ΙΤΑΛΙΚΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΑΝΑΡΤΗΣΕ: Stato Magna Grecia – Due Sicilie
Εξαιρετική σημασία για τον σχηματισμό των νότιων επωνυμιών, ειδικά στην Καλαβρία, ήταν η ελληνική συνεισφορά λόγω της μακράς επιμονής της ελληνικής γλώσσας σε αυτά τα εδάφη.
Με αλφαβητική σειρά:
Alampi (λαμπερό), Amendolia (αμύγδαλο), Amuso (χοντρό, πετρόψαρο), Andidero (δώρο σε αντάλλαγμα), Anghelone (messenger), Arcudi (μικρή αρκούδα), Argurio (ασημένιο νόμισμα), Attina (κομμωτής), Azzar à (ψαράς)·
Bambace (βαμβάκι), Barilla (μπουκάλι), Buccafurri (στομία φούρνου)·
Caccamo (καζάνι μεγάλων βοσκών), Caliciuri (καλός θεός), Calogero (καλός), Calanna (καλή Άννα), Cal ù (καλή), Camini (φούρνος), Cananzi (το φαβορί), Cannat à (κατασκευαστής γλάστρων με κιμωλία), Cannav ò (γκρίζο), Cannistr à (κατασκευαστής καλαθιών), Card ìa (καρδιά), Caridi (καρύδι), Cartell à (που φτιάχνει ή πουλάει καλάθια), Cartolaro (υπάλληλος υπεύθυνος του γραφείου φέρετρου), Catona (σκηνή), Catrical à (είδος παγίδας πουλιών), Ceraso (κεράσι), Chiofalo (πεισματάρης), Chil à (άντρας με μεγάλα χείλη), Chinig ò (κυνηγός), Chiriaco (του άρχοντα), Chiriatti (κύριος ράφτης), Chiric ò (κληρικός), Cilea (κοιλιά), Codispoti (άρχοντας του σπιτιού), Comerci (φόρος, τελωνείο), Comi (υψηλός Βυζαντινός υπάλληλος), Cond ò (κοντός), Crea (κρέας), Crisafi (χρυσός), Crisafulli (χρυσός), Criser à (που κάνει τις πωλήσεις κόσκινα), Crupi (ξυρισμένο), Cundari (κοντό), Curatola (κεφαλή Μανδριανι), Cur ìa (κουρέας)· Curmaci (log), Cutell à (που φτιάχνει κουτάλια), Cuzzocrea (από κρέας μότσα)·
Dascola (δασκάλα), Dattola (δάχτυλο)·
Facciol à (που φτιάχνει ή πουλάει μαντήλια), Fag à (που τρώει πολύ), Falcomat à (λέβητας), Fall à (δάσος με φελλό), Fant ò (ορατό), Farace (χάραξη), Fasc ì (fascio), Filast ò (φυλαχτό), Filocalo (λάτρης της ομορφιάς), Floccari (κότα), Foti (φως), Fotia (φωτιά), Frega (πηγάδι), Furnari (φούρναρης)·
Galat à (γαλατάς), Galip ò (δύσκολο)· Gerace (sparviero)·
Jerino (γερανός)·
Λακαρία (καρυδιά), Lagan à (πωλητής λαχανικών), Lagano (λάχανο), Lanat à (που πουλάει δέρματα ζώων), Lard ì (lardo), Lauria (μικρό cenobi), Leandro (άγιος), Liano (λεπτό, λεπτό), Licari (λύκος), Lico (λύκος), Logoteta (διαχειριστής), Lojero (παλιό)·
Macr ì (το μακρύ), Macellari ΧΑΣΑΠΗ Magaraci (μεγάλο ρέμα), Malacrin ò (καφέ), Mallamace (χρυσό), Mallamo (χρυσό), Mamm ì (ασανσέρ), Manag ò (μοναχός), Mandaglio (μικρό κλειδί), Manglaviti (Βυζαντινός αξιωματικός που ενεργεί ως σωματοφύλακας), Manti (φόρτουν), Μαραφιώτη (τόπος πτερυγίων), Megale (μεγάλη), Mel ìa (φρασίνο), Melissari (μελισσοκόμος), Messineo (της Μεσσήνης), Mezzótero (η ενημέρωση m), Miraglia (ναύαρχος), Mirarchi (υψηλός στρατιωτικός βαθμός, στρατηγός), Monorchio (με μόνο έναν όρχι), Music ò (musical)·
Natoli (oriental), Nistic ò (νηστεία)·
Oll ìo (ghiro);
Pach ì (χοντρή), Palamara (gomena), Pangallo (πολύ καλή), Papalia (ιερέας Elia), Papasidero (ιερέας Ισίδωρος), Pedace (παιδί), Pedull à (πεταλούδα), Pellican ò (πράσινος δρυοκολάπτης), Pennestr ì (πριόνι), Piria (κόκκινο μπαούλο), Piromalli (που έχει κόκκινα μαλλιά), Piscopo (επίσκοπος), Pitasi (καπέλο), Polifroni (πολλών ετών), Politan ò (από την πόλη), Politi (πόλη), Pratic ò (ενεργός), Prister à (τόπος μακρύς), Privitera (ιερέας), Prochilo (χειροκίνητο), Puja (ένεμος γης), Puter à (γυαλοποιός)·
Rodanus (κόκκινο), Rodin ò (κόκκινο), Rodota (γεμάτο τριαντάφυλλα), Roman ò (Ρωμαίος), Romeo (της Ρώμης), Rudi (μελαγράνα)·
Sbano (ακαθάριστος), Scal ì (βήμα), Schimizzi (άσχημος), Schir ò (σκληρός), Scirt ò (καμπύλη), Scordo (σκόρδο), Scutell à (που φτιάχνει κούπες), Sgro (με σγουρά μαλλιά), Sindona (σεντόνι), Sirti (τράβηγμα φούρνου), Sismo (σεισμός), Sorgon à (κατασκευαστής μεγάλων και ψηλών κουτιών για να κρατάτε το ψωμί σας), Span ò (ακαθάριστο) , Spin à (σφήνα), Stratic ò (αρχηγός στρατιωτικού)
Τάμπο (με νύχια), Τριμάρχη (αρχηγός στρατιωτικής ομάδας), Τριπέπη (άξιος Θεού), Τριπόδη (τριπόδα), Τριβέρι (φτωχός)·
Villari (ανδρικό μέλος)·
Zangari (παπουτσής), Zema (μπροντ), Zerbi (αριστερά), Zimmaro (κατσίκα), Z’inghin ì (συγγενής), Zuccala (πεντολάιο).
Υπάρχουν αρκετά συχνές κάποιες ελληνικές επιθήκες που εκφράζουν ότι είναι από τόπο. Έχουμε αυτό το είδος:
– και: Roman ò, Serran ò.
– eo: Κοτροναίος (του Κρότονος), Μεσσήνιος (της Μεσσήνης), Ρωμαίος (της Ρώμης).
– itano: Jeracitano (του Gerace), Locritano (του Locri), Militano (του Melito (RC) ή του Mileto (CZ) (; ), Reitano (από Reggio), Riggitano (από Regio), Tarsitano (από Ταρσία), Votano (από Bova).
– ούτι: Χιαραβαλλωτή (του Χιαραβαλλέ), Γερακιώτη (του Γεράσιου), Λιπαρωτή (του Λιπαρίου), Σκουιλακιώτη (του Σκουιλάτσε), Σεμιναρότη (του Σεμιναράρα).
– iti: Bruzzanites (του Bruzzano), Catanzarites (του Catanzaro), Mammolites (του Mammola), Palermites (του Palermo), Ταβερνίτες (της Ταβέρνας).
Ενώ αυτές οι απεργίες εκφράζουν, όπως ειπώθηκε, προέλευση από ένα μέρος το επίθημα – à (με log accent, στα ελληνικά ως) υποδηλώνει το επάγγελμα του προγόνου:
Barilla (κατασκευαστής βαρελιών), Cutell à (παρασκευαστής κουταλιών), Lagan à (πωλητής λαχανικών), Scutell à (που φτιάχνει κούπες), Zuccal à (πεντολάιο)
Αδιευκρίνιστης ελληνικής προέλευσης, αντίθετα, επώνυμα με desinence in ari:
Cuppari, Gurnari, Licari, Muccari, Scullari (κατασκευαστής κάδων), Sclapari. Φαίνεται ότι ανήκουν σε μια Ελλάδα πρωτότυπη, αυτόχθονη και ανεξάρτητη.
Εδώ και επτά ή οκτώ αιώνες ο σχηματισμός των ιταλικών επωνύμων φαίνεται να έχει φτάσει σε οριστική κατάσταση.
[Πηγή: Mimmo Codispoti]
Οι Rohlfs, βασισμένοι στα πλούσια διαλεκτικά υλικά που κατά τη διάρκεια πολλών ετών ερευνών που μάζευε στον μακρινό Νότο της Ιταλίας, υποστήριζαν τους απογόνους τους απευθείας από τον εποικισμό που λειτουργούσε ο Ελληνικός μετανάστευσε την εποχή της Magna Grecia.
Ανάμεσα στα έργα του θυμόμαστε:
· «Γλωσσικές ανασκαφές στη Magna Greece» (1934)
· «Διαλεκτικό Λεξικό των Τριών Καλαβρίας» (1932-39)
· «Etemological Dictionary of Southern Greece» (1930), αναδημοσιεύθηκε το 1964.
ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ 