ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Γεωγραφία – Ιστορία

Το Μαυρονόρος βρίσκεται στις βορειοανατολικές πλαγιές του όρους Κασιδιάρης με θέα προς την κοιλάδα του Άνω Καλαμά^[2], σε απόσταση 46,5 χλμ. ΒΔ. από τα Ιωάννινα και 13 χλμ. ΝΔ. από το Καλπάκι. Η αρχική θέση του χωριού ήταν δυτικότερα και σε μεγαλύτερο υψόμετρο από το σημερινό, σε τοποθεσία με άφθονο νερό και από την οποία οι κάτοικοί του επόπτευαν το γύρω χώρο και να οργάνωναν εύκολα την άμυνα τους από τις επιθέσεις των Τουρκαλβανών. Ιδρύθηκε τα τέλη του 18ου αιώνα (1866) την περίοδο της τουρκοκρατίας από οικογένειες που μετακινήθηκαν από τα «Πανωχώρια της Μουργκάνας» (τη Γλούστα – σημερινό Κεφαλοχώρι, το Γαρδίκι, τα Βορτόπια – σημερινό Αναβρυτό, τα Τσιμπουκάτικα ή Λέκουφα) για να γλιτώσουν από τους Τούρκους. Τα σπίτια του παλιού χωριού είχαν την αρχιτεκτονική των διώροφων πέτρινων αρχοντικών (με την πίντσα και το υπόγειο κελάρι) που εξαπλώθηκε αργότερα σε όλα τα χωριά της Ηπείρου και ήταν κτισμένα με πέτρα λαξευμένη από Ηπειρώτες μαστόρους καθώς και ξύλα δουλεμένα με το χέρι.

Ονομασία – Διοικητικά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ονομασία του χωριού προέρχεται από το βουνό Στουπίτσα ή Μαυρονόρος, στους πρόποδες του οποίου είναι κτισμένο το Κεφαλοχώρι (Γλούστα) Θεσπρωτίας, και από την οποία ξεκίνησαν οι ιδρυτές του παλιού χωριού. Με την ονομασία Μαυρονόρος αναφέρεται στην τουρκική στατιστική (σαλναμές) της Ηπείρου του 1895 να υπάγεται στο ναχιγέ Κουρέντων του καζά Ιωαννίνων (20 σπίτια – χανέδες, 116 αρρ. και 99 θηλ.)^[3]. Μετά την απελευθέρωση καταγράφεται ως Μαύρον Όρος το 1919 στο ΦΕΚ 184Α – 19/08/1919 να ορίζεται έδρα της ομώνυμης κοινότητας και το όνομά του διορθώθηκε σε Μαυρονόρος το 1928.^[4] Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, αποτελεί την τοπική κοινότητα Μαυρονόρους που ανήκει στη δημοτική ενότητα Άνω Καλαμά του Δήμου Πωγωνίου και σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 85 κατοίκους^[5].