ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Αναχρονιστικά Ιδεολογικάστερεότυπα της προβιομηχανικής Εποχής -Διχαστικές αυταπάτες

του Γιώργου Μαστορίδη

Το βιβλίο του Τσίπρα με τον πολιτικά αδόκιμο τίτλο «ΙΘΑΚΗαποτελεί μια πολυσέλιδη λογοτεχνίζουσαμυθιστορία, στην οποία κυριαρχούν οι προσωπικές εμπειρίεςκαι οι πολιτικές απόψεις του αρχηγού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς από το 2008 μέχρι το 2023, ο οποίος αναδείχτηκε και στο αξίωμα του πρωθυπουργού (2015-2019). Ευνόητο είναι ότι παρουσιάζει ιστορικό ενδιαφέρον και προσφέρεται για πολλαπλές αναγνώσεις, κυρίως ιδεολογική και πολιτική. Θα περιοριστώ στην ιδεολογική προσέγγιση παραθέτοντας και βιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα. 

     Χωρίζεται σε δώδεκα κεφάλαια με τους εξής τίτλους:«Απόπλους», «Έφοδος στον ουρανό», «Η Οδύσσεια της διαπραγμάτευσης», «Οι σειρήνες της ματαιοδοξίας», «Ο δρόμος προς τη Ιθάκη», «Μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης», «Στους Λαιστρυγόνες», «Αντικρίζοντας την Ιθάκη», «Η Οδύσσεια των άλλων», «Μετά την Ιθάκη», «Οι Σειρήνες του εθνολαϊκισμού», «Τι μας έδωσε το ταξίδι». Οι τίτλοι των κεφαλαίων, όπως και ο τίτλος του βιβλίου «Ιθάκη», υποδηλώνουν μια προσπάθεια σύνδεσης και σύμπλευσης του μυθικού με το πραγματικό, του φαντασιακού με το ορθολογικό, της προσωπικής με την αντικειμενική αλήθεια των γεγονότων.

Στον Πρόλογο εξηγεί πως αντιλαμβάνεται την πολιτική: «Η πολιτική, όταν δεν ασκείται ως ρόλος που κληρονομείς αλλά ως εσωτερική αποστολή, έχει τη δύναμη να σε μεταμορφώσει. Δεν είναι η διαχείριση της καθημερινότητας αλλά η τέχνη της υπέρβασής της. Η ικανότητα να διευρύνεις τα όρια του εφικτού μέχρι αυτό που χθες φάνταζε αδύνατο να γίνει πραγματικότητα. Αυτή η πολιτική είναι έφοδος στον ουρανό».Η φράση «assautsurleciel, έφοδος στον ουρανό», η οποία  επαναλαμβάνεται συχνά στο βιβλίο,είναι συμβολική και αναφέρεται στην Παρισινή Κομμούνα (1871), ως το πρώτο «λαμπρό(!) παράδειγμα του διεθνούς προλεταριακού κινήματος»,της εργατικής επανάστασης,για την ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματοςκαι τον σχηματισμό κυβέρνησης του προλεταριάτου.

Στο πρώτο κεφάλαιο, τον «Απόπλου», αναφέρεται στις εμπειρίες του από τις οργανώσεις της Αριστεράς, στις οποίες εντάχθηκε από τα μαθητικά του χρόνια.Συγκεκριμένα, σε ηλικία μόλις δεκατεσσάρων ετών, το 1988, οργανώθηκε στην Κομμουνιστική Νεολαία (ΚΝΕ).Συμμετείχε ενεργά στην επιτελική ομάδα μαθητών που οργάνωσε τις μαθητικές καταλήψεις το 1990-1991, το μαθητικό αντάρτικο όπως το αποκαλούσαν δημοσιογραφικά οι ριζοσπάστες.Ως φοιτητής συμμετείχε στην ίδρυση της παράταξης «Εγκέλαδος», συνιστώσας των Εναλλακτικών Ριζοσπαστικών Αριστερών Σχημάτων.Την περίοδο 1999-2003 με Πρωθυπουργό τον Κώστα Σημίτη ήταν γραμματέας της Νεολαίας του Συνασπισμού με κεντρικό οργανωτικό ρόλο στις φοιτητικές καταλήψεις.Μάλιστα, σύμφωνα με μαρτυρίες συμφοιτητών του ήταν γνωστός με το προσωνύμιο «λουκετάκιας», επειδή  κυκλοφορούσε ζωσμένος στη μέση με αλυσίδα λουκέτων και κλειδιών, για να κλειδώνει τις Αίθουσες, ώστε να αποκλείεται παντελώς η είσοδος διδασκόντων και διδασκομένων.Το 2001, ταξίδεψε στη Γένοβα, για να συμμετάσχει στις διαδηλώσεις εναντίον της Συνόδου Κορυφής των G8. Προφανώς, σε αυτές τις Οργανώσεις σπούδασε θεωρητικά και πρακτικά την τέχνη της πολιτικής επικοινωνίας και της ιδεολογικής προπαγάνδας για τη χειραγώγηση των λαϊκών μαζών. Η συχνή και επίμονη αναφορά σε «ηρωικά» διχαστικά, κομμουνιστικά και εμφυλιοπολεμικάστερεότυπα, οι υπερβατικές εφορμήσεις και οι εξωπραγματικές διχαστικές αυταπάτες τόσο του ιδίου ως αρχηγού όσο και των συνεργατών τουσυνιστούν κομβικό στοιχείο της Ριζοσπαστικής Ιδεολογίας του.

«Έφοδος στον ουρανό. Οι δύο επιχειρήσεις του ΔΣΕ»

    Η «έφοδος στον ουρανό» αποτελεί κεντρικό σημείο της Κομμουνιστικής Παιδείας και Πολιτικής με σαφή ταξικό, διχαστικό, αντικοινοβουλευτικό παιδευτικό χαρακτήρα και απώτερο αντισυστημικόκοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό στόχο τη Δικτατορία του Προλεταριάτου. Η Κομμούνα των Παρισίων έχει χαρακτηριστεί από τον Μαρξ και τον Λένιν ως η πρώτη, βίαιη και αιματηρή, επαναστατική «πρόβα» για την κατάκτηση της εξουσίας και την εργατική δημοκρατία. Από τον Μαρξισμό-Λενινισμό θεωρείται ως κορυφαίο σύμβολο ένοπλης ταξικής πάλης και ένα από τα υψηλότερα παραδείγματα του προλεταριακού κινήματος «παρά τα λάθη της, όπως η μεγαλοψυχία της και η μη απαλλοτρίωση των πλουτοκρατών». Κάθε χρόνο η επέτειος γιορτάζεται από τα κομμουνιστικά και τα ριζοσπαστικά κόμματα ως ιστορικό ορόσημο και συμβολικός πρόδρομος για μια νέα κοινωνία.      

Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι το δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου Τσίπρα τιτλοφορείται «Έφοδος στον ουρανό», όπως το βιβλίο του ΤριαντάφυλλουΓεροζήση, το οποίο αναφέρεται σε γεγονότα λίγο πριν από την ήττα της ταξικής κομμουνιστικής εξέγερσης το 1949.Ο συγγραφέας του υπηρέτησε στην Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής ως επιστημονικός συνεργάτης και κατά την περίοδο 1993-1999 δίδαξε Συνταγματικό Δίκαιο στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Σύμφωνα με την περιγραφή και το σχετικό Δελτίο Τύπου πληροφορούμαστε για το περιεχόμενο του βιβλίου τα εξής:

«Οι δύο επιχειρήσεις του ΔΣΕ, γνωστές ως «Ελιγμός Βάλτου» και «Ανακατάληψη Γράμμου» τον Μάρτη-Απρίλη-Μάη του 1949 υπήρξαν αιματηρότατες και ως ένα βαθμό καθοριστικές,  όχι για την τελική έκβαση του Εμφύλιου πολέμου, αλλά ίσως σε ό,τι αφορά τη διάρκειά του. Ο τίτλος του βιβλίου αντικατοπτρίζει τον συσχετισμό δυνάμεων των δύο αντιπάλων που από την πλευρά του ΔΣΕ μοιάζει πραγματικά με έφοδο στον ουρανό. Ο ΔΣΕ υστερούσε στα πάντα απέναντι στον κυβερνητικό στρατό, εκτός από ένα στοιχείο στο οποίο υπερείχε αναμφισβήτητα απέναντί του, από την αρχή ως το τέλος. Αυτό το στοιχείο ήταν το Ηθικό. Ο ΔΣΕ ήταν ένας επαναστατικός λαϊκός στρατός, που αγωνιζόταν για πανανθρώπινα ιδανικά, για έναν κόσμο καλύτερο χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, για μια πραγματικά ελεύθερη και ανεξάρτητη πατρίδα, για τη Λαϊκή Δημοκρατία, για το Σοσιαλισμό. Από εκεί πήγαζε το απαράμιλλο ηθικό του».

Τί να πρωτοθαυμάσει κανείς: την παραπλανητική ρομαντική,ελκυστική,γοητευτική εικόνα του εξωφύλλου ήτηνεμφυλιοπολεμικήιδεοληπτική εμμονή για το ταξικό «ηθικό πλεονέκτημα» των στασιαστών, ώστενα σκορπίζουν μέχρι τέλους τον θάνατο και τη δυστυχία στην ελληνική κοινωνία. Σήμερα δεν υπάρχει αμφιβολία, άλλωστε το δηλώνουν απερίφραστα πολλά σημερινά στελέχη του, ότι με παντελή έλλειψη ενδιαφέροντος για το εθνικό και κοινωνικό συμφέρονεμπνευστής, οργανωτής και καθοδηγητής του εμφυλίου υπήρξε το κομμουνιστικό κόμμα.Στηνκομματική ρητορική του κυριαρχούσε το ακραίο διχαστικό δίλημμα,«όποιος δεν είναι εαμίτης είναι φασίστας, δοσίλογος και γκεσταπίτης»,ανάλογο του σημερινού «ή τα κέρδη τους ή οι ζωές μας».

Με την πολύχρονη θητεία του στην κομμουνιστική νεολαία ο Τσίπρας ως πολιτικός αρχηγός του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς εφάρμοσεπολιτική με ιδεολογικά επικολυρικά στερεότυπα της προβιομηχανικής εποχής,με εμφυλιοπολεμικά ρητορικά κηρύγματα για πολίτες και πολιτικούς αντιπάλους «που δεν είναι και τόσο Ελληνες» (2012) καιμε δογματικά διλήμματα νέου διχασμού της ελληνικής κοινωνίας: «ή εμείς ή αυτοί», «ή τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν».Ο αριστερός αντιευρωπαϊκός οίστρος του με πρόσχημα τα μνημόνια αγκάλιασε κάθε είδους αντισυστημικό λόγο και πράξη για τηνπροώθηση αναχρονιστικών ολοκληρωτικών ιδεολογιών.

Οι ρομαντικές, ριζοσπαστικές και κινηματικές, αυταπάτες χωρίς την σύνεση και σωφροσύνη της Λογικήςκαι του Πολιτικού Πραγματισμού οδηγούν νομοτελειακά στην κόλαση του κοινωνικού διχασμού, στην οπισθοδρόμηση και όχι στην πρόοδο.Ο Τσίπρας με το βιβλίο του ως ιδεολογικό εργαλείο,  ενώ διατηρεί τη ριζοσπαστική έμφαση στην ηθικολογία και την επικολυρική αντίληψη της πολιτικής ως έφοδο στον ουρανό,δοκιμάζει να ξαναγίνει «καπετάνιος» της Αριστεράς  με νέο αφήγημα τον δημοκρατικό καπιταλισμό. Απομένει να φανείεάν θα συνεχίσει να αποκοιμίζει συνειδήσεις, γιανα αποκομίζει προσωπικά οφέλη με Πολιτική Αυταπάτη και Διχαστική Ρητορική.