ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

απο το βιβλίο ΠΛΕΣΙΒΙΤΣΑ του αείμνηστου Γιάννη Πέγκα- στη μνημη του

83. ΑΝΑΒΡΑΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩΤΣΙΚΑ-ΦΥΛΑΚΙΟ ΣΤΗΝ ΠΛΕΣΙΒΙΤΣΑ

Στην Κώτσικα με το θάνατο του Χαλίλη, έπεσε μεγάλο πένθος κι αναβρασμός, απ’ άκρο σ’ άκρο, για άμεση αντεκδίκηση. Δεύτερος θάνατος δύο νέων σε διάστημα είκοσι ημερών. Το θάνατο του Πλεσιβιτσιώτη Παναγιώτη Σκάγια δεν το μετρούσαν ως αντιστάθμισμα. Οι μετριοπαθείς Κώτσικες, που έβλεπαν ότι το φταίξιμο ήταν δικό τους, όπως οι προκλήσεις και η ενέδρα, μα του κάκου πήγαιναν οι φωνές τους, το πάθος και το μένος δεν τους άφηνε να δουν  τα  πράγματα  στη  σωστή  τους  διάσταση.  Άρχισαν  συζητήσεις  επί  συζητήσεων  και σχέδια επί σχεδίων, για τις επόμενες κινήσεις των, μέχρι εξοντώσεως κι αφανισμού της Πλεσιβίτσης.

Το ομόθρησκο στοιχείο της επαρχίας τους φανάτιζε, τους εμψύχωνε και τους παρότρυνε για αντεκδίκηση δυναμική.  Κατέληξαν κατ’ αρχήν στη συνέχιση της παλιάς απόφασης και πράξης των ενεδρών κάθε περάσματος, με δολοφονικές πράξεις κάθε περαστικού Πλεσιβιτσιώτη, δια την αποδυνάμωση, αρχικώς του ανδρικού στοιχείου και την εν συνεχεία γενική έφοδο στην Πλεσίβιτσα, να μην αφήσουν λίθο επί λίθου και γενικό ξεκλήρισμα κι αφανισμό των κατοίκων της. Στην Πλεσίβιτσα, μετά τα γεγονότα και τις συλλήψεις, η Δημογεροντία  έκανε  γενική  συνέλευση  για  το  τι  μέλει  γενέσθαι.  Πρώτον,  διόρισαν  ως φύλακα «Νταουρτιτζή» του χωριού, με μισθό δέκα Ναπολεόνια το μήνα, για τη  φύλαξη των κτημάτων, καθώς και για συνοδεία μαζικής συντροφιάς προς Φιλιάτες κι αντιστρόφως.

Φύλακας διορίστηκε ο δυναμικός Μετέ Ντούτσιε, από τις Φιλιάτες, ειδικός για την περίσταση. Ζητούσαν επίσης από τις Τουρκικές αρχές, την προστασία του χωριού και των χωριανών, από τις κυκλοφορούμενες φήμες της εξόντωσης του χωριού και των κατοίκων, που ήταν γνωστά τοις πάσι, όπου και τα γεγονότα το επιβεβαίωναν. Οι υποσχέσεις που δόθηκαν από τις Τουρκικές αρχές, δεν τηρήθηκαν, αντιθέτως παρασκηνιάκως υποστηριζόταν με όλα τα μέσα το Μουλσουμανοτσάμικο καπετανάτο, που ανενόχλητο αλώνιζε τον τόπο και

συνέχιζε το έργο του σ’ όλη τη Θεσπρωτία. Η Πλεσίβιτσα ήταν σχεδόν αποκλεισμένη εκ των πραγμάτων σχεδόν πανταχόθεν.

Εξαίρεση αποτελούσαν οι δρόμοι προς τα επανωχώρια της Μουργκάνας και ήταν μια διέξοδος και προς Ιωάννινα και προς Παραμυθιά. Η έως τώρα Πλεσίβιτσα, που είχε δημιουργήσει μια λαμπρή εμπορική ακμή, με τη διακίνηση αγαθών κι εμπορευμάτων προς πάσαν  κατεύθυνση,  εσωτερικό  κι  εξωτερικό,  τώρα  που  η  λευτεριά  ήταν  επί  θύρας,  να γνωρίσει τέτοιον αποκλεισμό κι απειλούμενο μαρασμό.    Επακόλουθο του φόβου καταστροφής και συλλήψεως, ανάγκασε κατοίκους να μεταναστεύουν στην Κέρκυρα – Ιωάννινα   κι   αλλού.   Ο   περιορισμός   αυτός   έφερνε   στερήσεις   για   τη   διαβίωση   των περισσοτέρων  μεροκαματιάρηδων.  Αποφασίστηκε  επίσης  για  τις  μετακινήσεις εμπορευμάτων, λόγω της δυσμενούς αυτής καταστάσεως, να γίνονται ομαδικώς με συνοδό έμπιστο κι ένοπλο Μουλσουμανοτσάμη, που ν’ απεχθανόταν την αιματοχυσία και το μίσος και που πράγματι δεν έλειψαν τέτοιοι την περίοδο εκείνη και βέβαια πολύ καλώς αμειβόμενο. Ήταν η έσχατη λύση του αποκλεισμού, μέχρι να ξεπεραστεί ο αναβρασμός από το χρόνο.

Δημιουργήθηκε μια διαφορετική εμπορική κίνηση με τα γύρω Μουλσουμανοτσάμικα χωριά. Γνώριζαν οι Μουλσουμανοτσάμηδες ότι οι Πλεσιβιτσιώτες δεν ενοχλούσαν κανέναν τους, δε χειροδικούσαν και περισσότερο δε στρέφονταν κατά της ακεραιότητάς των. Έτσι λοιπόν, βέβαιοι και χωρίς κανένα φόβο δεν σταμάτησαν να μπαινοβγαίνουν στην Πλεσίβιτσα με προϊόντα τους, προς πώληση αλλά και για αγορές εμπορευμάτων που έγιναν συχνότεροι. Αυτοί οι μετριοπαθείς και συνετοί, που έβαζαν το μυαλό τους να δουλέψει, για το καλό όλων κι ευτυχώς ήταν αρκετοί, πρέπει να ομολογηθεί. Ορισμένοι εξ’ αυτών, πήγαιναν παραγγελίες πελατών αλλά και έφερναν εμπορεύματα κατόπιν παραγγελίας στο χωριό.  Προσαρμόστηκαν στη νέα κατάσταση κι επί πλέον χρησιμοποίησαν και νέους δρόμους, μονοπάτια γι’ αποφυγή των ενεδρών περιστασιακά, πότε ,απ’ εδώ και πότε απ’ εκεί.

Η τουρκική αστυνομία, άρχισε να στέλνει ομάδα έως πέντε τζεντριμάδες (χωροφύλακες), κατά διαστήματα, που έμεναν και μέρες στο χωριό, στο χάνι, σε διαμορφωμένο δωμάτιο από τη Δημογεροντία, δια την τήρηση της τάξεως κι αποφυγή επεισοδίων με τους Κωτσιώτες υποτίθεται, ενώ άλλος ήταν ο σκοπός των επισκέψεων αυτών, η κατασκόπευση των κάθε λογής κινήσεων των Πλεσιβιτσιωτών και τις σχέσεις με τον Ηπειρώτικο Σύλλογο και της Βορείου Ηπείρου, αλλά και για κάθε πληροφορία που τους ενδιέφερε.