Ιστότοπος για τους Φιλιατες και οχι μονο- με νέα και παλιά, ειδήσεις και σχόλια, λαογραφικά και φωτογραφικά θέματα και την εφημεριδα μας ¨τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨ σε ηλεκτρονική μορφή


ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΜΟΝΟΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ

ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

Βαρβαρότητα και πολιτισμός – Λογική, Ηθική και Πολιτική

 για τη Δημόσια Παιδεία και Υγεία: Τι θα γινόταν, εάν παρέμεναν

άταφοι όλοι οι εχθροί και οι «προδότες της πατρίδας» τον 5ο αιώνα π.Χ;-

(στ. 522- 23): Κρέων: Οὔτοι ποθ᾽ ο εχθρός, οὐδ᾽ ὅταν θάνῃ, φίλος

– Αντιγόνη: Οὒτοι συνέχθειν, ἀλλά συμφιλεῖν ἔφυν

Γιώργος Μαστορίδης

       Στην ιστορία της ανθρωπότητας το πρώτο βιβλίο πολιτικής θεωρίας, η «Πολιτεία» του Πλάτωνος, έχει ως υπότιτλο «Περί δικαίου». Κύριο θέμα του είναι ο δίκαιος άνθρωπος και η Δικαιοσύνη, την οποία ο Πλάτων θεωρεί  βαθύτερη ουσία της Πολιτικής με θεμέλια την «Αιδώ και Δίκη». Πραγματικά, ο σεβασμός και η Δικαιοσύνη συνέβαλαν στη μετάβαση του ανθρώπου από τη βαρβαρότητα και τον κανιβαλισμό στην πολιτική κοινωνία και τον πολιτισμό. Ποιος Δίκαιο, όμως, το τυραννικό ή το δημοκρατικό; Ποιες ανθρώπινες πράξεις είναι ορθές και αποδεκτές; Ποιες συμπεριφορές είναι ανάρμοστες και λανθασμένες; 

      Ειδικά, ο σεβασμός προς τους νεκρούς θεωρείται και είναι ένα από τα βασικά στοιχεία ανθρωπισμού και πολιτισμού. Τον 5ο αι. π. Χ., τον «χρυσό αιώνα» της δημοκρατίας, ο φιλοσοφικός, κοινωνικός και πολιτικός, προβληματισμός των διανοητών έθεσε τα θεμέλια στη Λογική, Ηθική και Πολιτική για τη Δημόσια Παιδεία και Υγεία. Ειδικότερα, αντιμετώπισαν ηθικά και ορθολογικά το ζήτημα της ταφής των νεκρών. Τι θα γινόταν, εάν παρέμεναν άταφοι όλοι νεκροί, ακόμα και οι εχθροί, ως βορά στα σκυλιά και τα όρνια;  Η ταφή τους, λοιπόν, αποτελούσε ηθικό χρέος σεβασμού προς τον συνάθρωπο και ταυτόχρονα πρακτική προστασία από τον κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών και επιδημιών.

                  Η Αντιγόνη και ο Κρέων, ο τύραννος και η δημοκρατία

       Ο θεσμός των Ποιητικών Αγώνων στη δημοκρατική Αθήνα είχε έναν έντονο ηθικό συμβολισμό και δημοκρατικό μήνυμα προς τους πολίτες για την καλλιέργεια του Λόγου, του Διαλόγου, της Διαλεκτικής και του Δημοκρατικού Ήθους.  Κατά την περίοδο της ακμής οι πολίτες, δημοκρατικοί και ολιγαρχικοί, παρά τις σφοδρές κατά καιρούς αντιπαραθέσεις, είχαν αίσθηση αφενός του δημόσιου ρόλου τους και αφετέρου του δημόσιου συμφέροντος. Η υπεράσπιση του κοινού οφέλους με ηθικά κίνητρα φιλίας, συναίνεσης και συνεργασίας ήταν πρωταρχική, γιατί εκεί αναπνέει η δημοκρατία.

       Στην τραγωδία «Αντιγόνη» ο Σοφοκλής (496- 406 π.Χ.) αναφέρεται σε θέματα όπως  η σύγκρουση  ή/και ταύτιση αντιθέτων επιλογών και συμπεριφορών: φιλία και έχθρα, αγάπη  και μίσος, πειθαρχία και απειθαρχία, υπακοή και ανυπακοή. Είναι το δεύτερο από τα σωζόμενα έργα του και το δίδαξε, το 442 π. Χ. κερδίζοντας την πρώτη νίκη. Οι Αθηναίοι δημοκράτες τίμησαν τις συμφιλιωτικές δημοκρατικές αντιλήψεις της κεντρικής ηρωίδας, απορρίπτοντας ταυτόχρονα τις διχαστικές και απάνθρωπες διαταγές του μισογύνη και μισάνθρωπου τυράννου.  

      Συγκεκριμένα, μετά την αλληλοσφαγή των δύο αδελφών ο νέος άρχοντας της Θήβας Κρέων, εκδίδει διαταγή να ταφεί ο Ετεοκλής με τιμές και το σώμα του Πολυνείκη να μείνει άταφο, γιατί θέλησε να προδώσει την πατρίδα του. Ποια ήταν τα ηθικά και πολιτικά κίνητρα του Κρέοντα για την τιμωρία του νεκρού αντιπάλου; Τα πραγματικά κίνητρα του τυράννου ήταν ο φόβος και η καχυποψία, μήπως χάσει την εξουσία. από τους πολιτικούς αντιπάλους. Εδώ αρχίζει μια σειρά από παραναγνώσεις, παρανοήσεις και παρεξηγήσεις της σοφόκλειας «Αντιγόνης», από την ύστερη αρχαιότητα ήδη, οι οποίες έφτασαν ως την εποχή μας και εκτρέπουν το βλέμμα και το πνεύμα του δημιουργού από τον δημοκρατικό χώρο. Είναι μια προσπάθεια να εξαγνιστεί και να εξανθρωπιστεί το τυραννικό και αντιδημοκρατικό απρεπές, ανήθικο και ατιμωτικό κοινό μίσος.

      Ουσιαστικά, η Αντιγόνη με την ανυπακοή στην απάνθρωπη τυραννική διαταγή είναι διαχρονικό σύμβολο πολιτικής υπακοής και πειθαρχίας στο δημοκρατικό, «θεϊκό», φιλάνθρωπο δίκαιο.

Η ταφή των νεκρών, φίλων και εχθρών,

μείζον ζήτημα Δημόσιας Υγείας και Παιδείας

      Διαχρονικά, ο άταφος νεκρός αποτελεί την υπέρτατη ηθική, πολιτική και υγειονομική ύβρη. Η απανθρωπιά συμπυκνωμένη και συγκροτημένη σε θηριώδη νοοτροπία ιδεοληπτικής σκληρότητας και απίστευτης βαρβαρότητας. Κοινωνικά καθιερωμένες και πολιτικά θεσμοθετημένες, διαχρονικά οι πνευματικές, ορθολογικές και ηθικές αξίες του δημοκρατικού πολιτισμού σέβονται τους νεκρούς. Όταν οι κήρυκες του μίσους δεν προστατεύουν την κοινωνική ειρήνη, αλλά συνειδητά την υπονομεύουν για κομματικούς σκοπούς, η κοινωνία οπισθοδρομεί προς τον πρωτογονισμό.

      Η περιγραφή της μισάνθρωπης θηριωδίας στη Μουργκάνα κατά τη διάρκεια του εμφυλίου απέναντι σε δύο 17χρονους είναι ανατριχιαστική και ενδεικτική των ηθικών συνεπειών του ριζοσπαστικού φανατισμού: «Τα ’πιακαν τα παιδιά και τα πάνε στο Μακραλέξι. Τα ’χε σταυρώσουνε σε κάποια κολόνα του χωριού. Λιοπύρι, ήλιος τώρε. Κι όποιος διάβαινε από ταύτους τους έδινε χαστούκι. Εκεί χλιμίταγαν τα νερά και πήγαιναν οι γυναίκες να πάρουν. Σπάραζε η ψυχή τους, αλλά τους είχε πουν όποια δώκει νερό έχει την ποινή του θανάτου. Κι εκεί τα σκότωσαν. Έβγαλαν την ολομέλεια αυτοί και τα σκότωσαν. Τα σεργιάναγαν στην ουρά του αλόγου. Έφευγε το άλογο μπροστά κι αυτά σέρονταν κόκαλο το κόκαλο στις ντούφες και στα λιθάρια όσο να δώκουν ψυχή. Και τα ’φηκαν ξίθαφτα». (Σωτήρης Δημητρίου, Ουρανός απ’ άλλους τόπους, σελ. 353).

Η Πολιτική Ανυπακοή στη δημοκρατία αποτελεί Θεσμική

 Ανομία  με στοιχεία έντονης αντικοινωνικής συμπεριφοράς

      Στο δημοκρατικό πολίτευμα ισχύει το ειρηνικό και κοινωνικό Δίκαιο του «συμφιλείν και όχι του συνέχθειν». Στη δημοκρατική πολιτεία οι πολιτικοί ηγέτες οφείλουν  με αρετή, ευβουλία και τόλμη να ενώνουν και να ενδυναμώνουν την κοινωνία. Η πιο μεγάλη δημαγωγία και πολιτική αγυρτεία είναι να χρησιμοποιούν την δημοκρατία, για να στηρίξουν την τρομοκρατία και την τυραννία.

      Μόνο υπερβολική δεν είναι η άποψη ότι η ριζοσπαστική αντιπολίτευση ενθαρρύνει συμπεριφορές φαυλότητας και ανυπακοής των πολιτών στους νόμους και τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, έχοντας ως στόχο την δημιουργία συνθηκών πολιτικής αστάθειας. Πραγματικά, στη νοοτροπία ενός σημαντικού τμήματος πολιτών της ελληνικής κοινωνίας, η δημοκρατία και οι θεσμοί της είναι καλοί μόνο, όταν εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους. Οι νόμοι είναι δεσμευτικοί μόνο για τους άλλους και η παράβασή τους μπορεί να εκλαμβάνεται ως κατόρθωμα. Όμως, η διαπαιδαγώγηση του πολίτη αποβλέπει στην υπακοή στους δημοκρατικούς νόμους και στον σεβασμό προς τον συνάθρωπο συμπολίτη. Για παράδειγμα, τι θα γινόταν, εάν όλοι οι πολίτες, οι γιατροί και νοσηλευτές αρνούνταν να εμβολιαστούν; Είναι σαφές ότι η πολιτική ανυπακοή  στον γενικό εμβολιασμό για την κοινή αντιμετώπιση της πανδημίας είναι ανήθικη, ανορθολογική και επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία.    

       Η πολιτική ανυπακοή στη δημοκρατία στοχεύει στην κοινωνική αναταραχή  απανθρωπίζει την κοινωνία και τρικλοποδίζει την πολιτεία  Είναι η πιο στυγνή καταπίεση και εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Οι ελευθεριακοί και άλλοι ριζοσπάστες είναι αντιδραστικές, εξτρεμιστικές και οπισθοδρομικές δυνάμεις, οι οποίες διχάζουν την κοινωνία και παρακμάζουν την πολιτεία. Τα κομματικά ριζοσπαστικά  μορφώματα όχι μόνο δεν εγγυώνται την πολιτική σταθερότητα αλλά αντίθετα επιδιώκουν συνειδητά την κοινωνική αναταραχή και την πολιτική αστάθεια.

         Κοινωνική παραβατικότητα και πολιτική ανυπακοή στους δημοκρατικούς νόμους είναι εντελώς αντίθετες προς τις δημοκρατικές αξίες του ανθρωπισμού, του διαφωτισμού και του πολιτισμού. Το κεντρικό μήνυμα της «Αντιγόνης» είναι ο σεβασμός προς τον συνάνθρωπο συμπολίτη, κεντρικός πυρήνας και της σύγχρονης Πολιτικής Παιδείας. Το δημιουργικό, ανθρωπιστικό και φιλοπρόοδο κίνητρο της δημοκρατικής σκέψης και δράσης δεν είναι η διχόνοια και το εχθρικό μίσος, αλλά το συμφιλείν, η φιλία, η ομόνοια και η συνεργασία, όπως διακήρυξε και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ (1929 – 1968): «Το σκοτάδι δεν μπορεί να διώξει το σκοτάδι. Μόνο το φως μπορεί να το κάνει αυτό. Το μίσος δεν μπορεί να διώξει το μίσος. Μόνο η αγάπη μπορεί να το κάνει αυτό».

 Παρασκευή, 4 Αυγούστου 2022                            www.politistikomellon.eu/2020

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ετικετοσύννεφο

Αρέσει σε %d bloggers: