ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

του ΠΟΛ ΜΑΝΤΕΛΟΥ

       Ήτανε μια από τις πιο όμορφες Απόκριες που είχαν ζήσει στο Φιλιάτι και είναι χαραγμένη βαθειά στο μυαλό μου. Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε, και να μου συγχωρήσετε τα λάθη. Πρέπει να ήταν το 1958 αν θυμάμαι καλά και στην διοργάνωση ήταν ο Πίπη Φραγκίσκος, ο Χρυσόστομος Ζούλας και άλλοι δραστήριοι νέοι τότε. Τα καλλιτεχνικά είχε αναλάβει ο Βύρων και δεν ξέρω πόσο είχε βάλει το χέρι του κι ο Χαρίλης ο Βασιάδης- καλός καλλιτέχνης και αυτός.

    Θυμάμαι λοιπόν πως η παρέλαση ξεκίνησε από τις Κογκέλες, από το μαγαζί του Μέμμου. Μπροστάρης της παρέλασης ένας καβαλάρης, ο Παναγιώτης Τσάγκος, που έδινε το ρυθμό. Παραπίσω τα παιδιά της Φιλαρμονικής μασκαρεμένα, μαζί και ο δάσκαλος ο Μπάτζιος αλλά και η πρώτη κοπέλα που έβγαινε με την Φιλαρμονική, η Βούλα του Σκάρλου- που έπαιζε φλάουτο. Πίσω από την Φιλαρμονική ακολουθούσε ο αρχικαρνάβαλος, πάνω στο κάρο του Σταύρου Μαραλού που το έσερνε άλογο. Ντυμένος αρχικαρνάβαλος ήταν ο Μιχάλης Παππάς και καθώς περνούσαν από το δρόμο πέταγε σοκολάτες και καραμέλες. Παραπίσω συνέχιζαν ντυμένοι πολλοί Φιλιατιώτες ωραίοι μασκαράδες και μασκαράδες που έφερναν γέλιο. Πολύ ωραία ντυμένη ¨Άνοιξη¨ ήταν η Αλίκη του Μάνου. Η Λιλή του Μικρούλη κι αυτή ωραία, ήταν ντυμένη Μαρκησία. Η Ειρήνη του Ταφέκη ήταν καταπληκτική Γιαπωνέζα και η Αρετή του Γκούντα φανταστικά ντυμένη αρχαία θεά Άρτεμις. Καταπληκτικές τσιγγάνες η Σούλα του Γούλα και η Ελένη του Γούλα. Ο Λόης ο Λιανός ήταν ντυμένος σπουδαίος πειρατής, αλλά και πάρα πολλοί ήταν ντυμένοι τι και ποιόν να πρωτοθυμηθώ.  Από τους ντυμένους που έβγαζαν γέλιο ήταν πρώτα πρώτα ο Χότζιας καβάλα ανάποδα σε ένα γομάρι που ήταν ντυμένος ο Γιώρη Λιανός- τόσο πετυχημένος ήταν που το χότζιας του έμεινε παρατσούκλι.

Γέλιο πολύ έβγαλε και η παρουσία του Τσιάβου Παρούση που ήταν ντυμένος νταντά και είχε ένα καρότσι για μωρά. Μέσα στο καρότσι ήταν ο Τέλη Σιάτας ντυμένος μωρό και είχε ένα μεγάλο μπιμπερό που μέσα είχε ούζο με νερό και φαινόταν σαν γάλα- το τι γέλιο έκανε όλος ο κόσμος δεν λέγεται. Γέλιο έβγαζε και ο Τάκη Κολονιάρης που ήταν ντυμένος τσιγγάνα.

Πολλά, πάρα πολλά παιδιά ήταν ντυμένα και το κέφι και ο χορός μέσα στο δρόμο με την Φιλαρμονική ασταμάτητος. Την παρέλαση έκλεισαν μια ομάδα από κάποιους που ντύνονταν παραδοσιακά, με τομάρια και κρεμασμένα κουδούνια μεγάλα που έκαναν φοβερό σαματά. Αυτή η παρουσία ήταν μάλλον ένα πολύ παλιό έθιμο και τα παιδιά που ντύνονταν έτσι ήταν από του Στέφου, του Τσάγκου και κάποια άλλα και μάλλον ήταν οι τελευταίοι που το έκαναν. Σαν και αυτούς βλέπω μόνο σε κάποιες περιοχές της Μακεδονίας. Στο Φιλιάτι δεν γίνεται έτσι πλέον.

Τέλος, η παρέλαση σταματούσε σε μια αλάνα, εκεί που είναι σήμερα η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου. Εκεί λοιπόν υπήρχε μια επιτροπή που βράβευσε τις καλύτερες παρουσίες. Στην επιτροπή θυμάμαι ήταν ο Γιάννης Μικρούλης, ο Ντόνες Βάτσιος, ο Χακή Αράπης, και άλλοι. Αφού πέρασαν όλοι όσοι ήθελαν από την επιτροπή μπροστά βγήκε η απόφαση και τα χρηματικά βραβεία δόθηκαν, το πρώτο στον πειρατή- Θολόη Λιάνο, το δεύτερο στη τσιγγάνα Ελένη Ταφέκη- η οποία χόρεψε εκεί μπροστά πολύ ωραία και το τρίτο στο φανταστικό Χότζια- τον Γιώρη Λιανό. Μετά από την απονομή των βραβείων άρχισε να παίζει η Μπάντα χορό για όλους και τότε στρώθηκε τρελό πανηγύρι, Κι αυτός που πούλαγε χαρτοπόλεμο ακόμη είχε μερακλωθεί και είχε φτιάξει στοίχους, έλεγε:  πάρτε χαρτοπόλεμο να πολεμήσετε/ τον ερωτά σας να κερδίσετε/ και αν δεν τον κερδίσετε να ‘ρθετε να με φτύσετε.

 Σαν άρχισε και νύχτωσε τότε βγήκαν φαντάροι σε δυο σειρές στο δρόμο λαμπαδηφορία, το τι όμορφα ήτανε δεν περιγράφεται. Μετά τα πανηγύρια συνεχίζονταν με τους μασκαρεμένους από σπίτι σε σπίτι, ενώ στους Τάση Δήμου έπαιζαν βιολιά και πολύς κόσμος είχε καθίσει και χόρευε εκεί.

 Τέτοιο κέφι και τέτοιο τρελό καρναβάλι δεν έχω ξαναδεί…