2.2 Οι Φιλιάτες εμφανίζονται στην ιστορία

Οι Φιλιάτες πρωτοεμφανίζονται στην ιστορία- σύμφωνα με τα έως τώρα γνωστά στοιχεία- στις οθωμανικές απογραφές του 1551 και 1613. Αυτές οι απογραφές περιλαμβάνουν την καταγραφή των χωριών με πληθυσμιακά και παραγωγικά στοιχεία και σε αυτές αναφέρεται για πρώτη φορά το Φιλιάτι.
Στην απογραφή του 1431 η περιοχή μας αναφέρεται ως Βαγενετία, στις απογραφές του 1551, 1613 αναφερετε ως Παρακάλαμος. Δίπλα στα χωριά υπάρχουν αριθμοί οικογενειών- πολλαπλασιάζεις επί 5 για αριθμό κατοίκων. Αφαιρέσαμε από τον πίνακα τα χωριά που θεωρήσαμε ότι είναι εκτός περιοχής και είναι τα: Bedeleni 37- 47 οικογένειες αντίστοιχα το1551-1613, Cukyrat 12- 25, Gramos 19- 35, Istefanat 66-77, Makri Todor 20- 36, Mengulat 239- 282, Recat 34- 34.
ΧΩΡΙΑ ΠΑΡΑΚΑΛΑΜΟΥ
| Οθωμανικό όνομα | Ελληνικό όνομα | 1551 | 1613 |
| Soyvliasi | Άγιος Βλάσης | 217 | 273 |
| Babur | Μπαμπούρι | 50 | 84 |
| Caraklimani | Καλλιθέα | 36 | 51 |
| Camanta | Τσαμαντά | 88 | 103 |
| Ceramica | Κεραμίτσα | 40 | 63 |
| Dramesi | Δράμεση | 257 | 196 |
| Dirmica | Δρίμιτσα | 75 | 39 |
| Fanaromeni | Φανερωμένη | 15 | 39 |
| Fatira | Κερασοχώρι | 31 | 45 |
| Filyat | Φιλιάτες | 22 | 27 |
| Finik | Φοινίκι | 39 | 62 |
| Gardik | Γαρδίκι | 155 | 232 |
| Ilya | Λιάς | 44 | 39 |
| Iskefarik | Μύλοι | 17 | 28 |
| Isbovik | Σμπόκια | 21 | 37 |
| Kamicani | Καμύτσιανη | 15 | 25 |
| Kariani | Αχλαδιά | 52 | |
| Kurtesi | Μεσοβούνι | 8 | 17 |
| Koska | Κότσικα | 161 | 175 |
| Lopsi | Ασπροκκλήσι | 161 | 167 |
| Markat | Μαρκάτι | 60 | |
| Mihalyani | Μιχάλιαρη | 55 | 76 |
| Pesiani | Πέστιανη | 86 | 104 |
| Palampa | Παλαμπάς | 25 | 39 |
| Picar | Αητός | 125 | 138 |
| Pigadulya | Πηγαδούλια | 117 | 120 |
| Plesivica | Πλαίσιο | 233 | 178 |
| Povla | Αμπελώνας | 13 | 23 |
| Radostiva | Ραβιστίβα | 30 | 38 |
| Arachova | Αράχωβα | 42 | 61 |
| Salesi | Σάλεσι | 159 | 213 |
| Salica | Λάκκα | 93 | 96 |
| Sideri | Σίδερη | 81 | 189 |
| Sipatari | Τρικόρυφο | 140 | 196 |
| Ulac | Γολά | 30 | 35 |
| Varfani | Παραπόταμος | 132 | 132 |
| Brania | Αγία Μαρίνα | 33 | 65 |
| Vrysella | Βρυσέλλα | 131 | 175 |
| Virva | Βέρβα | 171 | 205 |
| Yanyari | Γιάννιαρη | 88 | 102 |
| Giromeri | Γηρομέρι | 169 | 177 |
| Kizilkaya | Κοκκικολιθάρι | 593 | |
| Konispoli | Κονίσπολη | 326 | |
| Lista | Λίστα | 83 | |
| Rizona | Ρίζιανη | 205 | |
| Sayada | Σαγιάδα | 245 | |
| Sideri | Σίδερη | 189 |
Σχολιάστε