ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

του αείμνηστου Παύλου Μαντέλου (ΠΟΛ)

Από τότε που μεγάλωσα και μπορούσα να φεύγω μόνος μου από το σπίτι και να γυρίζω ένα γύρω το Φιλιάτι μου έρχονται στο μυαλό τα παλιά καφενεία του.

Ξεκινώντας από τις Κογκέλες έβρισκες το καφενείο του Ζώτου-από το Ξέχωρο, απέναντι από την σημερινή παραλία. Παραπάνω ήταν ένα από τα καλύτερα της εποχής εκείνης, το εξοχικό κέντρο του Βαγγέλη Μέμμου- πατέρα του φίλου Καλλιτέχνη Βύρωνα. Εκεί γινόταν σπουδαίες εκδηλώσεις, κοινωνικές αλλά και πανηγύρια που αφήσανε εποχή. Ανεβαίνοντας την ανηφόρα το πρώτο που συναντούσες ήταν το μεγαλύτερο της εποχής που δούλευε ο Χρήστο Σόρογκας.

Παραπάνω ήταν το καφενείο του Κώτσια Μάνθου και δίπλα του Παπαδημητρίου. Στα τρία αυτά καφενεία που γέμιζαν εκείνο τον καιρό κόσμο, έπαιζαν χαρτιά, τάβλια, ντόμινο με στοίχημα ένα γλυκό κουταλιού, ένα λουκούμι, το καφέ ή το ούζο. Κάποτε γινότανε και μάχες στο παιχνίδι επάνω και μαζεύονταν θεατές και πειράζανε κι αυτοί και γενικά γίνονταν μεγάλη πλάκα. Παραπάνω στη μέση της πλατείας ήταν το καφενείο του Τσιτσή όπου ήταν και το ΚΤΕΛ. Εκεί γινόταν χαμός από τον κόσμο που έρχονταν, έφευγε ή περίμενε το επόμενο λεωφορείο. Από τα πρώτα λεωφορεία του Βαγγέλη Πρόκου και Βαγγέλη Τσίγκου. Και ποιος δεν έχει περάσει από αυτό το ιστορικό καφενείο. Λίγο παραπάνω είχε καφενείο ο Τζούρας, ο πατέρας του Λάκη από το Μπαμπούρι.

Το τελευταίο αυτής της γειτονιάς ήταν του Δονάτου Σπανόπουλου που έγινε και Δήμαρχος και εκεί μέσα γινότανε όλα τα προεκλογικά παζάρια. Αργότερα όταν είχε καεί μαζί με το εμπορικό του Φάνη Σωτηρίου, το έκανε ο Νείλος σύγχρονο και το ονομάσανε Γουέμπλεϊ γιατί γινόταν μεγάλη αγώνες περί χαρτοπαιξίας. Απέναντι από το σπίτι του Σταύρο Κοτσιώνη είχε καφενεδάκι ο Ζήκο Κύρκος, δίπλα από το κουρείο του πατέρα μου. Περπάταγες προς την άλλη πλατεία και πριν βγεις σε αυτήν έπεφτες στο ωραίο καφενείο η ¨Συνάντηση¨ του Κώστα Τσέκα, που μάζευε αρκετό κόσμο. Απέναντι στην ανηφόρα ήταν το καφενεδάκι του Παναγιώτη Καλύβα, ο οποίος δούλευε κυρίως μεταφέροντας καφέδες, αφού το μαγαζάκι του ήταν μια σταλιά. Μόλις άκουγε σφύριγμα ο Καλύβας έβγαινε στην πόρτα να πάρει παραγγελία.

Στην πάνω πλατεία τώρα ήταν το καφενείο η ¨Κωνσταντινούπολη¨ του Κώτσια Δήμου. Ένα από τα καφενεία που έχουν μείνει στην ιστορία. Από εκεί γινότανε οι προεκλογικές ομιλίες κλπ. Δίπλα από του Κώτσια ήταν το καφενείο του Βασίλη Γκάνια, το λαϊκό καφενείο που είχε κι αυτό τον κόσμο του και ήταν πάντα γεμάτο.

Τώρα στη απάνω πλατεία, μετά το γκρέμισμα του Τζαμιού ήταν τα κεντρικά ας πούμε καφενεία του Χρήστο Πατσιούρα και του Μίχο Κιτσιου. Κατεβαίνοντας στην κατηφόρα ήταν ένα καφενείο-ουζερί του Τσιάβο Κολωνιάρη. Παλιά το είχε Σιδεράδικο με καμίνι κλπ. Το δούλευε μαζί με τις γυναίκες,  τη Λένη και την Χάταινα. Εκεί που είναι το σπίτι του Μηνά Κόντη τώρα ήταν το καφενείο ¨οι Νυχτερίδες¨ του Τσιάβο Σταυραγγέλη που το δούλευε με την σύζυγο του. Εκεί έχουν γίνει τρομερά γλέντια.

Και φτάνοντας στον πλάτανο το ιστορικό του Τάση Δήμου. Και στο Τζαμόπλο του Νικόλα Παππά.

  Όλα αυτά τα παλιά καφενεία δεν υπάρχουν κι όσα μείνανε έχουν αλλάξει όψη. Αν με ρωτήσει κανείς αν προτιμώ τα παλιά από τα σημερινά, νοσταλγικά θα προτιμούσα τα παλιά. Σήμερα δεν μπορείς να πιεις καφέ σαν αυτόν που κάνανε οι παλιοί επαγγελματίες καφετζήδες. Μαστόροι στον καφέ όπως τον ήθελε ο καθένας. Σήμερα φτιάχνουν νεροζούμια στις μηχανές, φραπέδες και νες και άλλες σαχλαμάρες που στοιχίζουν . Δυστυχώς όμως ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω.

Η Γρηγόραινα και η γειτονισσα του Μηνά Μηνούση, η Σαρίνα!