ΝΕΑ των ΦΙΛΙΑΤΩΝ

«Nomanisanisland»: δημοκρατικήσκέψη και δράση πολιτών και πολιτικών – Κοινωνική και Πολιτική

 Αγωγή δημοκρατικού πολιτισμού- Μείζον ζητούμενοη ωριμότητα στονκομματικό διάλογο–Το ευρωπαϊκό Κράτος Δικαίου

Γιώργος Μαστορίδης

Το ποίημα τού Τζον Ντον «Nomanisanisland (1623):Κανένας άνθρωπος δεν είναι νησί» είναι διαχρονικά επίκαιρο. Δηλώνει εμφαντικά τηνκοινωνική, οικονομική  και πολιτική αναγκαιότητα τηςαμοιβαιότηταςτων ατομικών συμπεριφορών,  όπως η φιλία, η αλληλεγγύη και η συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων με σκοπούς όχι μόνο την επιβίωση αλλά και την καλύτερη διαβίωση.Στις σύγχρονες αναπτυγμένες κοινωνίες μείζον ζητούμενο είναι η πολιτική ωριμότητα στησυλλογική σκέψηκαι δράση πολιτών και πολιτικών για την εργασιακή και κοινωνική ειρήνη.

Κοινωνία είναι η οργανωμένη κοινωνικοπολιτική συμβίωση. Αυτή η οργάνωση, πραγματοποιείται βασικά με τους κοινωνικούς κανόνες και τους θεσμούς.Κάθε κοινωνία είναι πολιτική κοινωνία, παρουσιάζει δηλαδή μια πολιτική οργάνωση, με βάση την οποία συγκεκριμένα άτομα και ομάδες έχουν την εξουσία να διαμορφώνουν και να επιβάλλουν κανόνες-νόμους. Κάθεάτομο δικαιούται και υποχρεούται εξίσου με τα άλλα άτομα να ενδιαφέρεται και να συμμετέχει ανεμπόδιστα στους πολιτικούς θεσμούς της κοινωνίας. Ο διάλογος και η πολιτική συνεργασία των ατόμων  συντελούν αφενός στην ολοκλήρωσή τους ως ανθρώπινων όντων και αφετέρου συμβάλλουν στη διαφύλαξη και την προώθηση του κοινού καλού στο κοινωνικό σύνολο.Διάλογος και συνεργασία των ατόμων διαμορφώνουν τον πολιτικό πολιτισμό μιας κοινωνίας καιδιασφαλίζουν τη συνοχή και διατήρησή της. Τα άτομα έρχονται και παρέρχονται, οι κοινωνίες όμως παραμένουν και αυτό το οφείλουν στην πολιτική τους οργάνωση, δηλαδή στο πολίτευμα, στον πολιτικό πολιτισμό τους.

1.Το άτομο και η πολιτεία:Κοινωνικοί και Πολιτικοί θεσμοί

Η σύγχρονη Πολιτεία εκφράζει τη συλλογική βούληση των πολιτών και έχει την εξουσία να καθορίζει:

α)Τους νόμους- κανόνεςμε τους οποίους οργανώνονται και λειτουργούν οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί.

β)Τις υποχρεώσεις και δικαιώματα των ατόμων και

γ)Τις ποινές και κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβίασης των κανόνων, μέσα από ένα ανεξάρτητο σύστημα δικαιοσύνης.

 Η κοινωνία δεν είναι απλό άθροισμα πολλών «Εγώ», που αναζητούν τη χαμένη τους ταυτότητα μέσα στα διλήμματα της εκάστοτε συγκυρίας, όπως για παράδειγμα οι «αγανακτισμένοι» στην περίοδο των μνημονίων, όταν απαξιώθηκαν κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί και κυριάρχησε ο αυταρχισμός του δρόμου και της πλατείας.Δεν υπάρχει πολιτεία του «Εγώ», αλλά του «Εμείς». Οι πολίτες έχουν πολιτικά δικαιώματα, όπως να συμμετέχουν με την ψήφο τους στην εκλογή των προσώπων που θα κυβερνήσουν τη χώρα.Εκτός όμως από δικαιώματα, οι πολίτες έχουν κοινές υποχρεώσεις και καθήκοντα. Το κυριότερο καθήκον των πολιτών είναιο σεβασμός προς το κοινωνικό σύνολο που εκφράζεται με την προσπάθεια κάθε πολίτη να προστατεύει το περιβάλλον, να σέβεται την ιδιοκτησία των συμπολιτών του και του κράτους και να προσφέρει ό,τι μπορεί για το συμφέρον του συνόλου.

