Ιστότοπος για τους Φιλιατες και οχι μονο- με νέα και παλιά, ειδήσεις και σχόλια, λαογραφικά και φωτογραφικά θέματα και την εφημεριδα μας ¨τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨ σε ηλεκτρονική μορφή


Συμμετέχοντας στον εορτασμό των 100χρόνων της απελευθέρωσης της περιοχής μας από τους Οθωμανούς, θα δημοσιεύουμε στοιχεία και φωτογραφικό υλικό, από το βιβλίο μας ¨ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΤΟ ΦΙΛΙΑΤΙ¨, από την εφημερίδα μας ¨ τα ΝΕΑ των Φιλιατών¨, από το αρχείο μας και από οποιονδήποτε έχει κάτι να προσθέσει:

Από το βιβλίο: ¨ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΤΟ ΦΙΛΙΑΤΙ¨

2.9. ΠΟΛΕΜΟΣ και ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ

 Προαπελευθερωτικές κινήσεις στην περιοχή των Φιλιατών (συνέχεια απο το προηγούμενο)

… Στον Αητό Σαγιάδας οι αντάρτες παραλαμβάνουν 30 μάλινχερ σταλμένα από την Ελλάδα. Στην παραλαβή ήταν οι: Φάντης, Κρομμύδας, Θαν. Παντέχης, Γρηγόρης Ζάκας, Γιώργος Λώλης, Τσιάβο Ντούρος, Ντίνο Βενέτης και ο Ηλίας Τσίτος, παλικάρι του Τζών Κώστα, από το Ξέχωρο. Γνωστοί μυημένοι στο Ηπειρωτικό Κομιτάτο, από το Φιλιάτι, ήταν και οι Τάσιος Σωτηρίου, Σίμος Μάλλιος, Μήτρο Γούλας. Προφανώς υπήρχαν και άλλοι για τους οποίους δεν έχουμε μαρτυρίες. Στο σπίτι του Τάσιο Σωτηρίου στο Φοινίκι υπήρχαν μυστικά ντουλάπια (κρύπτες) στα οποία έβαζαν τα όπλα που έπαιρναν στη Σαγιάδα. Ο  Τζών Κώστας, είναι ο Λιώτης Γιάννης Παπακώστας- ο οποίος συμμετείχε στους αγώνες των Μπόερς στην Αφρική και ήταν υπαρχηγός του καπετάν Κρομμύδα. Σε μάχη στα Πενταλώνια Τσαρκοβίστας όπου σκοτώνονται πολλοί Τούρκοι κι αυτοί σκοτώνουν τον Δ. Φάντη στο Φιλιάτι.

Ο Δημήτριος Φάντης ήταν δ/ντής της ¨ΜΕΜΟΥΡ ΡΕΖΗΣ¨ εταιρίας  επεξεργασίας καπνών στην περιοχή Φιλιατών. Διέμενε στους Φιλιάτες και συμμετείχε στο αντάρτικο για την απελευθέρωση. Οι Φιλιαταίοι τον τίμησαν ονομάζοντας τον δρόμο δίπλα στο σπίτι του Γάκη Κύρκου σε οδό Φάντη.

Τον Αύγουστο του 1912 ο αρχηγός και ο υπαρχηγός του αλβανικού κομιτάτου, Φέζιο Γιάννιαρης και Μέτε Νταγίρας ή Σαΐκ, πίεζαν τους 16χωρίτες γιατί θέλαν τα σύνορα στον Καλαμά. Τα 2-3 παλικάρια των Τζών Κώστα- Κρομμύδα κι ο Σωτήρη Χαραμόπουλος σκότωσαν τον Φέζο στο Μοναστήρι της Ρίπεσης, μετά από 2-3 μέρες σκότωσαν το Μέτσιο Καρόκα, στην Πρέσπα Κεραμίτσας. Η μούσα απαθανάτισε το γεγονός:

«Του Λαμπόβ’ της Παναγιάς- σκότωσαν τον Μέτσιο Αγά

Και τον Φέζο Νταγίρα- για σου καπετάν Κρομμύδα».

Το επόμενο τραγούδι αναφέρεται στο  του Φιλιατιώτη φοροεισπράκτορα Μέτε Ντούτσε, που τον σκότωσαν οι Κολοβαίοι, για να εκδικηθούν το σκοτωμό του Μήτρο Κολοβού:

Από κάτω απ’ το Μαρκάτι/ έγινε το ενδικάτι

 Κολοβός με τα παιδιά του/κι ο Χαρίλαος κοντά του

 Μπήκαν μεσ’ την Αλβανία/κι έδειξαν μεγάλη αντρεία

 Σκότωσαν τον Μέτε Ντούτσε/ κι όλη την παρέα που ‘χε…

Μετά τη μάχη στη Σκάλας Κεραμίτσας με την ομάδα του Τζών Κώστα και του Γιώργο- Τσιάβου, στην οποία συμμετείχαν ο Σωτήρη-Κουλύραςκι ο Σπύρο- Κώτσης, οι Τούρκοι έκαψαν την Αράχοβα, το Χλωμό, την Κεραμίτσα και 20 σπίτια της Πλεσίβιτσας, με τη συμμετοχή του Μουχαρέμ Ρουσίτη.

Στις 6 Οκτωβρίου 1912 η Ελλάδα κήρυξε τον πόλεμο κατά της Τουρκίας. Στις 7 Οκτωβρίου 1912 ο Κρομμύδας έκαψε αποθήκες των Τούρκων με πολεμικό υλικό, στον Παρακάλαμο. Εν τω μεταξύ, στον Αετό αποβιβάζονται 350 εθελοντές, αρκετοί Κρήτες, όπως ο οπλαρχηγός Δεληγιάννης, και ο Τεριακίδης, με τσολιάδες. Οι

Κρομμύδας- Βασίλης Κολοβός επιτίθενται και καταστρέφουν τους τούρκικους μύλους πολεμοφοδίων στη Βελτσίστα- ο Κολοβός πατήθηκε από Γερμανικό τανγκ, το ’41 στο Κιλκίς. Ο Κρητικός Μανόλης Πατεράκης ήταν ανιψιός του Ντεληγιαννάκη, και σκοτώθηκε το ‘12 στη σκάλα Παραμυθιάς. Στις 23/2/1913 απελευθερώθηκε η Παραμυθιά και μετά από 3 μέρες οι Φιλιάτες.

Μια ιστορική φωτογραφία που εικονίζει τον ¨ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟ ΙΕΡΟ ΛΟΧΟ ΦΙΛΙΑΤΩΝ¨, κάτι σαν πολιτοφυλακή που ίδρυσαν οι Έλληνες αμέσως μετά την απελευθέρωση. Η φωτογραφία δείχνει να είναι τραβηγμένη στον περίβολο της Αγίας Τριάδας από το «ΦΩΤΟΓΡΑΦΕΙΟ ΑΔΕΛΦ.ΚΟΛΙΟΥ Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΕΝ ΣΥΡΩ»-αυτό το φωτογραφείο έχει τραβήξει κι άλλες παρόμοιες, ίσως είχε κρατική εντολή- αν βρείτε στοιχεία γι αυτό όπως και για τον αξιωματικό πολύ θα χαρώ να μου τα κοινοποιήσετε. Πρέπει να πούμε επίσης ότι αυτή την φωτογραφία την είχαν βγάλει σε αρκετά αντίτυπα και την είχαν στα σπίτια τους παλιοί Φιλιαταίοι- σαν ανάμνηση της απελευθέρωσης.Image

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ετικετοσύννεφο

Αρέσει σε %d bloggers: