ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Του Πολ Μαντέλου

Τα παλιότερα χρόνια, ‘50,’60,’70 η διασκέδαση στο Φιλιάτι ήτανε τις Πέμπτες να δεις κόσμο και να πας στα βιολιά. Η καμιά καντάδα στη Βάναρη και κάποια τραγούδια στο ηλεκτρόφωνο στου Τάση Δήμου και στο κέντρο του Βύρωνα Μέμμου. Και βέβαια τα πανηγύρια, στο Φιλιάτι και στα χωριά του. Τα καλοκαίρια είχαμε διέξοδο τα μπάνια στη Σαγιάδα, όταν όμως νύχτωνε δεν υπήρχε τίποτα!

Τη λύση την έδωσε τότε, ο δαιμόνιος Αηδόνης (Δονάτος) Δάλλας ο οποίος έφερε και λειτούργησε το σινεμά κι έδωσε ζωή στο Φιλιάτι!

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή!

 Η οικογένεια Δάλλα είχε έρθει στο Φιλιάτι από το χωριό Αράχωβα. Ο πατέρας Αναστάσιος, Τάσιος και Σιούλας, τρία αγόρια, ο Σταύρος, ο Δονάτος κι ο Γρηγόρης και η Σοφία, υπήρχε κι Γεωργίτσα. Ο Σιούλας άνοιξε στην επάνω πλατεία το ιστορικό εστιατόριο που άφησε εποχή για το καλό και φθηνό φαγητό στο οποίο έφτιαχνε ακόμη και παγωτά ο δαιμόνιος Σιούλας. Ένα από τα αδέλφια, ο Δονάτος (Αηδόνης), δεν αρκούνταν στις δουλειές του εστιατορίου, είχε άλλες ιδέες που αργότερα τον δικαιώσανε. Στον κήπο του σπιτιού, στην κάτω πλατεία όπου και σήμερα έφτιαξε τον καλοκαιρινό σινεμά και έφερνε ταινίες ελληνικές, καουμπόικες και πάσης φύσεως. Ο κόσμος, που δεν είχε με τι να διασκεδάσει τότε, αγκάλιασε την προσπάθεια αυτή και ομαδικά πηγαίναμε να δούμε τις ταινίες. Επίσης νοίκιασε το μεγάλο καφενείο του Σπύρο Κώτση στην κάτω πλατεία και πρόβαλλε εκεί ταινίες και το χειμώνα.

Θυμάμαι μια ώρα πριν ξεκινήσει η ταινία έβαζαν ελληνική μουσική και ακούγονταν σε όλη την κάτω πλατεία- όπου ο κόσμος έκανε βόλτα. Θυμάμαι το χαμό που γινότανε στις ελληνικές ταινίες. Θυμάμαι με συγκίνηση, όταν τέλειωνε η ταινία και φεύγαμε για τα σπίτια μας, όλο μιλάγαμε για την ταινία που είδαμε ενθουσιασμένοι, και την άλλη μέρα όλοι πάλι γι αυτό μιλούσανε. Η ταινία “Η Γκόλφω και ο Τάσος”, παιζότανε, θυμάμαι, κάθε βράδυ για ενάμιση μήνα συνεχώς. Γριές που δεν έβγαιναν απ’ το σπίτι τους, πηγαίνανε να δουν το έργο αυτό, ακόμα και άρρωστοι απ’ το νοσοκομείο. Όλα αυτά ήρθαν στη μνήμη μου με συγκίνηση και κατάλαβα ότι ο Αηδόνης Δάλλας πρόσφερε πολλά. Αργότερα άνοιξε κινηματογράφους στην Ηγουμενίτσα, στη Σαγιάδα, στην Παραμυθιά, στη Νέα Σελεύκεια, στο Καστρί, στο Κανελλάκι, στην Πάργα και στην Κέρκυρα και για χρόνια διετέλεσε Πρόεδρος των Ιδιοκτητών Κινηματογράφων Δυτικής Ελλάδας και μέλος στο Συμβούλιο κινηματογραφιστών-αιθουσαρχών Ελλάδας. Άνθρωποι προοδευτικοί που παίρνουν τέτοιες πρωτοβουλίες και δίνουν γέλιο και χαρά στον κόσμο, πρέπει να τους το αναγνωρίζουμε. Χάρη στο Δάλλα είδαμε όλα αυτά τα αριστουργήματα. Οι μεγαλύτεροι διασκεδάζανε με τις ελληνικές ταινίες και η νεολαία μορφωνότανε και επηρεαζότανε από τα αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου που γυριζότανε εκείνες τις εποχές από μεγάλους σκηνοθέτες και εμείς είχαμε τη δυνατότητα να τα βλέπουμε στο Φιλιάτι, χάρη στο Δονάτο.  Πέρα από την διασκέδαση που μας έδινε το σινεμά έδινε και εργασία σε πολλούς Φιλιατιώτες, θυμάμαι το Πέτρο Νέτη και τα παιδιά του που είχε αναλάβει να παίρνει την ταινία από το ΚΤΕΛ με ένα καροτσάκι, να κολλάει τα διαφημιστικά στις 3ταμπέλες, μια στο πρακτορείο, μια  στην αγορά και μια στην κάτω πλατεία. Το βράδυ είχε τα αναψυκτικά και τα ¨στραγάλια, φιστίκια, πασατέμπο- να περνάει η ώρα¨

Στο Ταμείο θυμάμαι τον Νίκο Σούφλα και τον Πάνο Στεργίου, στο κόψιμο των εισιτηρίων θυμάμαι τον Μήτσο Λιανό. Στην μηχανή προβολής πάντα ο Θόδωρος ο Μέλλιος. Και άλλοι πολλοί πέρασαν από το σινεμά αλλά δεν θυμάμαι. Ψυχή βέβαια ο Αηδόνης, το πρωί περνούσε με το Ι.Χ. και από το μεγάφωνο διαφήμιζε την ταινία σε όλο το Φιλιάτι. Τώρα που γράφω τα λίγα αυτά λόγια, το μυαλό μου ταξιδεύει στην εποχή εκείνη, που με 5 φράγκα στην τσέπη ήμουνα ευτυχισμένος στο Φιλιάτι μας!