Archive for Ιουνίου, 2025
Φιλιάτες Ιστορικά και Λαογραφικά Στοιχεία- μια κρίση ακόμη για το βιβλίο μας…

«Όλβιος όστις ιστορίας έσχε μάθησιν» έλεγε ο Ευρυπίδης. Μακάριος και προοδευτικός όποιος απο την ιστορία παίρνει μαθήματα
αυτά- με άλλα λόγια- μας είπε ο αγαπητός Γιώργος Κομίνης απ’ την Κάργιανη- 60 χρόνια μετανάστης στη Γερμανία, πάντα με ενδιαφέρον και αγάπη για τα πάτρια…
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΗΣ Κας ΕΛΕΝΗΣ ΤΖΟΡΜΠΑΤΟΓΛΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «ΠΙΚΡΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ»

Γράφει ο πρώην Βουλευτής κ. ΗΛΙΑΣ Κ. ΒΕΖΔΡΕΒΑΝΗΣ
Ο «ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΕΑΣ ΣΕΛΕΥΚΕΙΑΣ» με την δραστήρια Διοίκηση της Προέδρου κας Γεσθημανής Χριστοφίδου και των Συνεργατών της, διοργάνωσε στον «ΣΕΛΕΥΚΟ» Νέας Σελεύκειας την παρουσίαση του βιβλίου «ΠΙΚΡΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ» τηε Νεοσελευκιώτισας Συγγραφέα – Φιλόλογου κας ΕΛΕΝΗΣ ΤΖΟΡΜΠΑΤΟΓΛΟΥ.
Ο ανωτέρω Σύλλογος, για την παρουσίαση του βιβλίου επέλεξε, με νόημα, την 29 Μαΐου, ημέρα αποφράδα για τον Ελληνισμό, ημέρα που συνέβη το χειρότερο γεγονός για τον Ελληνισμό, ημέρα ΑΙΩΝΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ, ημέρα, που οι Βάρβαροι από την Μογγολία «άλωσαν την Κωνσταντινούπολη», πριν από 572 χρόνια.
Ολόκληρος ο Ελληνισμός, αλλά ιδιαίτερα ο Μικρασιατικός Ελληνισμός, αυτήν την ημέρα της θλίψης, του πόνου και Εθνικής ενσυνειδησης δεν μπορεί να την λησμονήσει.
Άλλωστε, πώς να λησμονήσει ότι:
Το 657 Π.Χ. Μεγαρείς Έποικοι με αρχηγό τον ΒΥΖΑΝΤΑ έχτισαν το ΒΥΖΑΝΤΙΟ.
Το 330 Μ.Χ. ο Αυτοκράτορας (και Άγιος) ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ μετέφερε από την Ρώμη την έδρα της Αυτοκρατορίας του στο Βυζάντιο και ονόμασε – κατ αρχήν- αυτό ΝΕΑ ΡΩΜΗ, που συντάμα έγινε η Βασιλίδα, η ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
Απόλυτα ΣΥΜΒΟΛΙΚΗ υπήρξε η επιλογή αυτής της ημερομηνίας για την παρουσίαση του αναφερθέντος βιβλίου καθ’ όσον η «πρωταγωνίστρια» γιαγιά της συγγραφέως, της Ηρωίδας ΜΑΡΙΑΣ ΤΖΟΡΜΠΑΤΖΟΓΛΟΥ, με τον περιγραφόμενο βίο της, εκφράζει –τεκμηριωμένα- τις τραγικές στιγμές, που βίωσε ο Μικρασιατικός (γιατί όχι και ο Ποντιακός Ελληνισμός), από τα Τουρκικά στίφη του Κεμαλισμού και τις εγκληματικές του «Τσέτες». Άλλωστε, αβίαστα μπορούμε να ισχυρισθούμε ότι ΚΑΘΕ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ του Μικρασιατικού Ελληνισμού έχει και την ΔΙΚΗ του «Γιαγιά ΜΑΡΙΑ, χωρίς περιτυλίγματα», αλλά με απόλυτο σεβασμό στην αλήθεια!
Επί 11 αιώνες η ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ σκορπούσε το πνευματικό φως σ’ ολόκληρη την οικουμένη, αλλά και όταν «αλώθηκε» από τους βαρβάρους και πάλι με το πνεύμα των παιδιών της εφώτισε την ΔΥΣΗ, που οι άνθρωποί της ζούσαν, τότε, σε πρωτόγονες συνθήκες.
Ενθυμούμαι μία ομιλία μου το 1963 στον φιλολογικό σύλλογο «Παρνασσός», ως Γενικός Γραμματέας της «ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ», είχα πει: Η «δύση» του κόσμου της Ανατολής έφερε την «ανατολή» του κόσμου της Δύσεως.»
Ναι, αυτή είναι η μόνη αλήθεια. Οι Κωνσταντινοπολίτες λόγιοι, επιστήμονες, φεύγοντας από την Πόλη, έφεραν στα δυτικά ανακτοβούλια τις επιστήμες, τις τέχνες, το εμπόριο, τη ναυτιλία, τον πολιτισμό.
Αισθανθήκαμε εθνικό χρέος να αφιερώσουμε τα ανωτέρω για να επιβραβεύσουμε τη ΣΩΣΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ του Μικρασιατικού Συλλόγου Νέας Σελεύκειας για την παρουσίαση του αναφερθέντος βιβλίου αυτήν την ημερομηνία.
Η παρουσίαση του βιβλίου της κυρίας Ελένης Τζορμπατζόγλου έγινε από την εξαίρετη φιλόλογο κυρία Βασιλική Νικολάου, θυγατέρα του αείμνηστου Αλέκου Νικολάου, εκλεκτού φίλου και συνεργάτη μας, ως Δικαστικού Επιμελητή.
Η κυρία Νικολάου, με υψηλό το αίσθημα της ευθύνης απέναντι σε έναν πνευματικό πόνημα ξεχωριστής αξίας, επιστράτευσε τις πλούσιες δυνατότητές της και ανταποκρίθηκε με πλήρη γνωστική επάρκεια στο καθήκον της παρουσιάστριας. Διείσδυσε με συνείδηση και στις 142 σελίδες του βιβλίου – ακόμη κι αυτές που είχαν μόνο φωτογραφίες με ονόματα Νεοσελευκιωτών, που κάθε μία από αυτές ήταν και μία πικρή ανάμνηση της προσφυγιάς· μία ανάμνηση διωγμών, σφαγών, βιασμών, βασανισμών, πόνων, θλίψεων, οδυρμών, φυλακίσεων, εξοριών… Βαθιά συγκινημένο, το ακροατήριο χειροκρότησε θερμά την παρουσιάστρια του βιβλίου, κυρία Βασιλική Νικολάου, την οποία κι εμείς από τη θέση αυτή συγχαίρουμε εγκάρδια.
Ακολούθησε στο βήμα η συγγραφέας κυρία Ελένη Τζώρτζογλου, που περιορίστηκε να δώσει κάποιες διευκρινίσεις για το μνημείο των Μικρασιατών, τη δυσκολία εύρεσης των φωτογραφιών κλπ.
Στο σημείο αυτό εκλήθη ο υπογραφόμενος να απευθύνει ένα χαιρετισμό. Ζητήσαμε να συνεχιστεί η ροή του προγράμματος και ο χαιρετισμός να γίνει στο τέλος.
Έτσι συνεχίσθηκε η «ροή» του προγράμματος ως εξής:
Χορωδία, τραγούδι: Όλα μας τα καράβια
Ανάγνωση αποσπάσματος από την Σούλα Χριστοφίδου, την Ελένη Ιωάννογλου
Βίντεο με Σελεύκεια
Ανάγνωση αποσπάσματος από την Ιφιγένεια Χεκίμογλου
Ανάγνωση αποσπάσματος από Ελεάνα Αθανασίου.
Χωροδία, τραγούδι: Τέσσερα μάτια δυο καρδιές
Βίντεο, ταξίδι μνήμης
Ανάγνωση αποσπάσματος από Άννα Φωτιάδου
Χορωδία: Ντεβρέντε
Ανάγνωση αποσπάσματος από Βούλα Ιωάννογλου
Χορωδία: Σμάρω
Τέλος, παίρνοντας τον λόγο, ο υπογραφόμενος συνεχάρη τόσο την παρουσιάστρια κυρία Βασιλική Νικολάου, όσο και τη συγγραφέα κυρία Ελένη Τζωρτζόγλου για το διαλεχτό και ξεχωριστό πόνημά της, χωρίς να παραλείψει να εκφράσει τα ειλικρινή και εγκάρδια συγχαρητήρια στον Μικρασιατικό Σύλλογο για την άριστη οργάνωση της παρουσίασης του βιβλίου «ΠΙΚΡΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ» και πρόσθεσε τα ακόλουθα:
«Η συγγραφέας κυρία Ελένη Τζωρτζόγλου δεν αρκείται να καταγράψει, ακόμα και με ξεκάθαρο τρόπο, τις αθλιότητες της τουρκικής θηριωδίας και των σατανικών επινοήσεων βαρβαρότητας του Κεμαλισμού, που δε σεβάστηκε καμιά ανθρώπινη αξία. Προχωρεί η συγγραφέας και στον καταλογισμό των ευθυνών. Όλοι οι σύμμαχοί μας, της Αντάντ, καθένας με τον δικό του τρόπο, συνέβαλαν αποφασιστικά στην εξόντωση του Μικρασιατικού Ελληνισμού. Δεν «μασάει» τα λόγια της και δεν επιχειρεί να κρατήσει τα προσχήματα. Η συγγραφέας κατονομάζει τους ενόχους: Άγγλοι, Γάλλοι, Γερμανοί, Ιταλοί, Ρώσοι – υπήρξαν συμμέτοχοι στο δράμα και τον αφανισμό του Μικρασιατικού Ελληνισμού.
… Και ο… «μεγάλος» Βενιζέλος βλέπει αμήχανος την αγυρτεία των “φίλων” του και δέχεται τον ξεριζωμό 3.000.000 Μικρασιατών Ελλήνων, από τους οποίους οι μισοί – ενάμιση εκατομμύριο – μπόρεσαν, ύστερα από χιλιάδες βάσανα και ταλαιπωρίες, να έρθουν στην Ελλάδα και να γλιτώσουν από το μαχαίρι, το σπαθί, το τσεκούρι, την αγχόνη και τις φωτιές των Κεμαλιστών. Αυτά που δεν μπόρεσαν να αποφύγουν οι άλλοι μισοί!
Όλοι ελησμόνησαν τις τεράστιες προσφορές του Μικρασιατικού Ελληνισμού στην ανθρωπότητα από τότε που οι Ελληνικές φυλές εγκαταστάθηκαν στη μετέπειτα Ιωνία.
. Όλοι οι μεγάλοι έγιναν φίλοι του σφαγέα των Ελλήνων, Μουσταφά Κεμάλ, για να μοιραστούν τα πετρέλαια της Μοσούλης! Η ανθρωπιά και οι αξίες της ζωής καταπατήθηκαν μπροστά στα συμφέροντα των Μεγάλων !
Η συγγραφέας κυρία Ελένη Τζωρτζόγλου δεν προσπαθεί να «καλλωπίσει» τον Μικρασιατικό Ελληνισμό. Τον παρουσιάζει όπως ήταν! Ήτοι: γνήσιοι Έλληνες Χριαστιανοί Ορθόδοξοι, άνθρωποι με ήθος, τιμή, επαγγελματική συνέπεια· έξυπνοι έμποροι, εργατικοί γεωργοί, μελισσοκόμοι, κτηνοτρόφοι, ιερείς, διδάσκαλοι, γιατροί, μηχανικοί, οικονομολόγοι, διανοούμενοι, ποιητές, συγγραφείς. Όλοι, μα όλοι, νοικοκυραίοι!
Και η απόλυτα επιτυχημένη αυτή εκδήλωση του Μικρασιατικού Πολιτιστικού Συλλόγου Νέας Σελευκείας, που για μία ακόμη φορά συγχαίρουμε από καρδιάς, έκλεισε με ένα τραγούδι μνήμης και πόνου από τον αγαπητό Κώστα Παντένογλου, το οποίο έφερνε στη μνήμη όλων την αλησμόνητη πατρίδα της Μικράς Ασίας.
ΗΛΙΑΣ Κ. ΒΕΖΔΡΕΒΑΝΗΣ
Υστερόγραφον:
Α. Η συγγραφέας κυρία Ελένη Τζορμπατζόγλου μας προσέφερε το βιβλίο της με την ακόλουθη αφιέρωση: «Στον δικό μας Ηλία, φίλο και κουμπάρο του αδερφού μου Μανώλη. Με πολύ αγάπη»!
Β. Η αφιέρωση ήταν ολιγόλογη αλλά γεμάτη περιεχόμενο, καθόσον:
1. Όταν, κατά τον καταραμένο εμφύλιο, εσώθηκα από το παιδομάζωμα, η οικογένειά μας ήρθε στους πρόσφυγες, στη Νέα Σελεύκεια (στου Τσαμπουκόγλου κοντά στην… «γιαγιά Παπαγκή»).
2. Μία τάξη του δημοτικού διδάχτηκα στο παλαιό δημοτικό σχολείο και, όταν μπόρεσα, συνέβαλα στην κατασκευή του σημερινού δημοτικού σχολείου.
3. Η εφημερίδα μου «Εθνικά Νέα» εκδιδόταν από το τυπογραφείο των Νεοσελευκιωτών Γ. Σαχπελίδη και Γ. Δερμιτζόγλου, τους οποίους ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ οδήγησα στην ίδρυση του τυπογραφείου.
4. Αξιώθηκα να στεφανώσω τρία ζευγάρια Νεοσελευκιωτών: Τον αδελφό της συγγραφέως, τον Μανώλη Τζορμπατζόγλου, που έφερε το όνομα του κατακρεουργηθέντος από τις τουρκικές Τσέτες παππού του, σύζυγο της ηρωίδας Μαρίας Τζορμπατζόγλου.
5. Εστεφάνωσα τον υιο του αείμνηστου φίλου μου Προδρόμου Ρουσάνογλου τον αγαπημένο μου κύριο Πέτρο Ρουσανογλου, επιτυχημένου επιχειρηματία στην Αθήνα.
6. Επισης εστεφάνωσα τον ανιψιό του τέως αντιπροέδρου της κοινότητας Νέας Σελευκείας, αείμνηστου Μάνθου Ριγανά, τον αγαπημένο μου Αλέξανδρο Ριγανά.
7. Όταν ο αείμνηστος φίλος μου ο Μάρκος Ησαΐογλου στην επαγγελματική του προσπάθεια έμπλεξε με την γνωστή ελληνική γραφειοκρατία, «μπήκα μπροστά» και δόθηκε λύση.
8. Όταν ο αδερφός μου ο Σπύρος Βεζδρεβάνης διάλεξε την Νεοσελευκιώτισσα Τασία Πετρίδη για σύζυγο και αποφάσισε να κατοικήσει στη Νέα Σελεύκεια, αισθάνθηκα απερίγραπτη χαρά.
9. Ίδια χαρά εβίωσα όταν η θυγατέρα του αδελφού μου Βαγγέλη Βεζδρεβάνη, η ασφαλίστρια Βασιλική Βεζδρεβάνη, παντρεύτηκε τον Νέο- Σελευκιώτη κ. Φώτη Κυβράνογλου.
10. Στην πρώτη βουλευτική μου εκλογή του 1981, η συμπαράσταση των Νεοσελευκιωτών ήταν ιδιαίτερα σημαντική. Με κατέταξαν πρώτο μεταξύ των συνυποψηφίων του κόμματός μου. Το ίδιο έπραξαν οι Νεοσελευκιώτες και στις άλλες πέντε εκλογές μου.
11. Όσοι Νεοσελευκιώτες χτύπησαν την πόρτα των γραφείων μου στην Ηγουμενίτσα και στην Αθήνα ένιωσαν αγάπη, στοργή και εξυπηρέτηση!
Όλα τα παραπάνω νομίζω ότι δικαιολογούν την αφιέρωση της κυρίας Ελένης Τζώρτζογλου που γράφει: «Στον δικό μας Ηλία με αγάπη».
Η.Κ.Β.
Πρόγραμμα (BIP) του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
Φοιτητές και φοιτήτριες από τέσσερα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια συμμετείχανσε Εντατικό Πρόγραμμα Μικτής Κινητικότητας (BIP) του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στην Πρέβεζα
Τo Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, στο πλαίσιο των δράσεων του Erasmus+ και της Συμμαχίας του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου ARTEMIS, πραγματοποίησε με ιδιαίτερη επιτυχίατοΜικτό Εντατικό Πρόγραμμα/Blended Intensive Programme(BIP) Βραχυχρόνιας Κινητικότητας με θέματις κινητικότητες στον χώρο και τον χρόνο και την ιστορική και καλλιτεχνική αναπαράστασή τους: «Mobilities: spaces, times, representations (arts, history, archaeology)».

Το πρόγραμμα, το οποίο έλαβε χώρα από τις 9 έως τις 13 Ιουνίου στην Πανεπιστημιούπολη της Πρέβεζας, συγκέντρωσε πάνω από τριάντα φοιτητές, φοιτήτριες και μέλη διδακτικού προσωπικού τεσσάρων Πανεπιστημίων της συμμαχίας ARTEMIS (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Université Clermont Auvergne-Γαλλία, Universitatea Ovidius din Constanța-Ρουμανία,Università degli Studi di Perugia-Ιταλία) και υλοποιήθηκε με την υποστήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πρέβεζας που συμμετέχει στη συμμαχία ως συνδεδεμένος εταίρος.
Η εκπαιδευτική δράση περιελάμβανε ακαδημαϊκές διαλέξεις, εργαστήρια, δραστηριότητες πεδίου και περιηγήσεις, ένα προπαρασκευαστικό διαδικτυακό στάδιο και μία φάση παρακολούθησηςκαι αξιολόγησης μετά την ολοκλήρωση της κινητικότητας.Μέσα από τις διαλέξεις διερευνήθηκε η έννοια της κινητικότητας υπό το πρίσμα μιας ευρείας διεπιστημονικής προοπτικής, ενώ κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων οι φοιτητέςκαι οι φοιτήτριεςεπισκέφθηκαν την ευρύτερη περιοχή της Πρέβεζας, ξεναγήθηκαν σε επιλεγμένους αρχαιολογικούς χώρουςκαι παρουσίασαν έργα τους σε μικτές ομάδες εκπροσωπώντας και τα τέσσερα συμμετέχοντα Πανεπιστήμια.
Στόχος του προγράμματος ήταν να προσφέρει μία ολοκληρωμένη εκπαιδευτική δράση, σχεδιασμένη από κοινού με τα συμμετέχοντα ιδρύματα, για την βαθύτερη κατανόησητης σύνθετης δυναμικής της κινητικότητας ανθρώπων και πολιτισμών σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους και χώρους και να αναδείξει τον αντίκτυπο της κινητικότητας στη διαμόρφωση γλωσσικών και πολιτιστικών μετασχηματισμών, καθώς και στη διαχρονική δημιουργία ατομικών και συλλογικών ταυτοτήτων.
Στη συνέντευξη τύπου που πραγματοποιήθηκε στην Πρέβεζα, αναδείχθηκε από τους παριστάμενους ο αντίκτυπος του προγράμματος τόσο σε ακαδημαϊκό όσο και σε τοπικό επίπεδο.
Η Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Καθηγήτρια κα Άννα Μπατιστάτου τόνισε τη σημασία των διεθνών συνεργασιών για την ενίσχυση του ρόλου του Πανεπιστημίου στην ευρωπαϊκή ακαδημαϊκή κοινότητα και αναφέρθηκε στον στρατηγικό σχεδιασμό για τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής, ο οποίος είναι άρρηκτα συνδεδεμένοςμε την ενίσχυση του ρόλου του Πανεπιστημίου στην Πρέβεζα και στις άλλες πρωτεύουσες των περιφερειακών ενοτήτων της Ηπείρου.
Ο Καθηγητής κ. Κωνσταντίνος Καραμάνης, μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, χαρακτήρισε τη διεθνοποίηση ως ορόσημο της τελευταίας τριετίας για το Πανεπιστήμιο, ενώηΚαθηγήτρια κα Αικατερίνη Πλακίτση,μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, επεσήμανε τον προγραμματισμό δράσεων σε όλες τις πανεπιστημιουπόλεις της Ηπείρου με σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξη των πόλεων που τις φιλοξενούν.
Ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Προγραμματισμού, Οργάνωσης και Πληροφορικής Δήμου Πρέβεζας κ. Λεωνίδας Αργυρόςεξέφρασε την αμέριστη στήριξη του Δήμου σε όλες τις αντίστοιχες δράσεις συνέργειαςτου Πανεπιστημίου και του Δήμου.
Ως εκπρόσωπος του Πανεπιστημίου ClermontAuvergne της Γαλλίας, ο Καθηγητής PierreMathieu ανέδειξε τη σημασία της συνέργειαςστην ανταλλαγή γνώσης, έρευνας και καλών πρακτικών σε θέματα διεθνούς κινητικότητας, ενώ η Καθηγήτριακα Μαρία Ζουμπούληαναφέρθηκε στη δυναμική της διαθεματικότητας και της πολυγλωσσίας του προγράμματος, καθώς και στην εμπειρική επαφή με το αρχαιολογικό-ιστορικό αντικείμενο.
Τέλος, η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πρέβεζας κα ΑνθήΑγγέλη τόνισε ότι για τις δραστηριότητες περιήγησης του προγράμματος επελέγησαν ως σημεία ενδιαφέροντος οι αρχαιολογικοί χώροι της Αρχαίας Νικόπολης, της Αρχαίας Κασσώπης και του Κάστρου της Πάργας,εξυπηρετώντας τις ανάγκες των περιηγητών με διαφορετικές προσλαμβάνουσες για την έννοια της κινητικότητας.
Η επιτυχής ολοκλήρωση του προγράμματος «Mobilities: spaces, times, representations (arts, history, archaeology)» καταδεικνύει τη δέσμευση του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για την προώθηση της διεθνοποίησης και της εκπαιδευτικής καινοτομίας μέσω της διαρκούς διασύνδεσηςτης ακαδημαϊκής κοινότητας με την ευρύτερη τοπική κοινωνία και τους φορείς της. Επιπρόσθετα, για την πόλη της Πρέβεζας και την ευρύτερη περιοχή, η διεθνής προβολή μέσω των αλλοδαπών συμμετεχόντων/ουσών ήταν σημαντική.
Ιωάννινα, 23 Ιουνίου 2025
Από τη Διεύθυνση Διεθνών & Δημοσίων Σχέσεων
του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων