ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Η Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε στις 10 Δεκεμβρίου 1948 – Τι είναι τα Ανθρώπινα Δικαιώματα –  «Σε κάθε ανθρώπινο δικαίωμααντιστοιχεί και ένα ανθρώπινο καθήκον» –  Οι ριζοσπαστικές παρεμβάσεις με τη μορφή των Καταλήψεων παραβιάζουν κάθε έννοια ανθρώπινουδικαιώματος και ανθρώπινου καθήκοντος

Γιώργος Μαστορίδης

     Σε παλιότερες εποχές δεν υπήρχαν ανθρώπινα δικαιώματα και ατομικές ελευθερίες. Η ιδέα ότι οι άνθρωποι θα έπρεπε να έχουν συγκεκριμένες ελευθερίες κυριάρχησε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και αποτυπώθηκε στο έγγραφο που ονομάζεται «Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων». Η Διακήρυξη αποτελείται από τριάντα (30) άρθρα και υιοθετήθηκε από την Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) πριν από 74 χρόνια, στις 10 Δεκεμβρίου 1948.

     Η Παγκόσμια Διακήρυξη έγινε αφετηρία για δύο νομικές συνθήκες, το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και το Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα. Στο προοίμιο κατοχυρώνει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια όχι μόνο ως θεμελιώδες δικαίωμα αυτή καθεαυτή, αλλά και ως βάση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, «επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων δικαιωμάτων τους, αποτελεί το θεμέλιο της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ειρήνης στον κόσμο».

Τι είναι τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Τα ανθρώπινα δικαιώματα βασίζονται στην αρχή του σεβασμού του ατόμου, στο δικαίωμα  δηλαδή του καθενός να ζει με αξιοπρέπεια. Ενυπάρχουν στην ανθρώπινη φύση και χωρίς αυτά δεν νοούνται ανθρώπινα όντα και ανθρώπινη κοινωνία. Η βασική θεώρησή τους στηρίζεται στο γεγονός ότι κάθε άτομο είναι ένα ηθικό και λογικό ον που αξίζει να του φέρονται με σεβασμό. Θεωρούνται και είναι  αναπαλλοτρίωτα, πανανθρώπινα, αδιαπραγμάτευτα και απαραβίαστα.

1.Αναπαλλοτρίωτα: Ειδικότερα, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην έννοια αναπαλλοτρίωτα, διότι σημαίνει ότι τα δικαιώματα αυτά που αναφέρονται στην ελευθερία, στην αξία της ζωής και κατά συνέπεια στον σεβασμό της ανθρώπινης υπόστασης, της αξιοπρέπειας και της ισότητας των ανθρώπων, δεν μπορούν να αφαιρεθούν δια της βίας ή έναντι οποιουδήποτε ανταλλάγματος, καθώς με αυτόν τον τρόπο καταργείται αυτόματα και απόλυτα η Δημοκρατία.

2.Πανανθρώπινα ή και οικουμενικά χαρακτηρίζονται γιατί όλοι οι άνθρωποι θεωρούμαστε φορείς αυτών των δικαιωμάτων εκ γενετής. Έτσι είναι και απαράγραπτα, αφού δεν είναι δυνατόν να διαγραφούν, ούτε να καταργηθούν από τους νόμους ή οποιεσδήποτε άλλες κρατικές πράξεις και αποτελούν τμήμα του ισχύοντος Συνταγματικού Δικαίου. 

3.Αδιαπραγμάτευτα: Με τον όρο αδιαπραγμάτευτα εννοείται πως η ισχύς των δικαιωμάτων δεν μπορεί να τεθεί σε ψηφοφορία. Με άλλα λόγια, δεν μπορούμε να αποφασίσουμε στη βάση της αρχής της πλειοψηφίας, αν θα πρέπει να είμαστε ελεύθεροι ή ίσοι, διότι αν τελικά, ύστερα από πλειοψηφία, αποφασίζονταν η κατάργηση της ισχύς των δικαιωμάτων, τότε αυτόματα το αποτέλεσμα θα ήταν η ανελευθερία, η δικτατορία, η κατάργηση της έννοιας του ανθρωπισμού.

4.Απαραβίαστα: Θεωρούνται απαραβίαστα, επειδή η παραβίασή τους επισύρει την επιβολή αυστηρών ποινών και κυρώσεων. 

Τα Δικαιώματα στη ζωή, την ελευθερία, την ασφάλεια και την εκπαίδευση

Άρθρο 1: Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα. Είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης.

Άρθρο 3: Κάθε άτομο έχει δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία και την προσωπική του ασφάλεια (Everyone has the right to life, liberty and security of person).

Άρθρο 26: 1. Καθένας έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση. Η εκπαίδευση πρέπει να παρέχεται δωρεάν, τουλάχιστον στη στοιχειώδη και βασική της βαθμίδα. Η στοιχειώδης εκπαίδευση είναι υποχρεωτική. Η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση πρέπει να εξασφαλίζεται για όλους. Η πρόσβαση στην ανώτατη παιδεία πρέπει να είναι ανοικτή σε όλους, υπό ίσους όρους, ανάλογα με τις ικανότητες τους.

2. Η εκπαίδευση πρέπει να αποβλέπει στην πλήρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και στην ενίσχυση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιακών ελευθεριών. Πρέπει να  προάγει την κατανόηση, την ανεκτικότητα και τη φιλία ανάμεσα σε όλα τα έθνη και σε όλες τις φυλές και τις θρησκευτικές ομάδες, και να ευνοεί την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων των Ηνωμένων Εθνών για τη διατήρηση της ειρήνης.

3. Οι γονείς έχουν, κατά προτεραιότητα, το δικαίωμα να επιλέγουν το είδος της παιδείας που θα δοθεί στα παιδιά τους.

Άρθρο 28: Καθένας έχει το δικαίωμα να επικρατεί μια κοινωνική και διεθνής τάξη, μέσα στην οποία τα δικαιώματα και οι ελευθερίες που προκηρύσσει η παρούσα Διακήρυξη να μπορούν να πραγματώνονται σε όλη τους την έκταση (Everyone is entitled to a social and international order in which the rights and freedoms set forth in this Declaration can be fully realized).

Τα Ανθρώπινα Καθήκοντα

Είναι σαφές και αυτονόητο πως σε κάθε ανθρώπινο δικαίωμα αντιστοιχεί και ένα ανθρώπινο καθήκον, όπως προκύπτουν άμεσα από τις αμοιβαιότητες της κοινωνικής συμβίωσης.  Η Διακήρυξη του ΟΗΕ στα άρθρα 29 και 30 αναφέρεται ρητά στα καθήκοντα των ατόμων και των λαών.

Άρθρο 29: 1. Ο καθένας έχει καθήκοντα απέναντι στην κοινότητα, στην οποία μόνο η ελεύθερη και πλήρης ανάπτυξη της προσωπικότητάς του είναι δυνατή (Everyone has duties to the community in which alone the free and full development of his personality is possible).

2.Στην άσκηση των δικαιωμάτων του, και στην απόλαυση των ελευθεριών του κανείς δεν υπόκειται παρά μόνο στους περιορισμούς που ορίζονται από τους νόμους, με αποκλειστικό σκοπό να εξασφαλίζεται η αναγνώριση και ο σεβασμός των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των άλλων και να ικανοποιούνται οι δίκαιες απαιτήσεις της ηθικής, της δημόσιας τάξης και του γενικού καλού σε μια δημοκρατική κοινωνία.

3.Τα δικαιώματα αυτά και οι ελευθερίες δε θα μπορούν, σε καμιά περίπτωση, να ασκούνται αντίθετα προς τους σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών.

Άρθρο 30: Καμιά διάταξη της παρούσας Διακήρυξης δεν μπορεί να ερμηνευθεί ότι παρέχει σε ένα κράτος, σε μια ομάδα ή σε ένα άτομο οποιοδήποτε δικαίωμα να επιδίδεται σε ενέργειες ή να εκτελεί πράξεις που αποβλέπουν στην άρνηση των δικαιωμάτων και των ελευθεριών που εξαγγέλλονται σ’ αυτήν.

Οι ριζοσπαστικές παρεμβάσεις με τη μορφή των Καταλήψεων

     Η παραγνώριση, περιφρόνηση και παραβίαση των δικαιωμάτων του ανθρώπου στο παρελθόν, αλλά και σήμερα στην Ουκρανία μετά τη ρωσική νεοσταλινική εισβολή, οδηγούν σε πράξεις βαρβαρότητας που εξεγείρουν την ανθρώπινη συνείδηση. Στην πατρίδα μας οι ριζοσπαστικές παρεμβάσεις με τη μορφή των Καταλήψεων εκτός από τις τραγικές καταστροφές σε σπίτια, σχολεία, πανεπιστήμια, γραφεία και μαγαζιά Ελλήνων πολιτών παραβιάζουν κάθε έννοια ανθρώπινου δικαιώματος και ανθρώπινου καθήκοντος. Καταλύουν αυθαίρετα, βάναυσα και βάρβαρα την ουσία της ίδιας της δημοκρατίας.

    Αποτελεί πρώτη προτεραιότητα όλων των πολιτών και πολιτικών να αντιμετωπίσουν δημοκρατικά και αποτελεσματικά αυτή την αντιδραστική και απολίτιστη αθλιότητα. Το κράτος δικαίου έχει βασική υποχρέωση να εξασφαλίζει καθημερινά την αξιοπρέπεια και την αξία της ανθρώπινης προσωπικότητας, τον σεβασμό των ατομικών δικαιωμάτων και των θεμελιακών ελευθεριών. 

       Η Παγκόσμια Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα αποτελεί το κοινό ιδανικό, στο οποίο πρέπει να κατατείνουν όλοι οι πολίτες και οι πολιτικοί, όλοι οι λαοί και όλα τα έθνη. Με τη διακήρυξη αυτή διαρκώς στη σκέψη, με τη διδασκαλία και την παιδεία, κάθε άτομο και κάθε όργανο της κοινωνίας καλείται να καταβάλλει συνεχώς κάθε προσπάθεια, για να αναπτυχθεί ο αμοιβαίος σεβασμός. Με αυτή την πυξίδα, με εσωτερικά και διεθνή μέσα, μπορεί να εξασφαλισθεί αποτελεσματικά τόσο η εθνική όσο και η παγκόσμια εφαρμογή της.

Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου  2022              https://www.politistikomellon.eu/2023/