ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Ο Μιχάλης Γκανάς, ο μεγάλος Ηπειρώτης ποιητής

ταξιδεύει πια στην ποίηση που ο ίδιος γέννησε

“Χάραζε ο τόπος με βουνά πολλά

κι ανάτελλε τα ζωντανά του,

καλούς ανθρώπους και κακούς, νυφίτσες,

αλεπούδες, μια λίμνη ως κόρην

οφθαλμού και κάστρα πατημένα.

Θα ‘ναι τα Γιάννενα, ψιθύρισα,

στο χιόνι και στον άγριο καιρό

γυάλινα και μαλαματένια.

Κι όσο πήγαινε η μέρα,

σαν το βαπόρι σε καλά νερά,

είδα και μιναρέδες κι άκουσα

τα μπακίρια να βελάζουν.»

Μιχάλης Γκανάς

(Γυάλινα Γιάννενα)

“Ντρέπομαι ακόμα όταν γράφω ένα ποίημα. Νιώθω ότι δεν είμαι μέσα στη φάρα μου. Νιώθω ότι μ’ αυτό θα νιώθει αμήχανος ο πατέρας μου. Σαν να ξεστράτισα. Σαν να προοριζόμουν γι’ αλλού κι αλλού να πήγα. Βέβαια, κανείς δεν αποδέχεται το γράψιμο. Ούτε οι αστοί ούτε οι μεγαλοαστοί. Θυμηθείτε πώς αντιμετώπιζαν τον Εμπειρίκο. Τους φοβούνται τους ανθρώπους που παρεκκλίνουν απ’ τις νόρμες. Το ότι δεν μπόρεσα να μιλήσω για την Αθήνα έχει να κάνει με το γεγονός ότι οι εμπειρίες μου απ’ την Ήπειρο και την Ουγγαρία έκατσαν πολύ βαθιά μέσα μου. Μου έλεγε ο Γιάννης Βαρβέρης: «Ωραία είναι τα ποιήματά σου, αλλά θέλω να δω πώς βλέπεις τα μπαρ, πώς βλέπεις την οδό Πανεπιστημίου, πώς βλέπεις πράγματα της πόλης». Δεν ξέρω τι ακριβώς με βασανίζει. Αυτό που διατύπωσαν άλλοι είναι το ανέφικτο της επιστροφής. Δεν είναι μόνο η Ήπειρος, αλλά αυτό που έχει ο καθένας μέσα του: το αδύνατο της επιστροφής, ένα πράγμα που είναι εξ ορισμού χαμένο. Ένα βαρύ πράγμα, σαν ηπειρώτικο μοιρολόι. Η επιστροφή είναι αδύνατη. Γι’ αυτό υπάρχει αυτή η ένταση. Τελευταία, συμβαίνει το αντίθετο: έχω πιάσει τον εαυτό μου να του λείπει η Αθήνα. Εξημερώθηκα μαζί της μέσω των παιδιών μου, που η Αθήνα είναι η πόλη τους.” ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ

Ένας μεγάλος της ποίησης έφυγε. Ο Μιχάλης Γκανάς δεν είναι μαζί μας. Η Ήπειρος, η ιδιαίτερη πατρίδα του ο Τσαμαντάς, η Μουργκάνα Θεσπρωτίας, του χρωστάνε πολλά. Ευαίσθητος, μα παράλληλα σκληρός με τον εαυτό του, σε συνεχή αναζήτηση έψαχνε, πλήγωνε το βαθύτερο είναι του, βγάζοντας συναισθήματα τόσο έντονα που η ποίηση να περάσει μέσα μας, να γίνει τραγούδι, ύμνος για τη ζωή, για την Ήπειρο, για τη θυσία της ζωής, όπως περνά μέσα από ωραίες και τραγικές στιγμές. Και η αθανασία, μια στράτα δρόμος… Πώς να πιστέψεις ότι ένας ποιητής έφυγε; Αφού η ποίησή του καθημερινά απλώνεται γύρω μας, μέσα μας, παντού. Έτσι και ο Μιχάλης Γκανάς, συνεχίζει να ταξιδεύει μέσα της και μέσα μας, δεν φεύγει ποτέ. Ίσως γυρίζει στα “Γυάλινα Γιάννενα”, που ο ίδιος γέννησε μια μέρα ταξιδεύοντας στην πατρίδα. Η αθανασία του λόγου, τον κρατά ζωντανό. Να γυρίζει στην Ήπειρο, στη “μητριά πατρίδα”, την Ουγγαρία, σε κάθε μικρή γειτονιά με τις ζωές να τρέχουν, να πιστεύουν, να αγωνίζονται, να ονειρεύονται ένα καλύτερο κόσμο.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της “Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδας” (Π.Σ.Ε.), εύχεται να έχει καλό ταξίδι στην αιωνιότητα και εκφράζει στην οικογένειά του τα θερμότερα συλλυπητήρια. Ένα σύμβολο, ένας Ηπειρώτης από τους σημαντικότερους εκφραστές του πνεύματος, δεν είναι μαζί μας πια.

Από το Γραφείο Τύπου της Π.Σ.Ε.

———————————

ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ

Γεννήθηκε στον Τσαμαντά Θεσπρωτίας το 1944 και έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάστηκε ως βιβλιοπώλης, ως επιμελητής τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών εκπομπών και ως κειμενογράφος. Πολλά ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί από σημαντικούς Έλληνες και ξένους μουσικοσυνθέτες όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας, ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, ο Νίκος Ξυδάκης, ο Γιώργος Χατζηνάσιος, o Ara Dinkjian, κ.ά. Το 1994 τιμήθηκε με το Β΄ Κρατικό Βραβείο ποίησης για το έργο του Παραλογή και το 2011 βραβεύτηκε για το σύνολο του ποιητικού του έργου από την Ακαδημία Αθηνών. Απεβίωσε στην Αθήνα στις 12 Νοεμβρίου 2024, σε ηλικία 80 ετών.

Όλες οι αντιδράσεις:

57Εσείς, Dimitris Kotsis, Lamprini Goulia Varveli και 54 ακόμη