Φιλιάτες 2025, στη γιορτή του Άγιου Κοσμά
ΑΝΑΡΤΗΣΕ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΑ





Οι γυμνασιακές μου σπουδές στην Ηγουμενίτσα είχαν ένα ξεκίνημα που έμοιαζε περισσότερο με σκηνικό θεατρικής παράστασης παρά με οργανωμένη σχολική ζωή. Θυμάμαι ακόμη την πρώτη αίθουσα, ένα χαμηλό ισόγειο κτίσμα στα Πλατάνια, “στου Τσώνη”, όπως το αποκαλούσαμε όλοι με μια οικειότητα που έσπαγε τη σοβαρότητα της μαθητικής μας ηλικίας. Τα θρανία στριμωγμένα, οι τοίχοι νωποί, το φως να μπαίνει δειλά από τα παράθυρα και να φωτίζει πρόσωπα γεμάτα ανυπομονησία. Κάπου στο κέντρο της πόλης, τα κορίτσια ξεκινούσαν τη δική τους πορεία σε άλλο νοικιασμένο ισόγειο, στη γωνία της Εθνικής Αντίστασης με την Ευαγγελιστρίας, απέναντι από τον παιδικό σταθμό. Ήταν λες και δύο παράλληλοι κόσμοι, έτοιμοι όμως κάποτε να ενωθούν. Και πράγματι, όταν φτάσαμε στη δευτέρα τάξη, έγινε το αναμενόμενο βήμα. Μαζί, αγόρια και κορίτσια, βρεθήκαμε στη μεγάλη αίθουσα της νότιας πλευράς του Γυμνασίου. Το κτίριο έμοιαζε να μας αγκαλιάζει με την ευρυχωρία του, σαν να αναγνώριζε ότι μεγαλώναμε και χρειαζόμασταν περισσότερο χώρο, όχι μόνο για τα θρανία μας αλλά και για τα όνειρά μας. Ο ήχος των φωνών μας αντηχούσε πιο δυνατά εκεί μέσα, γεμίζοντας τον αέρα με μια αίσθηση συλλογικής νεότητας και υπόσχεσης για το μέλλον.

Λίγους μήνες πριν τις εκλογές, η σημερινή δημοτική αρχή και ο κ. Νταής καλούσαν τους πολίτες να «μελετήσουν το πρόγραμμα, να το αξιολογήσουν και να το συγκρίνουν», τονίζοντας ότι ήταν «προϊόν διαβούλευσης και συνεργασίας με ειδικούς».
Σήμερα, το πρόγραμμα αυτό δεν υπάρχει πουθενά! Ο ιστότοπος κατέβηκε, το φυλλάδιο εξαφανίστηκε και οι δεσμεύσεις χάθηκαν στο ψηφιακό κενό.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Η εξήγηση είναι απλή: όσο λιγότερο θυμούνται οι πολίτες, τόσο μειώνεται η λογοδοσία. Η εξαφάνιση προγραμμάτων στερεί από τους δημότες τη δυνατότητα να συγκρίνουν λόγια με πράξεις. Και αυτό δεν τιμά ούτε τη διαφάνεια, ούτε την έννοια της δημοκρατίας.
Στην Ευρώπη ισχύει το αντίθετο. Σε χώρες όπως η Σουηδία, η Γερμανία και η Ολλανδία, τα προεκλογικά προγράμματα παραμένουν δημόσια και αρχειοθετημένα. Οι πολίτες έχουν πρόσβαση και μπορούν να ελέγξουν την πορεία υλοποίησης. Αυτό είναι η κανονικότητα που χτίζει εμπιστοσύνη και καλλιεργεί πολιτική κουλτούρα λογοδοσίας.
Ο τόποςμας πρέπει να υιοθετήσει τέτοιες πρακτικές. Τα προγράμματα δεν είναι εργαλεία επικοινωνίας για λίγους μήνες, αλλά συμβόλαια με την κοινωνία. Όταν παραμένουν δημόσια, ενισχύεται η αξιοπιστία και η εμπιστοσύνη. Όταν εξαφανίζονται, κερδίζουν η ασυνέπεια, η αφερεγγυότητα και η αδιαφάνεια.
Η ανάπτυξη και η σύγχρονη διακυβέρνηση απαιτούν θάρρος: θάρρος να κρατάς ανοιχτά τα χαρτιά σου και να δέχεσαι τον έλεγχο. Μόνο έτσι χτίζεται προοπτική και σεβασμός στον πολίτη.
Σωτήρης Γιάκης
Του π. Ηλία Μάκου

Ο αγώνας και η αγωνία του αγίου Κοσμά του Αιτωλού, φαίνεται ξεκάθαρα μέσα από 12 επιστολές του.
Η μία από αυτές, που απευθύνονταν στους κατοίκους του Ζαλόγγου Ιωαννίνων, φυλάσσονταν μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960 στο Πολύδροσο Παραμυθιάς, οπότε την πήρε ο τότε Μητροπολίτης Παραμυθίας Τίτος Ματθαιάκης, προκειμένου να την δημοσιεύσει, αλλά δεν την επέστρεψε.
Πέρα από τα κηρύγματά του, πέρα από τα θαύματά του, υπάρχουν και οι γραπτές μαρτυρίες του, που μπορεί να είναι σύντομες και με συγκεκριμένο περιεχόμενο οι περισσότερες, την ίδρυση σχολείων, ωστόσο αποκαλύπτουν τις ανησυχίες του, αλλά και το σκοπό του, που δεν είναι άλλος από την ενδυνάμωση της πίστης, μέσω της αφύπνισης συνειδήσεων με τη δημιουργία εκπαιδευτηρίων.
Στην εποχή εκείνη, που μοιάζει με τη δική μας, αφού και σήμερα είμαστε υποδουλωμένοι στην πνευματική σύγχυση, γονατισμένοι από τον κλυδωνισμό των αξιών, ο άγιος Κοσμάς, όπως δείχνουν και οι επιστολές του, μόχθησε, προτρέποντας τη στροφή προς την παιδεία, που μπορούσε να διανοίξει το νου και να μορφώσει χριστιανικά τους Ραγιάδες, να κάνει τους σκλάβους να καταλάβουν ότι ο Χριστός ήταν η μόνη αντίρροπη δύναμη εναντίον του εκτροχιασμού στον εξισλαμισμό.
Η πίστη, θεωρεί ο άγιος Κοσμάς, που θα την ενίσχυαν τα σχολεία, ως λόγος και πράξη ζωής, ως λόγος και πράξη δύναμης, ως λόγος και πράξη αλήθειας, ως λόγος και πράξη σωτήριου ανθρωπισμού μπορεί να ανασχέσει το ρεύμα του κακού, δηλαδή της απιστίας, να μεταμορφώσει την τυραννική ζωή και να μην επιτρέψει να νεκρώσουν τα ανθρώπινα ήθη.
ΔΩΔΕΚΑ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ
Προς τον αδελφό του Ιερομονάχο Χρύσανθον,
Σχολάρχη Νάξου
Πανοσολογιώτατε αγαπητέ μοι αδελφέ κυρ Χρύσανθε, ασπαζόμενος προσκυνώ σε και παρακαλώ των Άγιον Θεόν δια την ψυχικήν σου και σωματικήν υγείαν.
Χάριτι θεία, αδελφέ υγιαίνω οπωσούν, ψυχικά δε Κύριος οίδε. Τα κατ’ εμέ δε και περί εμέ φαίνονται πολλά και απίστευτα εις τους πολλούς και μήτε εγώ δύναμαι να τα καταλάβω.
Τόσον δε μόνον λέγω σοι, δια να δοξάσης τον Κύριον και να χαρής, ότι γίνεται αρκετή μετάνοια εις τους αδελφούς.
Έως τριάκοντα επαρχίας περιήλθον, δέκα σχολεία Ελληνικά εποίησα, διακόσια δια κοινά γράμματα, του Κυρίου συνεργούντος και τον λόγον μου βεβαιούντος δια τινών επακολουθησάντων σημείων.
Πλην δόξα τω λέγοντι, η γαρ δύναμίς μου εν ασθενεία τελειούται. Περιέχομαι δε κατά το παρόν την Παραμυθίαν και Μαργαρίτην, ελπίζω δε εις ολίγον καιρόν να σας απολαύσω, αν ο Θεός θέλη. Περιήλθον δε και την πατρίδα και πάντες οι συγγενείς σε προσκινούσι και οι φίλοι.
Ασπάζομαι σε και τον πανιερώτατον δεσπότην και εύχομαι πάντας τους εν Χριστώ αδελφούς.
Υγίαινε ψυχικά και σωματικά.
Δέκα χιλιάδες Χριστιανοί, με αγαπώσι και ένας με μισεί.
Χίλιοι Τούρκοι με αγαπώσι και ένας όχι τοσον.
Χίλιοι Εβραίοι θέλουν τον θάνατόν μου και ένας όχι.
αψοθ΄ (1779) Μαρτίου β΄
Ο σός αδελφόςΚοσμάς ιερομόναχος
***
Προς τον τοποτηρητή της Ι. Μητροπόλεως Κεφαλληνίας
Γεώργιο Κλαδά
Τω αιδεσιμωτάτω και ελλογιμωτάτω κ. κ. Γεωργίω Κλαδά, μεγάλω οικονόμω και αρχιδιδασκάλω Κεφαλληνίας, Κάστρον.
Σοφολογιώτατε, πανοσιώτατε άγιε μέγα οικονόμε κύριε Γεώργιε, ασπαζόμενος σε χαιρετώ.
Εγώ, αδελφέ, είμαι άνθρωπος αμαρτωλός και αμαθής, δούλος ανάξιος Χριστού του Θεού ημών· παρακινούμενος δε από τους πατριάρχας της ανατολικής Εκκλησίας, αρχιερείς, ηγουμένους και μάλιστα από τον κύριον Σωφρόνιον να διδάξω τους χριστιανούς κατά δύναμιν, ευρισκόμενος εδώ εις το ευλογημένον νησίον και λαμβάνωντας την άδειάν των… και του προβεδούρου εις την Άσσον, μοι εφάνη εύλογον και νόμιμον το να αναφέρω εις την πανοσιότητά σου και ζητώ άδειαν παρά σου, επειδή είσαι οικονόμος του αρχιερέως, και συμβουλήν, επειδή είσαι αδελφός και γέννημα θρέμμα εις τον τόπον τούτον και ηξεύρεις τα πράγματα καλύτερα.
Συμβούλευσέ με λοιπόν ό,τι σε φωτίση ο Θεός ή αμέσως ή εμμέσως δια γράμματος, δια να κάμωμεν το χρέος μας.
Εύχομαι σε και δια σου πάντας τους Χριστιανούς.
Υγίαινε.
αψοζ΄ (1777) Ιουνίου ιγ΄
Σος αδελφός εν ΧριστώΚοσμάς ιερομοναχος
***
Προς τους κατοίκους του Ζαλόγγου Ιωαννίνων
Ευγενέστατοι αγαπητοί αδελφοί και τέκνα μου πνευματικά, οι κατοικούντες την χώραν Ζάλογγον, ασπαζόμενος σας εύχομαι και παρακαλώ τον Άγιον Θεόν δια την ψυχικήν και σωματικήν σας υγείαν.
Εγώ, αδελφοί μου, ως δούλος ανάξιος του Χριστού του Θεού ημών, περιεχόμενος και διδάσκων το κατά δύναμιν τους χριστιανούς ήλθα και εδώ εις την χώραν σας· και βλέποντας ότι δεν έχεται σχολείον επαρακίνησα τους χριστιανούς και έδωκαν δια το σχολείον το κατά δύναμιν και προαίρεσιν.
Πρέπει δε και η ευγενία σας να βοηθήτε πάντοτε το σχολείον σας εξ ιδίων πόρων ή από την χώραν κοινώς ή και από τα βακούφια, δια να λάβετε και παρά Θεού τον μισθόν σας και τιμήν παρά των ανθρώπων.
Είμαι δε και εγώ χρεώστης και παρακαλώ τον Κύριον να ευλογήση την χώραν σας, το σχολείον και τα παιδιά σας, και να σας αξιώση να ζήσετε εδώ καλά και θεάρεστα, και να σας βάλη και εις τον παράδεισον, να χαίρεσθε και ευφραίνεσθε και να δοξάζετε την Αγίαν Τριάδα. Ταύτα και υγιαίνετε εν Κυρίω
αψοθ΄ (1779) Ιανουάριος
Κοσμάς ιερομόναχοςκαι ανάξιος δούλος σας
***
Προς τους κατοίκους του χωριού Παπαδατών
Ευγενέστατοι αγαπητοί μου αδελφοί, οι κατοικούντες την χώραν Παπαδάται σας ασπάζομαι και παρακαλώ τον Άγιον Θεόν δια την ψυχικήν και σωματικήν σας υγείαν.
Εγώ αδελφοί μου, ως δούλος του Θεού ημών ανάξιος, περιερχόμενος και διδάσκων το κατά δύναμιν τους χριστιανούς, ήλθα και εδώ εις την χώραν σας και βλέποντάς ότι δεν έχετε σχολείον, επαρακίνησα τους χριστιανούς και έδωκαν το κατά δύναμιν και προαίρεσιν δια το σχολειόν σας.
Πρέπει δε και η ευγενία σας πάντες να βοηθάτε πάντοτε το σχολειόν σας εξ ιδίων πόρων ή κοινώς από την χώραν ή και από βακούφια, δια να λάβετε και παρά Θεού τον μισθόν σας και τιμήν παρά ανθρώπων.
Είμαι δε και εγώ χρεώστης και παρακαλώ τον Κύριον τον ευλογούντα τα πάντα να ευλογήσει και την χώραν σας και το σχολείον και τα παιδιά σας, και να σας αξιώση να ζήσετε και εδώ καλά και θεάρεστα, και να σας βάλη εις τον παράδεισον, να χαίρεσθε και ευφραίνεσθε, να δοξάζετε την Αγίαν Τριάδα. Αμήν.
Έβαλα δε και επίτροπον με την γνώμην πάντων τον κύρ Ιωάννην του Πάνου και επιστάτας και βοηθούς αυτού τον κύρ Δήμον του παπά Ιωάννου και τον κύρ Σταύρον του Δήμου, να κυβερνήσουν το σχολείον, καθώς ο Κύριος τους φωτίση.
αψοθ΄(1779) Μάρτιος
Κοσμάς ιερομόναχος
Ευχέτης σας
***
Προς τους κατοίκους των χωριών Μπουζίνας και Χάλιου
Ευγενέστατοι αγαπητοί αδελφοί μου, οι κατοικούντες το χωρίον Χάλιου, σας ασπάζομαι και παρακαλώ τον Άγιον Θεόν δια την ψυχικήν και σωματικήν σας υγείαν.
Εγώ δε, αδελφοί μου, ως δούλος ανάξιος Χριστού του Θεού ημών, περιερχόμενος και διδάσκων το κατά δύναμιν τους χριστιανούς με άδειαν των κατά τόπους αρχιερέων, ήλθα εις το χωρίον σας, και βλέποντας ότι δεν έχετε σχολείον να διαβάζουν τα παιδία σας χωρίς πληρωμήν, επαρακίνησα και εγώ τους χριστιανούς και έδωσαν το κατά δύναμιν και προαίρεσιν δια το σχολειόν σας.
Πρέπει δε και η ευγενία σας πάντες να βοηθάτε πάντοτε το σχολειόν σας εξ ιδίων πόρων ή κοινώς από το χωρίον ή από βακούφια, δια να λάβετε και παρά Θεού τον μισθόν σας και τιμήν παρά των ανθρώπων.
Είμαι και εγώ χρεώστης και παρακαλώ τον Κύριον τον ευλογούντα τα πάντα να ευλογήση και το χωρίον σας και το σχολειόν σας και τα παιδία σας να μάθωσι γράμματα, και να αξιωθήτε να ζήσετε εδώ καλά και θεάρεστα και να δοξάζετε την Αγίαν Τριάδα. Αμήν.
Έβαλα δε και επίτροπον με την γνώμην πάντων τον κύρ Ρίζον του Δήμου και επιστάτας και βοηθούς αυτού όλο το χωρίον, μάλιστα δε τον κύρ Κυριάζον του Ζήση και τον κύρ Ιωάννην του Γκίκα και τον κύρ Ιωάννην του Ζώτου και τον κύρ Κυριάζον του Δημητρίου και τον κύρ Κώνσταν του Σταύρου και τον κύρ
Πάντον του Δήμου, να κυβερνήσουν το σχολείον, καθώς τους φωτίση ο Κύριος.
Ταύτα και εν Κυρίω υγιαίνετε.
αψοθ΄(1779) Ιούλιος
Κοσμάς ιερομόναχος
και ευχέτης σας
***
Προς τους κατοίκους του χωριού Συρακάτες
Ευγενέστατοι και αγαπητοί αδελφοί μου, κάτοικοι του χωρίου Συρακάτες, σας ασπάζομαι και παρακαλώ τον Ύψιστον Άγιον Θεόν να διαφυλάττη όσον την ψυχικήν, τόσον και την σωματικήν σας υγείαν.
Ο ιερεύς του χωρίου σας, ήλθεν εδώ εις Κρόγκους και παραπονείται ενώπιόν μου ότι η ευγενία σας δεν κάμνετε ό,τι σας συμβουλεύει αυτός και ό,τι προστάζει η Εκκλησία· και τούτο, αδελφοί μου, με λυπεί πολύ. Τους επιτρόπους και κυβερνήτας του χωριού σας, τους οποίους έβαλα με την γνώμην όλων.
Αυτοί να πασχίσουν δια τα παράπονα του ιερέως σας και δια την προαιρετικήν βοήθειαν του μοναστηρίου και των αρχόντων του χωριού σας, δια να κτισθή το σχολείον να διαβάζουν τα παιδιά σας και να λάβετε παρά Θεού παντοκράτορος τον μισθόν, και την τιμήν παρ’ ανθρώπων.
Είμαι δε και εγώ χρεώστης και παρακαλώ τον Ύψιστον Θεόν τον ευλογούντα τα πάντα να ευλογήση και το σχολείον σας και τα παιδιά σας να διαβάζουν.
Ταύτα και εν Κυρίω υγιαίνετε.
αψοθ΄ (1779) Ιουλίου ι΄Κοσμάς ιερομόναχοςευχέτης σας
***
Προς του κατοίκους Χειμμάρας
Ευγενέστατοι αγαπητοί αδελφοί, οι κατοικούντες την χώραν Χειμάρραν, ασπάζομαι και παρακαλώ τον Άγιον Θεόν δια την ψυχικήν και σωματικήν σας υγειάν.
Εγώ, αδελφοί μου, ως δούλος ανάξιος Χριστού του Θεού ημών περιερχόμενος και διδάσκων τους χριστιανούς το κατά δύναμιν με άδειαν των κατά τόπους αρχιερέων, ήλθον και εδώ εις την χώραν σας και βλέπων ότι δεν έχετε σχολείον να διαβάζουν τα παιδία σας χωρίς πληρωμήν, επαρακίνησα τους χριστιανούς και έδωκαν το κατά δύναμιν και προαίρεσιν δια το σχολειόν σας.
Πρέπει η ευγενία σας πάντες να βοηθάτε πάντοτε το σχολειόν σας εξ ιδίων πόρων ή κοινώς από την χώραν ή και από βακούφια, δια να λάβετε παρά Θεού τον μισθόν και τιμήν παρά των ανθρώπων.
Είμαι δε χρεώστης να παρακαλώ τον Άγιον Θεόν τον ευλογούντα τα πάντα να ευλογήσει και την χώραν σας και το σχολείον και τα παιδία σας, και να σας αξιώσει να ζήσετε και εδώ καλά και θεάρεστα, και να σας βάλη και εις τον παράδεισον να χαίρεσθε και να ευφραίνεσθε και να δοξάζετε την Αγίαν Τριάδα.
Έβαλα δε επίτροπον με την γνώμην πάντων τον παπά κύρ Μιχαήλ και επιστάτας και βοηθούς αυτού όλην την χώραν, μάλιστα δε τον κύρ Ζάχον, τον παπά Σπύρον, τον Ηλία Δημητρίου, να κυβερνήσουν το σχολείον, καθώς τους φωτίση ο Κύριος.
αψοθ΄(1779) μην Αύγουστος
Κοσμάς ιερομόναχοςευχέτης σας
***
Προς τους κατοίκους Βαριάδων
Ευγενέστατοι αγαπητοί μου αδελφοί, οι κατοικούντες την χώραν Βαριάδες. Σας ασπάζομαι και παρακαλώ τον Άγιον Θεόν δια την ψυχικήν και σωματικήν σας υγείαν.
Εγώ, αδελφοί μου, ως δούλος Χριστού του Θεού ημών ανάξιος, ελπίζοντας και διδάσκοντας το κατά δύναμιν τους χριστιανούς, ήλθον και εδώ εις την χώραν σας, και βλέποντας ότι δεν έχετε σχολείον, επαρακίνησα τους χριστιανούς και έδωκαν το κατά δύναμιν και προαίρεσιν δια το σχολειόν σας. Πρέπει δε και σεις να βοηθάτε πάντοτε το σχολειόν σας εξ ιδίων πόρων ή κοινώς από την χώραν ή και από βακούφια, δια να λάβετε και μισθόν παρά Θεού και τιμήν παρ’ ανθρώπων.
Είμαι και εγώ χρεώστης. Θα παρακαλώ τον Κύριον τον ευλογούντα τα πάντα να ευλογήσει την χώραν σας και το σχολειόν σας και τα παιδία σας, και να σας αξιώση να ζήσετε και εδώ καλά και θεάρεστα, και να σας βάλη και εις τον παράδεισον να χαίρεσθε και ευφραίνεσθε δοξάζοντας την Αγίαν Τριάδα.
Έβαλα δε επίτροπον με την γνώμην πάντων τον κύρ Γεώργιον Δήμου, επιστάτην δε και βοηθόν αυτού όλην την χώραν, μάλιστα δε τον κύρ Γεωργάκη του Πάνου, ίνα κυβερνήσουν το σχολειόν σας, καθώς ο Κύριος θα τους φωτίση. Έτι δε επιστάτην τον παπά Αποστόλη.
αψοθ΄(1779) μην Μάρτιος
Κοσμάς ιερομόναχος
και ανάξιος ευχέτης σας
***
Προς τους κατοίκους της Δρόβιανης
Ευγενέστατοι αγαπητοί μου αδελφοί, οι κατοικούντες την χώραν Δρόβιανης του επάνω μαχαλά, σας ασπάζομαι και παρακαλώ τον Άγιον Θεόν δια ψυχικήν και σωματικήν σας υγείαν.
Εγώ, αδελφοί μου χριστιανοί, ως ανάξιος δούλος του Ιησού Χριστού του Θεού ημών, περιερχόμενος και διδάσκων το κατά δύναμιν εις τους χριστιανούς το ιερόν Ευαγγέλιον με την άδειαν των κατά τόπους αρχιερέων, ήλθα και εδώ εις την χώραν σας, και βλέποντας οπού δεν έχετε σχολείον, να διαβάζουν και να μανθάνουν τα παιδία σας γράμματα χωρίς πληρωμήν, επαρακάλεσα τους χριστιανούς και έδωκαν το κατά δύναμιν και προαίρεσιν δια το σχολείον.
Πρέπει όμως και η ευγενία σας να βοηθάτε όλοι οι χριστιανοί το σχολειόν σας εξ ιδίων πόρων ή κοινώς από την χώραν ή και από τας εκκλησίας, δια να λάβετε παρά του Θεού τον μισθόν σας και τιμήν από τους ανθρώπους.
Είμαι και εγώ χρεώστης να παρακαλώ τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν τον ευλογούντα τα πάντα να ευλογήση και την χώραν σας και το σχολειόν σας και τα παιδία σας, και να σας αξιώση να ζήσετε και εδώ καλά και θεάρεστα, και να σας βάλη εις τον παράδεισον να χαίρεσθε και να ευφραίνεσθε αιωνίως και παντοτινά και να δοξάζετε την Αγίαν Τριάδα. Αμήν.
Έβαλον δε προς τούτοις επίτροπον εις το σχολείον με την γνώμην όλων των χριστιανών της χώρας σας τον αιδεσιμώτατον παπά κύρ Κυριάκον και επιστάτας και βοηθούς αυτού όλην την χώραν, δια να κυβερνήσουν το σχολείον και ο Κύριος θα φωτίσει.
Ταύτα και υγιαίνετε εν Κυρίω.
αψοθ΄ (1779) Ιουλίου ιε΄
Κοσμάς ιερομόναχος
Και ευχέτης πάντων των χριστιανών
***
Προς τους κατοίκους της Σενίτσης
Ευγενέστατοι και αγαπητοί αδελφοί, οι κατοικούντες την χώραν Σενίτσης, σας ασπάζομαι και παρακαλώ τον Άγιον Θεόν δια την ψυχικήν και σωματικήν σας υγείαν.
Εγώ ως δούλος ανάξιος, αδελφοί μου χριστιανοί, του Θεού ημών, περιερχόμενος και διδάσκων το κατά δύναμιν τους χριστιανούς με την άδειαν των αρχιερέων, ήλθα και εδώ εις την χώραν σας, και βλέποντας ότι δεν έχετε σχολείον να διαβάζωσι τα παιδία σας χωρίς πληρωμήν, επαρακίνησα τους χριστιανούς και έδωκαν το κατά δύναμιν και προαίρεσιν δια το σχολειόν σας.
Πρέπει δε και η ευγενία σας πάντες να βοηθάτε το σχολείον εξ ιδίων πόρων ή κοινώς από την χώραν ή από βακούφια, δια να λάβετε και παρά Θεού τον μισθόν σας και τιμήν παρά των ανθρώπων.
Είμαι δε και εγώ χρεώστης να παρακαλώ τον Κύριον τον ευλογούντα τα πάντα να ευλογήσει την χώραν σας και το σχολειόν σας και τα παιδιά σας, και να σας αξιώσει να ζήσετε και εδώ καλά και θεάρεστα, και να χαίρεσθε και να ευφραίνεσθε και δοξάζετε την Παναγίαν Τριάδα.
Αμήν.
Έβαλα και επίτροπον με την γνώμην πάντων τον κύρ Λέκα του Κύρκου και επιστάτας και βοηθούς αυτού όλην την χώραν, μάλιστα δε τον παπά κύρ Νίκα και τον κύρ Γκίνο Δήμου και τον κύρ Σπύρο Ντένε και τον κύρ Σπύρον Αθανασίου, να κυβερνήσουν το σχολείον, καθώς ο Κύριος του φωτός τους φωτίσει.
Ταύτα και υγιαίνετε εν Κυρίω.
αψοθ΄(1779) Ιουλίου κη΄
Κοσμάς ιερομόναχος
και ευχέτης σας
Προς τους κατοίκους της Πρεβέζης
Ευγενέστατοι αγαπητοί μου αδελφοί, οι κατοικούντες την χώραν Πρέβεζαν, σας ασπάζομαι και παρακαλώ τον Άγιον Θεόν δια την ψυχικήν και σωματικήν σας υγείαν.
Εγώ, αδελφοί μου, ως δούλος Χριστού του Θεού ημών ανάξιος, περιερχόμενος και διδάσκων το κατά δύναμιν τους χριστιανούς, ήλθα και εδώ, και βλέποντας ότι δεν έχετε σχολείον, τους επαρακίνησα και έδωκαν το κατά δύναμιν και προαίρεσιν δια το σχολειόν σας.
Πρέπει δε και η ευγενία σας πάντες να βοηθάτε πάντοτε το σχολειόν σας εξ ιδίων πόρων ή κοινώς από την χώραν ή και από τα βακούφια, δια να λάβετε και παρά Θεού τον μισθόν σας και τιμήν παρ’ ανθρώπων.
Είμαι δε και εγώ χρεώστης να παρακαλώ τον Κύριον, τον ευλογούντα τα πάντα, να ευλογήσει την χώραν σας και το σχολείον και τα παιδία σας, και να σας αξιώση να ζήσετε και εδώ καλά και θεάρεστα, και να σας βάλη και εις τον παράδεισον να χαίρεσθε και να ευφραίνεσθε και να δοξάζετε την Αγίαν Τριάδα.
Αμήν.
Έβαλα δε και επίτροπον τον παπά κύρ Νικόλαον Κεραμίδαν και τον κύρ Αναστάσιον παπά Ρίζον, να κρατούν και να κυβερνούν το άνωθεν σχολείον. Έτι δε και επιστάτας και βοηθούς αυτών τον κύρ Δήμον του Χρήστου και τον κύρ Σπύρον του Γεωργίου Λάμπρου και τον κύρ Χρήστον του Γεωργίου, να βοηθούν το αυτό σχολείον, καθώς ο Κύριος τους φωτίση.
Και αν σας τύχη κανένα εμπόδιον από τουυς εξουσιαστάς της αυτής χώρας, να τον βγάνετε έξω από το σύνορον, όθεν σας φανή εύλογον.
Ταύτα και υγιαίνετε εν Κυρίω.
αψοθ΄(1779) Απρίλιος
Κοσμάς ιερομόναχοςευχέτης σας
***
Προς κατή
Ενδοξότατε, σοφώτατε και πολυχρονεμένε αφέντη κατή, σε ασπάζομαι και παρακαλώ τον Άγιον Θεόν δια την σωματικήν και ψυχικήν σου υγείαν και ευτυχίαν.
Εγώ, αφέντη μου, ως χριστιανός και ανάξιος δούλος του Άγιου Θεού και ραγιάς του βασιλέως μου Σουλτάν Χμήτ, προσταζόμενος υπό Πατριαρχών και αρχιερέων μου, περιπατώ και διδάσκω τους χριστιανούς να φυλάγουσι τας εντολάς του Θεού και να πείθωνται εις τας κατά τον Θεόν βασιλικάς προσταγάς.
Πλησιάζοντας δε εδώ εις την επικράτειάν σου, μου εφάνη εύλογον να σας προσκυνήσω με το παρόν μου ταπεινο γράμμα, και αν ο ορισμός σας, να περιπατήσω την επικράτειάν σας.
Υγιαίνεται εν Κυρίω.
Προσμένω με τον ορισμόν σου.
αψοθ΄Δούλος ανάξιος
Κοσμάς ιερομόναχος
Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ Η ΕΛΠΙΔΑ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ
Τα σχολεία, που στήνει και συστήνει ο άγιος Κοσμάς, δεν έχουν κανένα άλλο στόχο, παρά να δοθεί το μήνυμα ότι η Ορθοδοξία είναι η ύστατη ελπίδα νέας πνοής, αναγέννησης και απελευθέρωσης, τη στιγμή, που τα πάντα γύρω, είναι βουλιαγμένα.
Ο ΠατροΚοσμάς με τον τρόπο του εμπνέει και στηρίζει τους τρικλίζοντες υπόδουλους. Είχε επίγνωση ότι και από τη δική του σωστή συμπεριφορά και δραστηριότητα εξαρτάται ο επανετροχιασμός από το μουσουλμανικό ζυγό. Ένιωθε, πως δεν είχε δικαίωμα να μην ενεργήσει…
Τρεις συλλήψεις στην Πρέβεζα κατά τη διάρκεια της νύχτας για παραβάσεις από τη χρήση μουσικής
Τρεις συλλήψεις ατόμων σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας (24-08-2025) από αστυνομικούς του Αστυνομικού Τμήματος Πρέβεζας, για παραβάσεις από τη χρήση μουσικής από καταστήματα και επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος.
Ειδικότερα, στην πρώτη περίπτωση συνελήφθησαν σε χωριό της Πρέβεζας δύο ημεδαποί, υπεύθυνοι εκδήλωσης, όπου διαπιστώθηκε η χρήση ζωντανής ορχήστρας σε υπαίθριο χώρο, καθ’ υπέρβαση του επιτρεπόμενου ωραρίου λειτουργίας μουσικής.
Στη δεύτερη περίπτωση, συνελήφθη στην Πρέβεζα ημεδαπός, υπεύθυνος καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος, όπου διαπιστώθηκε η χρήση μουσικής χωρίς σχετική άδεια από την αρμόδιααρχή.
Σε αμφότερες τις περιπτώσεις η χρήση της μουσικής διαπιστώθηκε κατά τη διάρκεια των ωρών της νυχτερινής ησυχίας.
Οι σχηματισθείσες δικογραφίες θα υποβληθούν στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Πρέβεζας.

Χριστούγεννα 1942: Η πισώπλατη μαχαιριά της Τουρκίας, κατά των Ελλήνων! Η Ελλάδα γονατισμένη κάτω από την ναζιστική Κατοχή βιώνει τον χειρότερο λιμό από την εποχή της Αρχαιότητας, με χιλιάδες νεκρούς από πείνα στα περισσότερα μεγάλα αστικά κέντρα. Η Τουρκία από τον Ιούνιο του 1941 είχε υπογράψει «σύμφωνο φιλίας» με τη ναζιστική Γερμανία, και ένα χρόνο αργότερα (Ιούνιος 1942) εμπορική συμφωνία για την τροφοδοσία των ναζιστικών δυνάμεων με τα απαραίτητα για την κατασκευή όπλων μέταλλα (ιδίως χρώμιο).*
OI ΔΥΟ Α Ι Μ Ο Σ Τ Α Γ Ε Ι Σ ΤΟΥΡΚΟΙ ΠΟΥ ΜΙΣΟΥΣΑΝ ΑΠΕΡΑΝΤΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ ΚΑΙ ΕΚΑΝΑΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΝ ΕΚΜΗΔΕΝΙΣΟΥΝ ΞΑΝΑ ΚΑΙ ΞΑΝΑ! ΑΡΙΣΤΕΡΑ Ο ΙΣΜΕΤ ΙΝΟΝΟΥ, «ΑΙΩΝΙΟΣ ΥΠΗΡΕΤΗΣ»ΚΑΙ ΔΙΕΚΠΕΡΑΙΩΤΗΣ ΚΑΘΕ ΔΟΛΟΦΟΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΚΕΜΑΛ…
Όσοι παρακολουθούν διαχρονικά την πορεία της Τουρκίας από το κίνημα των Νεότουρκων (1908) μέχρι σήμερα, θεωρούν πως όλες ανεξαιρέτως οι διαχρονικές, αποφασιστικές ενέργειες της Τουρκίας διαθέτουν κάποια ιδιαίτερα κοινά χαρακτηριστικά: Είναι ύ π ο υ λ ε ς (π ι σ ώ π λ α τ ε ς), μ ε θ ο δ ε υ μ έ ν ε ς, θ ρ α σ ύ τ α τ ε ς και γίνονται συνήθως εκ του ασφαλούς μέσα σε ένα ήδη διαμορφωμένο πλαίσιο το οποίο θεωρούν ότι παρέχει την «κατάλληλη ευκαιρία». Αν αποτύχουν, δεν έχουν κανένα απολύτως πρόβλημα να κάνουν «στροφή 180 μοιρών».
Ο Ισμέτ Ινονού είχε ήδη μυριστεί την «κατάλληλη ευκαιρία» προκειμένου να εξοντώσει όσους Έλληνες, Αρμένιους και Εβραίους είχαν καταφέρει να επιβιώσουν στην Κωνσταντινούπολη και ζούσαν ακόμα στην Τουρκία, όπως ακριβώς ένας καρχαρίας μυρίζεται το ανθρώπινο αίμα από κάποιο ναυάγιο… Ολόκληρος ο πλανήτης ήταν απασχολημένος με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ελλάδα βρισκόταν σε πόλεμο, και η Τουρκία, κρυμμένη πίσω από την επιτήδεια ουδετερότητα και το «σύμφωνο φιλίας» με την ναζιστική Γερμανία που ήταν ήδη έτοιμο από τις αρχές του 1941, είχε λυμένα τα χέρια της. Άρα, υπήρχε η «κατάλληλη ευκαιρία».
Έτσι τον Μάϊο του 1941, λίγες μόλις βδομάδες μετά την γερμανική εισβολή στην Ελλάδα, η οποία είχε ξεκινήσει από τις 6 Απριλίου 1941, η Τουρκία κήρυξε γενική επιστράτευση των μη μουσουλμάνων νέων ηλικίας από 20 έως 45 ετών. Όλος ο ανθός, η αφρόκρεμα της μη μουσουλμανικής νεολαίας της Κωνσταντινούπολης οδηγήθηκε στα βάθη της Ανατολής με στόχο τη φυσική της εξόντωση. Η οξύτατη διαφωνία του δίδυμου I.Ινονού-Σ.Σαράτσογλου (πρωθυπουργός) με τον στρατάρχη Φεβζί Τσακμάκ, ο οποίος φοβόταν τις πιθανές συνέπειες μιας νέας γενοκτονίας, δεν επέτρεψε την εν ψυχρώ εκτέλεση των επιστρατευμένων, έτσι η επιστράτευση περιορίστηκε στην εκτέλεση καταναγκαστικών έργων.
Ο πρόεδρος Ισμέτ Ινονού όμως δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένος. Κάλεσε τον πρωθυπουργό Σουκρού Σαράτσογλου και του ανέθεσε το έργο της οικονομικής ή φυσικής εξόντωσης των μη μουσουλμανικών πληθυσμών με «όπλο» έναν έκτακτο φόρο περιουσίας, που θα ήταν τόσο εξωφρενικός ώστε πρώτα οι «υπόχρεοι» θα αδυνατούσαν να πληρώσουν και στην συνέχεια θα τους δινόταν η μεγαλόψυχη «ευκαιρία» να τον εξοφλήσουν με καταναγκαστική εργασία.
Υπολογίζεται ότι για την εξόφληση του φόρου που επιβλήθηκε σε κάθε Έλληνα, Αρμένη ή εβραίο αλλά δεν κατέστη δυνατό να πληρωθεί, απαιτείτο καταναγκαστική εργασία διακοσίων έως τριακοσίων ετών προκειμένου να εξοφληθεί! Ο Τούρκος πρωθυπουργός δεν έχασε χρόνο. Σχεδίασε προσεκτικά τα βήματα που έπρεπε να γίνουν ένα προς ένα: Πρώτα έπρεπε να προετοιμαστεί το κατάλληλο κλίμα στο εσωτερικό της Τουρκίας.
Ο τουρκικός Τύπος άρχισε σταδιακά να εξαπολύει μια εκστρατεία μίσους και φανατισμού εναντίον των μη μουσουλμάνων – Ελλήνων, Αρμενίων, Εβραίων. Όλα τα δεινά της Τουρκίας φορτώνονταν στις πλάτες των μειονοτήτων, και βέβαια στην οικονομική ευημερία που απολάμβαναν. Δεύτερον, ανασύρθηκε ένας νόμος που είχαν ετοιμάσει το 1914 οι Νεότουρκοι για την «ανάπτυξη της τουρκικής οικονομίας» με πλιάτσικο των χριστιανικών περιουσιών της Τουρκίας. Ξεσκονίστηκε, καθαρογράφτηκε, συμπληρώθηκε και παρουσιάστηκε από τον υφυπουργό οικονομικών Εσαάτ Τεκελί στον πρωθυπουργό Σαράτσογλου. Ο τελευταίος ζήτησε από τον σεσημασμένο για σφαγές άμαχων Ελλήνων Fuat Agrali, την δημιουργία ενός μικρού διευθυντηρίου που θα εφάρμοζε το νόμο.
Μέλη του ορίστηκαν οι Faik Ökte, (έφορος Κωνσταντινούπολης) και Mumtaz Tarham τους οποίους ο Fuat Agrali παρουσίασε στον Τούρκο πρωθυπουργό με τα εξής λόγια: «Αυτά τα δύο παλληκάρια (!…) θα εφαρμόσουν το νόμο μας στην Κωνσταντινούπολη και στην Σμύρνη». Το επόμενο βήμα ήταν η μυστική συνεδρίαση του κυβερνώντος Λαϊκού Κόμματος, κατά τη διάρκεια της οποίας ο Τούρκος πρωθυπουργός έδωσε εγγυήσεις πως ο νέος νόμος για τον έκτακτο φόρο περιουσίας, το ‘βαρλίκι’, στην πράξη θα εφαρμοστεί μόνο στις μειονότητες. Εξήγησε ότι έπρεπε, για τα μάτια, να υπάρχει και ένας φόρος για Τούρκους, αλλά θα ήταν μικρός και συμβολικός, έτσι για να τηρηθούν στοιχειωδώς τα προσχήματα.
Αμέσως μετά, η τουρκική Βουλή ψήφισε σε μια συνεδρίαση το νόμο 4305 με 17 άρθρα, στις 12 Νοεμβρίου 1942. Ο νόμος 4305 διαχώρισε με επίσημο, ρατσιστικό τρόπο τους φορολογούμενους σε τέσσερις κατηγορίες: Μουσουλμάνους, Γκιαούρηδες (Έλληνες, Αρμένιους, Εβραίους), όσους άλλαξαν την πίστη τους και έγιναν μουσουλμάνοι (Donme), και τέλος όλους τους ξένους υπηκόους. Καθορίστηκαν επιτροπές με έξι μέλη που όριζαν το ποσό του φόρου για κάθε φορολογούμενο ξεχωριστά (δύο εφοριακοί, δύο μέλη Τοπικής Αυτοδιοίκησης που ήταν φανατισμένα μέλη του Λαϊκού Κόμματος, και δύο μουσουλμάνοι – μέλη του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Κωνσταντινούπολης).
Στο βιβλίο Η συμφορά του φόρου Βαρλίκι (Varlık Vergisi Faciası) ο έφορος Κωνσταντινούπολης Faik Ökte μας περιγράφει με ποιον τρόπο οριζόταν το ποσό του φόρου, αφού πρώτα εξεταζόταν ο φάκελος του θύματος και βεβαιώνονταν το θρήσκευμα και η εθνικότητα του: Πόσο θα πληρώσει αυτός; 500.000 λίρες πρότεινε ένα μέλος της επιτροπής. Όχι, όχι. 1.000.000 λίρες, αντιπρότεινε ένα άλλο. Πείτε ένα ενδιάμεσο ποσό να τελειώνουμε, επενέβαινε ένας τρίτος. Αν σε έναν χριστιανό φορολογούμενο επιβαλλόταν 5.000 λίρες φόρος για ένα μικρό κατάστημα, στον μουσουλμάνο του διπλανού ακριβώς καταστήματος επιβαλλόταν φόρος μόνο 5 λιρών….
Το ποσό του φόρου που επιβαλλόταν δεν επιδέχονταν καμμία έφεση. H προθεσμία πληρωμής ορίστηκε σε 15 ημέρες. Τυχόν καθυστέρηση πληρωμής για τη μεν πρώτη εβδομάδα σήμαινε πρόστιμο 1%, για τη δεύτερη 2% κ.ο.κ. Μετά την παρέλευση ενός μηνός ακολουθούσε κατάσχεση της ακίνητης περιουσίας, σύλληψη και εκτόπιση σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας με ημερήσια «αμοιβή» 2 λιρών η οποία «συμψηφιζόταν» με την οφειλή του εκτοπισθέντος. Οι φορολογικοί κατάλογοι δημοσιεύτηκαν από τις τουρκικές Αρχές τις παραμονές των Χριστουγέννων του 1942. Ο πανικός απλώθηκε στην έντρομη μειονότητα που γέμισε όλες τις εφημερίδες με αγγελίες πώλησης ακινήτων Ελλήνων, Αρμενίων και εβραίων.
Σύμφωνα με όσα καταγράφει στο βιβλίο του ο έφορος της Κωνσταντινούπολης Faik Ökte, στο τέλος του 1942 αγοραστή έψαχναν απεγνωσμένα μέσα από εφημερίδες 8 εργοστάσια, 7 στοές σε κεντρικά σημεία, 80 πολυκατοικίες, 230 σπίτια, 97 μαγαζιά και 190 οικόπεδα! Όπως ήταν φυσικό, οι τιμές κατρακύλησαν αμέσως με αποτέλεσμα να ξεπουλιούνται ολόκληρες περιουσίες για ένα κομμάτι ψωμί. Όσοι δεν κατάφεραν να εξοφλήσουν τον φόρο που τους επέβαλαν οι τουρκικές Αρχές άρχισαν, να βλέπουν, μετά την 7η Ιανουαρίου 1943, τα ονόματα τους στις εφημερίδες.
Η περιουσία τους κατάσχονταν και οι «υπόχρεοι» οδηγούνταν σε καταναγκαστικά έργα στο Άσκαλε, που θεωρείται η Σιβηρία της Ανατολής, ώστε να επισπευστεί η φυσική τους εξόντωση από τις καιρικές συνθήκες και την καταναγκαστική εργασία που ξεκινούσε από τις 5 το πρωί και τέλειωνε στις 7 το απόγευμα. Τον Σεπτέμβριο του 1943 η γνωστή αμερικανική εφημερίδα ‘New York Times’ δημοσίευσε ένα άρθρο για την πισώπλατη μαχαιριά της Τουρκίας, και η Τουρκική Εθνοσυνέλευση, χωρίς καθυστέρηση, αποφάσισε την άμεση διαγραφή των φόρων που δεν είχαν εισπραχθεί ακόμα. Τρεις μήνες αργότερα (Δεκέμβριος 1943) αποφασίστηκε η διάλυση των ταγμάτων εργασίας και η επιστροφή των «οφειλετών» στα σπίτια τους.
Όσοι άντεξαν τις κακουχίες και κατάφεραν να επιστρέψουν, ήσαν κυριολεκτικά αγνώριστοι. Από τους 1.229 πλούσιους μειονοτικούς που δεν μπόρεσαν να πληρώσουν τον υπερβολικό φόρο και βρέθηκαν στα τάγματα εργασίας, ένας στους τρεις δεν κατάφερε να γυρίσει πίσω.
Πλήθος μαρτυρίες καταγράφουν συγκλονιστικές λεπτομέρειες μιας ακόμα μαύρης σελίδας στην ιστορία της σύγχρονης Τουρκίας. Ο νόμος 4305 καταργήθηκε οριστικά στις 15 Μαρτίου 1944, όταν ο Ρωσικός στρατός έφθασε νικητής στα σύνορα της Ρουμανίας και η Τουρκία προσπάθησε να εξαφανίσει τα ίχνη του αποτρόπαιου εγκλήματος που διέπραξε. Συμπέρασμα Η μελέτη και η πλήρης γνώση των ιστορικών γεγονότων που σημάδεψαν και σημαδεύουν την σύγχρονη πορεία Ελλάδας και Τουρκίας, σε καμιά περίπτωση δεν αποτελεί κήρυγμα μίσους προς την απέναντι όχθη του Αιγαίου.
Αντίθετα, ένα χέρι φιλίας μόνιμα απλωμένο, με ειλικρίνεια και αμοιβαίο σεβασμό, δίνει ελπίδα στις επόμενες γενιές να πετύχουν κάποτε αυτό που οι παλαιότερες δεν κατάφεραν. Η μελέτη όμως και η πλήρης ιστορική γνώση αποτελεί εθνική υποχρέωση γιατί η λήθη του κακού είναι η άδεια για την επανάληψή του. Και η Τουρκία στις ημέρες μας, με εξωπραγματικές νεοοθωμανικές φαντασιώσεις, αποτελεί έναν μεγάλο κίνδυνο για την σταθερότητα, την ασφάλεια και την ειρήνη σε ολόκληρη την Μέση Ανατολή και τα Βαλκάνια.
Σε ό,τι πάντως μας αφορά, δεν υπάρχει πιο καταλυτικό, πιο ισχυρό όπλο των Ελλήνων εναντίον των προβληματικών μας γειτόνων, από την πλήρη γνώση της ιστορίας μας! *Μόλις η ήττα των Γερμανών κατέστη βέβαιη, η Τουρκία έσπευσε «να κηρύξει τον πόλεμο στην Γερμανία» (23 Φεβρουαρίου 1945).
Λεωνίδας Κουμάκης


