ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Kosmas Kasimis

{ Το Γηρομερι Θεσπρωτίας ή αλλιώς Γιρομερι είναι ένα μικρό ηπειρωτικό παραδοσιακό οικισμό που βρίσκεται στο Δήμο Φιλιατών του νομού Θεσπρωτίας. Είναι ένας πανέμορφος ορεινός οικισμός, χτισμένος σε περίοπτο σημείο στην καταπράσινη πλαγιά του όρους Φαρμακοβουνι. Από την 1η Ιανουαρίου του 2011 αποτελεί έδρα της ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας Φιλιατών, του ομώνυμου Δήμου. Ένα μοναδικό στοιχείο που το διέπει είναι η Ιερά Μονή Γηρομεριου, ιδρυμένη στις αρχές του 14ου αιώνα από τον Όσιο Νείλο τον Εριχιωτη.

Διαχρονικά η περιοχή του Γηρομεριου αποτέλεσε καταφύγιο των ανθρώπων.. Λόγω της τουρκοκρατίας δημιούργησαν οργανωμένους ορεινούς οικισμούς που αποτέλεσε και τη βάση της κοινωνικής, πολιτιστικής και οικονομικής ανάπτυξης της χώρας. Η σημερινή μορφή του παραδοσιακού αυτού οικισμού είναι το αποτέλεσμα της διαχρονικής εξέλιξης των αναγκών των κατοίκων του Γηρομεριου.

Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική δημιουργήθηκε μέσα στους περιορισμούς αλλά και τις δυνατότητες κάθε περιοχής, ως αποτέλεσμα ανθρώπινης σκέψης, επινόησης και μακρόχρονης εμπειρίας και παρατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος. Στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική τα στοιχεία που καθορίζουν τη μορφολογία των κτιρίων αλλά και τον τρόπο δομής των οικισμών, είναι το κλίμα, η μορφολογία του εδάφους, ο προσανατολισμός, η θέα και φυσικά οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.

Η επιλογή της θέσης του οικισμού έγινε με κριτήρια την ασφάλεια, την ύπαρξη νερού, την εξασφάλιση κατάλληλων συνθηκών για τη δημιουργία εκτάσεων και βοσκότοπων, τον βέλτιστο προσανατολισμό και την εγγύτητα με γειτονικά χωριά ώστε να μειωθεί η πιθανότητα της απομόνωσης. Η κατοικία του χωριού μας περιλαμβάνει όλους τους απαραίτητους χώρους διαμονής, αποθήκευσης, στέγασης των ζώων και επαγγελματικής δραστηριότητας. Στην παραδοσιακή κατοικία του χωριού η επίτευξη των βέλτιστων συνθηκών άνεσης στους εσωτερικούς χώρους επιτυγχάνεται μέσω της προσαρμογής της κατασκευής στα τοπικά κλιματικά δεδομένα. Τα υλικά κατασκευής προέρχονταν από το άμεσο φυσικό περιβάλλον, δεδομένο ότι δεν μπορούν να μεταφερθούν από άλλες περιοχές. Οι περισσότερες δραστηριότητες πραγματοποιούνται στην ύπαιθρο. Το παραδοσιακά σπίτι είναι ουσιαστικά ένα συγκρότημα κτισμάτων με σαφή διαφοροποίηση ως προς τη λειτουργία τους, η οποία επεκτείνεται και στη μορφή και την ιεράρχηση τους στο χώρο.

Οι παραδοσιακές κοινωνίες των ορεινών περιοχών χαρακτηρίζονται από την αυτονομία, την αυτοσυντήρηση, την μικρή κατανάλωση και την λιτότητα στον τρόπο ζωής τους. }

Κοσμάς Κασιμης (Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ – MSc Περιβαλλοντικός Σχεδιασμός)