Εκτός όμως από τη θετική σχολή πολιτικής σκέψης, η οποία στηρίζεται στους κοινωνικούς δεσμούς φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των ανθρώπων με σκοπούς όχι μόνο την επιβίωση αλλά και την καλύτερη διαβίωση, υπάρχει και η πολιτική αντίληψη της αντιπαλότητας ως εχθρότητας και μισαλλοδοξίας, η σχολή πολιτικής σκέψης ότι ο άνθρωπος είναι για τον άνθρωπο λύκος, «Homohominilupus». Το διχαστικό κλίμα πολιτικής μισαλλοδοξίας και κομματικής πόλωσης που καλλιεργεί αυτή η ιδεολογία προκαλεί πολιτική κρίση όλων των θεσμικών μορφών της κοινωνικής συμβίωσης.Για τον σκεπτόμενο άνθρωπο και τοναπλό πολίτη η κρίση αυτή δεν είναι μόνο θέμα καθαρά οικονομικό ή δικαιοσύνης, αλλά εμπλέκονται πολλοί παράγοντες με σπουδαιότερο αυτόν της ελλιπούς δημοκρατικής λειτουργίας των Πολιτικών Κομμάτων.

2.Ο κομματικός χουλιγκανισμός κατάληψης στο Κοινοβούλιο

Το έλλειμμα δημοκρατικού διαλόγου ανάμεσα στα πολιτικά κόμματα προκαλείτοξική ατομική εμπάθεια και κομματική εχθροπάθεια.Στιςδημοκρατικές διαδικασίεςτου πολιτικού συστήματος η κομματική στρατηγικήκαι τακτική με αντιδημοκρατικές ριζοσπαστικές πρακτικέςκαι αναχρονιστικές ιδεολογικές απόψειςδηλητηριάζουν τις κοινωνικές σχέσεις. Ο χουλιγκανισμός «αγανακτισμένου λαϊκού ήρωα» τύπου Τράγκα, ο οποίος συνδυάζει τον εκβιασμό, τη λυσσαλέα κριτική, τον αθυρόστομο λόγο και τη βορβορώδη ρητορική, εκφράζοντας τα πιο ταπεινά ένστικτα του οργισμένου και μόνιμα αγανακτισμένου πολίτη- με πλούσια ανταλλάγματα βεβαίως-ευτελίζει και απαξιώνειτο κοινοβουλευτικό πολίτευμα.

Η «τσίγκινη» συμπεριφορά βουλευτή στο κοινοβούλιο επιβεβαιώνει το γεγονός ότι συνειδητά, απαξιωτικά και χουλιγκανικάη Ριζοσπαστική Αριστερά επιδιώκει ξανά την υπονόμευση πολιτικών και κοινωνικών θεσμών, όπως η Εκπαίδευση, η Δικαιοσύνη, η Αστυνομία, το Κοινοβούλιο.Πώς είναι δυνατόν να αποδίδεται ο χαρακτηρισμός των πολιτικών αντιπάλων ως κατσαπλιάδων (κατσαπλιάς: μειωτικά ο αντάρτης του εμφυλίου ’46-’49. Πιθανή ετυμολογία από το πλιάτσικο);Πώς είναι δυνατόν ένας πολιτικός, οποίος έχει διαπρέψει ως καταληψίας,να αποδίδει στον αντίπαλό του συμπεριφορά αντάρτη του εμφυλίου πολέμου; Προφανώς, εκφράζεται αυτοαναφορικάκρίνοντας εξ ιδίων τα αλλότρια. 

Αυτήν την χρονική περίοδο πολιτικό ζήτημα προς συζήτησηείναι οι κομματικές συνεργασίες αλλά και οι «αποστάσεις». Αξίζει να τονιστούν κάποιες που θεωρούνται χρήσιμες, για να υπάρξει μια ισορροπημένη κοινωνικοπολιτική ζωή.

α) Απόσταση από τον φανατισμό κάθε είδους, απόσταση από τη μισαλλοδοξία, την αλαζονική θεώρηση, κυρίως όμως απόσταση από τον φόβο που προκαλεί το διαφορετικό έναντι όσων θεωρούνταν ως ακλόνητα δεδομένα.

β) Απόσταση από τη χαμηλή αυτοεκτίμηση τωνπολιτών και πολιτικών, οι οποίοι στον δημόσιο λόγο τους διαφημίζουν αλαζονικά και αυτάρεσκα τον εαυτό τους και τα «εξαιρετικά» πεπραγμένα τους. Συνήθως έχουν πληγωθεί από την απουσία αναγνώρισης της προσωπικότητάς τους στα παιδικά τους χρόνια και μετά αρνούνται να παραδεχτούν ότι ως άνθρωποι είναι φυσικό  να κάνουν και λάθη.

γ)Το σημαντικότερο, όμως, για να μη συμβαίνουν τραυματισμοί και ταλαιπωρίες, κυριολεκτικάκαιμεταφορικά, είναι η μεγάλη απόσταση ασφαλείας που απαιτείται από την ιδεοληπτική πολιτική βλακεία αντιδημοκρατικών πρακτικών.

3.Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Κράτος Δικαίου με δημοκρατική συνεργασία

Στην Ελλάδα η διακομματική συνεργασία είναι προβληματική με ευθύνη κυρίως της Αριστεράς. Η μεγαλύτερη απάτη, υποκρισία και δημαγωγίατων αριστερών πολιτικών Κομμάτων είναι η κάλυψηακραιφνών σταλινικώνπρακτικών μεδημοκρατικές έννοιες. Για παράδειγμα,χρησιμοποιώντας τη λέξη «Προοδευτική»αυτοπροσδιορίζουνπονηρά τη Ριζοσπαστική Συμμαχία ως φιλοπρόοδη, ενώ  στην πολιτική πραγματικότητα λειτουργεί αντιδραστικά, αριστερίστικα και αντιμεταρρυθμιστικά. Ουσιαστικά, εφαρμόζουν τη γνωστή θουκυδίδειαπολιτική διαπίστωση ότι«καὶτὴνεἰωθυῖανἀξίωσιν τῶν ὀνομάτων ἐς τὰ ἔργα ἀντήλλαξαν τῇ δικαιώσει».

Σε καμιά κοινωνία και πολιτεία η Αριστερά από μόνη της δεν έφερε πρόοδο και ευημερία χωρίς τη συνεργασία με άλλες πολιτικές δυνάμεις. Μόνο φτώχεια, πείνα, καταπίεση, ταξικό μίσος και πάνω απ’ όλα έλλειψη ελευθερίαςκαιδημοκρατίας. Όπως κανένας άνθρωπος μοναχός τουδεν είναι αυτάρκης, το ίδιο και στην δημοκρατική πολιτεία είναι αναγκαία η πολιτική συνεργασία.Στη νέα εποχή ο κοινοβουλευτικός πολιτισμός αποκτά πολιτικό νόημα με ιδεολογικές θέσεις και συνθέσεις, όχι μόνο με συγκρουσιακές αντι-θέσεις.Στη δημοκρατία «κανένα πολιτικό κόμμα δεν είναι νησί»!

Στο σύγχρονο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Κράτος Δικαίου με ευθύνη των πολιτών και των πολιτικών κομμάτων οι ατομικές ελευθερίες και τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών, όπως για παράδειγμα το δικαίωμα στη δωρεάν δημόσια εκπαίδευση, είναι σεβαστά και απαραβίαστα.Η δημοκρατική Πολιτεία επιβιώνει καισταδιακά βελτιώνεται με την εργασιακή και κοινωνική ειρήνη.Εάν εξυπηρετεί δημαγωγικά μόνο τα ατομικά και ιδιοτελή συμφέροντα, μαραζώνει και βυθίζεται σε παρακμή. Πολιτική επιδίωξη σε όλες τις σύγχρονες αναπτυγμένες κοινωνίες είναι η δημοκρατική συνεργασία όχι μόνο μεταξύ των ατόμων αλλά και μεταξύ των πολιτικών κομμάτων με αμοιβαία πολιτική αξιοπιστία.

11 Φεβρουαρίου 2021www.politistikomellon.eu/2020