ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

https://www.iefimerida.gr/kosmos/kolombia-nekroi-kai-oi-15-epibainontes-se-syntribi-aeroskafoys?utm_source=rss

https://www.iefimerida.gr/kosmos/oykrania-treis-nekroi-epidromi-rosias-sti-zaporizia?utm_source=rss

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ 8-13 ΥΓΡΑΣΙΑ 85% ΑΝΕΜΟΙ 5BF ΔΥΤΙΚΟΙ

η παρακατω απ τη Σαγιάδα, φωτο της Ελένης Γρηγορίου

κι επόμενη απ το Ριζό, φωτο του Γιάννη Βέλλη

κι επόμενη αποψη των Φιλιατών φωτο Γιώργος Ανδρέου

ΔΗΜΟΣ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Νομού Θεσπρωτία: Ο φτωχότερος Δήμος της φτωχότερης Περιφέρειας της Ελλάδας…

Του Δημήτρη Ζώη

Η Θεσπρωτία είναι σήμερα μία από τις φτωχότερες Περιφέρειες της Ε.Ε. και υπήρξε πάντα Νομός αποστολής μεταναστών κι εργατικού δυναμικού σε διάφορες χώρες.

Ο ευρύτερος Δήμος Φιλιατών, ο φτωχότερος Δήμος της φτωχότερης Περιφέρειας της Ελλάδας , γνώρισε από αρχές του 20ου αιώνα τον «ξενιτεμό» . Πολλοί ήταν οι Συντοπίτες μου/μας από τα χωριά της Μουργκάνας του σημερινού Δήμου Φιλιατών, που πήγαιναν στην Αμερική . Στη συνέχεια έφευγαν πολλοί Συντοπίτες ως Μετανάστες «ορισμένου ή απεριόριστου χρόνου» και σε πολλές άλλες χώρες όπως στην Αυστραλία, στον Καναδά και σε διάφορες χώρες της Αφρικής .
Τη δεκαετία του ’60 ήρθε ο «μεγάλος ξενιτεμός». Πάρα πολλοί συντοπίτες μας που βρίσκονταν στην πιο παραγωγική ηλικία, μετά την ελληνογερμανική συμφωνία (31.03.1960) «περί απασχολήσεως Ελλήνων εργατών στη Γερμανία», έφευγαν για τη Γερμανία .
Τη δεκαετία του ΄70 ακολούθησαν οι εναπομείναντες τότε Νέοι των χωριών του ακριτικού Δήμου Φιλιατών, το δρόμο προς την αναπτυσσόμενη Αθήνα.
Ο «ξενιτεμός» όμως, των τότε Νέων συντοπιτών μας, τα τελευταία 50-60 χρόνια προς τη Γερμανία, το Βέλγιο ή σε άλλες χώρες, αλλά και προς το εσωτερικό της Ελλάδας, κυρίως στην Αθήνα, άφησε στα χωριά του σημερινού Δήμου Φιλιατών τα σημάδια του. Εντυπωσιακά σπίτια και … «λιγοστούς» κατοίκους!…

Αυτή η ζοφερή κατάσταση προβλέπω, δυστυχώς, να επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια, κυρίως λόγω της υπεργήρανσης των κατοίκων του Δήμου Φιλιατών και της περαιτέρω Μετανάστευσης. Όλα αυτά θα φέρουν με …μαθηματική ακρίβεια μία «ταχεία πληθυσμιακή συρρίκνωση» και μια ανησυχητική ερημοποίηση των χωριών του ευρύτερου Δήμου Φιλιατών!…
Αξιοσημείωτη είναι σήμερα, λόγω της ζοφερής κατάστασης που βιώνουμε στην Ελλάδα, μια νέα μετανάστευση των συντοπιτών μας. Με χαρακτηριστικά τα προβλήματα απασχόλησης και την απόγνωση πολλών που βρίσκονται στην πιο παραγωγική ηλικία. Αυτή η νέα μετανάστευση οδηγεί πολλούς, όπως και τους γονείς ή παππούδες μας, στη … Γερμανία. Εκεί όμως, η έλλειψη σωστής προετοιμασίας και οι απατηλές προσδοκίες των Νεομεταναστών ανειδίκευτων Συντοπιτών μας, δημιουργεί δυσάρεστες εκπλήξεις.
Συνειδητοποιούν γρήγορα πως η Γερμανία ζητά μόνο εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό !…

Οι λόγοι που οδηγούν τους Συντοπίτες μας στη «φυγή» είναι γνωστοί. Κι έχει εντοπισθεί η «ανημποριά μας» να δείξουμε πολιτικές που ίσως μπορέσουν να αναστρέψουν τη ζοφερή κατάσταση του Τόπου μας. Ευθύνες που μπορούν να αναζητηθούν και στην πολιτική φτώχεια που μπορεί να δει κανείς στα …Γιάννενα, μα κυρίως στην Αθήνα!…
Είναι λυπηρό που στον ακριτικό Δήμο Φιλιατών, που είναι ο φτωχότερος Δήμος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η πλειοψηφία των «Φιλιαταίων» έχει πάρει λόγω της μεγάλης φτώχειας κι απόγνωσης που επικρατούσε και επικρατεί, τους «4 δρόμους του ορίζοντα».
Είναι λυπηρό που το πολιτικό προσωπικό του Τόπου μας συμπεριλαμβάνεται κι αυτό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δέχεται παθητικά αυτή τη ζοφερή κατάσταση.
Είναι λυπηρό που αποτύχαμε να δημιουργηθούν οι απαιτούμενες «γέφυρες επικοινωνίας» με τους απανταχού Φιλιαταίους, τους απανταχού Θεσπρωτούς ή Ηπειρώτες !…

Εύχομαι μέσα από την Ομάδα «ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΦΙΛΙΑΤΑΙΟΙ» να δούμε από κοινού, με μεγάλη σοβαρότητα, πως θα γεφυρωθούν οι σχέσεις επικοινωνίας μεταξύ των «Απανταχού Φιλιαταίων», με τον ακριτικό Δήμο Φιλιατών και τον Τόπο μας , τη Θεσπρωτία.

Παράλληλα ελπίζω η Ομάδα ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΦΙΛΙΑΤΑΙΟΙ, να γίνει ένας χώρος «διαβούλευσης και κοινού προβληματισμού» και να λειτουργήσει υποστηρικτικά στις προσπάθειες ΟΛΩΝ που επιδιώκουν να σταθεί ο ευρύτερος Δήμος Φιλιατών «όρθιος» !…

«Δεν είναι εποχή για τρέλες, η πραγματικότητα πληγώνει κι επιτίθεται, δαγκώνει, πεινασμένη για αλήθειες/ είναι στιγμές, τόσες στιγμές, που ξένη δείχνει, μα καθισμένη διατάσσει, εκτελεί/ δεν πεθαίνει, όσο κι αν της πετάμε δύο όνειρα, κάποια σημάδια ευτυχίας/ αλλοπρόσαλλη ώρα, μετράει λεπτά και εξαργυρώνεται/ μόδα ο Ιούδας στα υψηλά σαλόνια, παρέα με ένα Ηρώδη ή ένα βασίλειο/ να σκοτώνει, το νέο, κρατώντας την εξουσία και το καταχείμωνο, σε παράλληλους δρόμους/ φάτνες και πεζοδρόμια γεμίσανε αστέγους, παιδιά πεινάνε, διψώντας για λίγο ουρανό και πολλή αγάπη.» Γιάννης Βέλλης

«Όσο κυνηγάς τις σκέψεις σου, εκείνη καίει το τελευταίο της τσιγάρο, αδιέξοδο.» Γιάννης Βέλλης

«Ιδιοκτησία μας, μια καρδιά ταλαιπωρημένη, λίγα όνειρα, παρατημένα χρόνια τώρα/ ασήκωτες αναμνήσεις, καλά κρυμμένες, αντιδράσεις, όσες τα χαράγματα/ μόνη μας ελπίδα ένα σοβαρό ατύχημα, που θα το ερωτευτούμε, μέχρι να μας τελειώσει.» Γιάννης Βέλλης

«Τι να πω στην Άννα, κάθονταν, περίμενε/ είχε παγιδευτεί στις συγγνώμες και τις ενοχές/ πέτρες πετούσε, όσο αγνάντευε το πέλαγος/ ταραγμένη γελούσε, έκλαιγε, σαν άνεμος η αιτία/ παρακμή των ρόλων σε μια αγάπη, επιπολαιότητα/ θυσία, θύτης και θύμα μια αγκαλιά, αδιέξοδο/ Τι να πω στην Άννα, κάθονταν, περίμενε.» Γιάννης Βέλλης

Το παζάρι της Πέμπτης

   Η λαϊκή αγορά, «παζάρι της Πέφτης» το έλεγαν τότε, παρέμενε ένα σημαντικό κομμάτι της φιλιατιώτικης αγοράς και όχι μόνο. Στα χωριά της σκάλας κυκλοφορούσε το παρακάτω: «Το ‘χεις για το παζάρι την Πέφτη στο Φιλιάτι η όχι;- όχι, εγώ δεν το ‘χω, αλλά το ‘χει η νύφη…». Το παζάρι, πέρα από τις οικονομικές δοσοληψίες, εξυπηρετούσε και κοινωνικές ανάγκες, νυφοπάζαρο και ευκαιρία ανταμώματος του κόσμου από τα χωριά αλλά και από την ξενιτιά.

   Ο χώρος που γινόταν το παζάρι αυτά τα χρόνια ήταν στην πάνω πλατεία και στο δρόμο της. Από το απόγευμα της Τετάρτης ερχόταν ο Βαρότσης- μανάβης από την Κέρκυρα και άπλωνε τις πραμάτειες του. Δίπλα ο Βαγγέλη Τσάγκος έψενε στη φουφού το σπληνάντερο. Το ίδιο έκανε κι ο Μπένας, έξω από το μαγαζί του Κοτσιώνη, ενώ έξω από το μαγαζί του Κόλιο-Γούλα, ο Βασίλης Τσώτρας (Μπασιέκος).

   Αχάραγα τις Πέφτες έφταναν τα καραβάνια με τα άλογα και τα γομάρια, φορτωμένα με τις πραμάτειες. Πρώτος και καλύτερος ο Αβραάμ από το Ράϊ, με το γαϊδουράκι του φορτωμένο μπάμιες. Έτρεχε ο Βαγγέλης Λούμπας να πάρει να δέσει και να φυλάξει τα μεταφορικά ζώα. Έτρεχαν άλλες τέσσερεις οικογένειες Λούμπα, να πάρουν ζώα για να τα φροντίσουν, πεταλώσουν κλπ. Άχαγε ο τόπος από τα ποδοβολητά των ζώων και από τους ήχους του αμονιού του Τσιάβου Κολωνιάρη και του Γκουβάτσιου- ετοίμαζαν τις κόσες και τα κασάρια, τις τσάπες και τις δικέλλες, για τον κόσμο. ¨Καίει και βράζει και τον μουστερή φωνάζει¨, διαλαλούσε ο γέρο Γκάνιας τα κοκορέτσια του κι αργότερα, στο ίδιο χώρο, στο ίδιο μοτίβο, ο Γρηγόρης Λάπας. Να κι ο Γιαννιώτης ο χοντρός με τους χαλβάδες στα σκαφίδια και το σκεπάρνι στο χέρι, για να τους κόβει – εκεί μπροστά στο εστιατόριο Δάλλα. Δίπλα του άνοιγε το κασελάκι ο χρυσοχόος απ’ την Παραμυθιά και παραδίπλα το δικό του ο πανέξυπνος ντουσκαλίτης πρόσφυγας- έμπορος μπιχλιμπιδιών. Κόσμος πολύς, μαγαζιά πολλά, δουλειές με φούντες, χρήμα και χαρά. Μέρα γιορτής- στο καφενείο του Τσίλη Βήτου λάλαγαν βιολιά ως αργά το απόγευμα. Κάποιες χρονιές ο δήμος διοργάνωνε και εμποροζωοπανήγυρη.