Ιστότοπος για τους Φιλιατες και οχι μονο- με νέα και παλιά, ειδήσεις και σχόλια, λαογραφικά και φωτογραφικά θέματα και την εφημεριδα μας ¨τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨ σε ηλεκτρονική μορφή


                  (απο την εφημερίδα ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ ΤΟΥ 1930)         

     Αποτέλεσμα εικόνας για παλιο καφεαμαν ( η φωτο είναι ενδεικτική)

              ΤΑ ΒΙΟΛΙΑ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ

Υπό του Λόγιου κ. ΣΠΥΡ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

(Ο φίλος λόγιος κ. Σ. Οικονόμου του οποίου η Ελπινίκη έργο θεατρικό, πήρε έπαινο σ’ ένα αυστηρό διαγωνισμό στην Πόλη που κήρυξε ο «Φιλολογικός Σύλλογος» – του οποίου ιδρυτής μια εξέχουσα Ηπειρωτική φυσιογνωμία : ο μακαρίτης Βασιάδης – μας έστειλε για τη «Θεσπρωτία», το παρακάτω διήγημα. Το δημοσιεύουμε με μεγάλη, ξεχωριστή ευχαρίστηση τόσο γιατί είναι βγαλμένο από διαλεχτή του πέννα, όσο και γιατί συμμεριζόμαστε κι εμείς τον μεγάλο του πόνο και την ψυχική του οδύνη για το χαμό…. του λεβέντη χορευτή…)

Ήτο μια τετράδη βράδυ του Δεκέμβρη του 19…

Έξω έκανε ένα κρύο τουρτουριστό… έπεφτε νερόχιονο!….

Εις τις Φιλιάτες είχον έρθει πολλοί για την αγορά της Πέφτης! Και όταν νύχτωσε όλοι συγκεντρώνονταν στο καφενείο στο Κέντρο.

Ένα κατάστημα στενόμακρο με δυο παράθυρα στο βάθος και μια θυρούλα πώβγαινε στον ξύλινο εξώστη, με δυο μεγάλα παράθυρα εμπρός στην είσοδο και μια θύρα στενόψηλη που μόλις χωρούσε δυο κάπες μαζί… Με καναπέδες ξύλινους καρφωμένους στον τοίχο, με πάτωμα μωλωπισμένο και νταβάνι καπνισμένο…. Και έναν μπουφέ που έβγαζε τον καπνό των ξύλων και τον αχνό του βρασμένου νερού σαν τουλούπες και τον σκόρπιζες τους θαμώνες…. Με μια προσθήκη απροσδιορίστου εποχής και χρώματος… με κάτι άθλια ξύλινα τραπέζια κι αθλιέστερα καθίσματα που μόλις υπεβάσταζον τον φόρτον των καπών και έτριζον…με τοίχους ασβεστοχρισμένους, κιτρινωπούς εκ του καπνού, κάτωθεν του χρωματισμού των οποίων διακρίνοντο τα χρώματα του κόκκινου και πράσινου τα ιερά χρώματα της περασμένης τουρκοκρατίας … Ιδού το καφενείον το Κέντρον!…

Εκεί κατέφευγαν όλοι να περάσουν την ώρα τους να δροσίσουν το λαρύγγι τους η μάλλον να κάψουν τα σωθικά των με δηλητήριο του…ούζου!…

 Ο καφετζής, νέος καθ’ όλα χαριτωμένος, ευγενής και γελαστός προσπαθούσε να ευχαριστή τους πελάτας του και το μετέβαλλε εις χοροδιδασκαλείο!…Κοντά τα Χριστούγεννα έρχονταν από τη Βελιτσίστα τα βιολιά…. Αυτή η μουσική η εγχώριος απετελείτο από ένα κλαρίνο, ένα βιολί, ένα μπουζούκι και ένα ντέφι… Εκεί εις το βάθος καθισμένοι εις τον καναπέ η βιολιτσήδες χορδίζουν τα όργανά των.

Το καφενείο τώρα είνε γεμάτο απ’ άκρη σ’ άκρη!.. Τα τραπέζια είνε φορτωμένα από ποτήρια και ποτηράκια… και μεζέδες!… Δυο λάμπες ασυτιλίνης που χαλνούν κάθε τόσο και σβήνουν… προσδίδουν με τον καπνόν του μπουφέ και των τσιγάρων όψιν μιας ταβέρνας του Ζολά, μέσα εις την οποίαν διαγράφονται λογιών, λογιών πρόσωπα και ακούονται λογιών λόγια.

Αίφνης τον θόρυβο του καφενείου κόβει η αρχή του γλεντιού… Τα βιολιά αρχίζουν τώρα το μοιρολόγι ή όπως θα τώλεγεν ένας οπαδός της καθαρευούσης το πένθος της Ηπείρου!…

Σιγά, σιγά το καφενείο προσελκύει και άλλον κόσμον που κάθεται ‘όπως όπως, διότι θέλει να ακούσει, να ιδεί το γλέντι…

Μετά ένα δύο άλλα τραγούδια… τα βιολιά παίζουν τώρα χορούς…. και να οι φαντάροι μας μπαίνουν πρώτοι. Παραμερίζονται ολίγον τα τραπέζια και αρχίζει ο χορός… Χορεύουν οι φαντάροι τους χορούς της πατρίδος των!… Ενθουσιάζονται πηδούν και τα στρατιωτικά αρβύλα έρχονται όχι εις μαλακήν επαφήν με το πάτωμα… Ακούεται ένα τρέξιμο!… ο φαντάρος μ’ένα πόδι επάνω και τα’ άλλο χωμένο μεσ’ το πάτωμα θυμώνει που του χάλασεν όλη η χάρη του χορού του σε μια μαγευτική στροφή!….

Μέσα τώρα στους χορευτάς πρέπει ο καφετζής με ένα σκεπάρι και με ολίγα ξύλα θραυσμένου πετρελαιοκιβωτίου κλείει την ανοίχθεισαν τρύπαν γελών και χαριεντιζόμενος και ο χορός….. καλά κρατεί.

Ο καπνός πνίγει τον κόσμον που διαμαρτύρεται τώρα!…

Ο καφετζής φωνάζει επειδή είχε κάτσει ο στρατιώτης – Αέρα! αέρα! Ανοίγουν οι δύο πόρτες… σχηματίζεται ένα δυνατό ρεύμα… διάφορα με ορμήν καπνοδοχής υπερωκεανίου!…

Κρυώσαμε .. Κλείστε! κλείστε!…

Οι θύρες κλείονται πάλιν… οι σάλπιγγες καλούν εις τους στρατώνας τους φαντάρους και μένει τώρα το πεδίον ελεύθερο εις τους πολίτας…

Όσοι ήρθαν εις τους Φιλιάτες για την Πέφτη, μια που βρέθηκαν ει; το καφενείο… θέλουν κι αυτοί να δοκιμάσουν. Και μπαίνουν στο χορό… άλλοι χορεύουν… της πλέχας και άλλοι τον άη-Βασίλη!… άλλοι πηγαίνουν κοντά εις τα βιολιά και τους δείχνουν τον σκοπό… και κερνούν τους βιολιτσήδες!…. Ας το πούμεν ο καφετζής είναι συνεννοημένος μ’ αυτούς και τους δίνει νερό για ούζο!…

Σιγά σιγά τώρα έκλειναν τα μαγαζιά!… και συγκεντρώνονται και οι μαγαζάτορες… Δύο όμως νέοι θεωρούνται οι καλύτεροι χορευτήδες….

Ένας κανονικού αναστήματος με πρόσωπο συμπαθητικό που το καθιστούσε συμπαθητικότερο η ασθένειά του…. και ο άλλος μικροτέρου αναστήματος και ζωηρότερος….

Και όταν οι δύο αλληλοκρατούμενοι ως αδελφοί έσυρον εκ περιτροπής τον χορό…. όλων η προσοχή εστρέφετο εκεί ωσάν ετελείτο καμία θεία μυσταγωγία!….

Οι εγχώριοι χοροί διεδέχοντο ο ένας τον άλλον… Ο βαρύς μπερατικός ακολουθούσε τον μεγαλοπρεπή Τσάμικον και τούτον ο χορός των Ρετζαίων (αποθανάτισεν αυτούς η λαϊκή μούσα) και ακολούθως διάφοροι ρυθμικοί συρτοί χοροί…

Η ώρα πέρασε τώρα!… έφθανεν η 12 του μεσονυχτίου, το καφενείον άδειαζε τώρα, δεν έπαιζαν πλέον τα βιολιά εις το Κέντρον, σύμφωνα με την αστυνομική διάταξη.

Όσοι περνούν σήμερα από της Φιλιάτες δεν ακούουν βιολιά εις το Κέντρον και απορούν.

Η απάντηση που τους δίνουν δεν ανταποκρίνεται εις την βαθιά του πράγματος εξιστόρηση.

Ο καλός διευθυντής του τότε Κέντρου δεν υπάρχει… πλέον!….Και από τους δυνατούς χορευταράδες έλειψαν ο ένας…. το στόλισμα του χορού!…

Και τα χρόνια που πέρασαν από τότε δεν μπόρεσαν όχι μόνο να ρίξουν τη λήψη και το ξέχασμα είς τη μνήμη του αλλά την μεταφέρουν πάντοτε αυτό τον καιρό με σπαραγμό.. της ψυχής μου.. εις εκείνην την εποχήν που έπαιζαν τα βιολιά… εις το Κέντρον!…

Και σεις διαβάτες μου που περνάτε τώρα από της Φιλιάτες…μη με ερωτάτε…

-Γιατί δεν παίζουν τα βιολιά εις το Κέντρο.

ΣΠ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ετικετοσύννεφο

Αρέσει σε %d bloggers: