Archive for Απρίλιος, 2025
Φιλιάτες, Ιστορικά & Λαογραφικά στοιχεία 1
ΚΕΦ. 1ο ΑΡΧΑΙΑ & ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ
- Τα αρχαία χρόνια
Τα αρχαία χρόνια η περιοχή μας ονομαζόταν Θεσπρωτία, όπως και σήμερα. Οι κάτοικοί της, οι Θεσπρωτοί, ήταν το ένα από τα τρία βασικά ελληνικά φύλα που κατοικούσαν την Ήπειρο1,(υπήρχαν και 14 μικρότερα φύλα- υποδιαιρέσεις των τριών βασικών- από αυτά 4-5 ήταν θεσπρωτικά: Σελλοί, Ελοπποί, Φυλατινοί κ.α). Τα γεωγραφικά όρια της αρχαίας Θεσπρωτίας συμπίπτουν με τα σημερινά- όμως κάποιες περιόδους της ιστορίας περιλάβαινε και άλλες περιοχές- την Αχερουσία, τη
Δωδώνη και τμήμα της βορείου Ηπείρου μέχρι τον ποταμό Μπίστριζα (Σιμόεντα). Πολλοί ιστορικοί, επηρεασμένοι από την πληθώρα αρχαίων ιστορικών και θρη-
σκευτικών χώρων της περιοχής (Αχέροντας, Κωκυτός, Αχερουσία, πύλες του Άδη, νεκρομαντείο, Δωδώνη κλπ) θεωρούν τη Θεσπρωτία κοιτίδα των Ελλήνων
Αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν πως η περιοχή Φιλιατών παλιά ονομαζόταν Καμ- μανία. Μετά τον Τρωικό πόλεμο ονομάστηκε Κεστρίνη, προς τιμή του Κεστρίνου, γιού του Έλενου και της Κεστρίας. Στα πλαίσια του μύθου οι αναφορές πως ο Έλε- νος, γιός του Πρίαμου και της Εκάβης, ίδρυσε στην περιοχή το νέο Ίλιο.
Από τα ευρήματα στα σπήλαια της Γκούμανης και του Αετού κάποιοι αρχαιολόγοι και ερευνητές συμπεραίνουν ότι η περιοχή κατοικήθηκε από την προϊστορική εποχή.
Όλη η επαρχία, από την ορεινή Μουργκάνα έως τη θάλασσα της Σαγιάδας, είναι διάσπαρτη από μνημεία, από τα οποία ελάχιστα έχουν μελετηθεί.
Αναφορές αρχαίων συγγραφέων για την περιοχή
ΌΜΗΡΌΣ: Πρώτος ο Όμηρος μας δίνει πληροφορίες και στα δυο σπουδαία έργα του. Στην Ιλιάδα αναφέρει τη συμμετοχή Θεσπρωτών στον πόλεμο της Τροίας:
¨΄Ηλθε απ’ την Κύφον ο Γουνεύς με είκοσι δύο πρύμνες είχ’ Ενιήνων πληθυσμόν και Περραιβών γενναίων
όσοι στην κακοχείμωνην Δωδώνην κατοικούσαν…¨
από την Ιλιάδα μαθαίνουμε για την επίκληση του Αχιλλέα: «Ω Δία Δωδωνάρ- χοντα, Πελασγικέ, π’ ορίζεις
μακριά τη μυριοχιόνιστη Δωδώνη και χωριά ‘χουν
γύρω οι Σελλοί, οι λερόποδοι χαμόστρωτοι σου μάντεις».
Η Οδύσσεια αναφέρεται στο Θεσπρωτό βασιλιά Φείδωνα, ο οποίος φιλοξένησε και περιέθαλψε τον Οδυσσέα:
«Μέρες εννιά πλανιόμουνα τη δέκατη τη νύχτα μεγάλο κύμα μ’ έριξε στων Θεσπρωτών τη χώρα. Εκεί μ’ εδέχθη ο Φείδωνας ο ρήγας δίχως λύτρα,
- Τα άλλα δύο ελληνικά φύλα που κατοικούσαν στην Ήπειρο ήταν οι Μολοσσοί στην περιοχή του σημερινού νομού Ιωαννίνων και οι Χάονες στη Βόρεια Ηπειρο.
τι ο γιος του, που με πρόφτασε απ’ το κρύο κι απ’ τον κόπο κατακομμένον μ’ έφερε στο πατρικό παλάτι
κι ο ρήγας του με έντυσε χλαμύδα και χιτώνα….»
Ο Όμηρος αναφέρει πως τα βόδια του Γηρυόνη, βασιλιά της μυθικής Ερύθειας προέρχονταν από την Κεστρίνη, η οποία φημιζόταν για τα μεγαλόσωμα βόδια της. ΗΡΌΔΌΤΌΣ: Ο Ηρόδοτος αναφέρει πως Θεσπρωτοί και Αμβρακιώτες πολέμη- σαν εναντίον των Περσών. Αναφέρει ακόμη πως οι Θεσσαλοί προήρθαν από τους Θεσπρωτούς, δείχνοντας πως οι Θεσπρωτοί ήταν από τα παλιότερα ελληνικά φύλα. ΘΌΥΚΥΔΙΔΗΣ: Κατά τον Θουκυδίδη (1.46.4), η περιοχή μας είναι τμήμα της αρχαίας Κεστρίνης (ονομασία της περιοχής βόρεια του Καλαμά έως το Βουθρω- τό). Η Κεστρίνη ανήκε στη Χαονία, μετά τον 4ο π. Χ. αιώνα προσαρτήθηκε στη Θεσπρωτία. Στα μέσα του 4ου π.Χ. αιώνα οι Θεσπρωτοί μεταφέρανε στα Γίτανα,
την έδρα του «Κοινού των Θεσπρωτών»- ήταν έως τότε στην Ελαία Παραμυθιάς.
Αννα Στεργίου- το συγγραφικό της έργο
Οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας, που ξεπερνούν τον εαυτό τους, οι ήρωες και οι ηρωίδες των βιβλίων της Άννας Στεργίου θα παρουσιαστούν την Παρασκευή 4 Απριλίου 2025 στις 8.00 μ.μ. στον χώρο του βιβλιοπωλείου της Πρωτοπορίας στην Πάτρα (Γεροκωστοπούλου 3) σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο Κομνηνός.
Από τον ψυχίατρο Αλέξανδρο Σαμουηλίδη, που πρωταγωνίστησε στο πρώτο της μυθιστόρημα ως τον αληθινό Τάσο Χαλκιά, που με το κλαρίνο του γέμιζε τις καρδιές των απόδημων κι από το «θεριό», τον παραδοσιακό Κρητικό, Δράκο Σαπουντζή έως τους μικρούς Ατρόμητους, η Άννα Στεργίου συμπληρώνει φέτος 20 χρόνια στη συγγραφή και 30 χρόνια στη δημοσιογραφία. Έχει ασχοληθεί σχεδόν με όλες τις μορφές του ελληνικού λόγου: λογοτεχνία, διήγημα, ποίηση, μαντινάδα, επιστημονικό σύγγραμμα, παιδικό βιβλίο κ.ά.
Η Άννα Στεργίου σπούδασε Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και πήρε μεταπτυχιακό τίτλο στην Κοινωνιολογία της Ενέργειας και των Ψηφιακών Συστημάτων από το Πανεπιστήμιο Πειραιά. Εργάστηκε πάνω από 20 χρόνια στην ιστορική εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» αλλά και σε περιοδικά, ραδιοφωνικούς σταθμούς, ιστοσελίδες. Πραγματοποίησε πολλές δημοσιογραφικές αποστολές, διαπιστεύτηκε σε διάφορα υπουργεία, εργάστηκε σε θέσεις ευθύνης κι από το 2016 είναι κοινοβουλευτική συντάκτρια. Υπήρξε γενική γραμματέας των φοιτητών Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, συνδικαλίστρια στον χώρο του Τύπου και στις διπλές εκλογές του 2023 ήταν υποψήφια βουλευτής Θεσπρωτίας του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ ενώ σήμερα είναι μέλος της Ν.Ε. Θεσπρωτίας και μέλος του τομέα Γεωργίας του κόμματος.
Έχει κάνει επιστημονικές ομιλίες κι έχει εκδώσει έξι βιβλία. Υπό έκδοση είναι το βιβλίο της «Το παρελθόν χτυπά την πόρτα» πάλι από τον εκδοτικό οίκο Κομνηνός ενώ ετοιμάζει ένα νέο βιβλίο, που βασίζεται στην έρευνά της για τις γυναίκες και τον κοινοβουλευτισμό.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα παρουσιαστούν τα έξι βιβλία της: Τα μάτια του φόβου (2004, 2024), Τάσος Χαλκιάς: το φύσημα του θεού (2014), Η κυρά του Δράκου (2022), Οι Ατρόμητοι της Μαργαριτοχώρας. Η κλοπή των λαγηνιών από το αρχαιολογικό μουσείο της Αθήνας (2022), Οι Ατρόμητοι της Μαργαριτοχώρας. Το κυνήγι των λαθρέμπορων ζώων στην Κένυα (2022), Ο δίδυμος καπιταλισμός (2023).
Τον συντονισμό της εκδήλωσης έχει ο δημοσιογράφος Αλέξης Γκλαβάς.
Για τα βιβλία της θα μιλήσουν οι:
- Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, γιατρός, βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Αχαΐας
- Δημήτρης Κωνσταντόπουλος, εκπαιδευτικός, πρώην βουλευτής ΠΑΣΟΚ Αιτωλοακαρνανίας
- Νίκος Καραθανασόπουλος, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, οικονομολόγος, βουλευτής ΚΚΕ Αχαΐας
- Σία Αναγνωστοπούλου, καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, βουλευτής ΝΕΑΡ Αχαΐας
- Βάσω Γκόρου, δημοσιογράφος, ανταποκρίτρια της ΕΡΤ Ιωαννίνων
- Άννα Στεργίου, Msc Κοινωνιολογίας της Ενέργειας και των Ψηφιακών Συστημάτων, συγγραφέας
ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ 