https://www.iefimerida.gr/kosmos/ld-kongko-452-ta-epibebaiomena-kroysmata-empola?utm_source=rss
Επίθεση των ΗΠΑ σε ρανταρ του ΙΡΑΝ
06
06
26
Φιλιάτες 6/6/26, ο καιρός
06
06
26
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ 19-28 ΥΓΡΑΣΙΑ 45% ΑΝΕΜΟΙ 3BF ΔΥΤΙΚΟΙ
στη μνημη τους με αφορμή τον πρόσφατο θανατο του Σπύρο Μάστορα- φημισμένου κλαρινίστα στην Αλβανία και οχι μόνο
Απο την εκδήλωση που έγινε στο στάδιο Φιλιατών τις 22/7/1986 απο τον Δήμο Φιλιατών και τον Πολιτιστικό Σύλλογο. Δήμαρχος Δημ. Λέντζαρης, πρόεδρος Συλλόγου Γιώργος Κώτσης, και ο Στεφαν Αρσένης υπεύθυνος κουλτούρας περιοχής Αργυρικάστρου. Στην εκδήλωση ήταν και ο Αλβανός Πρέσβης Ξενοφων Νούση και άλλοι επίσημοι. Επίσης η συμμετοχή ήταν πρωτοφανής-χιλιάδες κόσμου απο όλη τη Θεσπρωτία είχαν έρθει να δουν και να ακούσουν το Αλβανικό φολκορικό γκρούπ Çerçiz Topulli που όντως ήταν υπέροχο. Απο τους μουσικούς θυμάμαι, τον Τζελάλ Αγκόνι και Πετρίτ Λιούλιο στο τραγούδι, Γιώργο Ρόζε και Σπύρο Μάστορα στο κλαρίνο, Μαξιμ Κονόμι στο ακορδεόν, Ξενοφών στο ντέφι, Σπύρο Ζούλα στο βιολί, Αντέμ Ντάτση στο λαούτο κλπ.
στη μνημη τους με αφορμή τον πρόσφατο θανατο του Σπύρο Μάστορα- φημισμένου κλαρινίστα στην Αλβανία και οχι μόνο
Ποιητικά δοκίμια του Γιάννη Βέλλη!
05
06
26
«Αγαπούσα τη θάλασσα, μέχρι που ήρθες και μας χώρισες, τόσο γαλάζιο στα μάτια σου, τόσο φως.» Γιάννης Βέλλης
«Με περισσή ευχέρεια, δημιουργούσαμε είδωλα, για προσκύνημα και τα πιστεύαμε πρώτοι, αδιέξοδο.» Γιάννης Βέλλης
«Είχα μάθει, να πληγώνομαι, όποιος δεν πληγώθηκε, δεν ξέρει/ κι όμως μια πληγή, στάζει ακόμα, κάποιες ανάγκες ευτυχίας/ όσες χάθηκαν, σε μαχαιριά, από εκείνες, που μένουν βαθιά/ και απλώνονται, χωρίς να σκοτώνουν, χωρίς να δίνουν λύσεις/ μα δεν επουλώνονται ποτέ, κρατάνε το χρώμα της αρρώστιας/ και μας παιδεύουν, σε κάθε χειμώνα/ όταν έρχεται βιαστικά, μαζί με μια παρέα σύννεφα/ και κάποιες υγρασίες, αναγκαίες να ξυπνάνε μέσα μας/ μια ανάμνηση, πονεμένη, μια πόρτα, τραβηγμένη, ένα σφραγισμένο παράθυρο/ ένα χαμόγελο, σβησμένο πια, σε μαυροπίνακα/ όλοι κρατάμε ένα μαυροπίνακα και πάντα καθαρίζουμε/ είναι αρχή, η συνέχεια, όπως και τα μαθήματα.» Γιάννης Βέλλης
«Έτρεχε ξανά η θάλασσα, χτυπούσε την άμμο κι ο άνεμος συνεργός, σκόρπιζε τα πάντα/ το γκρίζο, βαρύ έφτανε τα πρώτα κύματα, σφύριζε μέσα τους προκλητικά/ μια βάρκα χάθηκε στο πέλαγος, μόνο θάλασσα έβλεπε και σκοτεινιά/ θα περάσει, λέγανε δυο περαστικοί, πάλι γύρισε χειμώνας/ έτσι γίνονταν στο νησί, η θάλασσα έτρεχε, ο αέρας σκόρπιζε, το γκρίζο κάθονταν και οι βάρκες χάνονταν/ ακόμα κι οι περαστικοί έρχονταν πάντα εκεί, σαν πειστική μαρτυρία, για τη συνέχεια/ τίποτα δεν άλλαζε αλήθεια, επανάληψη ήταν όλα, μιας καλά οργανωμένης δήθεν συγκυρίας.» Γιάννης Βέλλης
«Ψάχνεις ουρανό, εκεί που όλα δίνονται, για λίγη φιλαργυρία/ και πολλά υποσχεσιολόγια, χαμένος πάντα, αδιέξοδο.» Γιάννης Βέλλης
«Η παρουσία μας, μια μπερδεμένη σχέση με την πραγματικότητα κλέβουμε όνειρα, χαράζουμε εποχές, αντιδρούμε.» Γιάννης Βέλλης
Απαντώντας στο ερώτημα φίλων και αναγνωστών ¨που βρήκες τόσα στοιχεία¨ για τα βιβλία μου¨Κάτι για το Φιλιάτι¨ και ¨Φιλιάτες Ιστορικά και Λαογραφικά Στοιχεία¨ αναγράφω οτι μελέτησα- μεταξύ των άλλων πηγών- και τα παρακάτω βιβλία, από τα οποία σταχυολόγησα διάφορα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία. Η ιστορία πρέπει να έχει τεκμηρίωση και όπως θα διαπιστώσατε όλα όσα παραθέτω στα βιβλία βασίζονται σε τεκμήρια- παράδειγμα το πότε ιδρύθηκε η Φιλαρμονική Φιλιατών και η ποδοσφαιρική ομάδα ΑΡΗΣ Φιλιατών, το αποδεικνύουν τα επίσημα έγγραφο ίδρυσης τους και όχι ¨κάπου το είχα δει γραμμένο.¨ Την σταχυολόγηση θα την δημοσιοποιήσω σε συνέχειες στην ιστοσελίδα- ίσως φανεί χρήσιμη σε κάποιον μελετητή.
ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΟΥ ΤΟ ΦΟΙΝΙΚΙ Γάκη Βουτσής
-Σελίες 26 και 27 Πλυθησμιακά, 1831, 1880, 1913.
-Μαρτυρία σε επιστολή του μεγάλου δάσκαλου στα Γιάννενα Αθάνασιου Ψαλίδα προς τον Μαυροκορδάτο, το 1823 και γράφει μεταξύ των άλλων «στην Τζαμουριά ολοι σε 5-6 χωριά είναι Αρβανίτες- Τούρκοι και στα υπόλοιπα τα πολλά είναι Έλληνες και Αρβανήτες Χριστιανοί, φιλελεύθεροι και πολεμικοί έξω από 4 χωριά όπου είναι ανάξια για πόλεμο. Αυτά είναι Πλεσίβιτσα, Γηρομέρι, Φοινίκι, Φανερωμένη, των
Οποίων οι κάτοικοι είναι ξενητεμένοι και άμαθοι στο ντουφέκι.
-Σελις 39-40-41 Ο Αγιο Κοσμά στην Επαρχία Φιλιατών.
-Περί Αγαθοεργημάτων… Δεκα οικογένειες από Άνω Σουδενάέρβων Ζαγορίου το 1687 μετανάστευσαν στο Φοινίκι
-ΣΕΛΙΣ 76-77 Τοπωνυμια Φαρμακοβουνίου
-ΚΡΑΛΗ του τοποθεσία, πάνω από την ΠΗΓΗ σε έναν λοφίσκο και ακριβώς πάνω του σε ένα ίσιωμα με Ελαιοδενδρα που ανήκουν στην οικογένεια Πλιάτσικα και Μηνίνα, εκεί από στοματική παράδοση έγινε μεγάλη μάχη μεταξύ των Σέρβων που κατείχαν την περιοχή και των Ενετών (κάποιος Εγγλέζος είχε βάλει κάποιον αγωγιάτη να σκάψει λίγο
Πιο πάνω από του ΚΡΑΛΗ) σελις 83.
-ΤΟ παλιο Γηρομέρι ήταν κάτω από το νερό του Κυργιόβου. Απέναντι από το παλιό χωριό ένα ίσιωμα κοντά στον δημόσιο δρόμο που πάει για τα πάνω χωριά το λέμε «Αγορά».
-Για τον Σουάιπ Τσάνε σελίς 36
-Για τον Άγιο Κοσμά σο Φοινίκι σελ. 40
-Το 1932-33 κάνουν Νουβά (δέηση) οι Μουσουλμάνοι για να βρέξη.
-Πωλητήριο 1916 του Αμπεντίν Σιαμπάν Ντέμη, χωραφιού στην Παναγιά.
-Ενοικιαστήριο 1906 χωραφιού της Παναγιάς από τον Χαρούν Αγά Ντογιάκα.
ΦΙΛΙΑΤΕΣ Χ.Β.ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ ΕΓΚΥΚΛ. ΗΛΙΟΣ
Κώμη πρωτεύουσα της Επαρχίας Φιλιατών. Αριθμεί μαζί με το Τρικόρυφο 3.426 κατοίκους, κατά την κατοχή οι Γερμανοαλβανοί κατέστρεψαν από τις 507 οικίες του τις 190 και μερικώς τις 60. Ιδρύθηκε το 18 αιώνα και ηρίθμει τον 19 αιώνα 420 Μουσουλμανικές και Τσιγγάνικες οικογένειες τις οποίες αποδεκάτισε η πανώλη του 1821 αφανίσασα και τους συνικισμούς Ζαβλιάτι και Μιχάλιαρι.Περί τα μέσα του 19 αιώνα άρχισε να δημιουργήται ο πρώτος Ελληνικός πυρίνας από Καλαρρυτιώτες και Συρρακιώτες διωγμένους από τον Αλή. Το 1875 δημιουργήται χριστιανική κοινότητα. Βραδύτερα δαπάναις των αδελφών Ζάππα, της Μονής Γηρομερίου λειτουργεί Αστική Σχολή με πρώτο δάσκαλο τον από την Σίδερη Λόγιο και Λαογράφο Χριστόδουλο Βαξεβάνο και βάσει κληροδοτήματος Βας. Μελά Ελληνικό Σχολείο. Μέχρι το 1944 οι Φιλιάτες κατοικούνταν κι από 1.000 περίπου Μουσουλμάνους Αλβανοτσάμηδες των οποίων ηγούντο από έναν και πλέονν αιώνα οι οίκοι των Ντεμάτων και Σεικάτων οι βία επιβληθέντες ως Αγάδες των 16 χωρίων Φιλιατών.
ΕΠΑΡΧΙΑ ΦΙΛΙΑΤΩΝ Αριθμεί 17.828 κατοίκους, Πλεσίβιτσα 1349, Σαγιάδα 1177, Τσαμαντάς 1147- 1 πόλη και 44 χωριά.
Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κ. & Μ. Σταμούλη το νέο βιβλίο του π. Ηλία Μάκου: «Ανάσταση από τον Αναστάσιο. Η πορεία της Εκκλησίας της Αλβανίας από το 1991 μέχρι σήμερα – Αναστημένοι βηματισμοί».
Στις 245 σελίδες του βιβλίου περιλαμβάνονται πολλά άγνωστα στο ευρύ κοινό γεγονότα, ενδιαφέροντα έγγραφα και φωτογραφίες αντιπροσωπευτικές της αναγεννητικής πορείας της Εκκλησίας της Αλβανίας
Ειδικότερα ως προς το περιεχόμενο του βιβλίου, αρχικά παρατίθεται μια σύντομη ιστορική ανασκόπηση της διαδρομής της Εκκλησίας της Αλβανίας από την ίδρυσή της μέχρι και το διωγμό από το αθεϊστικό καθεστώς.
Ακολούθως, με στοιχεία, πολλά από τα οποία είναι πρωτογενή, περιγράφονται:
* Η τραγική κατάσταση της Εκκλησίας της Αλβανίας μετά την πτώση του καθεστώτος Χότζα, όπου υπήρχαν ελάχιστοι γέροντες ιερείς (εξοντωμένοι από τα μαρτύρια) και δεν είχε απομείνει κανένας Επίσκοπος.
* Το σκηνικό του ορισμού ως Πατριαρχικού Εξάρχου και της εκλογής ως Αρχιεπισκόπου του Αναστασίου Γιαννουλάτου και οι αντιδράσεις που υπήρξαν από ακραίους κύκλους εντός και εκτός της Αλβανίας.
* Οι δυσκολίες συγκρότησης της Ιεράς Συνόδου, οι δραματικές διαβουλεύσεις και η έντονη πολεμική που αναπτύχθηκε περί του θέματος αυτού.
* Το πολύπλευρο ανακαινιστικό, αναγεννητικό, αναστηλωτικό (γκρεμισμένοι ναοί ή ναοί που είχαν μετατραπεί σε γυμναστήρια, αποθήκες, εστιατόρια κ.λπ. αποκαταστάθηκαν), κοινωνικό, φιλανθρωπικό και οικοδομικό έργο της Εκκλησίας της Αλβανίας που απευθύνθηκε σ’ ολόκληρο τον αλβανικό λαό, χωρίς να εισχωρούν θρησκευτικές ή φυλετικές διακρίσεις, μέσα από την παράθεση συγκεκριμένων και λεπτομερών στοιχείων.
* Πτυχές της φωτεινής και φωτισμένης προσωπικότητας του Αναστασίου και περιστατικά από το ιεραποστολικό πέρασμά του στην διαλυμένη και αναζωογονημένη από τον ίδιο Εκκλησία της Αλβανίας.
Ο π. Ηλίας Μάκος (με προπτυχιακές και μεταπτυχιακές πανεπιστημιακές σπουδές) και ως δημοσιογράφος αρχικά – και σήμερα αρθρογραφεί σε εφημερίδες και ιστοσελίδες – και ως ιερέας στη συνέχεια, με πλειάδα δημοσιευμάτων πρόβαλλε την τιτάνια προσπάθεια του αείμνηστου Αρχιεπισκόπου Αναστασίου να ανασυγκροτήσει την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας. Και παράλληλα ανέδειξε τη διάσταση του Ορθόδοξου πνεύματος του, που στηριζόταν στην αγάπη ως οικουμενική αξία και κατάκτηση.
Τα γενόμενα στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας αποκαλύπτουν πως η πίστη και μέσα στις καταιγίδες μεγαλουργεί. Το ότι επέζησε η Εκκλησία του Χριστού στην Αλβανία, παρά τον ανελέητο διωγμό δια πυρός και σιδήρου και κατόρθωσε να ανασυσταθεί και να αναστηθεί και ανασυνταχθεί πλήρως, είναι μια ακόμη απόδειξη ότι ο ιδρυτής Της και αρχηγός Της δεν είναι άνθρωπος, αλλά Θεός. Η άνθηση της Ορθοδοξίας στην Αλβανία δείχνει ότι η Εκκλησία πορεύεται μέσα στην ιστορία με εσχατολογική προοπτική που δεν την αποτρέπουν και δεν την ανατρέπουν οι πολιτικές σκοπιμότητες και οι αναδυόμενες δυσχέρειες.
Αξέχαστη η μνήμη σ’ έναν μισογκρεμισμένο ναό με φθαρμένες αγιογραφίες και με εκ νέου αγιασμένη τη βεβηλωμένη Αγία Τράπεζα, όπου ο γυναικωνίτης χρησίμευε για αποθήκη ζωοτροφών, στήθηκε βιαστικά ένα τέμπλο, τοποθετήθηκαν τα απαραίτητα εντός του Ιερού Βήματος και με δάκρυα στα μάτια ο ιερέας καλούσε στο Μεγάλο Δείπνο ύστερα από πολλά χρόνια: “Μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης προσέλθετε…”.
ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ 