Ιστότοπος για τους Φιλιατες και οχι μονο- με νέα και παλιά, ειδήσεις και σχόλια, λαογραφικά και φωτογραφικά θέματα και την εφημεριδα μας ¨τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨ σε ηλεκτρονική μορφή


Πνευματική άσκηση αγάπης και αλληλεγγύης – Ανθρώπινα δικαιώματα και καθήκοντα, ανθρώπινη φιλία

και συνεργασία με αλληλοσεβασμό και χωρίς αλληλοσπαραγμό – Ειρήνη και πόλεμος

Γιώργος Μαστορίδης

     Τα Χριστούγεννα, η μεγάλη γιορτή της Χριστιανοσύνης, στον κεντρικό πυρήνα τους πέρα από τη θρησκευτική τους διάσταση, την οποία κάποιοι ριζοσπάστες ελάχιστα ή και καθόλου λαμβάνουν υπόψη τους, είναι ηθική και πνευματική άσκηση αγάπης στη σκέψη και τη δράση, στην προσφορά στους άλλους, στην ανθρώπινη αλληλεγγύη και συνεργασία με αλληλοσεβασμό και χωρίς αλληλοσπαραγμό. Αυτά τα ανθρώπινα θετικά συναισθήματα στην οικογένεια και την κοινωνία προεκτείνονται σε ολόκληρη την Ανθρωπότητα, σε όλους τους λαούς της Οικουμένης: επί γης ειρήνη με λογική, διαλεκτική, αλληλοσεβασμό και κοινωνική δικαιοσύνη.

      Η γιορτή των Χριστουγέννων αποτελεί μια ευκαιρία για εξωτερικό στολισμό αλλά κυρίως για εσωτερικό εμπλουτισμό με θετικά και δημιουργικά ανθρώπινα συναισθήματα. Καλός ο στολισμός και η διακόσμηση των σπιτιών και των πόλεων, αλλά ακόμα καλύτερα η ταυτόχρονη φροντίδα για την ανθρώπινη εσωτερική ομορφιά. Τα χριστουγεννιάτικα ήθη, τα έθιμα και οι παραδόσεις με τα δέντρα, τα καραβάκια, τις γαλοπούλες, τα χριστόψωμα, τα φωτάκια, διαμορφώνουν βιωματικά χριστιανικό ήθος, οικογενειακό και κοινωνικό, ήθος αγάπης και σεβασμού, με περισσότερη κατανόηση και μεγαλύτερη ενσυναίσθηση για τους συνανθρώπους. Τονίζουν εμφαντικά την ανθρωπιά, το συμφιλείν, την κοινή αγάπη, και λιγότερο το συνέχθειν, την κοινή απέχθεια, για τους «καλικάντζαρους» κάθε είδους. Τα χριστιανικά βιώματα της άμεσης χριστουγεννιάτικης εορταστικής εμπειρίας εμπεριέχουν το μήνυμα  της ειρηνικής συμβίωσης των ανθρώπων και των λαών, την «επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία», την παγκόσμια ειρήνη ως μητέρα των πνευματικών και υλικών αγαθών της ανθρώπινης ευτυχίας και ευημερίας.

Η λογική της ειρηνικής συμβίωσης

      Είναι αυτονόητη και αυταπόδεικτη αλήθεια πως όλοι οι άνθρωποι δημιουργούνται ίσοι με συγκεκριμένα απαραβίαστα Δικαιώματα, μεταξύ των οποίων είναι το δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία, την εργασία, την επιδίωξη της ευτυχίας. Αυτονόητος είναι ο σεβασμός προς την ελευθερία του λόγου και του διαλόγου για την αρμονική και ειρηνική συνύπαρξη εντός μια δομημένης κοινωνίας χωρίς να καταστρέφει κανείς την ξένη περιουσία ή να υπάρχει καταπάτηση του ατομικού προσωπικού χώρου. Στη βασική θεώρησή τους τόσο οι απαραβίαστες ατομικές ελευθερίες όσο και τα αδιαπραγμάτευτα και αναπαλλοτρίωτα ανθρώπινα δικαιώματα νοούνται και στηρίζονται στα ανθρώπινα καθήκοντα της αγάπης και του σεβασμού προς τον συνάνθρωπο και τις επιλογές του.

     Τα ανθρώπινα δικαιώματα και καθήκοντα αποτελούν «τη μεγαλύτερη ηθική κατάκτηση της ανθρωπότητας και τον ανυπέρβλητο αξιακό ορίζοντα της σύγχρονης φιλελεύθερης δημοκρατίας». Το γεγονός ότι κάθε άτομο είναι ένα ηθικό και λογικό ον που αξίζει να του φέρονται με αγάπη και σεβασμό αποτελεί το θεμέλιο της ειρηνικής κοινωνικής συμβίωσης. Προφανώς, η παραβίαση και καταστρατήγηση των δικαιωμάτων του είναι απάνθρωπη συμπεριφορά, η οποία οφείλεται στην ενίσχυση των  ενστίκτων της βίας και επιθετικότητας. Η εκπαίδευση στα ανθρώπινα δικαιώματα και καθήκοντα είναι τόσο θεμελιώδης για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ώστε με βάση το τρίπτυχο Ανθρωπισμός – Διαφωτισμός – Δημοκρατισμός αποτελεί τον τέταρτο βασικό άξονα της στοιχειώδους εκπαίδευσης στον πολιτισμό, μαζί με την ανάγνωση, τη γραφή και την αριθμητική.

     Δυστυχώς, όμως, ο άνθρωπος ως ψυχοσωματική οντότητα πολλές φορές παραβλέπει το καλό, αδυνατεί να ελέγξει τα βίαια ένστικτά του και έλκεται από το κακό προκαλώντας ανείπωτες φρικαλεότητες, όπως την πρωτόγονη εποχή της αγριότητας. Ο Σοφοκλής στο διάσημο χορικό της τραγωδίας «Αντιγόνη» (στίχοι 332- 375), το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως ύμνος στον άνθρωπο, με την αμφισημία των λέξεων «δεινά» και «δεινότερον» στη φράση  «πολλὰ τὰ δεινὰ κοὐδὲν ἀνθρώπου δεινότερον πέλει» επισημαίνει τη διπλή ανθρώπινη φύση.  Υπαινίσσεται το δέος, τρόμο ή θαυμασμό,  που προκαλεί ο άνθρωπος, όταν  «στρέφεται άλλοτε προς το καλό και άλλοτε προς το κακό: οτέ μεν κακόν, άλλοτ’ επ’ εσθλόν έρπει».  Αναφέρεται τόσο στα θαυμαστά επιτεύγματα του υλικού και πνευματικού πολιτισμού, όσο και σε μια κακότητα που προξενεί φόβο και φρίκη.

 Ο παραλογισμός της βίας και του πολέμου

     Τι είναι ο πόλεμος; Ο απόλυτος παραλογισμός του διακρίνεται στον ορισμό που δίνει ο Πωλ Βαλερύ (1871-1945): «Πόλεμος είναι, όταν αλληλοσκοτώνονται άνθρωποι, που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους, επειδή κάποιοι άλλοι, που γνωρίζονται καλά μεταξύ τους, δεν κατάφεραν να συνεννοηθούν».

     Αυτή η τρομακτική παθογένεια του ανθρώπινου είδους μελετάται από την επιστήμη της πολεμολογίας. Η πολεμολογία χρησιμοποιεί πολλές επιστήμες στην ανάλυσή της, όπως η πολιτική επιστήμη, η οικονομική επιστήμη, οι διεθνείς σχέσεις, η ψυχολογία, η στρατιωτική ιστορία. Οι πολεμολόγοι μελετούν και αναλύουν τις στρατιωτικές, διπλωματικές, φιλοσοφικές, οικονομικές, ψυχολογικές και επικοινωνιακές (προπαγάνδα) διαστάσεις του πολέμου.

     Η βία, ο πόλεμος, η εγκληματικότητα, η τρομοκρατία θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν μοιραίες εκφάνσεις ενός γενικότερα παράλογου κόσμου και δεν είναι μόνον η επέμβαση των μεγάλων δυνάμεων στο εσωτερικό μικρότερων χωρών, με πρόφαση την ειρήνη και την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο πόλεμος ως ανθρώπινο και κοινωνικό φαινόμενο θεωρείται από τον Ηράκλειτο «πάντων πατήρ», γενεσιουργός αιτία όλων των δεινών.

«Γνώθι σεαυτόν» και «Μέτρον άριστον». 

    Παρά την εξέλιξη, την τεχνολογική ανάπτυξη και την πρόοδο των επιστημών, την θεωρητική κατάρτιση και γνώση, τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, το  ανθρώπινο γένος εξακολουθεί να διαπράττει εγκλήματα. Όπου επιβάλλεται η γνώμη του ισχυρού, καταργείται η διαλεκτική που αφορά το γίγνεσθαι. Όμως, η αρχή του διαλόγου είναι η βάση της ειρηνικής και δημοκρατικής συνύπαρξης. Χωρίς την αφύπνιση της ηθικής συνείδησης κάθε ανθρώπου είναι αδύνατον να επικρατήσει ο ειρηνικός τρόπος ζωής με τους νόμους που υπαγορεύονται από τις αρχές και τις αξίες της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

      Το παράλογο στηρίζεται, πάντα, στην άγνοια του άλλου, έχοντας μια αυθαίρετη επιχειρηματολογία αυτοδικαίωσης. Εμφανίζεται στον τρόπο σκέψης του ανθρώπου, ο οποίος αυθαίρετα δίνει δικαιώματα στον εαυτό του πολλά περισσότερα, απ’ ό, τι στον συνάνθρωπό του.  Δύο αρχές, οι οποίες μπορούν να δώσουν μια προοπτική αρμονικής συνύπαρξης των ανθρώπων, είναι το «Γνώθι σεαυτόν» και το «Μέτρον άριστον».  Η διερεύνηση του εαυτού, με σκοπό τη γνώση των αιτιών και των βαθύτερων προθέσεων, οι οποίες υποκινούν τις πράξεις του ανθρώπου, επιδέχεται μια επίπονη και επώδυνη προσπάθεια.

       Το ανθρώπινο είδος είναι τρομακτικό ως υπαίτιο καταστροφών, θηριωδίας και φρίκης, αλλά και αξιοθαύμαστο με τα επιτεύγματα  του πολιτισμού.  Οι αυτονόητες και αυταπόδεικτες αλήθειες της ειρήνης, τόσο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όσο και του καθολικού σεβασμού τους ως στοιχειώδους ανθρώπινου καθήκοντος, πρέπει να γίνουν κατανοητές και καθολικά αποδεκτές. Ας επαναλαμβάνονται ρητά και κατηγορηματικά, γιατί ούτε όλοι τις θυμούνται ούτε όλοι τις σέβονται, ας βιώνονται διαρκώς και όχι μόνο χριστουγεννιάτικα, ώστε να ελπίζει η Ανθρωπότητα στην επί γης ειρήνη με ατομική ευθύνη και κοινωνική δικαιοσύνη.

Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου  2022                       https://www.politistikomellon.eu/2023/ κατ

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ετικετοσύννεφο

Αρέσει σε %d bloggers: