ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΑ ΝΕΑ          φύλλο αρ. 7   1 Απρίλη 1947 (για την αντιγραφή Λουκία Πέτση)

Η Επιτροπή του ΟΗΕ έφθασε εις Φιλιάτες την 17^ην Μαρτίου- προκειμένου να εξετάσει την προσφυγή της Αλβανίας για τον διωγμό των Αλβανοτσάμηδων από την Ελλάδα.

Την πρωΐαν της 18^ης και ώραν 9 και 30 εξητάσθησαν υπ’αυτής διάφοροι μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν συντριπτικά διά τους Αλβανούς πράγματα.

Πρώτος εξητάσθη δια το επεισόδειον των συνόρων εις Λυκογιάννην (1.11 45) ο παρών τότε στρατιώτης Στομάτης (Σταμάτης;) Θωμάς, όστις κατέθεσεν ότι τας πρωϊνάς ώρας της 1^ης Νοεμβρίου οι Αλβανοί επετέθησαν κατά του εκεί φυλακίου. Οι ημέτεροι στρατιώται αντεπιτεθέντες ηχμαλώτισαν ένα στρατιώτην. Το απόγευμα οι Αλβανοί ενισχύθησαν από την Κονίσπολιν και επετέθησαν εκ νέου αποκρουσθέντες. Ο αιχμάλωτος στρατιώτης αρνηθείς να επιστρέψην εις Αλβανίαν, κρατείται εις την Κρήτην. Εν συνεχεία ο μάρτυς περιέγραψε το τρίτον επεισόδιον της 3^ης Νοεμβρίου 1946 οπότε 70 Αλβανοί επιτεθέντες κατέλαβον το φυλάκιον και αφού το ελεηλάτησαν απεχώρισαν εις το αλβανικόν έδαφος. Ο αυτόπτης μάρτυς στρατιώτης Ιωάννης Χαρίτος εκθέτει εν λεπτομερεία τα των ως άνω δύο επεισοδίων ως και τα του επεισοδίου της 2ας Ιουνίου 1946 οπότε 8 Αλβανοί εισήλθον πυροβολούντες εις το ελληνικόν έδαφος. Οι ημέτεροι αντεπιτεθέντας ηνάγκασαν τους Αλβανούς να αποχωρήσουν. Ο μάρτυς διέψευσε τους ισχυρισμούς του Αλβανού διά των φανατικών επεισοδίον της 24^ης Νοεμβρίου 1945.

Οι Τουρκαλβανοί

Συζητούμενου του τεθέντος υπό των Αλβανών ζητήματος κακομεταχειρίσεως Τουρκαλβανών Τσάμηδων υπό του στρατηγού Ζερβά και υπό της εθνοφυλακής ο μάρτυς κ.Φρόντζος δικηγόρος εις τα Ιωάννινα όστις διετέλεσε και σύνδεσμος κατά την κατοχήν μετά του στρατηγείου Μ.Ανατολής ,του ΕΛΑΣ και του Διεθνούς Ερ.Σταυρού, καταθέτει ότι εις τον νομόν Θεσπρωτίας υπάρχουν 62.000 κάτοικοι εξ’ων Μουσουλμάνοι 18.000. Αναφέρεται εις επιστολήν του αντιπροσώπου του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού κ.Λάμπερ επεμβάς τότε, παρακλήσει των Μουσουλμάνων ηγγυήθη διά την τιμήν, την ζωήν και την περιουσίαν των και τους συνεβούλευσε να παραμείνουν εάν δεν ενέχονται εις εγκλήματα αφού προηγουμένως αφοπλισθούν και αποβάλουν τας γερμανικάς στολάς και εφ’όσον δεν βαρύνονται με εγκλήματα. Ο ίδιος μετέβη εις Κονίσπολιν και Φιλιάτες διά να ανακοινώση τα της επεμβάσεως του διότι οι αρχηγοί των Τσάμηδων απέκρυψαν την επέμβασιν του Ερυθρού Σταυρού. Ως προθεσμία αφοπλισμού είχεν ορισθή η 20^η Αυγούστου 1944. Εγγυηταί εκτός του κ. Λαμπέρ ήσαν ο Αμερικανός αξιωματικός Άντερσον και ο Άγγλος Τζών Νταίηλ.  Προ της εκπνοής της προθεσμίας οι Αλβανοί και οι Γερμανοί απεπειράθησαν να ανακαταλάβουν την Παραμυθίαν αποκρουσθέντες όμως ανεχώρησαν εις Αλβανίαν όπου μετέβησαν αργότερον και αι οικογένειαι των φυλασσόμεναι εις το στρατόπεδον Παραμυθιάς. Ο μάρτυς συνεχίζων λέγει ότι κατέχει διαταγήν του αρχηγού των Τσάμηδων Νουρή Ντίνο περί εξοπλισμού Αλβανών ηλικίας 14-15 ετών, οι οποίοι εντασσόμενοι εις το ιταλογερμανικόν στρατόν να προβαίνουν εις φόνους και ληστείας εναντίον των χριστιανών και εις κατάλυσιν των αρχών. Εις ερώτησιν του Ρώσσου και του Γιουγκοσλαύου αντιπροσώπου αν οι Τσάμηδες ήσαν εντεταγμένοι εις τον ΕΛΑΣ, ο μάρτυς απαντά ότι ο ΕΔΕΣ και ο ΕΛΑΣ εις μάτην προσεπάθησαν να τους πείσουν να ενταχθούν εις την εθνικήν αντίστασιν. Οι Τσάμηδες πάντοτε ηρθήσαν αμειβόμενοι παχυλώς από τους κατακτητάς. Αργότερον μικτόν τάγμα Τσάμηδων και του ΕΛΑΣ έπληξεν ομάδας εθνικής αντιστάσεως.

Ο κ.Αθανασάκος

Κατά την απογευματινήν συνεδρίασιν ο μάρτυς Ευστράτιος Αθανασάκος Συμβολαιογράφος εις Φιλιάτες εκθέτει σαφώς την προπολεμικήν κατάστασιν των Τσάμηδων και τα δικαιώματα πλήρους ελευθερίας τα οποία είχον. Δύο μήνας προς της κηρύξεως του Ελληνοιταλικού πολέμου συνέχισε ο μάρτυς 600 νέοι Τσάμηδες αυξηθέντες αργότερον εις 1500 εισήλθον λάθρα εις την Αλβανίαν όπου εδημιούργησαν την Μιλίτσια απόλυτον ελευθέριον θρησκείας και γλώσσης. Το Ελληνικόν κράτος μάλιστα εμισθοδοτούσε τους θρησκευτικούς και εκπαιδευτικούς λειτουργούς των. Εις ερώτησιν του Γάλλου αντιπροσώπου διά την αιτίαν της αναχωρήσεως των Τσάμηδων μετά των Γερμανών ο μάρτυς απήντησε χαρακτηριστικώς ότι τους έπιασε το ΄ζουλούμι΄ δηλαδή η οργή του Θεού, δια τα διαπραχθέντα υπ’αυτών εγκλήματα εις βάρος των Χριστιανών.

     Άλλοι μάρτυρες

Κατόπιν ο μάρτυς Λιάτσες Τουρκαλβανός παραμείνας εν Ελλάδι εκθέτει τα απαίσια εγκλήματα των Αλβανών εναντίον των Χριστιανών ,τον βιασμόν γυναικών, την κρεούργησιν νηπίων, την πυρπόλησιν χωρίων και την λεηλασίαν περιουσιών.

Ο μάρτυς Τσουγιόπολος κτηματίας αναφέρει τα φρικτά εγκλήματα των Τσάμηδων ,τα ονόματα των θυμάτων των ,τας καταστροφάς που προεκάλεσαν και το πώς κατήργησαν τας αρχάς ,εγκαθιδρύσαντες αλβανικήν διοίκησιν πολιτικήν ,στρατιωτικήν και αστυνομικήν. Το ζήτημα της διώξεως των Τσάμηδων ετέθη υπό της αλβανικής αντιπροσωπείας.

Αι καταθέσεις των μαρτύρων αφίνουν κατάπληκτους τους αντιπροσώπους, εκτός των Σλάβων και των βορείων γειτόνων μας. Η συνεδρίασις συνεχίζεται.

Ο πρόεδρος εδήλωσεν ότι η επιτροπή του ΕΑΜ, ανεκοίνωσεν ότι ουδέν έχει να καταθέση σχετικώς με τας διώξεις των Τσάμηδων.

Την επόμενην 7^ην πρωϊνήν η επιτροπή του ΟΗΕ ανεχώρησεν διά την Κονίσπολιν ,εντός των Αλβανικών συνόρων, όπου από μηνός έχουν συγκεντρωθή από τους Αλβανούς πλείστοι Μουσουλμάνοι Τσάμηδες. Οι εξετασθέντες υπό της Επιτροπής 4 Μουσουλμάνοι δεν ηδυνήθησαν να δικαιολογήσουν ούτε την φυγήν των εξ’Ελλάδος, ούτε τους φόνους, τας διαρπαγάς και τας καταστροφάς της Θεσπρωτίας. Η Επιτροπή του ΟΗΕ επέστρεψεν την 20-3-47 εις Ιωάννινα. Εις το Μπισδούνι  ανέμενον 1000 και πλέον πρόσφυγες Βορειοηπειρώται με πινακίδες  «Σώσατε την σφαζόμενην Β.Ήπειρον». Ενώπιον δραματικών εκδηλώσεων τα μέλη της Επιτροπής εκράτουν σημειώσεις των όσων συμβαίνουν εις την σκλαβωμένην και ερημωμένην Β.Ήπερόν μας.