Ιστότοπος για τους Φιλιατες και οχι μονο- με νέα και παλιά, ειδήσεις και σχόλια, λαογραφικά και φωτογραφικά θέματα και την εφημεριδα μας ¨τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨ σε ηλεκτρονική μορφή


 

Σβεν Μπέκερτ: «Ο καπιταλισμός είναι μια διαρκής επανάσταση»- Καπιταλισμός ή απολυταρχικός κολεκτιβισμός -Ελεύθερη, όχι ασύδοτη Αγορά – Λαϊκός, δημοκρατικός, συμμετοχικός, πολυεθνικός καπιταλισμός – ΕπιχειρηματικήΚοινωνική Ευθύνη (ΕΚΕ)

Γιώργος Μαστορίδης

      Επιχειρώντας μια φιλολογική μάλλον προσέγγιση της αντίθεσης μεταξύ κολεκτιβισμού και καπιταλισμού παρά κοινωνικοοικονομική και πολιτική διαπιστώνει κανείς ότι η σχέση τόσο μεταξύ τους όσο και με τον σύγχρονο δημοκρατισμό είναι  αποκαλυπτική και πολυπαραγοντική. Αρχικά έρχεται στον νου η άποψη για τη συνεχή μεταβολή και εξέλιξη του νοήματος των λέξεων: «Οι λέξεις είναι σαν τα ψάρια. Γλιστρούν και είναι δύσκολο να κρατηθούν». Και εντελώς γλιστερές είναι οι λέξεις που αναφέρονται σε γοητευτικές και αινιγματικές ιδέες που απασχολούν καθημερινά τους σοφούς αλλά και τους απλούς ανθρώπους.

       Ο κολεκτιβισμός προέρχεται από τη λέξη collectiva (ομάδα), ο σοσιαλισμός από τη λέξη social (κοινωνικός), ο κομμουνισμός από τη λέξη communis (κοινός), ο καπιταλισμός από τη λέξη capital (κεφάλαιο). Ο δημοκρατισμός διαχρονικά εκφράζει τη δημοκρατική ιδεολογία για την ισόρροπη σχέση μεταξύ των ατόμων στις κοινωνικές ομάδες, η οποία μεταβάλλεται στον χώρο και τον χρόνο κυρίως από την εξέλιξη της τεχνολογίας και την συνακόλουθη αλλαγή των παραγωγικών σχέσεων και του εργασιακού τοπίου με πολλά προβλήματα προσαρμογής και αναπροσαρμογής στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική οργάνωση. Πάντως στον δημοκρατισμό ενδιαφέρουν περισσότερο οι ανθρώπινες σχέσεις παρά οι παραγωγικές με την εκμετάλλευση στο ακραίο καπιταλιστικό σύστημα και τον εκμηδενισμό του ατόμου στον κολεκτιβισμό.

     Για τις πολιτικές επισημάνσεις αυτές και για όσες ακολουθούν αφενός ισχύει το αριστοτελικό «πάντα ενδέχεται και άλλως έχειν» αφετέρου επιβάλλεται η  πληρέστερη ενημέρωση από τον θησαυρό της έντυπης στις βιβλιοθήκες ή της ηλεκτρονικής αρθρογραφίας στο διαδίκτυο.

1. Το κεφάλαιο (capital) και ο Καπιταλισμός

    Το καπιταλιστικό σύστημα διαδέχθηκε το φεουδαρχικό και είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιων διεργασιών πολλών αιώνων. Κατηγορείται ως εκμεταλλευτικό, αλλά υπήρξε ένα τεράστιο άλμα προόδου. Δεν παύει να είναι ένα σύστημα που πρόσφερε πάρα πολύ στην ανθρωπότητα, δηλαδή έκανε τρεις βιομηχανικές επαναστάσεις αλλάζοντας τη μορφή του κόσμου, ο οποίος παλαιότερα στη φεουδαρχία ήταν βυθισμένος μέσα στη φτώχεια και τη δυστυχία.    Άλλαξε τη μορφή του κόσμου και τώρα οδηγεί στην 4η βιομηχανική επανάσταση που ξανοίγει για την ανθρωπότητα πάρα πολλές προοπτικές. Ο Σβεν Μπέκερτ, ιστορικός του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, θεωρεί ότι «ο καπιταλισμός είναι μια διαρκής επανάσταση», η οποία συνδέεται στενά με τον Διαφωτισμό και τον Ανθρωπισμό.

     Πριν από την πτώση του σοβιετικού κομμουνισμού, τον οποίο προσπαθεί να αναβιώσει ο «σύντροφος Πούτιν», και πριν εμπλακεί η Κίνα σε ό, τι κατ’ ευφημισμόν αποκαλείται «μετασχηματισμός», εφόσον δεν πρόκειται παρά για την αντικατάσταση του κολεκτιβισμού από τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, οι τεχνολογικές επαναστάσεις προκάλεσαν την ανάδυση νέων αγορών. Στην ουσία, η καπιταλιστική επέκταση δεν διαφέρει ιδιαίτερα από εκείνη που γνώρισε η Ευρώπη τον 18ο και 19ο αιώνα και την οποία τόσο καλά περιέγραψαν ο Άνταμ Σμιθ και ο Καρλ Μαρξ. Αφού όμως ο καπιταλισμός επεκτείνεται και ισχυροποιείται, γιατί γίνεται λόγος περί κρίσης;

       Πραγματικά, υπάρχει καθυστέρηση μεταξύ της υιοθέτησης μιας τεχνολογίας και των τελικών της αποτελεσμάτων. Η υιοθέτηση νέων παραγωγικών εργαλείων δημιουργεί κερδοφορία στις επιχειρήσεις, αλλά μετά το όφελος λόγω του ανταγωνισμού διαχέεται στους καταναλωτές είτε με μείωση της τιμής του προϊόντος είτε με μηδενισμό του κόστους των συναλλαγών, όπως γίνεται διά της ηλεκτρονικής τραπεζικής (web banking).  Στη σύγχρονη τεχνολογική εξέλιξη η καταπίεση του κολεκτιβισμού, «το δικαίωμα στην τεμπελιά», «ο αντικαπιταλισμός των διανοουμένων», αποτελούν αναχρονισμούς. Η νέα ισορροπία στις ανθρώπινες σχέσεις στον λαϊκό και συμμετοχικό καπιταλισμό είναι αποτέλεσμα κοινωνικής και πολιτικής διεκδίκησης με δημοκρατικό πρόσημο.

   2. Κολεκτιβισμός, ο δρόμος για την πολιτική κόλαση

       Οι κολλεκτιβιστές, οι οποίοι ποτέ δεν παύουν να περιφρονούν τη φιλελεύθερη θεωρία της αρμονίας των συμφερόντων, λατρεύουν τον Μεσαίωνα και τον πολιτισμό της κοινότητας και της αλληλεγγύης. Με ρομαντικό συναισθηματισμό εκστασιάζονται με τους κοινοτικούς συλλόγους «στους οποίους συμπεριελήφθη το άτομο και στους οποίους διατηρήθηκε «ζεστό» και προστατευόταν σαν φρούτο στο φλοιό του». Παραβλέπουν όμως σιωπηλά το γεγονός ότι ο κοινωνικοικονομικός κολεκτιβισμός με προκρούστεια νοοτροπία και καταπιεστικό εξισωτισμό είναι οικονομικά αντιπαραγωγικός και κοινωνικά παρακμιακός.

      Χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής του κολεκτιβισμού είναι η Ουκρανία το 1931– 34 με κύριο στόχο την κρατική παραγωγή των σιτηρών και την κεντρική διάθεση των τροφίμων με δελτίο από το κράτος. Η κολεκτιβοποίηση της γεωργίας οδήγησε σε πτώση της παραγωγής, αποδιοργάνωση της αγροτικής οικονομίας σε πρωτοφανείς ελλείψεις τροφίμων και το θάνατο τουλάχιστον πέντε εκατομμυρίων ανθρώπων (γολονταρισμός). Στην πραγματικότητα ο κολεκτιβισμός είναι εντελώς απάνθρωπος, αντικοινωνικός και αντιδημοκρατικός.  Δεδομένου μάλιστα ότι τα κριτήρια για τη διάκριση των κοινωνικών τάξεων δεν είναι μόνο οικονομικά, αλλά και  πολιτικά, όπως τα κρατικά αξιώματα, και μορφωτικά ο κολεκτιβισμός επιδιώκοντας την ισότητα του θανάτου και όχι της ζωής είναι θανατηφόρα ταξικός.

3. Ο δημοκρατισμός του «Δυτικού Κόσμου»

    Η δημοκρατική ιδεολογία εξανθρωπίζει τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής προς όφελος και των ατόμων και του κοινωνικού συνόλου. Στον λαϊκό, φιλελεύθερο και δημοκρατικό καπιταλισμό η συνύπαρξη της δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου ευνοεί την κοινωνική κινητικότητα και την καινοτομία στην παραγωγική διαδικασία. Το βασικό στοίχημα για τη μείωση της κοινωνικής ανισότητας είναι η δημοκρατική, πνευματική και οικονομική, ανάπτυξη με διάλογο και διαλεκτική, όχι με τη βία στυγνού αυταρχισμού και καταπιεστικού απολυταρχισμού.

    Τα δημοκρατικά πολιτεύματα προσπαθούν να συνδυάσουν την ατομική ελευθερία με την κοινωνική  ισότητα, τα ατομικά δικαιώματα με τα συλλογικά καθήκοντα. Ο Δυτικός Κόσμος, η Δύση, δεν είναι μια γεωγραφική έννοια, αλλά πολιτική και αξιακή. Σύγχρονο χαρακτηριστικό παράδειγμα αντίθεσης δημοκρατισμού και απολυταρχισμού είναι ο προσωπικός πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία. Το προσωποπαγές πουτινικό καθεστώς αποτελεί ανασύσταση του παλαιού σταλινικού συστήματος, όπου όλα εξαρτώνται από τον δικτάτορα. Γι’ αυτό  η δημοκρατική αντίσταση στον Πούτιν είναι στρατηγική πρόκληση για τη Δύση να υπερασπιστεί τις πνευματικές, ανθρωπιστικές και δημοκρατικές αξίες επιδιώκοντας ταυτόχρονα την περαιτέρω εμβάθυνση στους δημοκρατικούς θεσμούς.

    Επιγραμματικά στις δυτικές δημοκρατίες δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση, τη δικαιοσύνη και τη δημοκρατική λειτουργιά των πολιτικών κομμάτων. Ειδικότερα:

α) Το άτομο και το κοινωνικό σύνολο, η ελευθερία και  η δικαιοσύνη: Η άκρα δικαιοσύνη είναι άκρα αδικία (Summum jus, summa injuria)

β) Δικαιώματα και Καθήκοντα: Η δημοκρατία δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως άλλοθι της ασυδοσίας.

γ) Ισότητα ευκαιριών στην αποτελεσματική Δημόσια Δωρεάν Εκπαίδευση: Το σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο που έχει ένα δημοκρατικό πολίτευμα είναι ο πνευματικός πλούτος. 

δ) Κομματική Αξιοπιστία: Ο λαϊκισμός και οι «κηραλοιφές» της δημαγωγίας ειδικά σε περίοδο οικονομικής κρίσης  αποτελούν σοβαρά εμπόδια στον δημοκρατισμό.

ε) Επιχειρηματική Κοινωνική Ευθύνη: Αφενός Ελεύθερη Αγορά δεν σημαίνει ασύδοτη αγορά και αφετέρου αποτελεί ψυχολογική παράνοια να είσαι επιχειρηματίας και να στηρίζεις τον κολεκτιβισμό.

στ)  Διοίκηση Ολικής Ποιότητας (ΣΟΔΑ): Διοικητική Ποιότητα Παντού. «Διοικείν εστί προβλέπειν». Ειδικά οι επιχειρηματίες και οι εταιρείες οφείλουν να επανεπενδύουν τα κέρδη τους σε νέους τομείς, οι οποίοι να μειώνουν την εισοδηματική ανισότητα.

      Στο σύγχρονο τεχνολογικό περιβάλλον ο σύγχρονος δημοκρατισμός συγκρούεται με βαθιά αντιδραστικές ριζωμένες γνώσεις, ιδεοληψίες, κομματικές πεποιθήσεις και κατεστημένα συμφέροντα. Κοινωνία και πολιτεία οφείλουν να  βελτιώνουν διαλεκτικά και δημοκρατικά τόσο το οικονομικό, όσο και  το πνευματικό και πολιτικό επίπεδο των πολιτών. Παραφράζοντας τη φράση για τον αντιαμερικανισμό του Ζακ Ζυλιάρ, αριστερού αλλά καθόλου μυωπικού διανοούμενου, μπορεί να ειπωθεί ότι «ο αντικαπιταλισμός είναι ο κολεκτιβισμός των ηλιθίων».

31 Μαΐου 2022                                                              www.politistikomellon.eu/2020

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ετικετοσύννεφο

Αρέσει σε %d bloggers: