ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

4.6  Οι Φιλιάτες πριν τελειώσει ο 20^ος αιώνας

   Η επιχειρηματική άνθηση, που ξεκίνησε δειλά στο Φιλιάτι μετά το ‘50 και γιγαντώθηκε μετά το ‘70, έφερε χρήμα και ευημερία στον τόπο και τον κόσμο. Δύο και τρία άτομα από το ίδιο σπίτι δούλευαν και εξασφάλιζαν καλό εισόδημα. Αυτή την περίοδο μετανάστες επέστρεψαν αλλά και ξένος κόσμος ήρθε στην πόλη, για δουλειά. Το 1989 ο πληθυσμός της υπολογίζονταν σε 3.200, η αγορά ευημερούσε.

    Αυτά προφανώς τα μέτρησε το κράτος και φρόντισε τις υποδομές των Φιλιατών: νέο κτίριο για το β΄δημοτικό, νέος παιδικός σταθμός στο χώρο της οικοκυρικής, νέο κτίριο επέκταση του οικοτροφείου, νέο δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης, εργατικές κατοικίες, παιδικές χαρές, λαϊκή αγορά, κτίριο ΟΤΕ, νέα διαμόρφωση πλατειών, δρόμων, νέα σύγχρονα δημοτικά σφαγεία, επέκταση του νοσοκομείου, ξενώνας, νέο δημαρχείο, κλειστό γυμναστήριο κ.α. 197Α.

   Το Φιλιάτι, μετά το 1970, άρχισε να μετακινείται χωροταξικά προς την περιοχή της αραιοκατοικημένης μέχρι τότε λούτσας. Η παλιές γειτονιές στη ράχη κλπ. ήταν δύσκολες-ασφυκτικές, στενά δρομάκια, ανηφόρες, κατηφόρες. Ενώ η περιοχή της λούτσας είχε ισιάδες- η κεντρική πλατεία που είχε πάρει ήδη τη σημερινή της μορφή, σε ξεκούραζε. Νέα όμορφα σπίτια και ευρύχωρα μαγαζιά ανεγέρθηκαν στην περιοχή- γέμισε νέες οικοδομές η Ελευθερίου Βενιζέλου, ο δρόμος προς το Τρικόρυφο που πριν το ‘60 δεν υπήρχε τίποτε. Οικοδομήθηκε ακόμη και η κόντριζα- ο λόφος του ξενώνα που μέχρι το ‘70 δεν είχε σπίτι- είχε κάνει την αρχή ο Αχιλλέας Μαντζούκης το 1974.

      Σημαντική επίσης εξέλιξη για την τοπική οικονομία στο τέλος του αιώνα, αποτελεί η συστηματική καλλιέργεια ξινών, στον κάμπο Σαγιάδας των οποίων η απόδοση πήγε καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη εκμετάλλευση. Επίσης μια νέα ακόμη επιχειρηματική δραστηριότητα ξεκίνησε με τις ιχθυοκαλλιέργειες στη ¨λωρίδα¨ Σαγιάδας. Και οι δύο επιχειρηματικές δραστηριότητες απασχολούν κόσμο και αποδείχθηκαν πολύ ωφέλιμες, αν όχι σωτήριες για την τοπική οικονομία. Στην πόλη αυτή την περίοδο υπήρχε πληθώρα υπηρεσιών και φορέων, κοινωνικών, πολιτιστικών, αθλητικών καθώς και ιδρύματα- αναφέρονται αναλυτικά σε επόμενο κεφάλαιο.

Το ανέβασμα του βιοτικού επίπεδου άλλαξε την καθημερινότητα και τους παλιούς τρόπους διασκέδασης και ψυχαγωγίας- το Φιλιάτι είχε γεμίσει καφέ, ταβέρνες και κέντρα διασκέδασης. Η οικονομική ευμάρεια που εξασφάλισαν τα εργοστάσια, ανέβασαν το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων και μας δίνει το δικαίωμα να χαρακτηρίσουμε την περίοδο σαν την « β΄χρυσή εποχή των Φιλιατών».

Τα καταστήματα της πόλης τότε, το μαρτυρούν και αξίζει η περιγραφή τους:

Ανεβαίνοντας τις κογκέλες προς το ΚΤΕΛ από αριστερά υπήρχαν: το κέντρο ¨παραλία¨ του Κώστα Στεργίου, σιδερικά- χρώματα Πίπη Καραμπίνα, ιατρείο ΙΚΑ, φούρνος Σόρογκα, είδη ηλεκτρολόγου Θόδωρου Τσέβη, δικηγορικό γραφείο Χρήστο Τσώνη, ενδύματα Λάμπη και Σοφίας Πασχάλη, καφενείο- πανδοχείο Βαγγέλη Μάνθου, σουπερ μάρκετ Παύλο Ντάτση, κρεοπωλείο Ηλία Τσωνη, καφενείο ΚΤΕΛ Μάκη Τσιτσή, Προπό Παπαδόπουλου και περίπτερο που δούλεψαν διάφοροι.

   Ανεβαίνοντας από τις κογκέλες προς το ΚΤΕΛ από δεξιά, υπήρχαν: μπαράκι  Κώστα Βρακά, πρατήριο Αντώνη και Δημήτρη Μπεράτη, ξυλουργείο Παπά και μετά, σουπερ μάρκετ Κώστα Κούμπουλη, υποδήματα Γιώργου Μπάλιου, φαρμακείο Λίκας Φραγκίσκου, οπωροπωλείο Χριστόφορου Σούκα, συμβολαιογραφείο Χρυσάνθης Στάθη και στη βόρεια πλευρά αυτού του κτιρίου υποθηκοφυλακείο, καφέ Πέτρου Γκρέμου και απέναντι, έπιπλα- ενδύματα Θέμη Σκεύη.

   Στη δυτική πλευρά της πλατείας υπήρχε: ταβέρνα Σοφίας Μιχόπουλου, οδοντιατρείο Ηλία Λιακόπουλου, κρεοπωλείο Μίγκου και στη βόρεια πλευρά, ραδιοεπισκευές Γιώργο Μάνθου, βιβλιοπωλείο Αλέκου Αναστασιάδη, δικηγορικό γραφείο Κώστα Σιτούνη, ψησταριά Αρίστου Μπότου και συμβολαιογραφείο Λ. Ντέτσικα. Φεύγοντας από την πλατεία ΚΤΕΛ προς την πάνω πλατεία, από αριστερά, υαλικά – είδη δώρων Γρηγόρη Κολέλη, καφενείο Δημήτρη Σπανόπουλου, ενδύματα Γιάννη Σωτηρίου, ψησταριά Σταύρου, υδραυλικά Αναστάσιου Γιαννέτα, ραφείο Γιάννη Φράττη, ψιλικά Παντελή Τάση, είδη σπορ Σπύρο Γκάνια, γενικό εμπόριο Γιώρη Βλάχου, παιχνίδια Μιχάλη Σωτηρίου.

   Πίσω στην πλατεία ΚΤΕΛ και περιγραφή από δεξιά, υπήρχαν: φαρμακείο Παύλου Φραγκίσκου, φανοποιείο Θόδωρου Σάρρα, υποδήματα Μηνά Στεργίου, περίπτερο Κώστα Γεωργόπουλου, μίνι μάρκετ Βενέτη, σιδηρικά Αλέξη Μάλλιου, κρεοπωλείο Γκάνια, οπωροπωλείο Μαργαρίτας Σωτηρίου, ενδύματα Ελπίδας Σίσκου, σιδηρικά Αντρέα Καραμπίνα, βιβλιοπωλείο Βαγγέλη Τσάτσα και μετά τα ΕΛΤΑ, γαλακτοπωλείο αδελφών Μακρή, κομμωτήριο Τσάτσα. Ανεβαίνοντας το δρόμο που έρχεται από τα βορειοηπειρώτικα, υπήρχαν: οδοντιατρείο Μιχάλη Μάνου, φαρμακείο Ελένης Γιόγιακα είδη προικός Παρασκευής Μέγγουλη, χρυσοχοείο Ηλία Κούτη, ενδύματα Σπύρου Βέκου, ενδύματα Δημήτρη Σκεύη.