Ιστότοπος για τους Φιλιατες και οχι μονο- με νέα και παλιά, ειδήσεις και σχόλια, λαογραφικά και φωτογραφικά θέματα και την εφημεριδα μας ¨τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨ σε ηλεκτρονική μορφή


«Το δέντρο και το δάσος, το βιβλίο και η βιβλιοθήκη, το άτομο

και η κοινωνία» – Ο ψυχολογικός ζωτικός χώρος μελέτης – Η βιβλιοθήκη

 ως περιβαλλοντικός κοινωνικός χώρος ενεργής και βιωματικής μάθησης – Ατομικότητα, συλλογικότητα, αλληλοκατανόηση, συνεργασία και δημοκρατικότητα

Γιώργος Μαστορίδης

Ο χώροςκαι ο χρόνος επηρεάζουν και διαμορφώνουν τη σκέψη και δράση τόσο των ατόμων όσο και των ομάδων.Η κοινωνικότητα, ο άνθρωπος είναι «φύσει κοινωνικό ον», δηλαδή η ανάγκη του ανθρώπου για επικοινωνία, συνεργασία και αρμονική κοινωνική συμβίωση, έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία του πολιτισμού.Ειδικότερα, ο ψυχολογικός αναγνωστικός χώρος στο οικογενειακό, το σχολικό και το κοινωνικό περιβάλλον είναι σημαντικός συντελεστής για την ανάπτυξη, ενίσχυση και προαγωγή της παιδείας και της τοπικής πολιτιστικής ζωής.

Κεντρικοί πυλώνες της Εκπαίδευσης και του Πολιτισμού στις αναπτυγμένες χώρες  είναι οι σύγχρονες Βιβλιοθήκες, Σχολικές και Δημοτικές, με άνετους και ειδικά διαμορφωμένους χώρους για την ατομική και συλλογική ανάγνωση και μελέτη. Στον περιβαλλοντικό χώρο της Βιβλιοθήκης καλλιεργούνται οι  συνήθειες  και εμπειρίες της φιλανάγνωσης και βιβλιοφιλίας, «έξις δευτέρα φύσις». Ειδικά η δύναμη της συνήθειας θεωρείται και είναι τεράστια. Ο εθισμός στην ποιότητα ή την αθλιότητα μπορεί να αλλάξει σημαντικά και ουσιαστικά, θετικά ή αρνητικά, την ανθρώπινη φύση. O φιλόσοφος Θωμάς Ακινάτης (13ος αι.) μετέφρασε την αριστοτελική έννοια «ἕξις» με τη λέξη habitus, στην οποία συμπύκνωσε τα πρότυπα αντίληψης και δράσης συγκεκριμένων συνθηκών αλληλεπιδράσεων και αναγνωστικών εμπειριών καθώς και τις στάσεις και συμπεριφορές που αποκτούν τα άτομα μέσω της κοινωνικοποίησης.Όπως η μουσειακή μάθηση και εμπειρία, το ίδιο και η ανάγνωση και μελέτη στιςΒιβλιοθήκεςμπορούν να καλλιεργήσουν τον εθισμό στην ποιότητα, habitofquality,  και να βελτιώσουν τη μάθηση και τη μνήμη τόσο των μαθητών όσο και των πολιτώνμε την ερευνητική και συνδυαστική χρήση πολλών βιβλίων – εργαλείων.Ήδη από τον  18ο αιώνα ο Αδαμάντιος Κοραήςτόνιζε χαρακτηριστικά:«Και τη σοφία του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη αν έχουν οι δάσκαλοι, δεν υπάρχει ελπίδα καμία πόλις να προχωρήσει εις την σοφίαν, αν δεν έχει βιβλιοθήκην πολύβιβλον.Διδάσκαλος χωρίς βιβλία είναι ράπτης χωρίς βελόνας, χωρίς ψαλίδια, χωρίς κλωστήν».

Οι Βιβλιοθήκες ως περιβαλλοντικοίμορφωτικοί χώροιδια βίου Μελέτης, Μάθησης και  Μνήμης

Διαχρονικά,οιΒιβλιοθήκεςαποτελούντουςθεματοφύλακεςκάθεμορφήςέκφρασηςτηςανθρώπινηςδιανόησηςκαιαναγνωρίζονταιωςοργανισμοίπουσυγκεντρώνουν, διαχειρίζονται και διατηρούν στο διηνεκές την πολιτιστική κληρονομιά των κοινωνιών.Πρόκειται για ιδρύματαανοιχτάστοκοινό που συνεισφέρουν στην κοινωνική ένταξη τωνπολιτών με κύριους σκοπούς  μορφωτικούς, εκπαιδευτικούς, οικονομικούς, πολιτιστικούς και πληροφοριακούς. Ωςπύλεςπρόσβασηςστηνπληροφορίακαιτηγνώσηπαρέχουντιςαπαραίτητεςσυνθήκεςγιατην ατομική και συλλογική ανάπτυξηκαι αυτονομίατηςσκέψηςκαιτηςδημιουργικότητας.Υπηρετούντοδημόσιοσυμφέρον,συνεισφέροντας καθοριστικά στην παιδεία, στον πολιτισμό, στην κοινωνικοποίηση και γενικάστο«ευζην»τωνπολιτών.

Οι τεχνολογικές εξελίξεις τον 210 αιώνα επιβάλλουν την ανάγκη γιασυνεχή εξειδίκευσηκαιαναβάθμιση τωνδεξιοτήτωντωνπολιτώνσεόλοτο φάσματηςζωήςτους. ΤοΓενικόΣυμβούλιοΒιβλιοθηκών(ΓΣΒ), εισηγητικό/γνωμοδοτικόόργανοτουΥπουργείου Παιδείας σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου 3149/2003,προτείνει την ενδυνάμωση του ρόλου των Σχολικών και Δημοτικών Βιβλιοθηκών στις ανάγκες μαθητών και των πολιτών με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάδειξή τους ως χώρων τηςδιαβίουμάθησης.

Ειδικότερα,στηνέρευνατηςΕπιτροπήςτουΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίουγιατονΠολιτισμό και την Παιδεία, o νέος ρόλος των Δημοτικών Βιβλιοθηκών στις εξελισσόμενες «κοινωνικές, ψηφιακές καιοικονομικές αλλαγές» οριοθετείται ως ένας ανοιχτός δημόσιος χώρος για τη διαβίου μάθηση, τονπολιτισμό και την κοινωνική συνοχή. Με το υφιστάμενομάλιστα πανευρωπαϊκόδίκτυότους,αποτελούνσημαντικέςπύλεςγιατηγνώσηκαιτηνκοινωνική ενσωμάτωση των νέων. Ωστόσο, χρήζουν πολιτικής στήριξης απότηνΚεντρικήκαιΤοπικήΔιοίκησηπροκειμένουναπαραμένουνελκυστικές,ενημερωμένεςκαιμεσύγχρονες υπηρεσίες, για τους μαθητές και όλους τους πολίτες.

Κοινωνική,ενεργή και βιωματική, αλληλεπίδραση στη μάθηση

Στο σχολείο και την κοινωνίαη δημιουργία μιας παραγωγικής και συνεργατικής ατμόσφαιρας αποτελεί ουσιαστικό κομμάτι της μάθησης. Η έρευνα έχει δείξει ότι η κοινωνική συνεργασία μπορεί να βελτιώσει τις επιδόσεις, υπό τον όρο ότι τα είδη των αλληλεπιδράσεων που ενθαρρύνονται συμβάλλουν θετικά στην πρόοδο. Για πολλούς ερευνητές η κοινωνική αλληλεπίδραση είναι ουσιαστική και πολύ σημαντική.Ειδικά, η ικανότητα της αλληλοκατανόησης, πέρα από κάθε είδους πολιτισμικό φραγμό, αποτελεί θεμελιώδες προαπαιτούμενο προκειμένου η κοινωνία να λειτουργεί δημοκρατικά.

Η κοινωνική δραστηριοποίηση και συμμετοχή αρχίζουν από πολύ νωρίς, στην οικογένεια. Στο οικογενειακό περιβάλλον τα παιδιά διεκδικούν και πρέπει να διαθέτουν τον προσωπικό χώρο μελέτης. Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Λεβ Βιγκότσκι, ο τρόπος με τον οποίο μαθαίνουν τα παιδιά είναι η εσωτερίκευση δραστηριοτήτων, συνηθειών, λεξιλογίου και ιδεών των μελών της κοινότητας, στην οποία μεγαλώνουν. Οι γονείς αλληλεπιδρούν με τα παιδιά τους και μέσα από αυτές τις αλληλεπιδράσεις τα παιδιά αποκτούν τις συμπεριφορές που τα καθιστούν ικανά να γίνουν αποτελεσματικά μέλη του κοινωνικού συνόλου.

Στις σχολικές και Δημόσιες Βιβλιοθήκες ως Ναών της Γνώσης βιώνονται και εμπεδώνονται έννοιες και συμπεριφορές, όπως ατομικότητα, συλλογικότητα, αλληλοκατανόηση, συνεργασία και δημοκρατικότητα. Στον ιερό και μορφωτικό χώρο τους καλλιεργούνται οι αξίες του ανθρωπισμού και πολιτισμού, όπως ο σεβασμός και η αλληλεγγύη προς τους συνανθρώπους. Κατανοούνται ενεργά και βιωματικά, στην πράξη, οι έννοιες  του δέντρου και του δάσους, του βιβλίου και της βιβλιοθήκης, του ατόμου και της κοινωνίας.

Πολιτική επιδίωξη πρέπει να είναι η ανάπτυξη των αναγκαίων δράσεων αφενός για την οργάνωση και τη στήριξη των Σχολικών και Δημοτικών Βιβλιοθηκών και αφετέρου για τη βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων των γονέων και όλων των πολιτών, έτσι ώστε να μπορούν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες των ψηφιακών βιβλιοθηκών στο σπίτι και να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στο σύγχρονο ψηφιακό σχολείο και την κοινωνία. Αυτές καθαυτές οι οικογενειακές και κοινωνικές δραστηριότητες είναι σημαντικές, γιατί διευρύνουν τις ευκαιρίες για κοινωνική συμμετοχή και βοηθούν τους μαθητές να διατηρήσουν την ενασχόλησή τους με τη σχολική τους εργασία. 

Οι Βιβλιοθήκες είναι η καρδιά της παιδείας και του πολιτισμού στο σχολείο και την κοινωνία.Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των οικονομιώνκαικοινωνιών,οοποίοςπροβλέπεταιταχύτεροςκαιπιοδυναμικός,έχειπροκαλέσειπαγκοσμίως έντονο προβληματισμό. Τρόποι και διεθνείς «συνταγές» εφαρμογής σύγχρονων λύσεων υπάρχουν, αλλά χρειάζονται πρωτίστως το ενδιαφέρον και οι αποφάσεις της Κεντρικής και Τοπικής Διοίκησης, ώστε οι μαθητές και οι πολίτες να έχουν πρόσβαση σε σύγχρονους επιμορφωτικούς χώρους Μελέτης, Μάθησης και Μνήμης.

2 Απριλίου 2022www.politistikomellon.eu/2020

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ετικετοσύννεφο

Αρέσει σε %d bloggers: