ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

4.3      Η αγορά των Φιλιατών μετά το ’50 μερος1

    Το Φιλιάτι είχε πληθώρα εμπορικών κλπ επιχειρήσεων, δεδομένου ότι τα χωριά είχαν ακόμη κόσμο. Υπήρχαν και επαγγέλματα που δεν διέθεταν στέγη όπως οι εργολάβοι, κτίστες, μαραγκοί, σοβατζήδες, ασπριτζήδες, ασβεστάδες κλπ.    Υπήρχαν και οι κτηνοτρόφοι που έκαναν διανομή γάλακτος από σπίτι σε σπίτι. Να προσθέσουμε πως αρκετά άτομα ήταν αγωγιάτες, με μεταφορικά ζώα και επίσης πάνω από 30 ασχολιόταν με την περιποίηση των ζώων- πεταλωτές κλπ. Το Φιλιάτι υδρευόταν από πηγάδια, μέχρι και το ‘59 περίπου, γι αυτό είχε αναπτυχθεί το επάγγελμα του νεροκουβαλητή. Το ασκούσαν ιδίως γυναίκες, γέμιζαν βαρέλες με νερό από τα πηγάδια στο ιστορικό κέντρο των Φιλιατών και το πήγαιναν ζαλωμένες στα σπίτια και στα μαγαζιά, με πληρωμή.  

 Παρακάτω περιγράφουμε καταστήματα της αγοράς, γύρω στο ‘60. 

    Ανηφορίζοντας τις κογκέλες από την αριστερά πλευρά του δρόμου- όπου σήμερα η παραλία- ήταν το σιδεράδικο του Κατσαβάρη- μετά το πήρε ο Σώζιος Κολονιάρης.  

  Λίγο παραπάνω, στο ισόγειο του σπιτιού του Βύρωνα Μέμμου, οι γονείς του Βαγγέλης και Όλγα, είχαν το εξοχικό ¨η Καλλιθέα¨. Παραπάνω το σπίτι του Βασιάδη, ο Χαρίλης έφτιαχνε και πούλαγε σπιτίσια γλυκά και παγωτά.  

Ανεβαίνοντας συναντάμε το εμπορικό των Καραμπιναίων, το έφτιαξαν αργότερα εκεί λειτούργησε και το πρώτο πρατήριο καυσίμων στο Φιλιάτι, στο επόμενο πέτρινο κτίριο Σιούτη στεγάζονταν το ταμείο Φιλιατών και ο Μήτσος Βουγίδης που έβγαζε την εφημερίδα ¨φωνή των Φιλιατών¨.

    Στο επόμενο πετρόκτιστο του Σόρογκα, κάτω ήταν το καφενείο που το δούλευε ο Χρήστο Σόρογκας και πάνω ξενοδοχείο. Δίπλα είχε τσαγκάρικο ο Αλέξη Μικρούλης, παραδίπλα φωτογραφείο ο Νίκο Σούφλας. Στη σειρά το μανάβικο του Λάμπρο Παπαδόπουλου- ο γιός του Τάσιος το έκανε το πρώτο σούπερ μάρκετ, στο Φιλιάτι. Δίπλα είχαν τσαγκάρικο ο Μήτσης και ο Κώτσιος Κουφάλας – αργότερα το έκανε μπακάλικο ο Μήτσης. Από πάνω είχε συμβολαιογραφείο ο Αποστόλης Μπάκουλης. Μετά τη στοά ήταν το πανδοχείο και καφενείο του Κώτσια Μάνθου και δίπλα το καφέ- πανδοχείο του τσαμαντιώτη Σπύρου Δήμου, που το δούλευε ο γαμπρός του, ο σαγιαδινός Παύλος  Παπαδημητρίου. Πιο ‘κει το οπωροπωλείο του Σπύρου Δήμου, μετά έγινε εμπορικό του Μάρκου Βλάχου κι αργότερα εστιατόριο του Μηνά Σιούτη. Κοντά το μανάβικο του Τσιάβου Πούλου και δίπλα το ραφείο του Κοσμά Βενέτη που μετά το πήρε ο Βασίλης Βενέτης και ο Παύλος Στρουγγάρης. Δίπλα στο στενό ανέβαινες στα γραφεία των ΤΤΤ.

   Πάμε πίσω στις κογκέλες και ανηφορίζουμε από την δεξιά πλευρά του δρόμου. Πρώτο ήταν το καφενείο του Γιώργο Ζώτου- ερείπιο σήμερα. Το επόμενο κτίσμα ήταν τα σπίτια των Μπεμπαίων από του Τσαμαντά. Παραπάνω ήταν το ζαχαροπλαστείο και κηροποιείο του τσαμαντιώτη Βαγγέλη Τσόκα και δίπλα τα σπίτια του Φιλήμονα, του δάσκαλου, και του Σπύρου Γουδέβενου. Μετά από αυτά, ανεβαίνοντας- εκεί που είναι το νέο δημοτικό σήμερα- ήταν η αλάνα με κοκκινόχωμα που έπαιζαν διπλό τα παιδιά της κάτω γειτονιάς- κατοπινά αστέρια του ΑΡΗ- Βύρωνας, Φιλήμονας, Δογορίτης, Μάκης Ρόμπολας, Κώστας, Τάσιος Σωτηρίου κ.α. Αργότερα χτίστηκε εμπρός στο δρόμο το σπίτι των Κώστα και Σπύρου Παππά. Εκεί πρωτοστεγάστηκε η Αγροτική τράπεζα, γύρω στο 1966. Περνώντας το κάτω σχολειό-σήμερα το ωδείο- συναντούσες μια παράγκα ήταν το σαμαράδικο του Τάση Καλέση, αργότερα του γιού του Μήτση. Κολλητά σε αυτά ήταν το χάνι και το παντοπωλείο του Λάμπρου Τσιροπούλη.

   Παραπάνω  απ’ αυτό, ξεκίναγε η σειρά με το ραφτάδικο των Γρηγόρη και  Σπύρου Μπίτζα, υποδηματοποιείο του Θωμά Παπαδόπουλου, τσαγκάρικο του Νικόλα Γιαννέτα. Μετά ήταν ο φούρνος του Κοψιά και στη σειρά το ψιλικατζίδικο του Γιάννη Ευαγγέλου. Στην ίδια πλευρά του δρόμου ήταν η ταβέρνα του Ναπολέων Κουλούρη- μετά έγινε ποτοποιείο των Μάντζιου & Θωμά Πέτση. Στη σειρά το μανάβικο του Σωτήρη Μαντζούκη και το σαμαράδικο του Τσιάβου Ντούρου, όπου αργότερα άνοιξε υποδηματοποιείο ο Μήτσης Καίσαρης. Εκεί όπου το κτίριο Μποροδήμου σήμερα- φαρμακείο Λίκας κλπ- ήταν ένα παλιό επιβλητικό κτίριο με εσωτερική αυλή. Εκεί στεγάστηκε η μητρόπολη Φιλιατών και αργότερα η υποδιοίκηση χωροφυλακής, με τους τότε χωροφύλακες, Μπάμπη Δρόσο, Πήλο, Μίαρη, Άνθη, Σοκοράκη, και τον οδηγό Σαούλο με το 3/4.

   Είμαστε στην πλατεία ¨Ηγουμένου Παρθενίου¨. Εδώ το ΚΤΕΛ με τα λεωφορεία Πέτρου Γούλα, αδελφών Τσίγκου, Γιάννη Μάνου κ.α. έδιναν ζωή και κίνηση- πάνω από 15 λεωφορεία την ημέρα πηγαινοέρχονταν γεμάτα κόσμο και πραμάτειες, από και για την Ηγουμενίτσα, Γιάννενα, Σαγιάδα, Μουργκάνα. Εδώ και η πιάτσα των taxi, με τις Σεβρολέτ και τις Βόλγα- του Γιώργου Σκεύη, Μάλλιου, Κώτσια κ.α.

   Το καφενείο του Τσιτσή φιλοξενούσε- όπως και σήμερα- τα εκδοτήρια του ΚΤΕΛ με τους υπάλληλους Θόδωρο Καραγιάννη, Βασίλη Λαγό, Μηνά Ντάτση κ.α. Δίπλα ήταν το ζαχαροπλαστείο των αδελφών Σοκολάκη και κολλητά τα ρούχα- υφάσματα των αδελφών Σκεύη, Θεμιστοκλή και Προκόπη. Μετά, το περίπτερο του Θολόη Μίγγου και μετά το στενό, που έβγαζε στις δημοτικές τουαλέτες. Στο γωνιακό κτίριο του στενού αυτού είχε για ένα διάστημα καφενείο ο Γιάννης Γκόγκος και δίπλα ο Μηνάς Μυγδάλης- πρακτορείο μεταφορών.   

   Στο βάθος του άλλου στενού, προς τα δυτικά, ήταν το πεταλωτήριο των Τσιάβου και Χάρη Λούμπα. Στην γωνία του όμορφου πέτρινου κτιρίου το κουρείο «ο Κρίνος» των Λουκά Τριανταφύλλου και Πρόδρομου Τσάτσα. Εκεί είχε ιατρείο ο γιατρός Κέκκας, αργότερα ο Διαμάντης. Σε αυτή την πλευρά της πλατείας, στην άκρη στα σκαλιά ήταν το ραφείο του Γιώργου Γεωργίου. Από την άλλη μεριά της πλατείας τώρα ξεκίναγαν τα μαγαζιά με τη σειρά, των Γιώργου και Αλέκου Σκεύη- ρολόγια, ραδιόφωνα, μπαταρίες και επισκευές. Δίπλα το βιβλιοπωλείο και πρακτορείο εφημερίδων του Γάκη Κύρκου και στη γωνία το σιδεράδικο του Βασίλη Παραμυθιώτη στο οποίο δούλευε κι ο Κωτσιαρίκος.

   Φεύγοντας από την πλατεία ΚΤΕΛ προς την πάνω πλατεία, από αριστερά, πρώτο ήταν το υποδηματοποιείο του Κώστα Ζώτου, μετά το πήρε ο Μηνάς Στεργίου. Το επόμενο ήταν μπακάλικο του Γρηγόρη Κολέλη, το έκανε υαλοπωλείο ο γιος του Σπύρος και το εκσυχρόνισε αργότερα και ο Γρηγόρης ο εγγονός του πρώτου. Εκεί, απέξω, έστηνε τον τροχό τις Πέμπτες ο Τσουμάνης απ’ το Κοκκινολιθάρι κι ακόνιζε μαχαίρια, ψαλίδια. Δίπλα, το καφενείο Σπανόπουλου και κολλητά το εμπορικό του Γιάννη Σωτηρίου που μετά δούλεψε ο Φάνης και τώρα ο εγγονός Γιάννης. Δίπλα το εμπορικό του Μάρκου Περιστέρη.  Μετά άρχιζε το σύγχρονο για την εποχή του ξενοδοχείο- εστιατόριο των Ντίνου και Λευτέρη Βενέτη. Αργότερα στο ισόγειο, είχε εμπορικό ο Σιώζιος Κοντογιάννης και δίπλα δικηγορικό γραφείο ο Σωκράτης Μπέμπης. Μετά άρχιζαν τα σκαλιά που ήταν το δικηγορικό γραφείο του Νίκου Μπολόφη, δίπλα το τσαγκάρικο του Κώτσιου Φράτη και όταν μετανάστευσε αυτός άνοιξε ραφείο ο αδελφός του Γιάννη Φράτης. Στην καμάρα της σκεπαστής πόρτας είχε κρεοπωλείο ο Χρήστος Τσούβαλος. Δίπλα ήταν οι Κώτσιος και Πίπη Καραμπίνας με τα σιδερικά και δίπλα τους, με τα ίδια είδη, ο Σταύρος Δακούκης. Μετά την σιδερένια αυλόπορτα του νεοκλασικού των αδελφών Κοτσιώνη είχε μαγαζί ο Παντελής Τάσης με βελόνες, κλωστές και νυχτικιές και δίπλα, (στου Γκάνια σήμερα) ήταν το χάνι του μοναστηριού  που το δούλευε ο Σπύρος Καλόγηρος. Πιο ‘κει είχε καλό εμπορικό ο Σπύρος Τσιολής, μετά το άνοιξε ο Γιώρης Βλάχος, στη γωνιά ήταν το χονδρεμπορικό των Κοτσιωναίων.