ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Από το βιβλίο «Φιλιάτες- Ιστορικά και Λαογραφικά στοιχεία»

Κεφαλοχώρι (Γλούστα): Η ομαλή, ήπια, προσήλια και «εύυδρος» (σημ. βρύση Μπιτσινάρα) αυτή τοποθεσία στα ριζά της Βελίκας, στο φυσικό πέρασμα προς και από Τσαμαντά, Βούρκο και περιοχή Δελβίνου, δικαιολογεί την ύπαρξη εδώ αρχαίου οικισμού, που σίγουρα είχε οικιστική σχέση και καταφύγιό του το Κάστρο- ακρόπολη του Γαρδικίου. Ο Αραβαντινός τοποθετούσε εδώ πολίχνη με το προελληνικό όνομα Βόλουρος ή Βουλωρός.

Ταφικά ευρήματα Κεφαλοχωρίου (Γλούστας): Σε έργα διάνοιξης που έκανε εκσκαφέας στη Γλούστα τις 14/7/ 1993, στον περίβολο του σπιτιού του Γιώργη Μούτσιου, βρέθηκε οικογενειακός τάφος της ελληνιστικής εποχής. Ο τάφος περιείχε έξι (6) ταφές και πλούσια κτερίσματα. Σαράντα τρία συνολικά πήλινα αγγεία συνόδευαν τις τέφρες των έξι νεκρών. Εννιά χρυσά στεφάνια από λεπτό έλασμα χρυσού και μια ταινία, σε σχήμα φύλλων βελανιδιάς, σφενταμιού και μυρτιάς, λάμπρυναν με ξεχωριστή τιμή τους νεκρούς.

Ένα, ακόμη, ζεύγος χρυσών ενωτίων (σκουλαρικιών), που συνόδευαν την οικοδέσποινα -πιθανόν -του τάφου, αποτελεί δείγμα προηγμένης υψηλής μικροτεχνίας. Το στέλεχος των σκουλαρικιών είναι κατασκευασμένο με συρματοτεχνική και απολήγει σε κεφαλή λυγκός (σαρκοβόρο ζώο με οξυδερκή μάτια) κατασκευασμένη με σφυρηλάτηση λεπτού ελάσματος χρυσού. Τρεις χρυσές δάνακες (μικρά κέρματα) με έκτυπες μορφές από νομίσματα ΑΠΕΙΡΩΤΑΝ του Κοινού των Ηπειρωτών, συνόδευαν ακόμα τους νεκρούς, για να πληρώσουν – κατά έθιμο -τα πορθμεία, τα ναύλα, στον βαρκάρη Χάροντα. Αιχμές δοράτων, εγχειρίδια, ξιφίδια, πόρπες και στλεγγίδες (ξέστρες για άλογα) ολοκλήρωναν τα αγαπημένα

συνοδευτικά αντικείμενα των νεκρών. Η χρήση του τάφου τοποθετείται στην περίοδο από τα τέλη του 3ου π.Χ. αι. μέχρι και το 100 π.Χ., για 100-120 χρόνια, για 3-4 δηλ. γενιές, επιβεβαιώνοντας έτσι τις φιλολογικές μαρτυρίες ότι η ευρύτερη περιοχή αυτή της Μουργκάνας και της Θεσπρωτίας συνέχισε να κατοικείται και μετά την καταστροφή της Ηπείρου από τους Ρωμαίους το 167 π.Χ.

Τα πλούσια ευρήματά του εκτίθενται σε περίοπτη θέση στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κέρκυρας. Ευχόμαστε να παλιννοστήσουν σύντομα- μαζί με τόσες άλλες θεσπρωτικές αρχαιότητες- από τα μουσεία των Ιωαννίνων και της Κερκύρας στο αρχαιολογικό μουσείο Ηγουμενίτσας- κι ας είναι λειψό, άκομψο και ανεπαρκές, για τη φιλοξενία των τόσων θησαυρών της θεσπρωτίδος γης.           ΘΩΜΑΣ ΣΟΡΟΓΚΑΣ