ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

https://www.capital.gr/o-agis-beroutis-grafei/3960158/bgainei-i-europi-apo-ton-amuntiko-tis-lithargo/

https://www.iefimerida.gr/kosmos/poytin-katalipsi-pokrofsk-epityhia-gia-ti-rosia?utm_source=rss

https://www.iefimerida.gr/kosmos/koyba-21-paidia-kai-efiboi-30ekroys-dagkeioy-pyretoy?utm_source=rss

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ 8-15 ΥΓΡΑΣΙΑ 75% ΑΝΕΜΟΙ 4BF ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΙ

Του Αγίου Αντρέα χθες και είχα τηλέφωνο απ’ τον παλιό καθηγητή μου, των Αγγλικών. Τον ¨όσιο¨ Γιάννη Μπαραμπούτη & Τζόνη- καθηγητή Αγγλικών στο Φιλιάτι από το 1969 έως το 1975 περίπου. Είχε μια επέτειο και ήθελε να την μοιραστεί μαζί μου, να ναι καλά, μου έφτιαξε την βραδιά και άνοιξε το δικό μου κουτί των αναμνήσεων!                                            «Σαν σήμερα Γιώργο πριν 56 χρόνια ήρθα στους Φιλιάτες. Πήρα το λεωφορείο από τα Γιάννενα που χιόνιζε και μετά από 3.30 ώρες φθάσαμε στην Ηγουμενίτσα, αφού φάγαμε στο δρόμο. Καλά έκανε ο οδηγός και πήγαινε αργά, στα Γιάννενα είχε χιόνι και σε όλον τον δρόμο έβρεχε. Πήρα το λεωφορείο των 18.00 και μετά από μια σχεδόν ώρα επιτέλους αντίκρισα τους Φιλιάτες. Άλλο κλίμα, άλλος κόσμος. Με το που κατέβηκα από το λεωφορείο με ρώτησε ένας κύριος, στρατιωτικός είστε; Όχι του απάντησα καθηγητής. Ήταν ο συνάδελφος Τατσιόπουλος, με πήγε στο Ξενοδοχείο του Μάνθου και το βράδυ πήγαμε σε τραπέζι στο όμορφο εστιατόριο Δάλλα. Ήταν η γιορτή του συνάδελφου του Ανδρέα του Κοτά και είχαν μαζευτεί αρκετή συνάδελφοι, Ροβήθης, Μακατσώρης, Ντάγκας, Ζαγκελίδης, Τατσόπουλος, Κωστελέτος, Λευτεριώτης, Κουτσουρούμπας, Δημητρίου γυμναστής και άλλοι, από συναδέλφωσες ήταν η Τσιλήκη, Τριανταφύλλου, η Καϊταρτζή η γυμνάστρια. Περάσαμε ωραία την πρώτη μου μέρα, πρώτη μου βραδιά στους Φιλιάτες. Όπως ωραία πέρασαν και οι επόμενες μέρες, τα επόμενα χρόνια Να είστε καλά και ελπίζω να βρω την δύναμη να έρθω μια φορά ακόμη!

Ο Τζόνη ήταν εξαίρετος καθηγητής Αγγλικών, στο Φιλιάτι έγραψε ιστορία και στα μουσικά που τα έκανε από χόμπι- χορωδίες κλπ. Η φωτογραφία είναι από σχολική εκδήλωση στο παλιό Γήπεδο το 1970 και η αυτοσχέδια ορχήστρα των συμμαθητών, ξεκίνησε με την βοήθεια του Χαμπίμπη και την στήριξη του Τζόνη. Ο με αριθμό 1 είναι ο Γιάννης Μπαραμπούτης, 2. Λάκης Μίγκος με την κιθάρα, 3 ο Παντελής Μπέκιος- Ντέφι, 4 Σπύρος Τσέκας- κλαρίνο, 5 Γιώργος Κώτσης- Ακορντεόν 6 Δασκαλάκης- υποδιοικητής του 628τπ και πατέρας του συμμαθητή Αντώνη (από το τάγμα είχαν φέρει και μικροφωνική που την χειρίζονταν τα φανταράκια της φωτογραφίας). Κάτω από το 7 είναι ο Γιάννης Γκαρής, το 8 Σωτήρης Φλούδας και 9 ο αείμνηστος Τζοβάρας από τον Μούρτο- αδελφός της συμμαθήτριας Αλέκας!

Του ΠΟΛ ΜΑΝΤΕΛΟΥ

  Ήτανε γύρω στο 1951-53 που η πατρίδα είχε καλέσει στο στρατό τον γείτονα μου Παναγιώτη Νάστο (Γιώτη) και μαζί με αυτόν και τον φίλο Γρηγόρη Μεμμή (Γόρε). Και τους δυο τους στείλανε στο πόλεμο της Κορέας. Στο Φιλιάτι τον Γιώτη τον περίμενε η γυναίκα του με τα δυο μικρά παιδιά και η γριά μάννα του η Τάντω. Τον Γόρε τον περίμενε η σύζυγός του η Μάλιω που η κακομοίρα είχε πρόβλημα και στα δυο πόδια και κούτσαινε- παιδιά δεν είχανε. Κάποια μέρα επέστρεψαν από την Κορέα στην Αθήνα και πήγαν στο πόδι τους άλλοι. Στην επιστροφή λοιπόν τους περίμεναν και του υποδέχθηκαν με τιμές ηρώων, με μουσικές, με παράσημα και κάποια λίγα λεφτά. Σαν γύρισαν οι δυο δικοί μας στο Φιλιάτι, με τις αμερικάνικες στρατιωτικές στολές τις καλοκαιρινές που φορούσαν, με τα καρφιτσωμένα παράσημα, τα σκαρπίνια στα πόδια, το δίκοχο καπέλο, μας φάνταζαν σαν πρίγκιπες που βλέπαμε στο σινεμά.

Ο Γόρες με την Μάλιω του κάθε μέρα, επί ένα μήνα σχεδόν έρχονταν επίσκεψη στο Γιωτη- στον συμπολεμιστή του και γείτονα μου. Αφού έπιναν το καφεδάκι τους κι έτρωγαν το λουκούμι- κομμένο στη μέση γιατί ήταν ακριβό- άρχιζαν κι δυο τις ιστορίες για τις μέρες που πέρασαν στην Κορέα. Ο Γιώτης ήτανε τραυματισμένος, το έπαθα έλεγε όταν συνέλαβα 30 εχθρούς. Ήμουν καλά καμουφλαρισμένος και τους αιφνιδίασα, τους είπα mantso symena= αλτ δηλαδή, soun tourou= ψηλά τα χέρια, korakta= περπατάτε, kouma samita- sem sem= προχωράτε πειθαρχημένα σιγά σιγά. Αλλά μόλις κόντευα να φτάσω στη διοίκησή μας δέχτηκα πυρά από ελεύθερο σκοπευτή που ήταν πάνω σε δέντρο. Το αίμα μου έτρεχε αλλά δεν έχασα τη ψυχραιμία μου του έριξα χειροβομβίδα και ανατίναξα κι αυτόν και το δέντρο. Όταν έφτασα στη διοίκηση λιποθύμησα κι έκατσα 5 μήνες νοσοκομείο. Εμείς ακούγαμε με θαυμασμό και με το στόμα ανοικτό τις ιστορίες. Ο Γόρες μας είπε ότι «εγώ έλαβα μέρος σε πολλές επιχειρήσεις. Σε μια μάχη που είχε σκοτωθεί ο λοχαγός μας ανέλαβα εγώ. Μπήκα στο πολυβολείο που ήταν νεκροί οι δικοί μας και πήρα τον ασύρματο γαρ γαρ το χερούλι και ήρθα σε επαφή με την διοίκηση στο Ανόι (Γόρες καλεί Ανόι) και τους είπα εδώ έχουμε πολλές απώλειες κάτι πρέπει να γίνει. Και τότε μου είπανε αυτοί ότι θα βομβαρδίσουν (Ανόι καλεί Γόρε) κι εγώ τους είπα οκ βομβαρδίστε θα βρούμε τρόπο να προφυλαχτούμε (οκ Γόρες αλλάζει ντούφα). Τότε που τα έλεγαν πράγματι τους θαυμάζαμε και τους τιμούσαμε κι εμείς. Οι ιστορίες όμως τελειώνουν, όπως και όλα τα καλά. Έτσι κι δυο φίλοι μπήκαν στη βιοπάλη της ζωής και τον αγώνα της επιβίωσης. Μόνο κανα πειραχτήρι σαν τον Τάσιο Σιάτα τους θύμιζε καμιά φορά τα κατορθώματα, περισσότερο για να γελάσουμε κι όχι από κακία- Sem sem Γιώτη, Γόρες καλεί Ανόι και τέτοια. 

«Και τι περίμενες; να σταθεί κοντά σου; τόσοι οι ουρανοί παραμένουν αξόδευτοι, εσύ; μια τρικυμία στον χειμώνα/ στάσου στα βράχια τώρα, μέτρησε ορίζοντα, βλέπεις; δεν φτάνει το μέτρο σου, έτσι κι οι αποφάσεις των ανθρώπων/ σήμερα είναι, αύριο δεν είναι, πολλά αλλάζουν, μόνο τα πορτραίτα μένουν ακέραια, στολίζοντας κάποια φυλαγμένη φωτογραφία/ όπως τότε που έλεγες, πήγα στον πόλεμο και γύρισα, μετά σ’ έφαγε η ζωή, τα τρεχάματα, η αγωνία/ τίποτα δεν έμεινε όρθιο, ούτε η εικόνα σου στον καθρέφτη, ούτε ο δρόμος, ούτε η καρδιά σου.» Γιάννης Βέλλης

«Παράξενος δρόμος, παράξενη εποχή κι εσύ τόσο διαφορετικός, για να χωρέσεις στις ανοχές σου.» Γιάννης Βέλλης

«Πάλι ο δρόμος σε γύριζε στην Τροία, χρόνια μετά, όταν ξεχασμένη πια φωλιά έδινε σε άγρια ζώα και σκιές/ καταλάβαινες ότι δεν θα έβρισκες εκεί την Ελένη, ακόμα κι η ομορφιά της, ανάμνηση ζητούσε/ όμως εσύ ήσουν ποιητής και πάντα έλεγες για τον πόλεμο αυτό, στα μάτια της ωραίας Ελένης ήταν χαμένος.» Γιάννης Βέλλης

«Έτρεχε η πανσέληνος απόψε, όμορφη, ξεχωριστή μα ακόμα στη φωνή σου, στέκομαι και περιμένω.» Γιάννης Βέλλης

«Όσο και αν θέλουν να σβήσουν οι εικόνες, τα συναισθήματα πλαγιάζουν πάλι μαζί και σε ζητάνε, αδιέξοδο.» Γιάννης Βέλλης

«Οι στιγμές, αυτές οι στιγμές είναι που αξίζουν εκατομμύρια χρόνια και εσύ τι έχεις; αδιέξοδο.» Γιάννης Βέλλης

3.8.  Σχολεία & ιδρύματα προπολεμικά

 Νοσοκομείο Φιλιατών

Η ιδέα της ίδρυσης νοσοκομείου ήταν ένα όραμα του Πέτρου Μπέμπη- γιατρού και γερουσιαστή με καταγωγή του Τσαμαντά. Από το 1929 ο Μπέμπης ίδρυσε αδελφάτο και διοργάνωσε επιτροπή εράνων. 98Γ Προσωπικά ο ίδιος γύρισε όλη την Ελλάδα, Αμερική και Αίγυπτο με στόχο την συγκέντρωση χρημάτων για την ανέγερση του νοσοκομείου. Παράλληλα βοηθούσαν όλος ο κόσμο και οι κοινότητες. Στο δ.σ του αδελφάτου έμπαιναν πρόεδροι κοινοτήτων εκλεγμένοι στις εκλογές. Το 1932 οι κοινότητες της επαρχίας Φιλιατών εκλέξανε για νέο δ.σ. στο αδελφάτο τους  Χρ. Κουφάλα με 203 ψήφους, Μιλτιάδη Φραγκίσκο 103 και Μουσά Ντέμη.

Απόφαση ανοικοδόμησης νοσοκομείου. Την Τρίτην 18/1/1931 και ώρα 11.30 π.μ. συνήλθαν στο επαρχείο Θυάμιδος τα μέλη του κοινοτικού συμβουλίου, τα μέλη των εράνων του νοσοκομείου Φιλιατών και συμπολίτες. Στη σύσκεψη ο Μουφτής Φιλιατών Ζεκυργιά ενημέρωσε προφορικά και με επιστολή τους παριστάμενους ότι η επιτροπή του τεμένους πήρε απόφαση και: «παραχωρεί δωρεάν το κτήμα ¨Ζανέ Νίνα¨, που είναι ανατολικά της Αγίας Τριάδας- για την ίδρυση του νοσοκομείου».

Μετά πήρε τον λόγο ο γερουσιαστής  Πέτρος Μπέμπης και ευχαρίστησε την επιτροπή τεμένους για τη δωρεά. Στη συνέχεια ανέφερε ότι έφερε μαζί του από την Αθήνα την μελέτη και το σχεδιάγραμμα του νοσοκομείου και ανέφερε τις εξελίξεις, ότι η κυβέρνηση υποσχέθηκε 500.000 δρχ. σαν πρώτη αρωγή και ο υπουργός κ. Μαρής διαθέτει άμεσα  150.000 δρχ. Συνέχισε ο κ. Μπέμπης, πώς έχοντας στα χέρια 300.000 δρχ. των κοινοτήτων, 250.000 του φιλεκπαιδευτικού συλλόγου Γούστερ Μαςς¨ η Πρόοδος¨, καθώς και 150.000  της κυβέρνησης, σύνολο 700.000 δρχ. πρέπει άμεσα να προκηρυχτεί διαγωνισμός για τη τοιχοποιία του νοσοκομείου. Όλα έγιναν δεκτά με χαρά και μεγάλο ενθουσιασμό από όλους.

Ο διαγωνισμός έγινε στο τέλος του 1931, την τοιχοποιία  ανέλαβε ο εργολάβος Ιωάννης Κορδαλής. Την Κυριακή 14/2/1932 έγινε η εγκατάσταση του εργολάβου τοιχοποιίας του νοσοκομείου, παρουσία του Πέτρου Μπέμπη, της αρχιτέκτονα Κανελλοπούλου, του μηχανικού κοινοτήτων Γ. Μελιγκάνου κλπ. Επιβλέπων της εργασίας του διορίσθηκε ο Γεώργιος Τρουμπάτας. 99 Β η Γ

Το νοσοκομείο εγκαινιάστηκε το 1947- δείτε στο τέλος του 3^ου κεφαλαίου.