες διακομίσθηκαν στο Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, όπου λίγες ώρες αργότερα ο 55χρονος κατέληξε. Προανάκριση για τη διερεύνηση των συνθηκών του δυστυχήματος ενεργείται από το Τμήμα Τροχαίας Ιωαννίνων.

-6- συλλήψεις στην Ήπειρο την τελευταία εβδομάδαγια κατοχή ναρκωτικών

Έξι συνολικά άτομα, σε ισάριθμες περιπτώσεις, συνελήφθησαν την τελευταία εβδομάδα, στο πλαίσιο ελέγχων των υπηρεσιών της Γενικής Περιφερειακής Αστυνομικής Διεύθυνσης Ηπείρου, για την καταπολέμηση της διάδοσης των ναρκωτικών.

Ειδικότερα, συνελήφθησαν:

• -3- ημεδαποί στα Ιωάννινα,
• ημεδαπός στην Θεσπρωτία,
• ημεδαπός στην Πρέβεζα και
• αλλοδαπός στην Άρτα.

Στην κατοχή των συλληφθέντων βρέθηκαν και κατασχέθηκαν, κατά περίπτωση, μικροποσότητες ακατέργαστης κάνναβη, κατεργασμένης κάνναβης (σοκολάτα) και ναρκωτικά χάπια.

Οι σχηματισθείσες δικογραφίες υποβλήθηκαν στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές.

Το αυγό του φιδιού στο αυγό της ψόφιας αριστερής κλώσσας